Реакция белгилаб куямиз 😊

UDDABURON AYOLLAR:
📝Бахт бекати.

Элмира одатдагидек ишига ошиқди. Бугун яна кечикяпти.
Охирги пайтларда унинг ҳеч нарсага қизиқиши қолмаган. Ҳамма нарса кўзига рангсиздек кўринар, турмушининг ҳали янги ойларини яшаётган бўлса-да, уни бу нарса хурсанд қилолмасди.
Ана шундай ҳардам хаёлликда турган Элмира ишхонасининг олдидан ўтадиган шу йўналишдаги транспорт келиб тўхтаганини ҳам сезмади.
У билан бир бекатда турганлар уловга чиқа бошлашганида аёл маршрутка аллақачон келганини англади.
Аммо у йўлда кетаётиб ҳам маршрутка ойнасидан кўчага термулганча кечаги воқеа ҳақида ўйларди.
Кеча якшанба бўлгани учун ҳам кўпчилик қариндошлар бир-бир телефон қилиб чиқишди. Ҳаммасининг топиб олган гапи шу: «Янгилик йўқми, ҳали бўйингизда бўлмадими?».
Элмира «Сизларга нима, сўрайверасизми энди? Агар шундай қувончли хабар бўлганида ўзим ҳаммангизга айтмасмидим. Мен нима қилай, шифокорлар бироз даволанишимни ва бу яқин икки-уч йилда фарзандли бўла олмаслигимни айтган бўлса», дея хаёлидан ўтказар, лекин буни овоз чиқариб айта олиш учун ўзида куч, журъат топа олмасди.
«Бундан кейин якшанба кунлари телефонимни ўчириб қўяман, шунда уларнинг юракни эзадиган бундай саволларидан ҳам халос бўларман, балки. Ҳар ҳолда мен ҳар куни ишда бўлишимни билишгани учун ҳам бошқа кунлари телефон қилишмайди. Қанийди, шифокорларнинг барча гаплари ёлғон бўлиб чиқса…»
Элмиранинг кўзидан ёш томчилади. Ичини худди нимадир тирнаб, қалбини эзиб кетадигандек эди. У машаққатлар билан тўқиган тўрини кучли шамол бир зумда учириб кетган ўргимчакка ўхшарди. Чунки тўри бўлмаса, ўргимчак учун ҳаёт йўқ.
Элмира ҳам қалбидаги маскани вайрон бўлганидан аламзада эди. У бошқалар йиғлаганимни кўрмадимикин, деб ҳаммага бир-бир қараб қўйди. Сўнг яна хаёллари кўрпасига ўраниб олди. Бу хаёллар шунчалик бешафқат эдики, унинг тўрига илиниш осон, аммо ундан қутулиш азобнинг ўзгинаси. Уйи ишхонасидан анча узоқ, шунинг учун ҳалигача етиб бормади.
Элмира табиатан нозик, транспортда узоқ юролмайди, кўнгли беҳузур бўлади. Авваллари-ку кўнгли ёмон бўлиб қайт қиларди, ҳар тугул автобусда юравериб, ҳозир анча кўниккан. Аммо тиқилинчда, бўғиқ ҳавода ҳозир унинг нафаси сиқа бошлади.
Қаҳратон қишнинг аччиқ совуғидан қўрқиб, ўраб олган шарфини бўйнидан юлқиб олди.
Тўғрисида ўтирган аёл унга зимдан қараётганини сезса ҳам парво қилмади.
Кўз олди қоронғилашиб, кўнгли айний бошлади.
— Синглим, ушланг, мана бу қуртни олинг, анча босади, еб олинг, — деди ҳалиги аёл Элмирага жилмайганча қараб.
Элмира бир ўша аёлга, бир унинг қўлидаги қуртга қаради.
— Раҳмат, шарт эмас…
— Нега ундай дейсиз, қани олинг, хижолат бўлманг. Ўзи бу даврда ҳаммада шунақа бўлади, — деди ҳалиги аёл.
Унинг нимага шаъма қилаётганини Элмира дарров тушунмади. Кейин эса аёлнинг қўлидаги никоҳ узукка қараб турганини кўрди.
Бу пайтга келиб йўловчилар бир-бир ўз манзилларида тушиб қолаётган, одам анча сийраклашган эди. Элмира ҳам қуртни еганидан сўнг ўзини бироз яхши ҳис эта бошлади.
— Ҳомиладормисиз дейман, синглим?
Ҳалиги аёлнинг тўсатдан берган саволи Элмирани чўчитиб юборди. У дабдурустдан «Ҳа» деб жавоб қайтарганини билмай қолди.
— Унда ўзингизни эҳтиёт қилишингиз керак. Сумкангизда доим бирор нарса олиб юринг. Илоҳим, болангизни эсон-омон қўлингизга олинг, синглим.
— Раҳмат, — деди Элмира зўрға.
Бошқалар ҳам уларнинг суҳбатига қулоқ солишаётганди гўё. Уларга ёнма-ён ўтирган аёл гапга аралашди.
— Ҳа, бир шифокор кўригидан ўтинг. Ҳар ҳолда кўнглингиз хотиржам бўлади.
— Хўп бўлади, — деди Элмира бу аёлнинг ҳам саволига жавобан.
Унга қурт тутқазган аёл ҳануз Элмирага ўзгача табассум билан қараб турарди.
Элмира уларнинг бундай муносабатларидан сўнг ўзини ҳақиқатан фарзанд кутаётгандек кўрсатишга уринаётганди. Ёлғони сезилиб қолишидан бироз чўчиётганди ҳам.
Элмира негадир бугун кун бўйи ўзини яхши ҳис қилди. Айниқса, маршруткадаги аёлларнинг гапини эслаганида ўз-ўзидан юзида табассум пайдо бўларди. Гўёки буларнинг ҳаммаси ростдек туйилаётганди унга. Ўзида ҳаммасини ҳис қилгиси келар, ҳатто ич-ичидан бунинг ёлғонлигини пайқаб турса-да, тан олгиси келмасди.

Бунинг ҳаммаси ҳақиқатан рўй беришини истаётгани учун ҳам аллақачон ўзида тасаввур этиб улгурганди…
У кечки пайт эрига бўлган воқеани айтиб бераркан, аёлнинг гапларида сўлғинлик бор эди.
— Ҳмм, майли, бугун шундай ўйлашган бўлса, кейинчалик бу ҳақиқатга айланади.
Бунинг учун сен ҳадеб сиқилавермасдан, хурсанд бўлиб юришинг керак, хўпми?
Элмира индамади. У эрининг доим такрорлайдиган ана шу сўзларидан куч олиб яшаётганди, аслида.
Кунлар шу зайлда ўтар, ҳаёт ҳар куни худди бир куйни чалаётганга, битта қўшиқни қайта-қайта куйлаётганга ўхшарди.
Яна ҳар кунгидек ишига борар, яна ишдан қайтиб одатдагидек уй юмушлари билан банд бўларди. Аммо бир куни ҳаёт унинг учун ўзгача мусиқа таратди, ўзгача куйлади.
Шифокорлар айтганидек, у бахтли кунларни икки-уч йил кутишига тўғри келмади.
Элмира фарзанд кутаётганини эшитганда ўзини худди еттинчи осмонда учаётгандек ҳис қила бошлади.
Ҳаёт унга қалб масканини қайтариб берган, у ўзини узоқ муддат саргардон юриб, ниҳоят, ўз маконида қўним топган дарбадар сайёҳга ўхшатарди. Айниқса, шу пайтгача умр осмонини қуршаб олган зулмат булутлари бир зумда аллақаёқларга йўқолиб, ўрнини ёруғ юлдузлар эгаллагандек эди. Энди аёл ҳар бир ишни ўзгача ҳафсала билан қилар, ҳамма нарса унинг учун янгидек туйиларди.
Ҳаётга бошқача кўз, бошқача нигоҳ билан қарай бошлади.
Элмира бугун худди биринчи марта ишга бораётгандек ҳис қилди ўзини. Доим қатнайдиган йўналишдаги таксида кетаркан, нигоҳини ён-атрофдан узмас, борлиқни қоплаган оппоқ қорларга тўйиб-тўйиб боқар, ундан завқланарди.
Бироқ унинг кўнгли айниб беҳузур бўлаётгани оппоқ хаёлларига халал бериб қўйганди.
— Сиз билан иккинчи марта рўбарў бўлишимиз.
Яхшимисиз, синглим, мана бу қуртни оғзингизга солиб олинг.
Элмира таниш овозни эшитиб, ялт этиб ён томонига қаради.
Бу аёлни кўрганига икки ойдан ошиқ вақт ўтган бўлса-да, унинг юз қиёфасини тўлиқ эслаб қолганди.
— Ассалому алайкум, яхшимисиз? — дея Элмира аёл тутган қуртни қўлига олди. Бу сафар кўнглида заррача ҳадик, иккиланиш йўқ эди.
— Ҳа, тузук, синглим, юрибмиз. Ўзингиз қийналмай юрибсизми?
Аёл Элмирани худди қирқ йилдан бери биладиган қадрдонлардек сўрашди.
У ҳатто Элмиранинг жавоб қайтаришини ҳам кутмасдан ўзи гапга тушиб кетди:
— Ўшанда сизга қараб роса ҳавас қилгандим.
Қизимнинг фарзандсизлиги туфайли оиласи бузилишига бир баҳя қолганди. Аммо Худога шукрки, унга фарзанд ато этди.
Сизнинг бўйингизда борлигини билгaнимда «Қанийди менинг қизимга ҳам шу бахт насиб этса», деб умид қилгандим.
Сизга қараб ўрнингизда ўз қизимни тасаввур қилгандим ўшанда.
Элмира аёлнинг қувончдан порлаётган кўзларига қараб уни тинглар экан, нима деб жавоб беришни билмасди.
У фақат бир нарса, ўшанда қаршисида турган аёл ва ўз тасаввури ҳақида ўйларди, холос…


МУХТАСАР

атган шу бобом Саъдихон Арслонхўжа ўғли эдилар.Доимо одил ,ҳақгўй инсон шу бобом эдилар.
Хуллас совчилар юборилиб,нон ушатилди.Мансурхўжа ҳақиқатда бир калима сўз демадилар.Аёлларида ҳаминчунин.Аммо Маҳфуза ҳақиқий юзини кўрсатди.
Бир куни олийгоҳдан машғулотлардан сўнг чиқиб кетаётган пайтимизда олдимиздан чиқиб шунақа шанғиллади....Эҳеее,ўша пайтларда у сўзлар менинг луғатимда ҳам йўқ эди шекилли.Мени ҳар куни олиб кетгани келадиган турмуш ўртоғим ҳам машинанинг чамбарагини ушлаганча қотиб қолган эдилар.Яхшиям Зайнаб
опа ётоқхона олийгоҳнинг орқа томонидан қатнардилар.
Маҳфузанинг таъбири билан айтганда «Мен директорнинг қизи ўн олти ёшимда йигирма саккиз ёшли йигитни бошини айлантира олган маккора,энди камбағал оиладан тишим ўтсин учун,менга хизматкор бўлсин учун,ва яна Маҳфуза мендан чиройлилиги учун ҳасад сабаб Зайнабни Қосимнинг қўйнига тиққан»ман.
Қайнотамнинг битта қўнғироқлари бу машмашаю жанжалларга чек қўйдикуя,аммо ғийбат,майда гаплар тинмасди.Маҳфуза эринмай барча қариндошларга қўнғироқ қилиб ўша юқоридаги матнни такрорлар,бу гаплар ҳвмманинг бадига уриб кетган эди.Энди Зайнаб опа бизникига келмас эдилар.Қосим акам ҳам,Зайнаб опам ҳам шунчалик бир-бирига мос эдики,шунчалар бир бирига ярашар эдики,худди Қосим акамнинг ёнида бошқа қиз,Зайнабхоннинг ёнида бошқа йигит бўлса умуман тўғри келмайдигандек эди назаримда.Мен эса хурсанд эдим.Ора орада Қосим акамни жиғига тегиб қўярдим;
«ПАУЗОН тугаяпти акам!ПАУЗООООН!»
Аста секин гап сўзлар ҳам тиндию,аммо баъзи қариндош аёлларнинг «Қорача келин қилдингизми?Нега?Гуноҳку!»қабилидаги нодонларча саволлари ва кесатиқлари қайнонамни асабийлаштирадиган бўлиб қолган эди.
-Ойжон,хўжа нима дегани ўзи?Нега биздан қиз беришга монеълик бор?-сўрадим бир кун қайнонамдан.
-Эээҳҳҳҳ қизимеей!Ҳаммаям худонинг бандаси.Энди сизга эшитганимни айтсам,Дини Ислом Марказий Осиёга ўрнатилгач,Пайғамбаримиз авлодларидан бир қанчаси бу ерда оилалари билан қолиб,динимизни мустаҳкамламак учун хизмат қилдилар.Шулардан тарқаган улусни эл «Бизнинг хўжамиз»,яънеким биз итоат этгувчилар дея атадилар.Бу ерда жисмоний итоат эмас,мафкуравий,маънан ва ахлоқан итоат назарда тутилган эди қизим.Хўжаларни уларнинг келиб чиққан инсонларнинг оти билан тўртга бўлишди.
1.Саййиди
2.Мирҳайдари
3.Зайнобиддини
4.Масти Алийи
Саййидлар бевосита Муҳаммад Салиаллоҳу Алайҳи Вассаламга қондошлиги борлар.Қолганлари эса Муборак Чориёр Умар,Усмон,Ҳайдарга,Алига қондошлар.
Масти Али демакка сабаб,Али Ҳазратлари дини исломнинг сурурию унга мушаррафликларидан маст эканлар Исломнинг поклигига.
Хўжаларнинг Бухоро заминига келиши эса Амири Маъсумнинг,яъне Шоҳмуроднинг поку имонлилиги ҳурматидан Хоразмшоҳ томонидан ҳар тўрт тоифа хўжалардан аҳли аёллари билан Бухорога тортиқ қилиб юборилдилар.Булар икром ила кутиб олиндилар.Қиз бериб,қиз олиб Саййидлар даражасига етди Амирлар хонадони.Хўжаларга эса Қоракўл дарвозадан киришда уй-жойлар қурилиб,тортиқ қилинди ва улар Жўйборлар,яъне Улуғлар дея аталди.
Қиз бермакка монеъликка келсак...Хўжазодаларнинг дунёқараши,юриш-туриши,билим даражаси ва фикрлаши бирмунча ўзгароқда қизим.Келин бўлган хонадони муҳитига ўрганолмай яхши-ёмон гаплар чиқмагини олдини олиш ва рўзғор бўзилиши юз бермаслиги учун бу монеълик.Биз келин олсак ўз йўлимизга солишимиз осонроқ кечардирда.Айтишадику,Манга келган манга ўхшар,мандан кетган кимга ўхшар!
Раҳматлик ойжонимнинг нурли юзларига боққанча маҳлиё бўлиб тинглардим бу ҳикояни.
Ниҳоят қиш тугаб,баҳор келганда тўй куни белгиланди.Тўй тараддуди бошланди яна уйимизда.Уйларни таъмирлаш,жиҳозлаш,кўрпа ёстиқ,сўзаналарни тикиб ҳозирлаш,янги пардалар илиш,хуллас тўй тараддудига,тўй олди ташвишларнинг завқига не етсин?
Тўйга икки кун қолди.Мен эсам ҳали болалигим бор эканми,тўйга кийишим учун турмуш ўртоғим олиб берган чиройли либослару,пойафзалларимни қайта қайта кийиб ўзимни ойнага солар,либосимга мос тақинчоқлар танлар,соч турмагим қанақа бўлишини режалаштирардим.Ҳеееее,беғам кунлар бўлган экандааааа...
Адашмасам туш чоғи эди.Ташвишлардан чарчаптилар шекиллида,ойжоним ойнаванд айвонда кўзлари илинибти.Оёқ учида кириб бир нарса олаётганмидим,қўяётганмидим...аниқ эслолмад