❗️#عصبانیت شدید آلوسی صاحب روح المعانی از فخررازی به دلیل اثبات مسح‌‌پا از آیه‌ی وضو:

▫️و ما ذكره الإمام رحمه الله تعالى يدل على أنه راجل في هذا الميدان، وضالع لا يطيق العروج إلى شاوي ضليع تحقيق تبتهج به الخواطر والأذهان
📚تفسير روح المعاني جلد ششم صفحه 74

▪️آنچه امام [‌ مقصود فخررازی است ] رحمه‌الله در اینجا آورده، نشان می‌دهد که او در این میدان پیاده‌ای بیش نیست [ هیچ مهارت و خبره‌ی ندارد! ] و توان پرواز و صعود به جایگاه یک محققِ چیره‌دست را ندارد؛ محققی که تحقیق او مایه شادمانی خاطرها و روشنی اندیشه‌ها باشد.

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 2⃣1⃣

در روایات پیشین امام باقر علیه‌السلام صرفا حکم فقهی مسح پا در وضو را بیان نکردند؛

👈 بلکه در روایت اول این حکم را از خود آیه‌ی قرآن استخراج کردند.

👈 و در روایت دوم امام در مقام توصیف وضوی رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌وآله ابتدا به شکل عملی وضو میگرند و سپس این وضو را بر آیه‌ی قرآن نیز تطبیق میکنند.

روایت ذیل توصیف وضوی امام باقر علیه‌السلام میباشد.

▫️عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ اَلْحَذَّاءِ قَالَ: وَضَّأْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِجَمْعٍ وَ قَدْ بَالَ فَنَاوَلْتُهُ مَاءً فَاسْتَنْجَی‌ ثُمَّ صَبَبْتُ عَلَيْهِ كَفّاً فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَ كَفّاً غَسَلَ بِهِ ذِرَاعَهُ اَلْأَيْمَنَ وَ كَفّاً غَسَلَ بِهِ ذِرَاعَهُ اَلْأَيْسَرَ ثُمَّ مَسَحَ بِفَضْلِ اَلنَّدَی‌ رَأْسَهُ وَ رِجْلَيْهِ
📚 تهذيب الأحکام جلد اول صفحه‌ی ۵۸
📚 معجم الأحاديث المعتبرة جلد چهارم صفحه 178

▫️در این روایت، ابو عبیده حذّاء کیفیت وضوی امام باقر علیه‌السلام را به صورت عملی گزارش می‌کند.

🔹 وی میگوید امام تنها با سه کف آب وضو گرفتند: یک کف برای شستن صورت، یک کف برای شستن دست راست و یک کف برای شستن دست چپ.
سپس راوی تصریح می‌کند که امام علیه‌السلام برای مسح سر و پاها آب جدیدی نگرفتند، بلکه:
[ ثُمَّ مَسَحَ بِفَضْلِ النَّدَى رَأْسَهُ وَرِجْلَيْهِ ]
یعنی: سپس با رطوبت باقی‌مانده بر دست، سر و پاهای خود را مسح کردند.

✅ این روایت، علاوه بر آنکه کیفیت عملی وضوی امام باقر علیه‌السلام را بیان می‌کند، به روشنی نشان می‌دهد که پاها شسته نمی‌شد، بلکه با همان رطوبت باقی‌مانده از شستن دست‌ها مسح می‌گردید؛ زیرا اگر شستن پا واجب بود، گرفتن آب جدید برای آن لازم بود، در حالی که راوی با دقت تصریح می‌کند امام علیه‌السلام تنها با فضلِ ندا (رطوبت باقیمانده) سر و پاهای خود را مسح کردند.

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 3⃣1⃣

🔹 در روایتی با تصحیح البانی رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله میفرمایند حکم پاها در وضو بر اساس کتاب الله مسح کردن است.

▫️لا تتم صلاةُ أحدٍ حتى يُسبِغَ الوضوءَ كما أمره الله، فيغسلَ وجهَه ويديه إلى المرفقين، ويمسحَ برأسه ورجليه إلى الكعبين

▪️نماز هیچ‌کس کامل نیست، مگر آنکه همان‌گونه که خداوند فرمان داده است وضو را کامل انجام دهد؛ پس صورت و دست‌های خود را تا آرنج بشوید و سر و پاهای خود را تا کعبین مسح کند.

آنچه که در این روایت بسیار حائز اهمیت است این میباشد که پیامبر این شیوه‌ی وضو گرفتن را بر اساس قرآن میداند.

بنابراین این حدیث صحیح هم سیره‌ی پیامبر را نشان میدهد و هم مبین آیه‌ی وضو ‌میباشد.

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 5⃣1⃣

🔹 توصیف وضوی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در کتب عامه

▫️از ابو مالک اشعری نقل شده است که به قوم خود گفت: «جمع شوید تا نماز رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله را برای شما بخوانم.»

هنگامی که مردم گرد آمدند، گفت: «آیا در میان شما کسی هست که از خودتان نباشد؟»
گفتند: «نه، مگر پسرِ خواهرِ ما.»
گفت:«پسرِ خواهرِ هر قومی از همان قوم به شمار می‌آید.»

👈 سپس ظرفی (کاسه‌ای بزرگ) که در آن آب بود خواست. با آن وضو گرفت؛ دهان را شست (مضمضه کرد)، آب در بینی کشید و آن را خارج کرد (استنشاق)، صورتش را سه بار شست، دو دستش را تا آرنج سه بار سه بار شست، #سر_و_روی_پاهایش (پشتِ پاها) را مسح کرد؛ سپس با آنان نماز خواند. در نماز، مجموعاً بیست‌ودو تکبیر گفت؛ یعنی هنگام رفتن به سجده و هنگام بلند کردن سر از سجده نیز تکبیر می‌گفت. و در هر دو رکعت، سورهٔ حمد را قرائت کرد و قرائتش را به کسانی که نزدیک او بودند می‌شنواند.

❗️روایت فوق علاوه بر توصیف وضوی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله که شامل مسح پا میشد میزان خفان حاکم در آن عصر را هم به خوبی نشان میدهد که حتی وضوی صحیح پیامبر هم جرم بود!!

🆔 @javaheralklam

❗️وقتی حجاج در خطبه‌ی خویش میگوید پاها باید شسته شود؛ انس قسم یاد میکند که حجاج دروغ گفته و پاها باید مسح شود!

▫️وأخرجه ابن جرير الطبري في "تفسيره" (10 / 58 رقم 11475) ، فقال: حدثنا حميد بن مَسْعدة، قال: حدثنا بشر بن المفضّل، عن حميد - ح -، وحدثنا يعقوب بن إبراهيم، قال: حدثنا ابن عليّة، قال: حدثنا حميد، قال: قال موسى بن أنس لأنس ونحن عنده: يا أبا حمزة، إن الحجاج خَطَبنا بالأهواز ونحن معه، فذكر الطَّهور، فقال: اغسلوا وجوهكم وأيديكم وامسحوا برؤوسكم وأرجلَكم، وإنه ليس شيء من ابن آدم أقربَ إلى خَبَثه من قدميه، فاغسلوا بطونهما وظهورهما وعراقيبهما.
فقال أنس: صدق الله وكذب الحجاج؛ قال الله: {وامسحوا برؤوسكم وأرجلِكم} ، قال: وكان أنس إذا مسح قدميه بَلَّهما.
👈 و صحح هذا الإسناد الحافظ ابن كثير في "تفسيره" (2 / 25) ، وهو كذلك، فشيخ الطبري يعقوب بن إبراهيم الدَّوْرقي و إسماعيل بن إبراهيم بن عليّة تقدم أنهما ثقتان

✅ اینکه انس همانند شیعه مسح میکرد یا خیر هیچ گونه حجیتی برای ما ندارد لکن آنچه مهم میباشد این است که ایشان [ ارجلکم ] در آیه وضو را معطوف به [ رووسکم ] میدانست.

🆔 @javaheralklam

▫️ پاسخی که برخی به پست بالا دادند عبارت است از:

1⃣ شعبی قائل به مسح‌ پا نبود بلکه او دلالت قرآن را بر مسح پا میدانست اما به دلیل روایات قائل به شستن پا بود.

2⃣ انس قائل به مسح پا همانند شیعه نبود بلکه فقط [ ارجکم ] را در آیه‌ی وضو معطوف به [ رئوسکم ] میدانست.

3⃣ در خصوص حسن بصری نیز استدلال به نقلی کردند که لازمه‌ی آن این است که او [ ارجلکم ] را عطف بر [ رئووسکم ] میدانسته است.

👈 و در مورد عکرمه نیز پاسخی بیان نشده است.

✅ در مورد سه مورد نخست اگر چه برخی بزرگان اهلسنت همین افراد را از قائلین به مسح میدانستند اما صرف عمل این اشخاص [ اثباتا و نفیا ] هیچ گونه حجیتی ندارد و همین که بیان شده است این اشخاص قائل بودند دلالت آیه مسح پا در وضو است کفایت میکند.

زیرا نشان میدهد این مسئله که دلالت قران بر مسح پا در وضو است قول شاذی بین اهلسنت نیست و قائلین متعدد و مهم دارد و از قدیم بین اهلسنت رواج داشته است.

در نتیجه بین اهلسنت در خصوص دلالت آیه دو قول مهم وجود دارد:

اول. آیه دلالت بر مسح‌ پا در وضو ندارد.
دوم‌. آیه دلالت بر مسح پا در وضو دارد.

و چون بحث ما قرآنی است و روایات را در ذیل دلالت قرآن برسی میکنیم همین مقدار نیز کفایت میکند.

🆔 @javaheralklam

❗️در پاسخ به روایت ابو داوود که در آن در خصوص وضوی امیرالمومنین علی علیه‌السلام آمده است [ #مسح علی راسه و رجلیه ] و سپس همین روایت در صحیح بخاری تبدیل به [ #ذکر راسه و رجلیه ] شده است ادعا شده است که روایت بخاری مشکلی ندارد و روایت ابو داوود در مسند که مسح را ذکر کرده است شاذ میباشد !!

✅ پاسخ:

1⃣ ابن حجر در شرح صحیح بخاری پس برسی طرق این روایت تصریح میکند که اصل در این روایت [ #مسح راسه و رجلیه ] میباشد یعنی اگر قرار باشد حکم به شاذ بودن روایت صادر شود؛ روایت بخاری به شاذ بود اولی است.

2⃣ ایشان در خصوص تعبیر [ ذکر راسه و رجلیه ] هیچ پاسخی بیان نکرده است چرا در روایت بخاری لفظ مبهم [ ذکر ] آورده شده است ؟!

🆔 @javaheralklam

#نکته‌ی_تکمیلی

🔹 از اشکالات اصلی این جماعت به احادیث شیعه وجود تعارض در بین احادیث شیعه میباشد در حالی که احادیث خودشان به مراتب تعارض بیشتری دارد!

❗️مثلا در همین روایت در برخی طرق آمده است که هر چهار عضو وضو باید مسح شود!
❗️در برخی طرق امده صورت و دست‌‌ها باید شسته شود اما سر و پا باید مسح شود!
که طبق گفته‌ی ابن حجر اصل همین روایت است.

‼️ و در طریق بخاری هم لفظ مبهم [ ذکر ] آمده است!

▪️ این مسئله در احادیث عامه بسیار دیده میشود و عموما در پاسخ به احادیث مورد استناد شیعیان از کتب عامه به همین اختلاف الفاظ روایات استناد میکنند.

✅ ممکن کسی بگوید که این اختلاف در روایات با اعمال قواعد پذیرفته شده در مکتب عامه قابل رفع است در این صورت پاسخ ما هم همین است که عموم تعارضات در احادیث شیعه نیز با اعمال قواعد پذیرفته شده در مکتب امامیه قابل رفع است. [ عموما این تعارضات غیر مستقر است ]

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 6⃣1⃣

🔹روایتی دیگر از پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله از کتب عامه مبنی بر مسح پا‌ها در وضو

▫️ عن أبي عبد الرحمن المقرئ، عن سعيد بن أبي أيوب، حدثني أبو الأسود، عن عباد بن تميم، عن عبد الله بن زيد: «أنَّ النبيَّ ﷺ توضَّأ، و مسح بالماءِ على رجليه»

▪️عبدالله بن زید نقل می‌کند: «پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله وضو گرفت و با آب بر پاهای خود مسح کرد.»

✅ سند روایت نیز صحیح است.

🆔 @javaheralklam

❗️برخی از مخالفین مدعی شده بودند که می‌توانند اعتقادات و مبانی فقهی خود را از روایات شیعه اثبات کنند!

پس از طرح این ادعا، بنده هر کسی را که چنین مدعایی دارد، به مناظره دعوت کردم تا این ادعا در یک گفت‌وگوی علمی و مستند مورد بررسی قرار گیرد.

پس از آن، صاحب این ادعا کنفرانسی برگزار کرد و در آن تلاش نمود وضوی اهل‌سنت را بر اساس روایات شیعه اثبات کند؛ کنفرانسی که ظاهراً در پاسخ به دعوت و مطالب پیشین بنده برگزار شده است.

بنده، ان‌شاءالله، مطالب مطرح‌شده در این کنفرانس را به‌صورت مفصل، مستند و مرحله‌به‌مرحله بررسی و نقد خواهم کرد و نشان خواهم داد که آیا ادعاهای مطرح‌شده واقعاً از روایات شیعه قابل اثبات است یا خیر.

این بررسی صرفاً ناظر به نتیجه نخواهد بود، بلکه سند روایات، دلالت و ترکیب الفاظ، مبانی رجالی، تعارض روایات و نحوه استدلال به آنها نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 8⃣1⃣

⁉️ آیا از روایات اهلبیت علیهم‌السلام میتوان شستن پا را اثبات کرد؟ ( ۱ )

🔹 در مباحث پیشین، هنگام بررسی و تحلیل آیه‌ی ششم سوره‌ی مائده، روشن شد که دلالت آیه بر مسح پا مورد اتفاق علمای امامیه است و افزون بر آن، شماری از بزرگان اهل‌سنت نیز دلالت آیه بر مسح پا را پذیرفته‌اند؛ از جمله: انس؛ شعبی؛ عکرمه؛ حسن بصری؛ فخر رازی؛ ابن حزم و سیوطی [ عطف «أَرْجُلَکُمْ» را به «بِرُؤُوسِکُمْ» میداند ]

👈 همچنین فخر رازی تصریح می‌کند که طبری و حسن بصری قائل به تخییر بوده‌اند.

🔹 بنابراین، دست‌کم از جهت دلالت آیه و نحوه فهم آن، نمی‌توان ادعا کرد که تنها یک تفسیر در میان مفسران وجود داشته است؛ بلکه دو احتمال اساسی در تفسیر آیه مطرح بوده است:

1⃣ آیه بر شستن پاها دلالت دارد.
2⃣ آیه بر مسح پاها دلالت دارد.

اکنون که وجود این دو احتمال در تفسیر آیه‌ی ششم سوره‌ی مائده روشن شد، میگوییم یکی از راه‌های مهم برای ترجیح میان این دو احتمال، رجوع به تفسیر اهل‌بیت علیهم‌السلام است.

▫️از این جهت، روایت زراره از امام باقر علیه‌السلام اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ زیرا امام علیه‌السلام در این روایت صرفاً یک حکم فقهی را بیان نمی‌کنند، بلکه مستقیماً به ساختار آیه و نحوه دلالت الفاظ آن استناد کرده و اثبات میکند که حکم پاها، مسح است.

بنابراین، روایت امام باقر علیه‌السلام در حقیقت تبیین مراد آیه است، نه صرفاً نقل یک حکم فقهی مستقل.

✅ بر این اساس، با استناد به بیان امام باقر علیه‌السلام ثابت میکنیم که مراد آیه‌ی وضو، مسح پاهاست، آنگاه آیه به عنوان یک دلیل قرآنی بر وجوب مسح پاها، معیار سنجش سایر روایات قرار خواهد گرفت.

▫️روایتی که مفاد آن با این دلالت قرآنی تعارض داشته باشد، حجت نخواهد بود؛ زیرا بر اساس مبنای پذیرفته‌شده در علم حدیث، روایتِ مخالف با قرآن حجیت ندارد.

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 9⃣1⃣

⁉️ آیا از روایات اهلبیت علیهم‌السلام میتوان شستن پا را اثبات کرد؟ ( ۲ )

🔹 اهمیت روایت زراره از امام باقر علیه‌السلام در بحث وضو، بر کسی پوشیده نیست؛ ازاین‌رو، مخالفین تلاش کرده‌اند با خدشه در سند، روایت را از حجیت ساقط کنند و چهار اشکال سندی بر آن وارد کرده‌اند:

1⃣ ابراهیم بن هاشم مجهول است.
2⃣ محمد بن اسماعیل نیشابوری مجهول است.
3⃣ حریز توسط امام صادق علیه‌السلام طرد شده است.
4⃣ کتاب حریز دارای اشکالاتی بوده و روایت مورد بحث نیز از همان کتاب نقل شده است.

پیش از بررسی تفصیلی این چهار اشکال، لازم به ذکر است که این روایت را عموم فقهای شیعه معتبر میدانند برای نمونه به تصحیح سه تن از رجالیان متشدد و سخت‌گیر در ارزیابی اسناد، اشاره میکنیم:

1⃣ مرحوم آیت‌الله خویی
▫️و أمّا الصحيحة المذكورة الواردة في تفسير الآية المباركة
📚 التنقيح في شرح العروة الوثقى جلد پنجم صفحه‌ی ۱۲۰

2⃣ شیخ آصف محسنی
📚 معجم الأحاديث المعتبرة جلد چهارم صفحه‌ی ۱۸۴

3⃣ اقای محمدباقر بهبودی
📚 صحیح الکافی جلد اول صفحه‌ی ۱۸۶

👈 سایر تصحیحات روایت

⁉️ کسی که مدعی است که روایت زراره از نظر مبانی رجالی امامیه فاقد اعتبار است،
آیا میتواند دست‌کم دو تن از فقهای رجالی امامیه را که صراحتاً همین روایت را تضعیف کرده‌اند معرفی کند؟!

✍ ادامه دارد...

🆔 @javaheralklam

#فقه_الثقلین 0⃣2⃣

⁉️ آیا از روایات اهلبیت علیهم‌السلام میتوان شستن پا را اثبات کرد؟ ( ۳ )

🔹 گفتیم نسبت به روایت زراره از امام باقر علیه‌السلام در خصوص تبیین آیه‌ی ششم سوره‌ی مائده چهار اشکال سندی مطرح شده است، که دو اشکال اول عبارتند از:

1⃣ ابراهیم بن هاشم مجهول است.
2⃣ محمد بن اسماعیل نیشابوری مجهول است.

✅ پاسخ اشکال اول:

🔹 سید ابن طاووس اجماع در خصوص وثاقت جناب ابراهیم بن هاشم را نقل میکند و این اجماع در اثبات وثاقت ایشان کفایت میکند:
🆔https://t.me/javaheralklam/1063

✅ پاسخ اشکال دوم:

🔹 محمد بن اسماعیل‌ شیخ اجازه میباشد و نه شیخ روایت و صرفا طریق به کتب فضل ابن شاذان میباشد و جهالت او ضرری به روایت نمیرساند:

▫️نعتمد على روايات الكليني رحمه اللّه عن الفضل بن شاذان في الكافي مع جهالة الواسطة و هو محمّد بن إسماعيل، بحجّة أنّه شيخ إجازة، لا شيخ رواية، و استظهار شهرة كتب الفضل بن شاذان في زمان الكليني و اطمئنانه بسلامة تلك الكتب عن التحريف
📚 بحوث في علم الرجال [ شیخ آصف محسنی ] جلد اول صفحه‌ی 71

✅ پاسخ دیگری به اشکال اول و دوم:

🔹 دقت شود که شیخ کلینی دو طریق به حماد ذکر میکند:
1. عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ
2. مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ

اگر فرضا در هر کدام از این طریق یکی از راویان مجهول باشد ضرری به روایت وارد نمیشود زیرا در مجموع همدیگر را تقویت میکنند.

✅ پاسخ سوم به هر دو اشکال: شیخ صدوق این روایت را با طریق دیگری نقل میکند که ابراهیم بن هاشم و محمد بن اسماعیل در این طرق نیستند:

▫️أَبِي رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِيزٍ عَنْ زُرَارَةَ
📚 علل الشرایع جلد اول صفحه‌ی ۲۷۹

🆔 @javaheralklam

خلط سند جهت تضعیف آن!

مخالف برای تضعیف یک روایت از کتب شیعه، در سند آن خلط انجام داده تا موانع تضعیف را از سر راهش بردارد!

احمد بن محمد مذکور در سند روایت فوق، احمد بن محمد بن عیسی اشعری است، نه احمد بن محمد بن حسن بن احمد بن ولید!

و راوی اول از ثقات و اجلاء هستند!

البته ان شاءالله عمدی در کار نبوده و خلط مذکور سهوی و به علت عدم آشنایی با روات و اسانید شیعه صورت گرفته!

#عمری_فان

🆔 @omar_fun

#فقه_الثقلین 1⃣2⃣

⁉️ آیا از روایات اهلبیت علیهم‌السلام میتوان شستن پا را اثبات کرد؟ ( ۴ )

❗️ اما در خصوص اشکال سوم، نسبت به روایت زراره از امام باقر علیه‌‌السلام ادعا شده است که حریز بن عبدالله از سوی امام صادق علیه‌السلام طرد شده است!

⁉️ آیا این مسئله موجب سقوط وثاقت اوست ؟!

🔹 در پاسخ، چند نکته باید مورد توجه قرار گیرد:

1⃣ به وثاقت حریز بن عبدالله تصریح شده است:

▫️حريز بن عبد الله السجستاني، ثقة كوفي
📚فهرست شیخ طوسی صفحه‌ی ۶۳

2⃣ مستند این ادعا، روایتی است که‌ کشی نقل میکند و خلاصه‌ی آن این چنین است:

▫️فضل بقباق برای حریز از امام صادق علیه‌السلام اجازه ملاقات خواست، اما حضرت اجازه نداد. بار دیگر درخواست کرد و باز هم حضرت اجازه نداد. فضل گفت: «به خدا سوگند، شما حریز را به مجازاتی بزرگ‌تر از کاری که انجام داده، کیفر کرده‌اید.» حضرت فرمود: «وای بر تو! من چنین کردم، زیرا حریز شمشیر کشیده بود.» سپس فرمود: «اگر حذیفه بود، پس از آنکه یک بار به او گفته بودم، دیگر درباره او نزد من وساطت نمی‌کرد.»
📚 اختیار معرفة الرجال، ج ۱، ص ۳۸۳

🔹 اما حتی با فرض پذیرش سند این روایت، این روایت دلالتی بر سقوط وثاقت حریز ندارد، زیرا آنچه در روایت مشاهده می‌شود، مؤاخذه حریز نسبت به یک رفتار مشخص است؛ یعنی شمشیر کشیدن او در جریان مقابله با خوارج سجستان، نه اینکه امام صادق علیه‌السلام او را به عنوان یک راوی غیرقابل اعتماد معرفی کرده باشند.

ممکن است شخصی به دلیل انجام یک عمل خاص مورد عتاب، مؤاخذه یا حتی بی‌مهری امام قرار گیرد، اما این امر به خودی خود موجب نمی‌شود که وثاقت او در نقل حدیث ساقط گردد؛ عدم‌ دلالت روایت فوق بر عدم وثاقت حریز توسط رجالیان نیز تصریح شده است:

▫️أنها لا تنافي وثاقة حريز كما هو ظاهر
📚 معجم رجال الحديث، ج ۵، ص ۲۳۳

▫️حذيفة بن منصور والبقباق كلاهما ثقة وحريز أيضاً ثقة، وإن ساء في تجريد سيفه على الخوارج من دون إذن الإمام عليه السلام
📚 معجم الأحاديث المعتبرة، ج ۱، ص ۱۲۵

بنابراین، حتی بر اساس همین روایت نیز نهایت چیزی که می‌توان استفاده کرد این است که حریز در اقدامی بدون اذن امام، شمشیر کشیده و از این جهت مورد مؤاخذه قرار گرفته است ولی روایت دلالتی بر عدم وثاقت ندارد.

🆔 @javaheralklam