የ'ነባርና መጤ' የታሪክ ስህተት‼
===================
«እምነቶቹ እንግዶች ናቸው፤ እኛ ግን የአገሩ ባለቤቶች ነን!» → አሕመዲን ጀበል
||
✍️ በኢትዮጵያ የፖለቲካና የማህበራዊ መስተጋብር መድረክ ላይ አልፎ አልፎ የሚስተጋባ፣ የሀገሪቱን ታሪክ ካለማወቅ ወይም እውነታውን ሆን ብሎ ከመካድ የሚመነጭ አንድ በጣም አስገራሚ ትረካ አለ። እርሱም፦ "ክርስቲያኑ ነባርና የአገሪቱ ብቸኛ ባለቤት፣ ሙስሊሙ ደግሞ በጊዜ ሂደት የገባ መጤ ነው" የሚለው አደገኛና የተሳሳተ ድምዳሜ ነው።

🔗 ይህንን የታሪክ መዛባት፣ ኡስታዝ አሕመዲን ጀበል ካስቀመጣቸው እውነታዎች እና ከሎጂካዊ የታሪክ ትንተና አንፃር እንደ አንድ ሙስሊም በሚከተለው ሚዛናዊና ጠንካራ መረጃ መሞገት እንችላለን።


1⃣ መሠረታዊው እውነት፦ ሀገር ከእምነቶች በፊት ነበረች!

🎀 ማንኛውም የታሪክ ተማሪ ሊገነዘበው የሚገባው ቀዳሚ እውነት ቢኖር፦ እምነቶች ከመምጣታቸው በፊት በዚች ምድር ላይ ሀገርና ህዝብ ነበሩ።

ኢትዮጵያዊያን ከጥንት ጀምሮ የተለያዩ እምነቶችን በእንግድነት ተቀብለዋል። የአይሁድ እምነት፣ ክርስትና፣ እስልምና፣ ካቶሊክ፣ እንዲሁም ፕሮቴስታንት ሁሉም ከመካከለኛው ምስራቅና ከአውሮፓ የመጡ "እንግዶች" ናቸው። እምነቶቹን ያመጡት መምህራን መጤዎች
ነበሩ፤ እምነቶቹን ተቀብለው የኖሩት ግን እዚሁ ምድር ላይ የነበሩ ነባር ኢትዮጵያውያን ናቸው።


2⃣ የክርስትና "መጤ" ሰባኪያን ታሪክ:

🎀 ክርስትና ወደ አገራችን የገባው በነባር ኢትዮጵያውያን ጥረት ሳይሆን ከመካከለኛው ምስራቅ በመጡ ስደተኞችና መምህራን አማካኝነት
ነው፦

  ☑ ፍሪምናጦስ (አባ ሰላማ/ከሳቴ ብርሃን)፦
እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በ330 E.C. በስደት ወደ አክሱም የመጣ የሶሪያ ተወላጅ ወጣት ነበር። እምነቱን የሰበከውና የአክሱሙን ንጉሥ ኢዛናን ያጠመቀው እርሱ ነው።
 
☑ ዘጠኙ ቅዱሳን፦
በአምስተኛው ክፍለ ዘመን (በ451 E.C. ከተደረገው የቻልኬዶን ጉባዔ በኋላ) ከሮማ ግዛትና ከመካከለኛው ምስራቅ በሃይማኖታዊ ስደት ተሰደው ወደ አክሱም የመጡ የውጭ አገር ዜጎች ነበሩ። እነ አባ አፍጼ፣ አባ ገሪማ፣ አባ ሊቃኖስና አባ ዘሚካኤል አረጋዊ ለአጠቃላዩ የሰሜን ህዝብ ክርስትናን የሰበኩ "መጤ" ስደተኞች ነበሩ [6]. (ምንጭ፦
    AAU, Institute of Ethiopian Studies, Dictionary of Ethiopian Biography, 1975, Pp. 209-210) [6].

⬇️እነዚህ ታላላቅ የክርስትና መምህራን ወደ አገራቸው ስለመመለሳቸው ምንም ዓይነት የታሪክ መረጃ የለም። እዚሁ ምድር ላይ ቀርተው ከህዝቡ ጋር ተዋህደዋል።


3⃣ የእስልምና "እንግዶች" እና የታሪክ ምጸት (The Paradox):

🎀 እስልምና ወደ ኢትዮጵያ የገባው ክርስትና ወደ አክሱም በገባ በ285 ዓመታት ልዩነት ውስጥ (በ615 E.C.) በነቢያዊው ሂጅራ አማካኝነት ነው። ከመካ የመጡት የነቢያችን ﷺ ሶሐቦች በሰሜን ኢትዮጵያ በስደት እንዲቀመጡ ተፈቀደላቸው።

እዚህ ላይ ነው ትልቁና ወሳኙ የታሪክ እውነት የሚመጣው፦

  ☑ ወደ አክሱም የመጡት እነዚያ የነቢያችን ሰሐቦች በሀገሪቱ የኖሩት ለ15 ዓመታት ብቻ ነው። ረሱል ﷺ በመዲና የእስልምናን መንግስት ሲመሰርቱ፣ ሁሉም ሰሐቦች ሙሉ በሙሉ ወደ ሀገራቸው ተመልሰዋል። በዚሁ በሞት ተለይተው በትግራይ (ነጃሺ) ከተቀበሩት ጥቂት ሰሐቦች ውጪ፣ አንዱም የውጭ አገር ስደተኛ እዚህ ሀገር ውስጥ አልቀረም [1, 2]。

✒️   ይህ ምን ማለት ነው? ሰሐቦቹ ሄደዋል፤ እስልምናን ተቀብለው ያስቀጠሉት ግን 100% ነባር የነበሩ፣ ከዚያ በፊት ክርስትናን ወይም የአይሁድ እምነትን ይከተሉ የነበሩ ነባር ኢትዮጵያውያን ናቸው።

ታላቁ የታሪክ ምጸት (Paradox) እዚህ ላይ ነው፦ የእስልምናን እምነት ያመጡት መምህራን (ሰሐቦች) ሙሉ በሙሉ ወደ አገራቸው ተመልሰው፣ እምነቱ የቀጠለው በነባር ኢትዮጵያውያን ደም ሆኖ ሳለ [1, 2]፤ በሌላ በኩል ግን እምነቱን ያመጡት የውጭ አገር መምህራን (ዘጠኙ ቅዱሳንና ፍሪምናጦስ) ሳይመለሱ እዚሁ ምድር ላይ ቀርተው እያለ [6]፣ ዛሬ ላይ ቆሞ ሙስሊሙን "መጤ" ክርስቲያኑን "ነባር" አድርጎ ለመሳል መሞከር ፍፁም የታሪክ ድንቁርና ነው።


4⃣ የጋራ አገራችንን በጋራ እኩልነት እንገንባ!

🎀 እኛ ኢትዮጵያውያን ሙስሊሞች፣ አባቶቻችን በ615 G.C. የመካ ስደተኞችን (ሶሐቦችን) በነፃነት ተቀብለው ጥገኝነት በመስጠታቸው
እንደምንኮራው ሁሉ፤ የአይሁድ እምነት ተከታዮችንና የክርስቲያን ስደተኞችን (ነገስታቱና ህዝቡ) በእንግድነት ተቀብለው እምነታቸውን እንዲሰብኩ በመፍቀዳቸውም እንኮራለን። ይህ የጋራ አገራዊ ክብራችንና እንግዳ ተቀባይነታችን ማሳያ እሴታችን ነው።

ስለዚህ፦

  ☑ ማንም በዚህ ምድር ላይ "የበለጠ ነባር" ወይም "ባለቤት" የለም።
  ☑ማንም በዚህ ምድር ላይ "የበታች መጤ" ወይም "እንግዳ" የለም።

ሀገራችን የሁላችንም ናት! ዛሬም ይህችን ሀገር በጋራ መገንባት የምንችለው የጎንዮሽ ንትርክንና ኋላ ቀር የ"ነባርና መጤ" የድንቁርና ጨዋታዎችን ትተን፣ እኩልነት የሰፈነባት፣ ሁላችንንም በምትመስልና በእኩልነት በምትወክል መንገድ በጋራ መገንባት ስንችል ብቻ ነው።

ያሻቸውን የስም ማጥፋት ዘመቻ (አክራሪ፣ አይ ኤስ፣ ወሃቢያ) ቢለጥፉብን፣ እውነቱ ግን አይለወጥም፤ እኛ አገራችንን እኩል ለማድረግ ከመታገል ወደ ኋላ አንልም!

ቸር እንሰንብት!




||
t.me/MuradTadesse

ሌላ ትኩሳት የሆነ ጽሑፍ‼
================
(«እምነትህን ስትቀይር ዜግነትህና ታሪክህ ይሻራልን?» — በአሕመዲን ጀበል – በ"ሃይማኖታዊ ማንነት" ስም የሚነገድ የፖለቲካ ድንቁርና!)
||

✍️ ፖለቲካዊ ትረካዎችን በሃይማኖት ካባ እየሸፈኑ፣ የአንድን አገር ዜጎች "ነባርና መጤ" እያሉ ለመከፋፈል የሚደረገው ጥረት ዛሬም ድረስ በብዙዎች ዘንድ ይስተዋላል።

ኡስታዝ አሕመዲን ጀበል ባጋራው ድንቅና እውነተኛ ምሳሌያዊ ታሪክ አማካኝነት፣ ይህንን የደናቁርት
ርዕዮተ-ዓለም እንዴት በሎጂክና በታሪክ ማስረጃ ማፍረስ እንደምንችል የሚከተለውን ወጥና ሚዛናዊ ሃሳብ እንመልከት።

1. የአምስቱ ጓደኛሞች ውይይት (የኢትዮጵያዊነት ማሳያ)

በአንድ ትምህርት ቤት አብረው ተምረው ካደጉ አምስት የኦርቶዶክስ እምነት ተከታይ ጓደኛሞች መካከል አራቱ በጊዜ ሂደት እምነታቸውን ይቀይራሉ። አንደኛው ሙስሊም፣ ሁለተኛው ካቶሊክ፣ ሦስተኛው ፕሮቴስታንት፣ አራተኛው ደግሞ የይሖዋ ምስክር እምነት ተከታይ ሲሆኑ፤ አምስተኛው ግን በኦርቶዶክስ እምነቱ ይጸናል።

ከዓመታት በኋላ በአካል ተገናኝተው ስለ አገርና ስለ እኩልነት ሲወያዩ፣ እምነቱን ያልቀየረው ጓደኛቸው በንዴትና በቁጣ ተሞልቶ እንዲህ ይላቸዋል፦

"እናንተ መጤዎች! ከእኛ ከነባሩ ህዝብ ጋር አገርን በእኩልነት እንጋራ ለማለት ደረሳችሁ? ኦርቶዶክስ አገር ያቆመች፣ ፊደል ቀርጻ ያስተማረች፣ እናንተ ተሰዳችሁ ስትመጡ የተቀበለች ነች።"

በዚህ ጊዜ ጓደኛሞቹ የሰጡት ምላሽ የፖለቲካዊ ማንነትን ስህተት ፍንትው አድርጎ ያሳያል፦

  ✅ የካቶሊክ እምነት ተከታዩ ምላሽ፦ "እምነትን መቀየር መጤ የሚያደርግ ከሆነ፣ ኦርቶዶክስን የኢትዮጵያዊነት ብቸኛ መለኪያ እያደረግከው ነው። ኦርቶዶክስ አገር ስትገነባ እኛም በወቅቱ ኦርቶዶክስ ስለነበርን ያንን ታሪክ አብረን የሰራነው እኛ ነን።"

✅ የፕሮቴስታንት እምነት ተከታዩ ምላሽ፦
"ከዓመታት በፊት እምነቴን ከመቀየሬ በፊት ኦርቶዶክስ ለሀገር ባበረከተችው አስተዋፅኦ ሁሉ ውስጥ እኔና አባቶቼ አለንበት። እምነቴን ስለቀየርኩ ብቻ የትናንት የታሪክ ድርሻዬና አሻራዬ ሊሻር አይችልም!"


✅ የሙስሊም እምነት ተከታዩ ምላሽ፦
"አማኝን መጤ አድርጎ የሚፈርጀው ይህ አስተሳሰብ እያለ ያለው፦ 'አማራ ክርስቲያን ከሆነ ነባር ነው፣ አማራ ሙስሊም ከሆነ ግን መጤ ነው፤ ትግራዋይ ክርስቲያን ከሆነ ነባር ነው፣ ትግራዋይ ሙስሊም ከሆነ ግን መጤ ነው፤ ኦሮሞ ክርስቲያን ከሆነ ነባር ነው፣ ኦሮሞ ሙስሊም ከሆነ ግን መጤ ነው' እያለ መሆኑን አስተውላችኋልን? ይህ ከድንቁርና በቀር ምን ይባላል?"


✅ የይሖዋ ምስክር እምነት ተከታዩ ምላሽ፦
"ሃይማኖትን መቀየር የውስጥ ማንነትን መገለጫ የሆነውን 'ዲ ኤን ኤ' (DNA)  ወይም የዘር ግንዱን አይቀይረውም። የተቀየረው እምነት እንጂ የአገሬው ተወላጅነቱ አይደለም።"



✒️ ከዚህ ውይይት በስተጀርባ ያሉትን መሠረታዊ የታሪክና የህግ እውነታዎች በአራት ዋና ዋና ነጥቦች እንገምግማቸው፦

ሀ) ዜግነት በሕግና በደም፣ ሃይማኖት በነፃነት!

ዜግነትና ሀገራዊ መብት የሚገኘው በደም (ከወላጆች) እና በሕግ እንጂ በሃይማኖት ምዝገባ አይደለም። አንድ ሰው እምነቱን ስለቀየረ ብቻ፣ የቀደሙ አባቶቹ ከጥንት ጀምሮ የገነቡትን አገር ባለቤትነት አያጣም። ሃይማኖት የምርጫ ጉዳይ እንጂ የሀገር ባለቤትነት ማረጋገጫ ሰነድ አይደለም።

ለ) ታሪክን በሃይማኖት ብቻ የመመዘን ስህተት

የኢትዮጵያ ታሪክ የሃይማኖት ታሪክ ብቻ ሳይሆን የፖለቲካ፣ የግብርና፣ የቋንቋ፣ የኪነ-ህንጻ፣ የሉዓላዊነት፣ የንግድና የባህል ታሪክ ድምር ነው። በእነዚህ ሁሉ ታሪኮች ውስጥ የተሳተፉት ደግሞ ከሁሉም እምነት የተውጣጡ ኢትዮጵያውያን እንጂ የአንድ ሃይማኖት
ተከታዮች ብቻ አይደሉም።

ሐ) 99% የ"መጤነት" እውነታ!

ከውጭ አገር የመነጨን እምነት መከተል ሰውን "መጤ" የሚያደርግ ከሆነ፣ 99% የሚሆነው የኢትዮጵያ ሕዝብ መጤ ነው! ምክንያቱም ኦርቶዶክስ፣ እስልምና፣ ፕሮቴስታንት፣ ካቶሊክ፣ ሁሉም መነሻቸው ከመካከለኛው ምስራቅና ከውጭ አገራት የመጡ እምነቶች ናቸው።

መ) "እንግዶቹ እንኳን ደህና መጡ!"

በእርግጥም መጤ የምንላቸው ከሌላ ሀገር ወደ ኢትዮጵያ መጥተው እምነቱን ያስተማሩንን የውጭ አገር ሰባኪያን ነው። ለምሳሌ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ትልቅ ስፍራ የተሰጣቸውና ታቦት የተሰየመላቸው ታላላቅ አባቶች ሁሉም ከውጭ የመጡ ስደተኞች ነበሩ [6]፦

1️⃣  አቡነ አረጋዊ (ዘሚካኤል)፦ የመጡት ከሮም [6]

2️⃣ አቡነ ጴንጤሌዎን፦ የመጡት ከሮም [6]

3️⃣  አቡነ ገሪማ (ይስሐቅ)፦ የመጡት ከሮም [6]

4️⃣  አቡነ የማታ፦ የመጡት ከሶርያ [6]

5️⃣  አቡነ አፍጼ፦ የመጡት ከቱርክ (አናቶሊያ) [6]

6️⃣  አባ ሰላማ (ከሳቴ ብርሃን)፦ የመጡት ከሶርያ

7️⃣ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ፦ የመጡት ከግብፅ

እኛ ኢትዮጵያውያን እነዚህን የእምነት መምህራን (የክርስትናም ሆነ የእስልምና) በስደትና በእንግድነት ሲመጡ መቀበላችን እንግዳ
ተቀባይና ደግ ህዝቦች መሆናችንን ያሳያል። መጤዎቹ መምህራን እንኳንም መጡ፤ እኛም እነርሱን በእንግድነት በመቀበላችን እንኮራለን!



⬅️ ኢትዮጵያዊነት የጋራ ቤታችን እንጂ የአንድ ወገን ወይም የአንድ እምነት ውርስ አይደለም። እምነትን መቀየር ታሪክን፣ አሻራን እና ዜግነትን አያሳጣም።

ስለዚህ፣ ይህንን አገርን የሚከፋፍል የ"ነባርና መጤ" የድንቁርና ትረካ ወደ ጎን ትተን፣ አገራችንን በሕግ የበላይነት፣ በዜጎች እኩልነትና በጋራ እሴቶቻችን ላይ በፅኑ መሰረት እንገንባት!

ቸር እንሰንብት!


©: አሕመዲን ጀበል

||
t.me/MuradTadesse