Himatamaan Raawwataa Yakkaa Muummee (principal offender) Ta’uun Namoota Biroo Waliin Himatame Yakkicha Raawwateera Jechuuf Ragaan AA Maal Murkaneessuu Qaba? Himatamaan Bakka Raawwii Yakkichaatti Argamuun Isaa Qofa Gahaadha?
==================================
Seera Yakkaa 32 fi 23; SDFY kwt 141; Murtii Dhaddacha Ijbt Glmee Lkk 251519 ta’erratti gaafa 24/06/2017 kenname waliin kan xiinxalame
==================================
Yakka gareen raawwatamu ilaalchisee gosaa fi sadarkaa akkasumas bifa hirmaannaa raawwattoota adda addaa ibsuudhaan Seerri yakkaa diriisee kan tume yemmuu ta’u sana keessaa inni yeroo hedduu beekamuu fi baratamaan hirmaattota raawwataa yakkaa mummee (principal offenders) jedhamuun SY kwt 32 jalatti ibsamedha.
Raawwataa yakkaa muummee kan jedhaman namoota qaamaan iddoo yakkichaatti argamuu baatanillee yaada yakkichaa abbummaan wixineessanii hoogganan, namoota ofii isaanii qaamaan yakkicha raawwatan ykn tooftaa adda addaatti fayyadamuun raawwachiisan jedhamuun seericha kwt 32(1(a-c)) jalatti ibsamanii jiru.
Namoonni akkasii kun yakka ittiin himataman raawwatan kan jedhamu ulaagaalee sadiin yakkaa seera yakkaa kwt 23(2) jalatti tarreeffaman (kutaa yaadaa, kutaa seeraa fi gochaa) haala guuteen raawwii yakkichaa keessatti hirmaachuun yoo mirkanaa’e qofadha.
Haallan kun guutamuu isaanii ragaan Abbaa Alangaa akkaataa SDFY kwt 141n shakkii sababi qabeessaa olitti mirkaneessuu kan qabu yemmuu ta’u MMtis ragaa AA bu’ura kanaan Madaaluun tokkoon tokkoon hirmaattotaa kwt 32n gareen himataman yakkicha keessaa hirmaannaa qabaachuu fi dhiisuu mirkaneessuun ofirraa haa ittisan ykn hin ittisinii murteessuu akka qabu Qajeeltoowwan Seera Ragaa kan ajajan ta’uun gamattis Dhaddachi Ijbt yeroo hedduu galmeewwan Lkk 113464 (vol 19), 225975, 246157 fi 228017 (kan hinmaxxanfamne) irratti hiikkoo dirqisiisaa kennee jira.
Qabxiilee ijoo namoota raawwataa muummee ta’uun SY kwt 32 jalatti gareen himatamaan ilaalchisee yakkicha raawwatan jechuuf ragaan AA maal mirkaneessuu qaba kan jedhuu fi himatamaan iddoo raawwii yakkichaatti argamuu isaa ragaan ibsuun qofa gahaadha moo miti kan jedhu ilaalchiseetis Dhaddachi Ijbt yakka ajjeechaa cimaa SY kwt 32(1(a)) fi 539 jalatti himannaa naannoo Sidaamaatti namoota lama irratti dhiyaachuun hanga Dhaddacha Ijbt gaheen Dh Ijb MMWF glme Lkk 251519 ta’erratti murtii gaafa 24/06/2017 kenneen hiikkoo ifa ta’e kenneera.
Dhimmicha keessatti iyyataan Dhaddacha Ijbt himatamaa 2ffaa kan ture yoo ta’u hirmaannaa isaa ilaalchisee ragaan AA jecha kennaniin “isa ta’uu fi dhiisuu adda hinbaafannee garuu nama isa fakkaatu iddoo sanatti arginee jirra, namoota du’aa reebuun waraanaa turan keessaa tokko himatamaa 2ffaa fakkaata, sana dura himatamaa 2ffaa hinbeeknu” jechuun ibsuu isaanii Dh Ijbt gargalcha Murtii jalaa keessaa ilaaluu caqasee jira.
MMO Naannichaa ragaan itti mirkaneesseera jechuun iyyataa balleessaa taasisee kan adabe yoo ta’u MMW Dhaddachi idilee ragaan AA iyyataa irratti shakkii sababi qabeessaan olitti hinmirkaneessine jechuun murtii MMO diigee iyyataa bilisa godheera. Dhaddachi Ijbt Naannichaa ragaan AA iyyataan iddoo yakkichaa akka turee fi gochicha raawwachuu mirkaneessanii jiru jechuun murtii MMO cimseera.
Dhaddachi Ijbt MMWF gama isaan 1) ragaan AA namni yakkicha raawwate iyyataa kana fakkaata jedhan malee iyyataa ta’uu isaa akka hinibsine MM jalaa galmeessuu isaanii fi iddoo yakkichaatti argine jechuu malee maal akka raawwate akkaataa SYbkwt 32(1(a)) , 23(2) fi 58tiin ifatti wanti agarsiisan akka hinjirre garagalcha Murtii MM jalaa irraa hubachuu isaa fi ;
Akkasumas 2) iyyataan maal akka raawwate ifatti ragaan adda bahee bakka hinibsamnetti iddoo yakki itti raawwatametti argamuun qofti yakkicha raawwateera jechuuf gahaa akka hintaane bal’inaan ibsuun walumaagalatti ragaan AA iyyataan yakka raawwachuu isaa hirmaannaa isaa agarsiisuun shakkii sababi qabeessaa olitti otuu hinmirkaneessin murtiin MMO fi Dh Ijbt Naannichaa kennan dogongora ijoo qajeeltoo madaallii ragaa waan ta’eef Dha Ijbtaan ilaalamee sirraa’uu danda’a jedhee murtii MMO fi kan Dha Ijb Naannichaa diigee kan
==================================
Seera Yakkaa 32 fi 23; SDFY kwt 141; Murtii Dhaddacha Ijbt Glmee Lkk 251519 ta’erratti gaafa 24/06/2017 kenname waliin kan xiinxalame
==================================
Yakka gareen raawwatamu ilaalchisee gosaa fi sadarkaa akkasumas bifa hirmaannaa raawwattoota adda addaa ibsuudhaan Seerri yakkaa diriisee kan tume yemmuu ta’u sana keessaa inni yeroo hedduu beekamuu fi baratamaan hirmaattota raawwataa yakkaa mummee (principal offenders) jedhamuun SY kwt 32 jalatti ibsamedha.
Raawwataa yakkaa muummee kan jedhaman namoota qaamaan iddoo yakkichaatti argamuu baatanillee yaada yakkichaa abbummaan wixineessanii hoogganan, namoota ofii isaanii qaamaan yakkicha raawwatan ykn tooftaa adda addaatti fayyadamuun raawwachiisan jedhamuun seericha kwt 32(1(a-c)) jalatti ibsamanii jiru.
Namoonni akkasii kun yakka ittiin himataman raawwatan kan jedhamu ulaagaalee sadiin yakkaa seera yakkaa kwt 23(2) jalatti tarreeffaman (kutaa yaadaa, kutaa seeraa fi gochaa) haala guuteen raawwii yakkichaa keessatti hirmaachuun yoo mirkanaa’e qofadha.
Haallan kun guutamuu isaanii ragaan Abbaa Alangaa akkaataa SDFY kwt 141n shakkii sababi qabeessaa olitti mirkaneessuu kan qabu yemmuu ta’u MMtis ragaa AA bu’ura kanaan Madaaluun tokkoon tokkoon hirmaattotaa kwt 32n gareen himataman yakkicha keessaa hirmaannaa qabaachuu fi dhiisuu mirkaneessuun ofirraa haa ittisan ykn hin ittisinii murteessuu akka qabu Qajeeltoowwan Seera Ragaa kan ajajan ta’uun gamattis Dhaddachi Ijbt yeroo hedduu galmeewwan Lkk 113464 (vol 19), 225975, 246157 fi 228017 (kan hinmaxxanfamne) irratti hiikkoo dirqisiisaa kennee jira.
Qabxiilee ijoo namoota raawwataa muummee ta’uun SY kwt 32 jalatti gareen himatamaan ilaalchisee yakkicha raawwatan jechuuf ragaan AA maal mirkaneessuu qaba kan jedhuu fi himatamaan iddoo raawwii yakkichaatti argamuu isaa ragaan ibsuun qofa gahaadha moo miti kan jedhu ilaalchiseetis Dhaddachi Ijbt yakka ajjeechaa cimaa SY kwt 32(1(a)) fi 539 jalatti himannaa naannoo Sidaamaatti namoota lama irratti dhiyaachuun hanga Dhaddacha Ijbt gaheen Dh Ijb MMWF glme Lkk 251519 ta’erratti murtii gaafa 24/06/2017 kenneen hiikkoo ifa ta’e kenneera.
Dhimmicha keessatti iyyataan Dhaddacha Ijbt himatamaa 2ffaa kan ture yoo ta’u hirmaannaa isaa ilaalchisee ragaan AA jecha kennaniin “isa ta’uu fi dhiisuu adda hinbaafannee garuu nama isa fakkaatu iddoo sanatti arginee jirra, namoota du’aa reebuun waraanaa turan keessaa tokko himatamaa 2ffaa fakkaata, sana dura himatamaa 2ffaa hinbeeknu” jechuun ibsuu isaanii Dh Ijbt gargalcha Murtii jalaa keessaa ilaaluu caqasee jira.
MMO Naannichaa ragaan itti mirkaneesseera jechuun iyyataa balleessaa taasisee kan adabe yoo ta’u MMW Dhaddachi idilee ragaan AA iyyataa irratti shakkii sababi qabeessaan olitti hinmirkaneessine jechuun murtii MMO diigee iyyataa bilisa godheera. Dhaddachi Ijbt Naannichaa ragaan AA iyyataan iddoo yakkichaa akka turee fi gochicha raawwachuu mirkaneessanii jiru jechuun murtii MMO cimseera.
Dhaddachi Ijbt MMWF gama isaan 1) ragaan AA namni yakkicha raawwate iyyataa kana fakkaata jedhan malee iyyataa ta’uu isaa akka hinibsine MM jalaa galmeessuu isaanii fi iddoo yakkichaatti argine jechuu malee maal akka raawwate akkaataa SYbkwt 32(1(a)) , 23(2) fi 58tiin ifatti wanti agarsiisan akka hinjirre garagalcha Murtii MM jalaa irraa hubachuu isaa fi ;
Akkasumas 2) iyyataan maal akka raawwate ifatti ragaan adda bahee bakka hinibsamnetti iddoo yakki itti raawwatametti argamuun qofti yakkicha raawwateera jechuuf gahaa akka hintaane bal’inaan ibsuun walumaagalatti ragaan AA iyyataan yakka raawwachuu isaa hirmaannaa isaa agarsiisuun shakkii sababi qabeessaa olitti otuu hinmirkaneessin murtiin MMO fi Dh Ijbt Naannichaa kennan dogongora ijoo qajeeltoo madaallii ragaa waan ta’eef Dha Ijbtaan ilaalamee sirraa’uu danda’a jedhee murtii MMO fi kan Dha Ijb Naannichaa diigee kan
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Maatii: Qallaba daa'ima ulfaa'ame kan gadameessa keessa jiru ilaalchisee seerri maal jedha?
==================================
Seerri keenya Seera hariiroo hawaasaa kwt.1 jalatti namni tokko guyyaa dhalate irraa eegalee hanga du'uutti mirga seeraa ni qaba" jedha. Kana jechuun osoo hin dhalatin mirgi seeraa namni gonfatu hin jiru jechuudha. Haa ta'u malee,seerichuma kana kwt.2 ,3 fi 4 jalatti immoo waa'ee daa'ima ulfaa'amee jiruus tumee jira. Akka tumaa keewwata kanaatti daa'imni ulfaa'ame tokko ulaagaalee 2(lama)kan guuttate yoo ta'e nama jechuun tuma.
Innis 1ffaa Lubbuu kan qabu ta'ee yoo dhalatee fi 2ffaa dhalatee immoo sa'aa 48 (afurtamii saddeet) yoo ture akka namaatti lakkaawwamee mirga seeraa argata jechuudha. Gama biraatin, Seera Yakkaa Kwt.545 fi keewwattoota itti aananii jiran irratti ulfa baasuun yakka ta'uu tumeera. Kana jechuun ulfa baasuun akka ajjeechaa namaatti lakkaawwama. Dabalataan Seerri hariiroo hawaasaa Kutaa Seera dhaalaa kwt.834 jalatti daa'imni ulfaa'ame dhaala akka argatu tumaan kun ni agarsiisa. Hayyuun Oromoo Makkoo Bilii illee tumaa seeraa tume keessatti 'Ulfi garaa jiru nama' jedhee tumeera.
Gara dhimma ijoo waa'ee qallaba daa'ima ulfaa'amee garaa jiruutti yoo deebinu seerri maatii Oromiyaas ta'ee Seera maatii Federaalaan wanti jedhu hin jiru. Seera baastuun dhimma kana callisaan bira darbuunis yaadama mataa isaa qabaatus jechuudha.
Akkaataa Seera maatii Oromiyaa labsii lakk.69/1995 fi 83/1996 tin qallaba daa'imman dhalatanii lafa gahanii malee daa'ima ulfa ta'e ilaalchisee tumaan tokkollee hin jiru. Manuwaaliin murteessa qallaba daa'immanii Oromiyaa immoo lakk.2 jalatti hiikkoo daa'ima jedhu hiikeen daa'imni kan garaa jirus ni dabalata jedheera. Dhimmi kun immoo wanta labsiidhan hin tumamne maanuwaalii irratti hiika itti kennuun rakkoo qabatamaa daa'imman ulfaa'aman mirga qallaba argachuu qabu moo hin qaban? gaaffii jedhu kaasuudha. Qallabni Manneen murtiin kan murtaa'u maqaa guutuu fi umurii tokkoo tokkoo daa'immaniin adda bahee waan ta'eef ulfa gadameessa keessa jiruuf murteessuuf ijjannoon add addaa yeroo calaqqisu ni mul'ata.
1ffaa Ulfi sun haadha daa'imichaa irraa hanga hin dhalannetti qaama isheetti jira waan ta'eef ulaagaa seeraa hin guutu qallabni hin muramu ejjannoo jedhu
2ffaa Ulfis nama waan ta'eef qallabni muramuu qaba ejjannoo jedhuudha. Kanas ta'ee sana dhimmi kun haala walfakkaataa ta'een ilaalamee murtaa'uu qaba. Dhimmi kun dantaa daa'imaa HMRDFI kwt.36 jalatti tumame ,waliigaltee mirgoota daa'immanii Idil-Addunyaa fi mirga seerota olitti caqasame keessatti argatan eegsisuunis walqabatee ilaalamuu feesisa. Akkasumas,abbaan warraa fi haati warraa tokko walfuudhanii sababa diiggaa gaa'ilaan yeroo gargar bahan haati daa'ima ulfaa'amee kun ofiishees of gargaaruu humna waan hin qabneef;daa'imni sunis boru dhalatee nama ta'uuf hordoffii fi kunuunsa gahaa yeroo ulfaa kanatti argachuu waan qabuuf nyaata madaalawaa haati fi daa'imni akka argattuu fi hordoffii mana yaalaa akkasumas baasiiwwan adda addaatiif abbaan daa'imichaa qallaba kennuu qaba. Seerri maatii keenyas keessa deebiin dhimma kanaa fi kanneen biroo hojiirratti rakkoo qaban ilaaluu fi fooyyessuu barbaachisa.
https://t.me/http_Ijooseeraa
==================================
Seerri keenya Seera hariiroo hawaasaa kwt.1 jalatti namni tokko guyyaa dhalate irraa eegalee hanga du'uutti mirga seeraa ni qaba" jedha. Kana jechuun osoo hin dhalatin mirgi seeraa namni gonfatu hin jiru jechuudha. Haa ta'u malee,seerichuma kana kwt.2 ,3 fi 4 jalatti immoo waa'ee daa'ima ulfaa'amee jiruus tumee jira. Akka tumaa keewwata kanaatti daa'imni ulfaa'ame tokko ulaagaalee 2(lama)kan guuttate yoo ta'e nama jechuun tuma.
Innis 1ffaa Lubbuu kan qabu ta'ee yoo dhalatee fi 2ffaa dhalatee immoo sa'aa 48 (afurtamii saddeet) yoo ture akka namaatti lakkaawwamee mirga seeraa argata jechuudha. Gama biraatin, Seera Yakkaa Kwt.545 fi keewwattoota itti aananii jiran irratti ulfa baasuun yakka ta'uu tumeera. Kana jechuun ulfa baasuun akka ajjeechaa namaatti lakkaawwama. Dabalataan Seerri hariiroo hawaasaa Kutaa Seera dhaalaa kwt.834 jalatti daa'imni ulfaa'ame dhaala akka argatu tumaan kun ni agarsiisa. Hayyuun Oromoo Makkoo Bilii illee tumaa seeraa tume keessatti 'Ulfi garaa jiru nama' jedhee tumeera.
Gara dhimma ijoo waa'ee qallaba daa'ima ulfaa'amee garaa jiruutti yoo deebinu seerri maatii Oromiyaas ta'ee Seera maatii Federaalaan wanti jedhu hin jiru. Seera baastuun dhimma kana callisaan bira darbuunis yaadama mataa isaa qabaatus jechuudha.
Akkaataa Seera maatii Oromiyaa labsii lakk.69/1995 fi 83/1996 tin qallaba daa'imman dhalatanii lafa gahanii malee daa'ima ulfa ta'e ilaalchisee tumaan tokkollee hin jiru. Manuwaaliin murteessa qallaba daa'immanii Oromiyaa immoo lakk.2 jalatti hiikkoo daa'ima jedhu hiikeen daa'imni kan garaa jirus ni dabalata jedheera. Dhimmi kun immoo wanta labsiidhan hin tumamne maanuwaalii irratti hiika itti kennuun rakkoo qabatamaa daa'imman ulfaa'aman mirga qallaba argachuu qabu moo hin qaban? gaaffii jedhu kaasuudha. Qallabni Manneen murtiin kan murtaa'u maqaa guutuu fi umurii tokkoo tokkoo daa'immaniin adda bahee waan ta'eef ulfa gadameessa keessa jiruuf murteessuuf ijjannoon add addaa yeroo calaqqisu ni mul'ata.
1ffaa Ulfi sun haadha daa'imichaa irraa hanga hin dhalannetti qaama isheetti jira waan ta'eef ulaagaa seeraa hin guutu qallabni hin muramu ejjannoo jedhu
2ffaa Ulfis nama waan ta'eef qallabni muramuu qaba ejjannoo jedhuudha. Kanas ta'ee sana dhimmi kun haala walfakkaataa ta'een ilaalamee murtaa'uu qaba. Dhimmi kun dantaa daa'imaa HMRDFI kwt.36 jalatti tumame ,waliigaltee mirgoota daa'immanii Idil-Addunyaa fi mirga seerota olitti caqasame keessatti argatan eegsisuunis walqabatee ilaalamuu feesisa. Akkasumas,abbaan warraa fi haati warraa tokko walfuudhanii sababa diiggaa gaa'ilaan yeroo gargar bahan haati daa'ima ulfaa'amee kun ofiishees of gargaaruu humna waan hin qabneef;daa'imni sunis boru dhalatee nama ta'uuf hordoffii fi kunuunsa gahaa yeroo ulfaa kanatti argachuu waan qabuuf nyaata madaalawaa haati fi daa'imni akka argattuu fi hordoffii mana yaalaa akkasumas baasiiwwan adda addaatiif abbaan daa'imichaa qallaba kennuu qaba. Seerri maatii keenyas keessa deebiin dhimma kanaa fi kanneen biroo hojiirratti rakkoo qaban ilaaluu fi fooyyessuu barbaachisa.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
👍3❤1
Dhaddachi Ijibbaataa, dhimma dhiyaateef bakka waamamaan hin jirretti ilaalee murtii erga kennee booda, iyyata waamamaan murtiin bakka ani hin jirretti kenname naaf yaa ka’u jechuun bu’uura SDFHH keewwata 78 tiin dhiyeessu ilaalchisee- ”aangoon kiyya murtii dhumaa kenname irraa dogoggora Seeraa isa bu’uuraa ilaaluudha malee firii dubbii qulqulleessu fi ragaa madaaluu miti” jechuun iyyata SDFHH keewwata 78 tiin dhiyaatu kufaa taasisuu kan hin qabne ta’uufi falmisiisee jala murtii kennuuf aangoo kan qabu ta’uu murtii kennamedha.Dhaddachi Ijibbaataa galmee qabate irratti hooggansa falmii walqabatee Iyyata dhiyaatu keessummeessee hoogganuudhaaf itti gaafatamummaa qaba.
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤1
Beeksisa
Bareessitoota Ummataa Godina Jimmaa keessa hojjettan akkasumas hayyama keessaan haaromfatan Gindoo gaafa Guyyaa 11/02/2018 ganama irraa sa'aa 2:30 irraa eegalee Waltajjii leenjii fi marii WAGJ waan isiniif qopheessineef Galma W/ra A/Alangaa Magaala Jimma ttii akka irratti argamtan Waajjirri A/Alangaa Godina Jimmaa isin beeksisa.
Hubachisa:- Namni tokkoyyuu leenjiraa hafun akka hin danda'amnee akeekachifna.
Waajjira Abbaa Alangaa Godina Jimmaa
https://t.me/AbbaaAlanga
Our Facebook
https://www.facebook.com/profile.php?id=61581249206629
Bareessitoota Ummataa Godina Jimmaa keessa hojjettan akkasumas hayyama keessaan haaromfatan Gindoo gaafa Guyyaa 11/02/2018 ganama irraa sa'aa 2:30 irraa eegalee Waltajjii leenjii fi marii WAGJ waan isiniif qopheessineef Galma W/ra A/Alangaa Magaala Jimma ttii akka irratti argamtan Waajjirri A/Alangaa Godina Jimmaa isin beeksisa.
Hubachisa:- Namni tokkoyyuu leenjiraa hafun akka hin danda'amnee akeekachifna.
Waajjira Abbaa Alangaa Godina Jimmaa
https://t.me/AbbaaAlanga
Our Facebook
https://www.facebook.com/profile.php?id=61581249206629
👍1
Forwarded from 𝐁𝐈𝐍𝐈𝐌𝐎𝐒 - 𝐋𝐀𝐖𝐘𝐄𝐑
#ABBAA_ALANGAA_BENISHAANGUL
Iskeelii mindaa haaraa Abbootii Alangaa Naannoo Beenishaangul.
Follow👉 https://t.me/binimoslawyer
Iskeelii mindaa haaraa Abbootii Alangaa Naannoo Beenishaangul.
Follow👉 https://t.me/binimoslawyer
Komii Jal-murtii Himannaa Hariiroo Hawaasaa Tokko Mormii Sadarkaa Duraan Kufaa Ta’e Irraa Dhiyaatu Irratti Manni Murtii Ol’iyyannoo Dhagahuu Aangoo Akkamii Qaba?
==========================================
SDFHH kwt 244(2), 320, 341 fi Murtii Dha Ijbt glme Lkk 163166 ta’erratti (Jld 24) kenname waliin kan ilaalame.
==========================================
Himannaan hariiroo hawaasaa kallattiin Mana Murtii Aangoo sadarkaa jalqabaan ykn kallattiin fuudhee ilaaluu qabutti dhiyaatu tokko otuu falmii ijoo dubbii dhimmachaatti hunseenamne gamanumaan sababoota seera garaagaraan kufaa ta’uu nidanda’a. Sababoota sana keessaa inni bu’uraa fi hedduu beekamaan qabxiilee mormii sadarkaa duraa jedhamanii SDFHH kwt 244(2) jalatti tarreeffaman yemmuu ta’an isaanis: Manni murtii himannaan kallattiin itti dhiyaate dhimmicha ilaaluuf aangoo kan hinqabne ta’uu, darbiinsa yeroon kan daangeffame ykn kanaan dura murtii dhumaa kan argate ykn araaraan kan xumuramee fi kkf dha.
Qabxiilee kana akkuma haala isaaniitti himatamaan deebii isaatiin kaasuu muraasa isaanii immoo Manni murtii ofumaa isaa kaasuun (fkn aangoo kan hinqabne ta’uu) himannaa dhiyaate jal-murtiishaan kufaa gochuu nidanda’a.
Haata’u malee himataan mormii sadarkaa duraan himannichi kufaa ta’uun dogongora jedhee jal-murticha irra Mana Murtii Ol’iyyata dhagahutti komii dhiyeeffachuu akka danda’u SDFHH kwt 320 jalatti tumamee waan jiruuf Manni Murtii Ol’iyyannoo komii itti dhiyaate dhimmicha ilaaluun himannaan himataa mormii sadarkaa duraan kufaa ta’uun digongora yoo jedhe jal-murticha diiguun akkuma haala isaatti ijoo dubbii matti seenee murteessuu akka danda’uu fi ykn Manni Murtii jalaa ijoo dubbiitti seenee dhagahee akka murtii kennu qajeelfamaan dhimmicha itti deebisuu akka danda’u SDFHH kwt 341 jalatti tumamee argama.
Tumaa SDFHH kwt 341 kana ilaalchisee Manni Murtii Ol’iyyannoo dhimmicha ijoo dubbiitti seenee ofii isaa murteessuun sababoota gurguddoo lamaaf dogongora akka ta’e ogeessonni hedduun yeroo dheeraaf qeeqaa kan turan yemmuu ta’u Dh Ijbt MMWFtis sababootuma kana ibsuun galmee Lkk 163165 (Jld 24) irratti hiikkoo dirqisiisaa kennee jira.
Sababoonni kunis 1) aangoon mana murtii ol’iyyannoo dhagahuu bu’uratti garagalcha glmee mana murtii jalaa ilaaluun dogongora mana Murtii jalatti raawwatame sirreessuudha malee dhimma ijoo dubbii manni murtii jalaa ilaaluuf carraa hinargatin ykn hinilaalle darbee ofii isaa keessa seenuun (deciding on the issue that the trail court has no chance to see or has not seen at all) ilaalee murteessuun faallaa eegama fi yaadama sirna seera falmii ol’iyyannootidha.
Akkasumas 2) dhimma ijoo dubbii manni murtii jalaa ilaalee hinmurteessinee fi komiin irratti hindhoyaane akka mana murtii jalqaba dhimmichi kallattiin ilaaleetti Manni Murtii Ol’iyyannoo ilaalee murteessuun isaa mirga ol’iyyachuu garee falmiitis kan dhiphisu waan ta’eef Manni Murtii Ol’iyyannoo dhagahu himannaan mormii sadarkaa duraan kufaa hinqabu yoo jedhe jal-murtii himannaan kufaa ittiin ta’e qofa diigee ijoo dubbiitti seenee dhimkicha dhagahee akka murteessu dhimmicha Mana Murtii jalatti qajeelfamaan akkaataa SDFHH kwt 341(1)n gadi-deebisuu qaba jechuun Dhaddachi Ijbt hiikkoo dirqisiisaa glmee Lkk olitti caqafame irratti kennee jira.
Dhimmoota xiinxala seeraa babal’aa fi odeeffannoowwan waa’ee dhimma seeraa waytaawaa argachuuf telegrama kana join, godhaa, namoota biroofis qoodaa
https://t.me/http_Ijooseeraa
==========================================
SDFHH kwt 244(2), 320, 341 fi Murtii Dha Ijbt glme Lkk 163166 ta’erratti (Jld 24) kenname waliin kan ilaalame.
==========================================
Himannaan hariiroo hawaasaa kallattiin Mana Murtii Aangoo sadarkaa jalqabaan ykn kallattiin fuudhee ilaaluu qabutti dhiyaatu tokko otuu falmii ijoo dubbii dhimmachaatti hunseenamne gamanumaan sababoota seera garaagaraan kufaa ta’uu nidanda’a. Sababoota sana keessaa inni bu’uraa fi hedduu beekamaan qabxiilee mormii sadarkaa duraa jedhamanii SDFHH kwt 244(2) jalatti tarreeffaman yemmuu ta’an isaanis: Manni murtii himannaan kallattiin itti dhiyaate dhimmicha ilaaluuf aangoo kan hinqabne ta’uu, darbiinsa yeroon kan daangeffame ykn kanaan dura murtii dhumaa kan argate ykn araaraan kan xumuramee fi kkf dha.
Qabxiilee kana akkuma haala isaaniitti himatamaan deebii isaatiin kaasuu muraasa isaanii immoo Manni murtii ofumaa isaa kaasuun (fkn aangoo kan hinqabne ta’uu) himannaa dhiyaate jal-murtiishaan kufaa gochuu nidanda’a.
Haata’u malee himataan mormii sadarkaa duraan himannichi kufaa ta’uun dogongora jedhee jal-murticha irra Mana Murtii Ol’iyyata dhagahutti komii dhiyeeffachuu akka danda’u SDFHH kwt 320 jalatti tumamee waan jiruuf Manni Murtii Ol’iyyannoo komii itti dhiyaate dhimmicha ilaaluun himannaan himataa mormii sadarkaa duraan kufaa ta’uun digongora yoo jedhe jal-murticha diiguun akkuma haala isaatti ijoo dubbii matti seenee murteessuu akka danda’uu fi ykn Manni Murtii jalaa ijoo dubbiitti seenee dhagahee akka murtii kennu qajeelfamaan dhimmicha itti deebisuu akka danda’u SDFHH kwt 341 jalatti tumamee argama.
Tumaa SDFHH kwt 341 kana ilaalchisee Manni Murtii Ol’iyyannoo dhimmicha ijoo dubbiitti seenee ofii isaa murteessuun sababoota gurguddoo lamaaf dogongora akka ta’e ogeessonni hedduun yeroo dheeraaf qeeqaa kan turan yemmuu ta’u Dh Ijbt MMWFtis sababootuma kana ibsuun galmee Lkk 163165 (Jld 24) irratti hiikkoo dirqisiisaa kennee jira.
Sababoonni kunis 1) aangoon mana murtii ol’iyyannoo dhagahuu bu’uratti garagalcha glmee mana murtii jalaa ilaaluun dogongora mana Murtii jalatti raawwatame sirreessuudha malee dhimma ijoo dubbii manni murtii jalaa ilaaluuf carraa hinargatin ykn hinilaalle darbee ofii isaa keessa seenuun (deciding on the issue that the trail court has no chance to see or has not seen at all) ilaalee murteessuun faallaa eegama fi yaadama sirna seera falmii ol’iyyannootidha.
Akkasumas 2) dhimma ijoo dubbii manni murtii jalaa ilaalee hinmurteessinee fi komiin irratti hindhoyaane akka mana murtii jalqaba dhimmichi kallattiin ilaaleetti Manni Murtii Ol’iyyannoo ilaalee murteessuun isaa mirga ol’iyyachuu garee falmiitis kan dhiphisu waan ta’eef Manni Murtii Ol’iyyannoo dhagahu himannaan mormii sadarkaa duraan kufaa hinqabu yoo jedhe jal-murtii himannaan kufaa ittiin ta’e qofa diigee ijoo dubbiitti seenee dhimkicha dhagahee akka murteessu dhimmicha Mana Murtii jalatti qajeelfamaan akkaataa SDFHH kwt 341(1)n gadi-deebisuu qaba jechuun Dhaddachi Ijbt hiikkoo dirqisiisaa glmee Lkk olitti caqafame irratti kennee jira.
Dhimmoota xiinxala seeraa babal’aa fi odeeffannoowwan waa’ee dhimma seeraa waytaawaa argachuuf telegrama kana join, godhaa, namoota biroofis qoodaa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤3
Forwarded from ⛤ Karam Tamaam ⛤
የደቡብ ኢትዮጵያ ዐቃቢ ሕግ አዲሱ ደመወዝ
ክልል ዐቃቢ ሕግ 31052
የዞን ዐቃቢ ሕግ 25430
የወረዳ ዐቃቢ ሕግ 21453
ክልል ዐቃቢ ሕግ 31052
የዞን ዐቃቢ ሕግ 25430
የወረዳ ዐቃቢ ሕግ 21453
👍1
#Murtiile_DHIMMWF_fi_Waliigaltee_Qabeenya_hin_sochoone_irratti_taasifamu
✍️dhaddachi ijibbaata MMWF jildii 23 ffaa Lakk Galmee 153664 irratti namni tokko qabeenya hin sochoone dhaaltota keessa isa tokko qofa waliin Waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa raawwate qaama Angoo qabu biratti yoo hin galmoofnee Raawwatiinsa hin qabu.
✍️waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa yeroo diigamu immoo himata biraa dhiyeesuun osoo hin barbaachifne namni maallaqa sababa waliigalteetiin fudhate maallaqa kana nama kafaleef deebisuuf dirqama qaba.jechuun mirtii dirqisiisaa kennee jira.
✍️dhaddachi ijibbaataa MMWF jildii 22ffaa Lakk Galmee 123761 irratti Namni tokko qabeenya mana waliigalteedhan bitee manicha kana Aangoo Qaama sadaffaatti dabarsuuf bakka bu’iinsa fi sanadoota Manicha ilaallatan gurguraa irraa fudhatuus waliigatichi qaama Aangoo qabu birati yoo hin galmoofnee (hin mirkanoofne) ta’ee fi manichii qaama sadaffaatii (bitaa 2ffaa ttii ) yoo darbee waliigaltee bittaa fi gurgurtaa fi Aangoo bakka bu’iinsa isaa waliigaltee qaama 3ffaa waliin raawatamee mormuuf akka ragaatti dhiyeesu hin danda’u jechuu murtii dirqisiisaa kennee jira.
✍️dhaddacha ijibbaataa MMWF jildii 8ffaa Lakk Galmee 39803 irratti S/H/H keewata 1723 (1) jalatti waliigalteen qabeenyaa hin sochoone ilaallatan Qaama waliigaltee galmeessuuf(mirkaneessuuf) Aangoo qabu fuula duratti yoo hin taasifamne fudhatama akka hin qabne ibsa. Karaa biraan immoo kennaan (donation) qabeenya hin sochoone immoo bu’uura keewata 1723 (1) ta’uu akka qabuu keewata 2443 ta’e 881 jalati hin ibsamne.
✍️keewatni 1723 (1) waliigaltee akka waliigalaatti kan ilaallatu yoo ta’uu keewatni 2443 fi 881 immoo seera addaa (special laws) kennaa (donation) ilaallatanidha. Kanaaf waliigaltee kennaa (donation) qabeenya hin sochoone bu’uura keewatni 1723(1) ajajun qaama waliigaltee Raawachiisuuf Angoo qabu fuuldurati raawatamu baatus waliigaltichi kan raga’eedha jechuun murtii dirqisiisaa kennee jira.
https://t.me/http_Ijooseeraa
✍️dhaddachi ijibbaata MMWF jildii 23 ffaa Lakk Galmee 153664 irratti namni tokko qabeenya hin sochoone dhaaltota keessa isa tokko qofa waliin Waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa raawwate qaama Angoo qabu biratti yoo hin galmoofnee Raawwatiinsa hin qabu.
✍️waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa yeroo diigamu immoo himata biraa dhiyeesuun osoo hin barbaachifne namni maallaqa sababa waliigalteetiin fudhate maallaqa kana nama kafaleef deebisuuf dirqama qaba.jechuun mirtii dirqisiisaa kennee jira.
✍️dhaddachi ijibbaataa MMWF jildii 22ffaa Lakk Galmee 123761 irratti Namni tokko qabeenya mana waliigalteedhan bitee manicha kana Aangoo Qaama sadaffaatti dabarsuuf bakka bu’iinsa fi sanadoota Manicha ilaallatan gurguraa irraa fudhatuus waliigatichi qaama Aangoo qabu birati yoo hin galmoofnee (hin mirkanoofne) ta’ee fi manichii qaama sadaffaatii (bitaa 2ffaa ttii ) yoo darbee waliigaltee bittaa fi gurgurtaa fi Aangoo bakka bu’iinsa isaa waliigaltee qaama 3ffaa waliin raawatamee mormuuf akka ragaatti dhiyeesu hin danda’u jechuu murtii dirqisiisaa kennee jira.
✍️dhaddacha ijibbaataa MMWF jildii 8ffaa Lakk Galmee 39803 irratti S/H/H keewata 1723 (1) jalatti waliigalteen qabeenyaa hin sochoone ilaallatan Qaama waliigaltee galmeessuuf(mirkaneessuuf) Aangoo qabu fuula duratti yoo hin taasifamne fudhatama akka hin qabne ibsa. Karaa biraan immoo kennaan (donation) qabeenya hin sochoone immoo bu’uura keewata 1723 (1) ta’uu akka qabuu keewata 2443 ta’e 881 jalati hin ibsamne.
✍️keewatni 1723 (1) waliigaltee akka waliigalaatti kan ilaallatu yoo ta’uu keewatni 2443 fi 881 immoo seera addaa (special laws) kennaa (donation) ilaallatanidha. Kanaaf waliigaltee kennaa (donation) qabeenya hin sochoone bu’uura keewatni 1723(1) ajajun qaama waliigaltee Raawachiisuuf Angoo qabu fuuldurati raawatamu baatus waliigaltichi kan raga’eedha jechuun murtii dirqisiisaa kennee jira.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤1
Ragaan Dhaaltummaa Kennamuun, Namni Biroon Bifa Birootiin 'Namoonni Ragaa Dhaaltummaa Fudhatan Kun Ijoollee Du'aa Irraa Dhugumatti Dhalatan Miti' Jechuun Namoota Ragaa Fudhatan Kana Irratti Falmii Akka Hin Kaasne Ni Taasisaa (Dhorkaa)?¢¢¢¢¢✓✓✓¢¢¢¢¢¢✓✓✓✓¢¢¢¢
Dhaddachi Ijibbaataa MMWF hiikkoo seeraa dirqisiisaa dhaddacha gaafa 29/03/2015 ooleen Lakk.Ga.228124 ta'e (kan hin maxxanfamne) irratti kenneen:
"Akka qorannettis, gaaffii murtiin keessa deebiin akka ilaalamuuf iyyattoonni bu'uura sdfs kwt 6tiin dhiyeessan kan bu'uureffate, ragaa dhaaltummaa waamamtoonni ijoollee Awugichoo Abbabaa osoo hin ta'in mucaa isaati jechuudhaan mana murtii irraa fudhatan irratti ijoollee du'aa ta'uu dhabuun isaanii galmee mana murtii birootiin mirkanaa'eera waan ta'eef bu'uura kwt 6tiin nuuf haa ilaalamu jechuun dhiyeessanidha. Akkuma beekamu, ragaan dhaaltummaa ragaa namni tokko dhaaltuu du'aa ta'uu isaa mirkaneessuun mana murtiitiin kennamu ta'ullee, manni murtii ragicha kan kennu namni ragaan sun kennameef dhugumatti dhaaltuu ta'uufi dhabuu isaa ilaalchisee falmii gareewwan falmii dhiyeessan irratti hundaa'ee, ijoo dubbii qabateefi qorate akka hin taane ni beekama. Ragaan dhaaltummaa namni tokko dhaaltuu du'aa ta'uu isaa mirkaneessuuf malee akkaataa sdfs kwt 3tti akka murtiitti kan hin lakkaawamneefi dhaaltummaadhaan walqabatee falmii mana murtiitti taasifamuun ragaa faallaa dhiyaatuun fashalaa'uu kan danda'udha. Dhaddachi Ijibbaataa MMWFs galmee lakk.18576fi galmeewwan biroo irratti hiikkoo seeraa kenneera.
Gama birootiin, gaaffiin bu'uura sdfs kwt 6tiin murtiin keessa deebiin naaf haa ilaalamu jedhu kan dhiyaatu murtii dursee kenname jijjiirsisuuf yemmuu ta'u, caaseffamni tumaa seerichaas falmii bittaafi mirgan dhiyaate irratti hundaa'uun ijoon dubbii qabamee, falmiin taasifamee, ijoo dubbii murtiin irratti kenname jiraachuu kan hubannoo keessa galche ta'uu isaa qabiyyee tumaa seerichaa irraa hubachuun ni danda'ama. Gaaffiin akkasii fudhatama argachuuf ulaagaa seerichaan taa'e guutuu qaba....jedhee....ulaagawwan kwt 6 jalatti tarreeffaman erga tarreessee booda.....dhimma amma harkaa qabnu keessatti, waamamtoonni dhaaltuu du'aa ta'uu isaaniitiif ragaan kan kennameef ta'ullee dhugumatti du'aa irraa dhalachuu ykn dhalachuu dhabuu isaanii ilaalchisee falmiin gaggeeffamee, ijoon dubbii qabamee, qoratamee murtiin dhumaa kan irratti hin kennamne waan ta'eef, iyyattoonni haala biraadhaan falmii isaanii dhiyeeffatanii carraan mirga isaanii kabachiifachuu ni qabu. Kanaaf iyyannoo iyyattoonni bu'uura sdfs kwt 6tiin dhiyeessan qabiyyeefi kaayyoo tumaa seerichaa waliin hin deemu jechuun kufaa taasiseera.
Desalegn B
.https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤1
Forwarded from Kumela Firisa Lawyer
#Kenniinsa_Tajaajila_Barreessaa_Dhimma_Seeraa
Labsii Lakk. 182/2006 fi Labsii lakk. 189/2007 Kewt. 58, 59 fi 76(2)
✍🏿Barreessaan Dhimma Seeraa kamiyyuu gaaffii maamila isaa irratti hundaa’uudhaan bu’uura seeraatiin tajaajila iyyannoo seeraa barreessuu yookiin waliigaltee adda addaa qopheessuu qaba.
✍🏿Iyyannoo seeraa barreesse irratti mallattoofi tiitarii maqaafi gahee hojii isaa ibsu kaa’uu qaba
✍🏿Tajaajilawwan Keewwata kana Keewwata Xiqqaa 1 jalatti tumamaniin alatti tajaajila biroo kamiyyuu kennuu hin danda’u ✍🏿Taajaajilli kennamu abbaa hayyama fudhate qofaan ta’uu qaba. ✍🏿Barreessaan dhimma Seeraa Godina keessatti hojjechuu barbaadu keessatti Waajjira Haqaa Godinaatti galmaa’ee hayyama argachuu qaba ✍🏿Barreessaan Dhimma Seeraa kamiyyuu osoo hin galmaa’inii fi hayyama hin argatin tajajila Labsii kana Keewwata 58 jalatti tumaman kennuu hin danda’u. ✍🏿Akkaataa Labsii kanaatiin hayyama barreessaa dhimma seeraa osoo hin baasin yookiin osoo hin haaromsin tajaajila yoo kenne yookiin kennuuf yoo yaale adabbii maallaqaa qarshii 2,000 gadi hin taaneefi 10,000 hin caalleen yookiin hidhaa salphaa ji’a sadii gadi hin taaneefi waggaa tokkoo hin caalleen ni adabama.
https://t.me/Kumaalaal
Labsii Lakk. 182/2006 fi Labsii lakk. 189/2007 Kewt. 58, 59 fi 76(2)
✍🏿Barreessaan Dhimma Seeraa kamiyyuu gaaffii maamila isaa irratti hundaa’uudhaan bu’uura seeraatiin tajaajila iyyannoo seeraa barreessuu yookiin waliigaltee adda addaa qopheessuu qaba.
✍🏿Iyyannoo seeraa barreesse irratti mallattoofi tiitarii maqaafi gahee hojii isaa ibsu kaa’uu qaba
✍🏿Tajaajilawwan Keewwata kana Keewwata Xiqqaa 1 jalatti tumamaniin alatti tajaajila biroo kamiyyuu kennuu hin danda’u ✍🏿Taajaajilli kennamu abbaa hayyama fudhate qofaan ta’uu qaba. ✍🏿Barreessaan dhimma Seeraa Godina keessatti hojjechuu barbaadu keessatti Waajjira Haqaa Godinaatti galmaa’ee hayyama argachuu qaba ✍🏿Barreessaan Dhimma Seeraa kamiyyuu osoo hin galmaa’inii fi hayyama hin argatin tajajila Labsii kana Keewwata 58 jalatti tumaman kennuu hin danda’u. ✍🏿Akkaataa Labsii kanaatiin hayyama barreessaa dhimma seeraa osoo hin baasin yookiin osoo hin haaromsin tajaajila yoo kenne yookiin kennuuf yoo yaale adabbii maallaqaa qarshii 2,000 gadi hin taaneefi 10,000 hin caalleen yookiin hidhaa salphaa ji’a sadii gadi hin taaneefi waggaa tokkoo hin caalleen ni adabama.
https://t.me/Kumaalaal
👍1
Forwarded from Elias Kasa Legal Service. (Elias Kasa)
update
Sirreeffama muraasa Qajeelfama Adabbii haaraa lakk. 3/2017 irratti taasifame. kunoo👇👇👇
Sirreeffama muraasa Qajeelfama Adabbii haaraa lakk. 3/2017 irratti taasifame. kunoo👇👇👇
Dhimma armaan olitti (☝️☝️☝️) dhoobame) kana gabaabinaan yoo ilaallu:
✅Himannaa jalqabaa keessatti iyyataan ammaa himannaa Qaama Kabbachiisaa Dambii Waajjira Waamamaa ammaa irratti dhiyeessee tureen qabiyyee lafaa kiyya irratti jeequmsa uume akka narraa dhaabu kan jedhe yemmuu ta'u, waajjirri (qaamni) duraan himatamee ture kun: iyyataan ammaa qabiyyee jedhame irraa mirga hin qabu; seeraan ala weeraree qabate; kaartaa sararaa kaafamee turenis ijaarsi irra hin turre; qabiyyee mootummaati jechuun falmee ture. Kana booda manni murtii duraan dhimmicha ilaalee ture waa'ee qabiyyichaa qaama ilaallatu irraa qulqulleeffatee qaamni ilaallatu lafichi amma duwwaa ta'ullee duraan kaartaa qilleensaatiin wayita ilaalamu ijaarsa kan ofirraa qabu ta'uu isaa hubatee qaamni himatame jeequmsa akka dhaabu jedhee murteessee ture.
✅Himannaa isa haarayaa kanaan immoo himataa ta'ee kan dhiyaate Waajjira Bulchiinsa Misooma Lafaa Kutaa Magaalaa Kolfee Qaraaniyoo (Bulchiinsa Mag.Finfinnee) yemmuu ta'u namni galmee duraanii irratti himataa ture (Malkaamuu Biraanuu) immoo himatamaa ta'eera.
✅Himannaa haarayaan kun immoo: Himatamaan (iyyataan ammaa) qabiyyee mootummaa seeraan ala waan qabateef, bara 1997 irraa eegalee hanga 2013tti kaartaa qilleensaafi sararaa kaafamee ture irrattis qabiyyichi kan iyyataa ammaa ta'uunis ta'e ijaarsa ofirraa qabaachuun kan mirkanaa'e waan hin taaneef, qabiyyeen kun qabiyyee mootummaati jedhamee akka naaf murtaa'u, akkasumas ijaaarsa karaa seeraan alaatiin irratti ijaares diigee qabiyyicha akka nu harkaan gahu kan jedhudha.
✅Manni Murtii Sadarkaa Duraatiin Dhimmicha ilaaleefi Manni Murtii Oliyyannoo himannaan duraa himannaa jeequmsaa, himannaa haarayaan ammaa immoo himannaa mirga abbaa qabiyyummaa waan ta'eef himannaa haarayaan bu'uura sdfs kwt 5tiin kufaa ta'uu hin qabu jedhaniiru.
✅Haa ta'u malee falmichi dhaddacha Ijibbaataa gahee, Dhaddachi Ijibbaataa MMWF kun immoo murtii dhaddacha gaafa 03/02/2018 (Ji'uma kana keessa) Lakk.Ga.263422 irratti kenneen (kan hin maxxanfamne): Mata dureen himannaa duraaniifi ammaa garaagar ta'ullee, qabiyyeen himannaawwan lamaaniifi ijoon dubbii wal fakkaataa waan ta'eef himannaan ammaa bu'uura sdfs kwt 5tiin dhimma dursee murtii argatee turedha (Resjudicata) jedhamee cufamuutu irra ture jechuun gudunfeera.
👉Kunis kan agarsiisu seerummaan gaafatame garaagar ta'ullee firiiwwan dubbii amma falmii keessatti ka'aniifi kan duraanii tokko taanaan 'Resjudicata' jedhamuu kan danda'u ta'uudha.
❓Mee Isin Murtii kana akkamitti ilaaltu? Resjudicata jedhamuuf dhimma duraanii keessatti dhimmi mirga abbaa qabiyyummaa ifatti ijoo dubbii ta'ee qabamee murtii argachuu hin qabuu? Gareewwan falmiihoo? (Waajjirriifi qaamni (dhaabbanni))
Join:-@desberofMM
Desalegn B.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Ragaan Dhaaltummaa Kennamuun, Namni Biroon Bifa Birootiin 'Namoonni Ragaa Dhaaltummaa Fudhatan Kun Ijoollee Du'aa Irraa Dhugumatti Dhalatan Miti' Jechuun Namoota Ragaa Fudhatan Kana Irratti Falmii Akka Hin Kaasne Ni Taasisaa (Dhorkaa)?¢¢¢¢¢✓✓✓¢¢¢¢¢¢✓✓✓✓¢¢¢¢
Dhaddachi Ijibbaataa MMWF hiikkoo seeraa dirqisiisaa dhaddacha gaafa 29/03/2015 ooleen Lakk.Ga.228124 ta'e (kan hin maxxanfamne) irratti kenneen:
"Akka qorannettis, gaaffii murtiin keessa deebiin akka ilaalamuuf iyyattoonni bu'uura sdfs kwt 6tiin dhiyeessan kan bu'uureffate, ragaa dhaaltummaa waamamtoonni ijoollee Awugichoo Abbabaa osoo hin ta'in mucaa isaati jechuudhaan mana murtii irraa fudhatan irratti ijoollee du'aa ta'uu dhabuun isaanii galmee mana murtii birootiin mirkanaa'eera waan ta'eef bu'uura kwt 6tiin nuuf haa ilaalamu jechuun dhiyeessanidha. Akkuma beekamu, ragaan dhaaltummaa ragaa namni tokko dhaaltuu du'aa ta'uu isaa mirkaneessuun mana murtiitiin kennamu ta'ullee, manni murtii ragicha kan kennu namni ragaan sun kennameef dhugumatti dhaaltuu ta'uufi dhabuu isaa ilaalchisee falmii gareewwan falmii dhiyeessan irratti hundaa'ee, ijoo dubbii qabateefi qorate akka hin taane ni beekama. Ragaan dhaaltummaa namni tokko dhaaltuu du'aa ta'uu isaa mirkaneessuuf malee akkaataa sdfs kwt 3tti akka murtiitti kan hin lakkaawamneefi dhaaltummaadhaan walqabatee falmii mana murtiitti taasifamuun ragaa faallaa dhiyaatuun fashalaa'uu kan danda'udha. Dhaddachi Ijibbaataa MMWFs galmee lakk.18576fi galmeewwan biroo irratti hiikkoo seeraa kenneera.
Gama birootiin, gaaffiin bu'uura sdfs kwt 6tiin murtiin keessa deebiin naaf haa ilaalamu jedhu kan dhiyaatu murtii dursee kenname jijjiirsisuuf yemmuu ta'u, caaseffamni tumaa seerichaas falmii bittaafi mirgan dhiyaate irratti hundaa'uun ijoon dubbii qabamee, falmiin taasifamee, ijoo dubbii murtiin irratti kenname jiraachuu kan hubannoo keessa galche ta'uu isaa qabiyyee tumaa seerichaa irraa hubachuun ni danda'ama. Gaaffiin akkasii fudhatama argachuuf ulaagaa seerichaan taa'e guutuu qaba....jedhee....ulaagawwan kwt 6 jalatti tarreeffaman erga tarreessee booda.....dhimma amma harkaa qabnu keessatti, waamamtoonni dhaaltuu du'aa ta'uu isaaniitiif ragaan kan kennameef ta'ullee dhugumatti du'aa irraa dhalachuu ykn dhalachuu dhabuu isaanii ilaalchisee falmiin gaggeeffamee, ijoon dubbii qabamee, qoratamee murtiin dhumaa kan irratti hin kennamne waan ta'eef, iyyattoonni haala biraadhaan falmii isaanii dhiyeeffatanii carraan mirga isaanii kabachiifachuu ni qabu. Kanaaf iyyannoo iyyattoonni bu'uura sdfs kwt 6tiin dhiyeessan qabiyyeefi kaayyoo tumaa seerichaa waliin hin deemu jechuun kufaa taasiseera.
Desalegn B
.https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
#Murtiile_DHIMMWF_fi_Waliigaltee_Qabeenya_hin_sochoone_irratti_taasifamu
✍️dhaddachi ijibbaata MMWF jildii 23 ffaa Lakk Galmee 153664 irratti namni tokko qabeenya hin sochoone dhaaltota keessaa isa tokko qofa waliin Waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa raawwate #galmee_qabeenya_hin_sochoonee irratti akkaataa keewwanni 2878 ajajuun yoo hin galmoofne garee sadaffaa(dhaaltota hafan) irratti taatee seeraa kan hin hordofsiisnee fi Waliigaltee diigamu ta'uu isaa
✍️waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa yeroo diigamu immoo himata biraa dhiyeesuun osoo hin barbaachifne galmuma sana irratti namni maallaqa sababa waliigalteetiin fudhate maallaqa kana nama kafaleef deebisuuf dirqama qaba jechuun mirtii dirqisiisaa kennee jira.
https://t.me/http_Ijooseeraa
✍️dhaddachi ijibbaata MMWF jildii 23 ffaa Lakk Galmee 153664 irratti namni tokko qabeenya hin sochoone dhaaltota keessaa isa tokko qofa waliin Waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa raawwate #galmee_qabeenya_hin_sochoonee irratti akkaataa keewwanni 2878 ajajuun yoo hin galmoofne garee sadaffaa(dhaaltota hafan) irratti taatee seeraa kan hin hordofsiisnee fi Waliigaltee diigamu ta'uu isaa
✍️waliigalteen Bittaa fi Gurgurtaa yeroo diigamu immoo himata biraa dhiyeesuun osoo hin barbaachifne galmuma sana irratti namni maallaqa sababa waliigalteetiin fudhate maallaqa kana nama kafaleef deebisuuf dirqama qaba jechuun mirtii dirqisiisaa kennee jira.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Himatamaan Akka Beeku Osoo Hin Taasifamin (Ex-Parte) Ajajni Dhorka Yeroo (Temporary Injunction) Kennamuu Ni Danda'aa? Haala Kamiin?
=====°°°°°=======°°°°°°°°====
Beeksisa Garee Walfalmitootaa Isa Tokkoof Kennamu
Ajaja dhorkaa osoo hin kennin turuun miidhaa kan qaqqabsiisu fakkaatee yoo isatti mul’ate malee, Manni Murtii ajajicha osoo hin kennin dura garagalcha iyyannoo dhimma kanaaf dhiyaate garee faallaa iyyannichi akka qaqqabsiifamu ni taasisa.
(Sdfs kwt 157)
ላንደኛው ተከራካሪው ወገን ስለሚሰጥ ማስታወቂያ
የማገጃው ትእዛዝ ሳይሰጥ መዘገየቱ ጉዳትን የሚያስከትል መስሎ ካልታየው በቀር ፍርድ ቤቱ ትእዛዙን ከመስጠቱ በፊት ስለዚሁ ጉዳይ የቀረበው ማመልከቻ ግልባጭ ለአመልካቹ ባላጋራ እንዲደርሰው ያደርጋል ።
(የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕግ አንቀጽ 157)
Tumaan kun kan agarsiisu:
👉Akka qajeeltootti, osoo himatamaa hin beeksisinifi yaada gama isaatiin jiru hin dhagahin dhorka kennuun sirrii akka hin taane;
👉Haala addaatiin garuu dhimmichi kan yeroo hin kennisiisnefi beeksisuun kaayyoo dhorkichi kennamuuf kan gatii dhabsiisu yoo ta'e, manni murtii battalatti yaada himatamaa osoo hin dhagahin (ex-parte) ajaja dhorka yeroo kennuu danda'a. Haalli kun yoo jiraate manni murtii 'Emergency Procedure' hordofa jechuudha.
🧐Kanaan walqabatee seerichi gaalee "...turuun miidhaa kan qaqqabsiisu fakkaatee yoo isatti mul’ate malee.." jedhuuf ibsa kenne hin qabu. Kanaaf, tursiisuun yoom miidhaa dhaqqabsiisa? (Qabeenyichi akka badu taasisuu) Yoom immoo hin dhaqqabsiisu? kan jedhus dhimma sochii himatamaan taasisaa jiru ilaalchisee firiiwwan dubbii himataan dhiyeessu irraa ka'amee mana murtiitiin madaalamuu qabudha. Ajajni akkasii mirga qabeenyaa himatamaa waan daangessuuf, haalli addaa olitti ibsame jiraachuun yoo mirkanaa'een ala, yaada himatamaas dhagahuun barbaachisaadha.
👁️ Fakkeenyaaf, himatamaan qabeenya (addaa) falmiif sababa ta'e battalatti gurguruuf qophaa'eera yoo ta'e; ykn qabeenya manaa falmiif sababa ta'e battalatti diiguuf karoorfateera yoo ta'e, ajajni dhorka yeroo osoo himatamaan hin beeksifamin kennamuu danda'a.
✅Muuxannoowwan biyyoota biroo akka agarsiisanitti, sababa kennamuu dhabuu dhorkaatiin miidhaan himataarra gahu sababa kennamuu dhorkaatiin danqaa himatamaarra gahu kan caalu yoo ta'e, dhorki yeroo ni kennama. (Furmaatni kwt kanaan taa'e furmaata addaa (Extraordinary remedy) waan ta'eef, gocha himatamaan raawwate ykn raawwachuuf jedhamee iyyannoo keessatti ibsame of eeggannoofi madaallii cimaadhaan kan ilaalamuu qabudha)
✅Gaaleen seericha kwt 154 jalatti "ተከሣሹ ለሌላ ሰው አሳልፎ ለመስጠት ለመሸጥ ወይም በሌላ ዘንድ በተሰጠ ውሳኔ ንብረቱን ያለገባብ አዛውሮ ለመስጠት ወይም ለመሸጥ ያቀደ መሆኑ የታወቀ እንደሆነ" jedhus dhorki yeroo kennamuuf karoorri himatamaa jecha kakuu ykn ragaa biroodhaan hubachiifamuu kan qabu ta'uu agarsiisa.
✅Ajajni bu'uura sdfs kwt 154tiin kennamu (kan nama ilaallatu) ajaja bu'uura kwt 151tiin (Attachment before judgement) kennamu (kan qabeenya ilaallaatu) irraa adda ta'uun isaas beekamuu qaba. (Qabatamaatti walitti makanii ilaaluun ni mul'ata)
Join:-@desberofMM
Desalegn B.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤2
Ragaa Sobaa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Jildii 23ffaa Lakkoofsa Galmee 153228 ta'e irratti "ragaan tokko yeroo poolisiin qorannoo dhimma yakkaa irratti gaggeessu jechi ragaan sun sadarkaa qorannootti kenne,akka adeemsa hojii abbaa seerummaa(judicial) yookiin hojii abbaa seerummaa fakkaatu qabu(quasi-judicial) biratti dhugaa dubbachuuf kakuu raawwatee jecha ragummaa inni Galmee qorannoo poolisii irratti kenne,sababa qaama abbaa seerummaa(Mana Murtii) yookiin qaama abbaa seerummaa fakkaatu qabu dhihaatee jecha isaa jijjiireef,jechi sobaa kam akka ta'e sirriitti ragaa biraatiin osoo hin mirkanaa'in(hin qulqullaa'in) jechi ragaa gara gara ta'eef qofa ragaa gochuun ragaan sun jecha ragaa sobaa kennuutiin yakkaan isa gaafachiisu bu'uurri seeraa kan hin jirre ta'uu" hiikoo dirqisiisaa kennee ture.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
Murtii dhaddacha Ijibaataa dhimma waliigaltee bittaa Qaama Bulchiinsa Mootummaa ilaalchisuun murteese.
⭕️Galmee lakk 193392 (Hin maxxanfne)
👉Waliigalteen bittaa tokko qaama bulchiinsa mootummaa fi garee biroo tokko jiddutti raawwatame kan jennu caalbaasiin bahee garee caalbaasii bittaa moo'ateef waamichi xalayaan taasifameefi gareen kunis waamicha taasifameef fudhachuun dhiyaachuu qofa osoo hin tahin akkaataa seeroota bittaatin qaamni bulchiinsaa fi gareen calbaasii moo'ate dhimma waliigaltee bittaa hunda irratti waliigaluun waliigaltichi erga barreefamee booda gareen lachuu yoo waliif mallateessan qofa jechuun murteeseera.
👉Akkaataa seerota bittaa meeshaalee mootummaatii fi seera hariiroo hawaasaa keewwata 3167 fi 3168 ttiin garee caalbaasii moo'ate waliin waliigalticha mallateessuun dura qaamni bulchiinsaa calbaasicha haquuf bilisummaa guutuu qaba jechuudha.
Qopheessan:Musalawyer
https://t.me/http_Ijooseeraa
⭕️Galmee lakk 193392 (Hin maxxanfne)
👉Waliigalteen bittaa tokko qaama bulchiinsa mootummaa fi garee biroo tokko jiddutti raawwatame kan jennu caalbaasiin bahee garee caalbaasii bittaa moo'ateef waamichi xalayaan taasifameefi gareen kunis waamicha taasifameef fudhachuun dhiyaachuu qofa osoo hin tahin akkaataa seeroota bittaatin qaamni bulchiinsaa fi gareen calbaasii moo'ate dhimma waliigaltee bittaa hunda irratti waliigaluun waliigaltichi erga barreefamee booda gareen lachuu yoo waliif mallateessan qofa jechuun murteeseera.
👉Akkaataa seerota bittaa meeshaalee mootummaatii fi seera hariiroo hawaasaa keewwata 3167 fi 3168 ttiin garee caalbaasii moo'ate waliin waliigalticha mallateessuun dura qaamni bulchiinsaa calbaasicha haquuf bilisummaa guutuu qaba jechuudha.
Qopheessan:Musalawyer
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
⚖️ በፍርድ ቤት ክስ ከመመስረትዎ በፊት ሊያውቋቸው የሚገቡ ወሳኝ የሕግ ነጥቦች! ⚖️
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በተለያዩ መዝገቦች ላይ የሰጣቸውን የሕግ ትርጓሜዎች አጠናቅረን አቅርበንልዎታል፡፡
እነዚህ ነጥቦች፣ አንድ ክስ በፍርድ ቤት ተቀባይነት እንዲያገኝ ምን ዓይነት መሠረታዊ ነገሮችን ማሟላት እንዳለበት፣ እንዲሁም ክሱ ተቀባይነት ሊያጣ የሚችልባቸውን ሁኔታዎች ያሳያሉ፡፡
1. የክስ ምክንያት እጦት (Lack of Cause of Action)
አንድ ክስ ከሕግ አንጻር ተቀባይነት ያለው መሠረት ከሌለው፣ ፍርድ ቤቱ ከመጀመሪያው ውድቅ ሊያደርገው ይችላል፡፡
🚫 ሕገወጥ የገጠር መሬት ውል: የገጠር መሬትን ለረጅም ዓመታት (ለምሳሌ ለ80 ዓመት) በውል መስጠት የሽያጭ ውጤት ስላለው ሕገወጥ ነው፡፡ በዚህ ሕገወጥ ውል መሠረት ይዞታ የያዘ ወገን እንዲለቅ ይገደዳል፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199452)
🚫 የማይንቀሳቀስ ንብረት ውል ማስረጃ: የቤት ሽያጭ ውል መኖሩን ለማስረዳት፣ በሕግ ሥልጣን ባለው አካል ፊት በጽሑፍ የተደረገ ውል መቅረብ አለበት፡፡ (ፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1723(1)) (ሰ/መ/ቁ. 199400)
🚫 "ውል ይፈረምልኝ" ጥያቄ: "የሽያጭ ውል ይጸናልኝ" ወይም "ተከሳሽ ቀርቦ ይፈርምልኝ" የሚል የዳኝነት ጥያቄ፣ ውል በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረተ በመሆኑ፣ በሕግ ተቀባይነት የሌለውና ሊቀርብ የማይችል ጉዳይ ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 225310)
🚫 በውል ያልተገደበ አካል: ውልን መሠረት በማድረግ፣ በውሉ ተዋዋይ ባልሆነ 3ኛ ወገን (ለምሳሌ በንብረት አስተዳዳሪ) ላይ የክስ መሠረት የለውም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 190775)
🚫 የስጦታ ውል መፍረስ: በስጦታ ውል ላይ ያልተመዘገበ ቅድመ ሁኔታን (ለምሳሌ "ሊጦረኝ" በሚል) በማንሳት ውሉ እንዲፈርስ መጠየቅ የክስ ምክንያት ሊሆን አይችልም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197354)
2. ክስ የማቅረብ መብትና ጥቅም (Locus Standi - ፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕግ ቁ. 33)
ክስ ማቅረብ የሚችለው በጉዳዩ ላይ ሕጋዊ መብት ወይም ጥቅም ያለው ወገን ብቻ ነው፡፡
📌 የሕጋዊ ጥቅም መኖር: ማንኛውም ሰው ለክሱ መነሻ በሆነው ነገር ላይ ጥቅም ወይም መብት ያለው መሆኑን ካላረጋገጠ በቀር ክስ ማቅረብ አይችልም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 180756)
📌 የሕጋዊ ሰውነት መኖር: የንግድ ማኅበራትና ድርጅቶች ክስ ሊያቀርቡ የሚችሉት ሕጋዊ ሰውነት (በአግባቡ የተመዘገቡ) ሲሆኑ ብቻ ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199173)
📌 የበሰለ ክስ መሆን: አንድ ባለአክሲዮን "ወደፊት ተጠያቂ ልሆን እችላለሁ" በሚል ስጋት ብቻ ግብር እንዲከፈል ክስ ማቅረቡ፣ እዳው ገና "ያልበሰለ" (not mature) በመሆኑ ሕጋዊ ጥቅም የለውም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 206807)
📌 የሁከት ክስ አቅራቢ: "ሁከት ይወገድልኝ" ክስ ለማቅረብ၊ አመልካች በሕጋዊ መንገድ ይዞታውን በቁጥጥሩ ሥር አድርጎ የያዘ መሆኑን ማረጋገጥ አለበት፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197775)
3. በይርጋ (Prescription) የመክሰስ መብት መገደብ
ሕግ፣ መብትን ለመጠየቅ የተወሰነ የጊዜ ገደብ ያስቀምጣል፡፡ ይህ ጊዜ ካለፈ መብቱ በይርጋ ይታገዳል፡፡
⏳ የጋራ ንብረት ገቢ: በጋራ ሀብት የተገኘ ገቢ (ፍሬ) እንዲካፈል የሚቀርብ ክስ፣ ያላግባብ መበልጸግን መሠረት ያላደረገ በመሆኑ በ2 ዓመት ይርጋ አይታገድም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197753)
⏳ የውርስ ይርጋ መቋረጥ: ወራሾች የውርስ ይዞታውን በጋራ ሲጠቀሙበት ከቆዩ፣ የ3 ዓመቱ የውርስ ጥያቄ ይርጋ (ፍ/ሕ/ቁ 1000) ይቋረጣል፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197567)
⏳ የሕፃናት ውርስ መብት: የወላጅ ውርስ ድርሻ የሚጠየቅበት የይርጋ ጊዜ መቆጠር የሚጀምረው፣ ወራሹ (ሕፃኑ) አካለ መጠን ከደረሰ በኋላ ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197567)
⏳ ሥልጣን በሌለው ፍ/ቤት መክሰስ: ክስን ሥልጣን ለሌለው ፍ/ቤት አቅርቦ መከራከር፣ ይርጋውን የሚያቋርጥ በቂ ምክንያት ሆኖ ይወሰዳል፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199323)
4. ሥነ ሥርዓታዊ ገደቦች (Procedural Bars)
📜 Res Judicata (በፍርድ ያለቀ ጉዳይ): አንድ መሠረታዊ ጭብጥ (ለምሳሌ የውል መቋረጥ ጥፋት) ቀደም ሲል በሌላ መዝገብ ተወስኖ የጸና ከሆነ፣ በድጋሚ ሊመረመር አይገባም፡፡ (ፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 5) (ሰ/መ/ቁ. 197790)
📜 ከተጠየቀው ዳኝነት ውጪ መወሰን: ፍርድ ቤት በክሱና በመከላከያው ላይ በተነሱት ጭብጦች ላይ ብቻ መወሰን ሲገባው፣ ከተጠየቀው ዳኝነት ውጪ ሊወስን አይችልም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197942)
📜 የሁከት ክስ vs. ባለቤትነት: በባለይዞታነት (ሁከት) ክርክር ላይ፣ ፍርድ ቤቱ አድማሱን አልፎ በባለሀብትነት (የመፋለም) ጉዳይ ላይ መወሰኑ መሠረታዊ የሕግ ስህተት ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 198594)
📜 በፍርድ አፈጻጸም ላይ አዲስ ዳኝነት: የአፈጻጸም ችሎት፣ በዋናው ክርክር ያልተጠየቀን ነገር (ለምሳሌ ቤት የማፍረስ ትዕዛዝ) በአፈጻጸም መዝገብ ላይ ሊሰጥ አይገባም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199518)
እነዚህ ነጥቦች የፍትሐብሔር ክርክሮች ውስብስብነትና የሥነ ሥርዓት ሕጎችን በአግባቡ መረዳት ምን ያህል አስፈላጊ መሆኑን ያሳያሉ።
ለተጨማሪ የሕግ መረጃዎች ገጻችንን ይከተሉ!
https://t.me/http_Ijooseeraa
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በተለያዩ መዝገቦች ላይ የሰጣቸውን የሕግ ትርጓሜዎች አጠናቅረን አቅርበንልዎታል፡፡
እነዚህ ነጥቦች፣ አንድ ክስ በፍርድ ቤት ተቀባይነት እንዲያገኝ ምን ዓይነት መሠረታዊ ነገሮችን ማሟላት እንዳለበት፣ እንዲሁም ክሱ ተቀባይነት ሊያጣ የሚችልባቸውን ሁኔታዎች ያሳያሉ፡፡
1. የክስ ምክንያት እጦት (Lack of Cause of Action)
አንድ ክስ ከሕግ አንጻር ተቀባይነት ያለው መሠረት ከሌለው፣ ፍርድ ቤቱ ከመጀመሪያው ውድቅ ሊያደርገው ይችላል፡፡
🚫 ሕገወጥ የገጠር መሬት ውል: የገጠር መሬትን ለረጅም ዓመታት (ለምሳሌ ለ80 ዓመት) በውል መስጠት የሽያጭ ውጤት ስላለው ሕገወጥ ነው፡፡ በዚህ ሕገወጥ ውል መሠረት ይዞታ የያዘ ወገን እንዲለቅ ይገደዳል፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199452)
🚫 የማይንቀሳቀስ ንብረት ውል ማስረጃ: የቤት ሽያጭ ውል መኖሩን ለማስረዳት፣ በሕግ ሥልጣን ባለው አካል ፊት በጽሑፍ የተደረገ ውል መቅረብ አለበት፡፡ (ፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1723(1)) (ሰ/መ/ቁ. 199400)
🚫 "ውል ይፈረምልኝ" ጥያቄ: "የሽያጭ ውል ይጸናልኝ" ወይም "ተከሳሽ ቀርቦ ይፈርምልኝ" የሚል የዳኝነት ጥያቄ፣ ውል በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረተ በመሆኑ፣ በሕግ ተቀባይነት የሌለውና ሊቀርብ የማይችል ጉዳይ ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 225310)
🚫 በውል ያልተገደበ አካል: ውልን መሠረት በማድረግ፣ በውሉ ተዋዋይ ባልሆነ 3ኛ ወገን (ለምሳሌ በንብረት አስተዳዳሪ) ላይ የክስ መሠረት የለውም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 190775)
🚫 የስጦታ ውል መፍረስ: በስጦታ ውል ላይ ያልተመዘገበ ቅድመ ሁኔታን (ለምሳሌ "ሊጦረኝ" በሚል) በማንሳት ውሉ እንዲፈርስ መጠየቅ የክስ ምክንያት ሊሆን አይችልም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197354)
2. ክስ የማቅረብ መብትና ጥቅም (Locus Standi - ፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕግ ቁ. 33)
ክስ ማቅረብ የሚችለው በጉዳዩ ላይ ሕጋዊ መብት ወይም ጥቅም ያለው ወገን ብቻ ነው፡፡
📌 የሕጋዊ ጥቅም መኖር: ማንኛውም ሰው ለክሱ መነሻ በሆነው ነገር ላይ ጥቅም ወይም መብት ያለው መሆኑን ካላረጋገጠ በቀር ክስ ማቅረብ አይችልም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 180756)
📌 የሕጋዊ ሰውነት መኖር: የንግድ ማኅበራትና ድርጅቶች ክስ ሊያቀርቡ የሚችሉት ሕጋዊ ሰውነት (በአግባቡ የተመዘገቡ) ሲሆኑ ብቻ ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199173)
📌 የበሰለ ክስ መሆን: አንድ ባለአክሲዮን "ወደፊት ተጠያቂ ልሆን እችላለሁ" በሚል ስጋት ብቻ ግብር እንዲከፈል ክስ ማቅረቡ፣ እዳው ገና "ያልበሰለ" (not mature) በመሆኑ ሕጋዊ ጥቅም የለውም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 206807)
📌 የሁከት ክስ አቅራቢ: "ሁከት ይወገድልኝ" ክስ ለማቅረብ၊ አመልካች በሕጋዊ መንገድ ይዞታውን በቁጥጥሩ ሥር አድርጎ የያዘ መሆኑን ማረጋገጥ አለበት፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197775)
3. በይርጋ (Prescription) የመክሰስ መብት መገደብ
ሕግ፣ መብትን ለመጠየቅ የተወሰነ የጊዜ ገደብ ያስቀምጣል፡፡ ይህ ጊዜ ካለፈ መብቱ በይርጋ ይታገዳል፡፡
⏳ የጋራ ንብረት ገቢ: በጋራ ሀብት የተገኘ ገቢ (ፍሬ) እንዲካፈል የሚቀርብ ክስ፣ ያላግባብ መበልጸግን መሠረት ያላደረገ በመሆኑ በ2 ዓመት ይርጋ አይታገድም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197753)
⏳ የውርስ ይርጋ መቋረጥ: ወራሾች የውርስ ይዞታውን በጋራ ሲጠቀሙበት ከቆዩ፣ የ3 ዓመቱ የውርስ ጥያቄ ይርጋ (ፍ/ሕ/ቁ 1000) ይቋረጣል፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197567)
⏳ የሕፃናት ውርስ መብት: የወላጅ ውርስ ድርሻ የሚጠየቅበት የይርጋ ጊዜ መቆጠር የሚጀምረው፣ ወራሹ (ሕፃኑ) አካለ መጠን ከደረሰ በኋላ ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197567)
⏳ ሥልጣን በሌለው ፍ/ቤት መክሰስ: ክስን ሥልጣን ለሌለው ፍ/ቤት አቅርቦ መከራከር፣ ይርጋውን የሚያቋርጥ በቂ ምክንያት ሆኖ ይወሰዳል፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199323)
4. ሥነ ሥርዓታዊ ገደቦች (Procedural Bars)
📜 Res Judicata (በፍርድ ያለቀ ጉዳይ): አንድ መሠረታዊ ጭብጥ (ለምሳሌ የውል መቋረጥ ጥፋት) ቀደም ሲል በሌላ መዝገብ ተወስኖ የጸና ከሆነ፣ በድጋሚ ሊመረመር አይገባም፡፡ (ፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 5) (ሰ/መ/ቁ. 197790)
📜 ከተጠየቀው ዳኝነት ውጪ መወሰን: ፍርድ ቤት በክሱና በመከላከያው ላይ በተነሱት ጭብጦች ላይ ብቻ መወሰን ሲገባው፣ ከተጠየቀው ዳኝነት ውጪ ሊወስን አይችልም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 197942)
📜 የሁከት ክስ vs. ባለቤትነት: በባለይዞታነት (ሁከት) ክርክር ላይ፣ ፍርድ ቤቱ አድማሱን አልፎ በባለሀብትነት (የመፋለም) ጉዳይ ላይ መወሰኑ መሠረታዊ የሕግ ስህተት ነው፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 198594)
📜 በፍርድ አፈጻጸም ላይ አዲስ ዳኝነት: የአፈጻጸም ችሎት፣ በዋናው ክርክር ያልተጠየቀን ነገር (ለምሳሌ ቤት የማፍረስ ትዕዛዝ) በአፈጻጸም መዝገብ ላይ ሊሰጥ አይገባም፡፡ (ሰ/መ/ቁ. 199518)
እነዚህ ነጥቦች የፍትሐብሔር ክርክሮች ውስብስብነትና የሥነ ሥርዓት ሕጎችን በአግባቡ መረዳት ምን ያህል አስፈላጊ መሆኑን ያሳያሉ።
ለተጨማሪ የሕግ መረጃዎች ገጻችንን ይከተሉ!
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤2
📎Qooddaa qabeenya waliinii abbaawarraafi haadhawarraan wal-qabatee qabeenya dhaalaan argame kan tokkoo isaanii /kan abbaa warraa ykn haadha warraa/ ta’e misoomaaf jechuudhaan waan diigameef kaffaltiin beenyaa argame akka bittaan argametti lakkaawamee Mana murtiin kan dhuunfaa tahuun hin mirkanoofne jechuun akka qabeenya waliiniitti lakkaawamuu kan hin dandeenye tahuu.
📎 DH.I.M.M.W.F, Jildii 13ffaa Lakk Galmee. 65708 taherratti, Seera Maatii Fooyya’e Labsii Lakk. 213/92 Kewt.58, 57 waliin wal-qabsiisuun murtii laateera.
📎 Kanarraa kan hubatamus, Qabeenyi dhaalaan argame kan Wal-fuutota keessaa tokkoo isaanii tahe kanuma dhuunfaa gaa’ila raawwataa dhuunfaan dhaalaan argatee tahee akka hafu kan agarsiisuufi gurguramuufi Jijjiramuun beenyaan ykn maallaqni argamus kanuma dhuunfaa tahuu fi haalli qabeenya waliinii itti tahu kan hin jirre tahuu isaa, Haalli addaa…yoo jiraate akkuma jirutti tahee jechuudha.
https://t.me/http_Ijooseeraa
📎 DH.I.M.M.W.F, Jildii 13ffaa Lakk Galmee. 65708 taherratti, Seera Maatii Fooyya’e Labsii Lakk. 213/92 Kewt.58, 57 waliin wal-qabsiisuun murtii laateera.
📎 Kanarraa kan hubatamus, Qabeenyi dhaalaan argame kan Wal-fuutota keessaa tokkoo isaanii tahe kanuma dhuunfaa gaa’ila raawwataa dhuunfaan dhaalaan argatee tahee akka hafu kan agarsiisuufi gurguramuufi Jijjiramuun beenyaan ykn maallaqni argamus kanuma dhuunfaa tahuu fi haalli qabeenya waliinii itti tahu kan hin jirre tahuu isaa, Haalli addaa…yoo jiraate akkuma jirutti tahee jechuudha.
https://t.me/http_Ijooseeraa
Telegram
https://t.me/ijoo seeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
https://t.me/http_Ijooseeraa
❤2