Hiikkoo Seeraa Dirqisiisaa Haala Itti Waldaan Dhuunfaa Itti Gaafatamummaan isaa Murtaa'e Tokko (PLC) Sababa Gahaadhaan Itti Diigamuu Danda'u Ilaalchisee Dhaddacha Ijibbaataa MMWFtiin Kenname.

"WALDHABDEE CIMAA" (ብርቱ አለመግባባት (Serious Disagreement or Deadlock) Jechuun Maal Jechuudhaa? (Akka Seera Daldalaa Haarayaatti) Hiikkoo Seeraa Dirqisiisaa Dhaddachi Ijibbaataa Ga.Lakk.258350 Ta'e Irratti Kenne (Murtii Olitti Dhoobame 👆👆👆 ilaali) Keessatti Haala Kamiin Ibsamee?

=====✓✓=====✓✓✓====✓✓=

👉Dhimmi kun kan eegale Mana Murtii Ol’aanaa Godina Adda Adaamaa duraanii (Yeroo ammaatti “Mana Murtii Ol’aanaa Magaalaa Adaamaa” jedhamee kan waamamu) irraa yemmuu ta’u, ka’umsi dhimmicha himannaa himattoonni (miseensota Waldaa baay'inni isaanii 25 ta'e keessaa 14n); himatamtoonni miseensa Warshaa Zayitaafi Saamunaa ‘Nazreeti’ fi Arsii waldaa Dhuunfaa IGM (PLC) ta’anii gocha seeraan alaa garaagaraafi jeequmsa miseensota waldichaafi boordii irratti uumuudhaan miseensa gidduutti hariiroo gaariin akka hin jiraanneefi waliin hojjechuunis akka hin danda’amne taasisaniiru. Kanarraa ka’uun waldichi kaayyoo hundeeffameef galma geessisuu dadhabee kasaarees jira. Waldhabdeen miseensota gidduutti uumame sadarkaa waliin hojjechuun hin danda’amne irra gahee waan jiruuf bu’uura seera daldalaa haarayaa kwt 181(6)tiin waldichi akka nuuf diigamu ykn himatamtoonni gahee isaanii fudhatanii waldaa keessaa akka gaggeeffaman nuuf haa murtaa’u jechuun dhiyeessanidha.

👉Himannaa kana irratti himatamtoonni deebii erga kennanii booda himannaa qaxxaamuraa himattoota irratti dhiyeessaniin himattoonni gahee isaanii fudhatanii akka bahan nuuf haa murtaa’u jechuun gaafataniiru.

👉Itti fufuun, manni murtii ol’aanaa, dhimmicha ragaa bitaafi mirgaafi sanadaatiin qulqulleeffatee sababoota garaagaraa kaa’uudhaan waldhabdee cimaan miseensota gidduutti uumamuufi waldichis kasaaruu ibsee, haala kanaan waldichi kaayyoo hundeeffameef galma ni geessisa jedhamee hin tilmaamamu jechuun waldichi diigamee herregni waldichaa akka qulqullaa’u ajajeera. Murtiin kun Dhaddacha Dhaabbii Bahaa MMWOtiin cimeera.

👉Kana booda, dhimmichi dhaddacha Ijibbaataa MMWF gahee dhaddachichis; waldhabdee cimaan kaayyoo waldichi hundeeffameef akka galma hin geenye taasisu waldhabdee akkamiiti kan jedhu ilaalchisee kuusaa jechoota seeraa, xiinxala ogeessota seeraafi kitaabota biyya keessaa erga sakatta'ee booda "Waldhabdee Cimaan" (ብርቱ አለመግባባት (Serious Disagreement or Deadlock) uumameera kan jedhamu sochii hojii waldichi hundeeffameef itti fufsiisuu irratti sadarkaa danqaa ta’uun miseensota murtii waldichaa tokko deeggaraniifi morman gidduutti sagaleen 50:50 (walqixa) yoo uumame ykn miseensota lakkoofsa walqixa ta’e qaban gidduutti waliigaltee barbaachisaa ta’e tokkorra gahuuf sochii hojii waldichaa itti fufsiisuuf sagalee caalmaa barbaachisu argachuun kan dadhabame yoo ta'edha.

👉Bu'uuraan, miseensa waldichaa nama 25 keessaa kan himannaa dhiyeesse nama 14 yemmuu ta’uu, gaheen aksiyoonaa namoonni Kudha afran kun qaban dhibbeentaa 65.12 ture. Erga waldichi akka diigamu murtaa’ee booda miseensonni kun waliigaltee araaraa raawwachuu, adeemsa keessa harca’uudhaan akka diigamuuf kan yaada isaanii ifatti ibsatanifi hanga dhaddacha ijibbaataatti akka diigamuuf cimsanii falman %30.8titti gadi xiqqaachuu, murtii waldaan diigamuu hin qabu jedhu yaa’ii waliigalaatiin darbuu kan danda’u deeggarsa namoota gahee %75 ol qabanii yoo argatedha jedhamee dambii ittiin bulmaataa keessatti tumameera jechuun mormiin dhiyaate falmii haarayaa mana murtii jalaatti ifatti hin kaanedha waan ta'eef fudhatama hin qabu.

👉Gochi himatamtoonni raawwatan jedhames kan isaan akka miseensaatti mirga fi dantaa isaanii kabachiifachuuf raawwatan akka ta’etti kan ilaalamudha. Gama birootinis himatamtoonni jeequmsaafi gocha seeraan alaa raawwatan yoo ta’e waldichi qaama seerummaa waan qabuuf akkaataa seeraatti mirga isaa kabachiifachuu qaba malee sababoonni ibsaman sababoota kaayyoon waldichi hundeeffameef akka galma hin geenye taasisan miti.
https://t.me/Ijooseera

Dambii Lafti Faayidaa Uuummataaf Jecha Yommuu Gadi Lakkifamu Beenyaa Kanfalamuu fi Kaafamtoota Misoomaa Deebisanii Dhaabuuf Mana Maree Ministeerotaatin Bahe Lakk.472/2012 Afaan Oromootti Kan Hiikame.
https://t.me/Ijooseera

Labsii Lafti Faayidaa Uuummataaf Jecha Yommuu Gadi Lakkifamu Beenyaa Kanfalamuu fi Kaafamtoota Misoomaa Deebisanii Dhaabuuf Mana Maree Ministeerotaatin Bahe
https://t.me/Ijooseeraa

#YAKKA_HAASAWA_JIBBINSAA_FI_DADDABARSA_ODEEFFANNOO_SOBAA ⚖️
✔️ Haasawa jibbinsaa fi daddabarsa odeeffannoo sobaa too’achuu fi to'achuuf labsiin lakk.1185/2012  ifatti bahee hojii irra jira.
➤ Akkuma beekkamu sadarkaa addunyaattis ta’ee haala qabatama biyya keenyaatiin guddina teeknoolojiin wal-qabatee haasawaan jibbinsaa fi daddabarsi odeeffannoo sobaa haalaan dabaluu isaatiin waliin jireenya ummattootaa jeequu bira darbee soodaa nageenya biyyoolessaa ta'ee waan argameef balaa inni fidu kana qolachuuf labsiin lakk.1185/2012  bahuu danda’ee jira.

✔️ Labsii kana keewwata 2(1) jalatti hiikni yeroo itti kennamu haasawa jechuun “jechaan,barreeffamaan,fakkii,bobbocaalee garagaraa fi karaalee kana fakkaatan kan birootiin ergaa dabarsuu jechuudha “jechuun kaa'ee jira. Haasawa jibbinsaa jechuun immoo eenyummaa nama dhuunfaa ykn garee murtaa’ e tokko miidhuuf sabaa,amantii, qomoo,saala yookiin qaama miidhamumma bu’uura godhachuun itti yaadamee miidhaa geessisuuf haasawa godhamu jechuu akka ta'e keewwata 2(2) jalatti taa’ee arganna.

✔️ Odeeffannoo sobaa jechuun immoo odeeffannoo tokko abbaan odeeffannoo sana dabarsu carraa dhugummaa odeffannoo sanaa qulqulleeffachuu osoo qabuu osoo hin qulqulleeffatin odeeffannoo carraan jeequmsa ykn walitti bu’insa kaasuu isaa ol aanaa ta’e daddabarsuu jechuu akka tahe labsii kana keewwata 2(3) irraa hubachuun ni danda’ama.

✔️  Labsii kana keewwata 4 fi 5 irraa akka hubatamutti namni kamuu miidiyaalee ykn maxxansa hawaasummaatiin haasawa jibbinsaa fi odeeffannoo sobaa maxxansuun dhorkaa akka ta'e tumamee .
      
              #ADABBII
✔️ Nama dhoorkaawwan  kana darbuun haasawa jibbinsaa kana facaase ykn dabarse adabbii hidhaa salphaa hanga waggaa 2 ykn adabbii maallaqaa qarshii 100,000 hin caalleen akka adabamu keewwata 7(1) irraa hubachuun ni danda’ama. Sababbii haasawaa jibbinsaa dabarfame kanaan nama dhuunfaa ykn garee irratti miidhaan qaqqabe yoo jiraate adabbiin isaa hidhaa salphaa waggaa tokkoo hanga shanii ta'uu akka danda’u keewwata 7(2) jalatti tumameera.

✔️ Yakka odeeffannoo sobaa dabarsuu namni raawwate immoo adabbii hidhaa salphaa hanga waggaa tokko ykn adabbii maallaqaa qarshii 50,000 hin caalleen kan adabbamu yemmuu ta’u yakka odeeffannoo sobaa kana kan dabarse fuula miidiyaa hawaasaa hordoftoota 5000 ol qabu ykn broadcastiin ykn maxxansa yeroo yeroon bahuun yoo ta’e adabbiin isaa hidhaa salphaa hanga waggaa 3 ykn adabbii maallaqaa hanga qarshii 50,000 ta'uu akka danda’u keewwata 7(3) fi 7(4) irraa hubachuun ni danda’ama.

#DHAAMSA
✔️ Namoonni dhuunfaa fi Miidiyaaleen broadcastiis haasawa jibbinsaa daddabarsuu fi odeeffannoo tokko dhugummaa isaa osoo hin mirkaneeffatin dabarsuun nageenya ummataa jeequu irraa of qusachuu qabu.
https://t.me/Ijooseera

Waa'ee Yakka 'ወስላታነት'

======={{{========}}}}=====

Gosti Yakkaa 'ወስላታነት' jedhamu kun Afaan Oromootiin "Saragummaa" jedhamee kan hiikame yemmuu ta'u, Afaan Ingilishiitiin 'Filching' jedhama. Yakkichi Seera yakkaa kwt 859 jalatti tumame.

          Saragummaa

Namni kamiyyuu kaffaluu akka hin dandeenye osoo beekuu manneen nyaataa, manneen bunaa, hoteelota yookiin manneen ciisichaafi 
dhaabbilee daldalaa kana fakkaatan ummataaf tajaajila kennan keessa seenee nyaata, dhugaatiiwwan, ciisicha yookiin faayidaalee akaakuu kamiyyuu kan ajaje yookiin kan argate yoo ta’e; adabbii maallaqaatiin yookiin hidhaa mana turmaataa ji’a tokko hin caalleen ni adabama.
  (Seera Yakkaa kwt 859)

               ወስላታነት

ማንም ሰው መክፈል እንደማይችል እያወቀ ለሕዝብ አገልግሎት በሚሰጡ ምግብ ቤቶች፤ ቡና ቤቶች፤ ሆቴሎች ወይም መኝታ ቤቶችና በመሳሰሉት የንግድ ተቋማት ገብቶ ምግቦችን፤ መጠጦችን፤ መኝታን ወይም ማናቸውም ዓይነት ጥቅሞችን ያዘዘ ወይም ያገኘ እንደሆነ፤ በመቀጮ ወይም ከአንድ ወር በማይበልጥ የማረፊያ ቤት እስራት ይቀጣል:
   (የወንጀል ሕግ አንቀጽ 859)

         https://t.me/Ijooseera

Murtii darbiinsa Yeroo qabiyyee lafa baadiyyaa
MMWFDHIJ   darbiinsa yeroo qabiyyee lafa baadiyyaa kan Naannoo Amaaraa ilaalchisee galmee lakk.17982 ta’e irratti  kennee jildii 24ffaa irratti maxxanfamee baheen  haalli qabannaa qabiyyee lafa baadiyyaa seera qabeessa ta’uu isaa hanga hin mirkanoofnetti  qabannaa seeraan alaati  jedhamee waan tilmaamamuuf darbiinsi yeroo hin jiru kan jedhe yoo ta’u, murtii hin maxxanfamne  galmee lakk.244435 ta’e irratti dhaddacha gaafa 06/02/2017 ooleen  kenneen ammoo qabannaan seeraan ala ta’uun hanga hin mirknoofnetti darbiinsi yeroo waggaa 10 raawwatiinsa ni qabaata jedheera.(Of course )murtii booda irra  kenname kanaan namni qabatee waggaa dheeraa fayyadame haala qabannaa,kan hin hubachiisne ta’us, ragaa abbaa qabiyyummaa irratti qabaachuun,seera qabeessaan akka qabatameetti fudhateera.#Garaagarummaa kan uume ragaa abbaa qabiyyummaati.
https://t.me/Ijooseera

 
Dhimmi falmii hojii hojjetaa dhaabbilee idil-adunyaa keessa hojjetu dhaabbaticha waliin qabu dhimma hojjetaa fi hojjechiisaa akkaataa seera hojjetaa fi hojjechiisaan ilaalamu malee dhimma uwwisa waliigaltee himatamuu dhabuu dhaabbilee mootummaalee giddutti raawwatamuun bitamuu miti. Akkasumas mirgi himatamuu dhabuu dhimma yakkaan qabamuu, qoratamuu, hidhamuu fi dhamaatii sanaan walqabatee dhaqqabu irraa bilisa ta’uuti malee dhimma hariiroon (civil liability) himatamuu dhabuu kan ilaalu ykn hammatuu miti jedheera Manni Maree Federeeshiinii Itiyoophiyaa murtii glm lkk 720/15 ta’erratti gaafa 29/01/2016 kennamee.
https://t.me/Ijooseera

Murtii MMF Lakk.galmee 41/2010  ta’e irratti kenname.
Haati Warraa fi Abbaan Warraa yeroo gaa’elaan waliin turan keessatti maqaa daa’ima isaaniitiin qabeenyaan bitan  , yeroo falmiin qoodiinsa qabeenyaa taasifamutti falmiin irratti yoo ka’e, Murtii Manneen Murtii “daa’imni sun waliigaltee taasisuuf gahumsa hin qabu,qarshii qabaatee qabeenyaa horachuu hin mirkaneessine waan ta’eef qabeenya waliinii haadha warraa fi abbaa warraati” jechuun Murtiin kennan-
-dantaa fi mirga dursaa  daa’immanii Heera Mootummaan  kabajame  kan tuqudha.
-Walfuutonni  gochaa gocha faallaa seeraa raawwatan irraa fayyadamoo ta’uu hin qaban.
Diiguun murtii kan itti kennedha.
https://t.me/Ijooseera

Dhimma hojjetaa fi hojjechiisaa =================Mana Maree Federeesjiinii Glm Lkk 78/12 ============
Waliigalteen eegumsaa fi himatamuu dhabuu dhaabbilee dippilomaasii idil-Adunyaa waliin mootummaan Itiyoophiyaa karaa Ministeera Haajaa Alaa raawwatu dhimmoota hariiroo dippilomaasii qaamolee mootummaa fi Dhaabatta Idil-Adunyaa Itiyoophiyaa keessatti socho’u gidduu jiru kan ilaalu malee hariiroo hojjettaan dhaabbatichaa tokko dhimma hojii irratti dhaabbaticha waliin qabu kan ilaalaa miti.
Waldiddaan dhimma hojii ilaalchisee hojjetaa Dhaabbata akkasii fi Dhaabbaticha giddutti ka’u dhimma dippilomaasii waliigaltee addaa dhaabbatichaa fi Ministeera Haajaa Alaa giddutti raawwatameen bitamu otuu hintaane dhimma hojjetaa fi hojjechiisaa labor proclamation bitamudha.
Ministeerri Haajaa Alaatis waliigalteen dippilomaasii Dhaabbilee Idil-Adunyaa waliin seenamu mirga namoomaa fi lammiilee heeraan tumaman kan kabaje ta’uu mirkaneessuun eegumsa gochuuf dirqama heera mootummaa irraa madde qaba jechuun murtii hiikkoo heeraa glm Lkk 78/12 ta’e irratti  gaafa Waxabajjii 03/2012 kennee jira.
Kanaaf dhimmi falmii Waldiddaa hariiroo hojii ilaalchisee hojjettoota dhaabbilee Idil-Addunyaa kanneen akka Eejansiilee UN keessa hojjetaniin dhaabbilee kan irratti ka’u waliigaltee dippilomaasii. Addatti kan bulu waan ta’eef MM aangoo hinqabu ykn seera hojjetaa fi hoojechiisaan kan murtaa’uu miti jechuun bu’ura heeraa akka hinqabne murtiin MMF olitti ilaalame nihubachiisa. Bal’inaan garagalcha murtichaa ilaalaa.
https://t.me/Ijooseera

#Waraqaa Darbinsa Daandii
#Daldala seera qabeessa ta'e geggessuuf ulaagaan inni biraan yeroo seerri barbaadu yeroo hunda dhiyaachuu kan qabu waraqaa darbinsa daandiiti. Labsiiwwaan Sadarkaa fedaraalaa fi naannootti ba'an waraqaa darbiinsaa kanaaf hiikkoo kennuuf yaalanii jiru. Fakkeenyaaf waraqaa darbinsa daandii(pass perit) jechuun waraqaa darbinsa qaama aangoo qabuun gogaa fi kalloo qeeraa irraa yookiin, gabaa sadarkaa 1ffaa irraa gara qopheessaa fi man-kuusaatti yookiin gara warshaa goggaatti akka geejibamuuf hayyama barreeffamaan kennamu dha. Akkasumas labsiin lakk. 819/2006 keewwata 2(16), fi labsii 1051/2009 keewwata 11(5). Dabalataanis seerotni naannoo keenyatti ba'anis, Waraqaa darbinsa daandiidhaaf yeroo hiikkoo kennan, #Waraqaa_darbinsa_daandii jechuun waraqaa oomishaalee qonnaa iddoo seeraan hayyamame irraa qaama hayyama qabuun bitamee yookiin oomishamee gara iddoo hayyamameefitti geessuuf seera qabeessa ta'uu isaa mirkaneessu ta'ee, oomishtootaa fi daldaltootaaf qaama aangoo qabuun kan kennamu jechuudha. Akkasumas qajeelfamni waraqaa darbinsa daandii lakk.13/2015 keewwata 2(6) jalatti bifa wal fakkaatuun hikkoon isaa kennameefi jira.
#Kaayyoon_seerichaa_waraqaa_darbiinsa_daandii akka ulaagaa dabalataatti yeroo tokko tokko seeraan kan dirqisifamuuf, meeshaaleen daldalaa faayidaa uummataa guyyaa guyyaatiif oolan muraasa ta'an daldaluu keessatti ka'umsaa fi gahumsa meeshaa daldalaa ittiin to'achuun meeshaa gabaa irratti hanqinni uumame yookiin sababa biroo amansiisaatiin hordoffii gochuuf yaadamee ta'uu seeroota waa'ee hayama darbinsa daandii tuman waliigalaan tumaman irraa hubachuun ni danda'ama.
Waraqaan darbinsa daandii kunis wantoota hammachuu qabu:
       a. gosaa fi hanga meeshaa daldalaa fe'ame,
       b. bakka ka'umsaa fi ga'umsa meeshaa daldalaa,
       c. Guyyaa ka'umsaa fi gahumsa meeshaan daldalaa itti dhaqqabuu fi xumura yeroo  hayyama darbinsichaa,
      d. Konkolaataa ittiin geejibame,
      e. Konkolaachisaa konkolaaticha konkolaachisu,
       f. maqaa fi mallattoo ogeessa hayyama kenneefi
      g. marsaa meeqaaf akka waraqaan darbinsa daandii kun tajajjilu of irratti kan qabatu tahuu sanadaa darbinsaa daandii  kana irra hubachuu ni danda'ama
#Seerootni biyya keenyaa waraqaa darbinsa daandii malee oomishaalee qonnaa daldalaa geejibuun dhorkaa itti tahee keessa muraasa:
     a. labsiin to'annoo fi bittaa bunaa lakk.1051/09 keewwata 17(4), Dambii lakk.433/2011 keewwata 38(8)
     b. Dambii saliixaa fi boloqqee adii lakk.178/2002 keewwata 13(6) Qajeelfama lakk.02/2012 lakk.14.1(18).
     c. labsii Oomishaalee qonnaa Oromiyaa lakk.234/2013 keewwata 11(3)
     d. Dambii Jimaa lakk.224/2013 keewwata 24(6) fi Qajeelfama jimaa lakk.10/2014 keewwata 13(1a),
     e. Dambii midhaan dheedhii lakk.230/2014 keewwata 30(1f)
      f. Qajeelfama sirna sassaabbii galii bu'aa bosonaa fi bineensota bosonaa oromiyaa lakk.09/2015 keewwata 5
      g.  labsiileen bittaa-gurgurtaa kallee fi gogaa lakk 814/2006 kwt 9(1)
      h.  Labsii horii dhaabbii lakk.819/2006 keewwata 10 hanga 14tti jiraniin fi
        j. Qajeelfama sirna raabsaa meeshaalee bu'uuraa zayita nyaataa lakk.06/2012 keewwata 14 fi kkf fudhannee ilaaluu ni dandeenya.
Itti fufa...........
https://t.me/Ijooseera