Diinii kee Anaakara (Md Ali)

አንበጣ እንዳንበላ ምን ከለከለን?
~~~~~~~~~~~~~
ከባለፈው አመት አንስቶ በርካታ የሃገራችን አካባቢ በአንበጣ መንጋ እየተጠቃ ነው። ገበሬው የለፋበትን አዝመራ አይኑ እያየ እየተነጠቀ ቢሆንም ለፖለቲከኞች ከፍ ያለ አጀንዳ መሆን አልቻለም። የነሱን ነገር ወደጎን ትተነው ወገናችን አንበጣን የመመገብ ባህል እንዲያዳብር ብንቀሰቅስ አይከፋም።
አንበጣ በበርካታ የአፍሪካ፣ መካከለኛው ምስራቅና የኤሺያ ሃገራት ከጥንት ጀምሮ ለምግብነት ይውላል። ዛሬም ድረስ በመረብ ወይም ሌላ መንገድ እየተጠቀሙ አንበጣን በመሰብሰብ ለምግብነት የሚጠቀሙ ህዝቦች ቀላል አይደሉም። በ "መፅሐፍ ቅዱስ" ውስጥም መጥምቁ ዮሐንስ (የሕያ) አንበጣና የበረሃ ማር ይበላ ነበር ይላል። [ማቲዎስ ወንጌል ምእራፍ 3 ቁጥር 4] [ማርቆስ ወንጌል ምእራፍ 1 ቁጥር 6]
ወደ ኢስላም ስንመጣም አንበጣን መመገብ እንደሚቻል ማስረጃዎች አሉ። ለምሳሌ ያክል

① ነቢያችን ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል:–
«أُحِلَّت لَنَا مَيْتَتَانِ وَدَمَانِ: فَأَمَّا الميْتَتَانِ: فَالحُوتُ وَالجَرَادُ، وَأَمَّا الدَّمَانِ فَالكَبِدُ وَالطِّحَالُ»
"ሁለት ሙቶች እና ሁለት ደሞች ተፈቅደውልናል። ሙቶቹ አሳ እና አንበጣ ናቸው። ሁለቱ ደሞች ደግሞ ጉበትና ጣፊያ ናቸው።" ኢብኑ ማጀህ ዘግበውታል። ሰነዱ ላይ ውዝግብ ያለበት ቢሆንም ሸይኹል አልባኒ "ሶሒሕ" ብለውታል።
ከሐዲሡ አንበጣ ልክ እንደ አሳ ሙቶ ቢገኝ እንኳ እንደሚበላ ይጠቁማል።

② በተጨማ የነቢዩ ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ባልደረባ ከሆኑት ኢብኑ አቢ ዐውፋ ረዲየላሁ ዐንሁ እንዲህ ብለዋል:–
"غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ غَزَوَاتٍ أَوْ سِتًّا، كُنَّا نَأْكُلُ مَعَهُ الجَرَادَ"
"ከነቢዩ ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ጋር ሰባት ወይም ስድስት ዘመቻዎችን ዘምተናል። ከሳቸው ጋር አንበጣ እንበላ ነበርን።" [ቡኻሪ 5495፣ ሙስሊም 1952]

ይህ ነገር ሲነሳ የሚሰቀጥጠንና የምንፀየፍ እንዳለን የሚታወቅ ነው። ይሄ ግን የባህልና የልምድ ጉዳይ እንጂ ሌላ ምንም ተጨባጭ ምክንያት የለውም። በባህል ከተቀበልናቸው ምግቦች ውስጥ አንዱ ቢሆን ኖሮ አሁን የሚሰማን ስሜት ፈፅሞ አይኖርም ነበር። እንደሚታወቀው ወደ ዱር የማይሰማሩ በየመንደሩ የሚዞሩ ፍየሎች ብዙ የሚያፀይፍ ነገር ይመገባሉ። ከብቶቻቸውን የጠላ አተላ እና የጠጅ አንቡላ የሚመግቡ ብዙ ናቸው። የዶሮማ ጭራሽ አይወራ። ብቻ ሰው ያልለመደውን ነገር ቢፀየፍ አይደንቅም። በርካታ ደገኛዎች የግመል ስጋ መብላት ይቀፋቸዋል። ለበረኸኛውና ለቆለኛው ግን ምርጥ ምግብ ነው። አሳ መመገብ የሚሰቀጥጣቸው ሰዎችም በተጨባጭ አሉ። በርካቶች ዘንድ ግን ያለው ዋጋ የሚታወቅ ነው።
ባጭሩ ሐላልና ሐራም የሚወሰነው በሸሪዐ ነው። ሸሪዐ የፈቀደው በልምድና በባህል አይከለከልም። ሰው በሐላል ማእቀፍ ውስጥ እስከሆነ ድረስ የፈለገውን መመገብ ይችላል። ያልተመቸውን ሊተውም ይችላል። ሐላል እስከሆነ ድረስ ሰዎችን በአመጋገባቸው ልናነውር አይፈቅድልንም።
የምግብ ይዘት
አንበጣ ከፍተኛ የፕሮቲን ይዘት አለው። በተጨማሪም በቅባት፣ አዮዲን፣ ታያሚን፣ ፖታሺየም፣ ሶዲየም፣ ፎስፈረስ፣ ካልሺየም፣ ማግኒዢየም፣ አይረን፣ ዚንክ፣ ኦሜጋ 3፣ ሪቦፍላቪን፣ …ማእድናት የበለፀገ እንደሆነ ይገለፃል። እንዲያውም በይዘቱ ከከብት ስጋ በእጅጉ የላቀ ነው ይላሉ።

ማሳሰቢያ
~~
በፀረ ተባይ መድሃኒት የተገደሉ አንበጣዎችን መመገብ አደገኛ ነው።

የቴሌግራም ቻናል
https://t.me/IbnuMunewor

Ibnu Munewor (ኢብኑ ሙነወር)

كناشة ابن منور

723 viewsMd Ali 👬, 08:57