𝐇𝐢𝐦𝐚𝐧𝐧𝐚𝐚 𝐀𝐝𝐞𝐞𝐦𝐬𝐚 𝐆𝐚𝐛𝐚𝐚𝐛𝐚𝐚𝐧 𝐃𝐡𝐢𝐲𝐚𝐚𝐭𝐮 𝐈𝐥𝐚𝐚𝐥𝐜𝐡𝐢𝐬𝐞𝐞 𝐃𝐞𝐞𝐛𝐢𝐢 𝐃𝐡𝐢𝐲𝐞𝐞𝐟𝐟𝐚𝐜𝐡𝐮𝐮𝐟 𝐇𝐚𝐲𝐲𝐚𝐦𝐬𝐢𝐢𝐬𝐚 𝐇𝐢𝐦𝐚𝐭𝐚𝐦𝐚𝐚𝐧 𝐃𝐡𝐢𝐲𝐞𝐞𝐟𝐚𝐭𝐮

🔰Adeemsa gabaabaan yeroo himanni dhiyaatu himatamaan ittisa yoo qabaate deebii dhiyeefatee falmachuuf akka manni murtii isaaf hayyamuuf iyyata isaa kakuun deeggaruun mana murtiiti dhiyeeffachuu qaba.

✅Himatamaan dhimmicha mormuuf ittisa gahaa akka qabu ibsuu bira darbee himannaa dhiyaateef itti gaafatamummaa kan hin qabnee fi dhimmichi fudhatama akka hin qabne ragaa sanadaa fi kan birootis qabaachuu isaa akkaasumaas sababoota dhimmichi fudhatama hin qabneef iyyata isaa keessatti ifatti ibsuu qaba.

✅Kunis manni murtichaa ittisaa fi ragaan dhiyaatu gara falmii dhimmaati seenuuf gahaa ta’uu fi dhiisuu isaa salphaatti akka madaaluuf ni gargaara.

✅Adeemsa gabaaban himanni yeroo dhiyaatu himatamaan deebii akka dhiyeefatu manni murtii yoo hayyameef himatamaan himanna dhiyaateef itti gaafatamummaa qabaachuu fi dhabuun kan beekkamu manni murtii gara falmii idileeti seenun bitaa fi mirga falmisiisuun ragaa bitaa fi mirgaa erga madaalee booda.

✅Sadarkaa iyyata hayyamsiisaa dhiyaate irratti manni murtii kan ilaalu ittisni himatamaan dhiyeefatee fi ragaan ibsame gara falmii haadhooti seenuuf gahaa tahuu fi dhabuu isaa qofa.
https://t.me/http_Ijooseeraa

Manneen Murtii Shari’s fi Aadaatti Waamichi Himatamaa Dhaqqabuun Sirnaan Mirkanaa’uun Mirga Dhagahamuu Himatamaa Eegsisuuf Qofa Otuu Hintaane Aangoo Mana Murtii Hundeessuufis Haalduree Dirqamaati
==================================
Dhimmoota seera dhuunfaa fi maatiin walqabatan ilaalchisee akkaataa amantaa ykn aadaa ofiitti furachuun ykn haqa argachuun Heera Mootummaa kwt 34(3) jalatti mirga beekamtii fi eegumsa heeraa qabu dha. Haaluma kanaan akka fakkeenyaatti manneen murtii sharia a Labsii Lkk 188/92 (sadarkaa Federaalaatti) fi Labsii Lkk 53/94n irra deebiin hundaa’uun akkaataa seera Shari’aatti tajaajila kennaa kan jiran yoo ta’u akkasumas manneen murtii aadaatis naannolee adda addaatti hundaa’uun hojii jalqabaa jiraachuun manneen murtii aadaa Naannoo Oromiyaa Labsii Lkk 240/2013 waggoota afur dura hundaa’uun godinaalee naannichaa hundatti hojii eegaluun fakkeenya tokko dha.
Manneen murtii kun dhimmoota labsiilee kana keessatti akka ilaalan tarreeffaman irratti aangoo kan qabaatan yoo gareewwan falmii fedhii kennan, keessaayyuu himatamaan fedhii isaa barreeffamaan kenne, qofa akka ta’e Labsii Lkk 188/92 fi 53/94 kwt 5 jalatti, Labsii Lkk 240/2013 kwt 25 jalatti ifaan tumamee argama.
Himatamaan fedhii isaa kan ibsatu yoo waamichi sirnaan isa dhaqqabee fi isa dhaqqabuun mirkanaa’e qofa akka ta’e beekamaadha.
Waamichi kan dhaqqabuu qabu akkaataa maloota kenna waraqaa waamichaa SDFHH kwt 94-110 jalatti bal’inaan duriirfamee waan jiruuf keessaayyuu manneen Murtii Shari’aa tumaalee kanneen hordofuu akka qaban Labsii Lkk 188/92 fi Labsii Lkk 53/94 kwt 6(2) jalatti ifaan tumamee argama.
Manneen murtii Aadaatis waamichi himatamaa karaa nama jaarsoliin Mana Murtii Aadaa itti amananiin akka isa dhaqqabu taasisuu akka qaban Labsii Lkk 240/2013 kwt 27(5) jalatti ibsamee jira.
Bu’ura tumaalee seeraa olitti ilaalamaniin waamichi himatamaa sirnaan dhaqqabuu isaa mirkanaa’uun mirga dhagahamuu himatamaa qofaaf otuu hintaane aangoo manneen murtii kanneenii hundeessuufis haalduree dirqamaa akka ta’e hubatamuu qaba (parties’ consent is a prerequisite for the assumption or constitution of courts jurisdiction).
Kanumaan walqabatee Manni Maree Federeeshiinii dhimma aadde Raaniyaa Ahimed fi Dr Ibraahim Mohaammed irratti yaada Murtii Gumiin Calaltuu Dhimmoota Heeraa galmee Lkk 1352/07 irratti ilaaluun dhiyeesseef irratti murtii gaafa 03/07/2008 kenneen manneen murtii Shari’aa keessaayyuu nama biyya keessa hinjirre ykn biyya ormaa jiraachuun beekame waamicha karaa gaazexaa yeroo ajajan yeroo gahaa kennuun dhiyaatee fedhii isaa akka ibsatu carraa kennuufii kan qaban ta’uu fi kana otuu hingoone waamicha karaa gaazexaa qofa irratti maxxansiisuun himatamaan waamichi akka dhaqqabetti bira darbanii bakka hinjirretti dhimma ilaaluun mirga dhagahamuu himatamaa kan sarbu qofaa otuu huntaane mana murtii Shari’aa dhimmicha qabate dhimmicha irratti aangoo akka hinqabaanne taasisa jechuun bal’inaan xiinxalee murteessee jira.
https://t.me/http_Ijooseeraa

SHH keeewwata 1195 fi 1196
Mirkaneeessa abbaa qabeenyummmaa manaa ilaalchisee ejjennoo Manni Maree Federeshinii SHH keewwata 1195 irratti qabu dhodhommooqiinsa akka hin qabne Murtii isaa lakkoofsa galmee 022/08   ta’e irratti kenne irraa eegalee,  Murtiiwwan gara garaa yeroo gara garaatti kenneen beeksisee jira. Mirga abbaa qabeenyummaa  Heera Mootummaan  eegame  tiksuuf  ragaan   abbaa qabeenyummaa bu’uura SHH keewwata 1195 tiin kennamu cimaa ta’uufi tilmaama tumaa kana jala taa’e fashaleessuuf kan tumame SHH  keewwati 1196  dhiphatee hiikamuu kan qabu ta’uu Murteesseera.(Murtiiwwan Sadii PDF Obbo Eeliyaas nuuf qoode kana keessatti ni argamu-galmee lakk.106/15 ,105/15 fi 116/16)
https://t.me/http_Ijooseeraa

𝐇𝐢𝐦𝐚𝐧𝐧𝐚𝐚 𝐀𝐝𝐞𝐞𝐦𝐬𝐚 𝐆𝐚𝐛𝐚𝐚𝐛𝐚𝐚𝐧 𝐃𝐡𝐢𝐲𝐚𝐚𝐭𝐮 𝐈𝐥𝐚𝐚𝐥𝐜𝐡𝐢𝐬𝐞𝐞 𝐃𝐞𝐞𝐛𝐢𝐢 𝐃𝐡𝐢𝐲𝐞𝐞𝐟𝐟𝐚𝐜𝐡𝐮𝐮𝐟 𝐇𝐚𝐲𝐲𝐚𝐦𝐬𝐢𝐢𝐬𝐚 𝐇𝐢𝐦𝐚𝐭𝐚𝐦𝐚𝐚𝐧 𝐃𝐡𝐢𝐲𝐞𝐞𝐟𝐚𝐭𝐮

🔰Adeemsa gabaabaan yeroo himanni dhiyaatu himatamaan ittisa yoo qabaate deebii dhiyeefatee falmachuuf akka manni murtii isaaf hayyamuuf iyyata isaa kakuun deeggaruun mana murtiiti dhiyeeffachuu qaba.

✅Himatamaan dhimmicha mormuuf ittisa gahaa akka qabu ibsuu bira darbee himannaa dhiyaateef itti gaafatamummaa kan hin qabnee fi dhimmichi fudhatama akka hin qabne ragaa sanadaa fi kan birootis qabaachuu isaa akkaasumaas sababoota dhimmichi fudhatama hin qabneef iyyata isaa keessatti ifatti ibsuu qaba.

✅Kunis manni murtichaa ittisaa fi ragaan dhiyaatu gara falmii dhimmaati seenuuf gahaa ta’uu fi dhiisuu isaa salphaatti akka madaaluuf ni gargaara.

✅Adeemsa gabaaban himanni yeroo dhiyaatu himatamaan deebii akka dhiyeefatu manni murtii yoo hayyameef himatamaan himanna dhiyaateef itti gaafatamummaa qabaachuu fi dhabuun kan beekkamu manni murtii gara falmii idileeti seenun bitaa fi mirga falmisiisuun ragaa bitaa fi mirgaa erga madaalee booda.

✅Sadarkaa iyyata hayyamsiisaa dhiyaate irratti manni murtii kan ilaalu ittisni himatamaan dhiyeefatee fi ragaan ibsame gara falmii haadhooti seenuuf gahaa tahuu fi dhabuu isaa qofa.
https://t.me/http_Ijooseeraa

Hiikoo Seeraa Dirqisiisaa Abbootii Seeraa Torbaan Kenname:

🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼

⚖️ #Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa  Lakkoofsa Galmee 193067 ta'e xiinxala isaa keessatti hiikoo dirqisiisaa kenne:
Shh keewwatni 2443 fi 881 (2) gosa kennaa yeroo namni kennaa laate sun lubbuudhaan jiru raawwatiinsa qabaatu (donation intervivos) fi gosa kennaa erga namni kennaa laate du’een booda raawwatu(donation mortis causa) irratti raawwatiinsa ni qabaata.Akka dhaddachichaatti keewwattoota dhimma foormii tuman kunneeniif yeroo hiikoon kennamu jechoota keewwattoota kunneen keessattti hammataman qofa osoo hin taane,kaayyoo seerri jechoota sanaan galmaan gahuu barbaade giddu galeessa godhachuun kan hiikamu ta’uu mala.Akkasumas wayitii keewwattoota 881(2) fi 2443 tiif hiikkoon kennamu Labsii Galmeessaa fi Mirkaneessa Ragaalee Lakk. 922/2008 fi haala sirna hojii Ejensichaa hubannoo keessa galchuun barbaachisaa ta’uu ibseera.Kaayyoon inni ol’aanaan seerri waliigalteen kennaa (dhaamoo) yeroo taasifaman qabiyyeen isaanii nama kennaa(dhaamoo) laateef dubbifamuu isaa himni ibsu qabiyyee sanada waliigaltee kennaa(dhaamoo) keessatti caqafamuu qaba jedhu kennaan (dhaamoon) gosa kanaa qaama waliigaltee galmeessuu fi ragaalee mirkaneessu duratti galmaa'uun isaa waan dirqama hin taaneef,qabiyyeen sanadichaa dhugumaan kan fedhii irratti hundaa'e karaa seerri ittiin mirkaneessu keessaa isa tokko waan ta’eefidha.Bu’uuruma kanaanis,kennaan (dhaamoon) qabeenya hin sochoone irratti taasifamu ejensii galmeessaa fi mirkaneessa ragaalee duratti kan hin galmoofne yoo ta’e,barreeffamaan ta’uu,ragoolii afuriin mirkanaa'uu fi qabiyyeen waliigaltee kennaa (dhaamoo) dubbifamuu isaa himni ibsu sanada waliigaltee keessatti caqafamuu qaba.Haa ta’uutii garuu,kennaan (dhaamoon) ejensii galmeessaa fi mirkaneessa ragaaleen galmaa'e qaamni waliigalticha galmeesse sun dhugumaan wanti galmaa'uuf dhiyaate sun kan nama galmeessisuuf dhiyaate sanaan fedhiin taasifame ta’uu isaa mirkaneessuun galmeesse waan ta’eef,himni dubbifamuu qabiyyee sanadichaa ibsu sanada waliigaltee keessatti caqafamuun dirqama akka hin taane ibseera.Kanaafuu,waliigalteen kennaa falmii kaase qaama waliigaltee galmeessuuf aangoon kennameef biratti waan taasifameef,himni dubbifamuu qabiyyee sanadichaa ibsu sanada waliigalticha keessatti caqafamuu dhabuun isaa qofti waliigalticha bu’aa dhoorgisiisuu hin danda’u" jechuun hiikoo kennee ture.
Murtii Ijibbaataa kanarraa kan hubatamu:-

➢ Qabiyyeen waliigaltee kennaa qabeenya/qabiyyee hin sochoone irratti taasifamu nama kennaa laate sanaaf kan dubbifame ta’uu himni ibsu sanada walii galtichaa keessatti ifaan caqafamuu qaba.Haa ta’uutii garuu,sanadni waliigaltee sanaa qaama ragaalee mirkneessuu fi galmeesuuf angeeffame biratti galmaa'e yoo ta’e,himni dubbifamuu qabiyyee waliigaltichaa ibsu sanadicha keessatti caqafamuu baatus waliigalteen kennaa sun fudhatama ni qabaata jechuudha.

#Hiikkoo dhaddacha ijibbaataa duraan kennamanii turan Lakk.G.70057,Lakk.G.147331,Lakk.G.17429,Lakk.G.22712, Lakk.G.32337,fi foormii fi adeemsa dubbisuu waliigaltee dhaamoo fi kennaa waliin wal qabatanii jiran murtii Abbootii Seeraa 7'n kenname kanaan jijjiiramaniiru
https://t.me/http_Ijooseeraa

#Yakka:- Namni yakkaan himatamee bakka inni hin jiretti itti murta'ee,iyyatni murtiin balleessummaa akka irra deebi'ame ilaallamuuf kufa jalaa tahe murtii adabbii irratti bu'uura Sdfy kwt.202(3) tiiin sababoota adabbii salphisaaniif kaasuun  falmuu danda'a moo?  hin danda'u,sababoota adabbii salphisaan  nama bakka inni  hin jiretti itti murta'eef Manni murtii kakka'umsaa isaatiin qabuufii danda’aa?
===========================================================
Manni  Murtii Waliigalaa Federaalaa Dhaddachi  Ijibbaata jiildii 27 ffaa lakka.galmee  188086 irratti:-
#Namni yakkaan himatamee bakka inni hin jiretti itti murta'ee,iyyatni murtiin balleessummaa akka irra deebi'ame ilaallamuuf kufa jalaa tahe murtii adabbii irratti bu'uura Sdfy kwt.202(3) tiiin sababoota adabbii salphisaaniif kaasuun  falmuu danda'u.

#Bu'uura qajeelfama adabbii 2/2006 fi sdfykwt.149(3) tiin  yaadoota sababoota adabbii salphisaan  kan seeraan tilmaamaan fudhatamaan ykn firii dubbii  ragaan deeggaramu qaban  dhihaatan wal-qabatee sababoota adabbii salphisaan  firii dubbii ragaan mirkanaahuu  qabani  falmii  barbaachisuu tahu,sababootni seeraan tilmaamni fudhatamu qabu falmii kan hin barbaachisu .
#Namni yakkaan himatamee bakka inni hin jiretti itti murta'uuf Manni murtii sababoota adabbii salphisan seeraan tilmaamni fudhatamu qaban ofii isaa kaasuun qabuuf akka qabu, sababoota adabbii salphisan firii dubbii ragaan mirkanaahu qaban qabuuf  hin qabu jechuun murta'eera.

#Kana irraa  kahuun iyyataan  sadarkaa ol'iyyannootti sababoota adabbii salphisaniif kun yakki ittiin himatamee  bu'uuraa Sykwt 27 tiin yaalii tahu,dhukkubsaata,abbaa maatii  tahu fi miidhamaa waliin araaramu  kaasuun dhiheeffate keessaa sababoota adabbii salphisaniif dhukkubsaata,abbaa maatii  tahu fi miidhamaa waliin araaramu   sababoota firii dubbii ragaan mirkanahuu qabaniiif waan taheef  iyyataan Mana murtii jalatti waan hin jiretti waan murtiin kennameef sadarkaa ol'yyannootti fudhatama hin qabni jechuun  murta'eera.

#Sababni yakki iyyataan ittiin himatamee yaalii tahuun bu'uuraa Sykwt27,31 fi 179 tiin sababa adabbii salphisu seeraan tilmaamu waan taheef Abbaa Alangaa deeggaruun yaada kennuun Manni Murtiis fudhachuuf iyyataaf akka sababa adabbii salphisuu tokkotti fudhachuun gulantaa tokkoon adabbii salphisuun murteesseera.
Kanaaf,Manni Murtii keenya namoota  yakka yaaliin  bakka hin jiretti himatamaan adabbii yoo itti kennu sababa adabbii tokko fudhateefi murteessu qaba.
https://t.me/http_Ijooseeraa