سرای چامه (شعر)

✳️حسین بن منصور حلاج
قسمت سوم :

ماجرای دار زدنش :

کشته شدن منصور در عین حال یکی از غمگین ترین و مشهور ترین پیام اسرار را در تاریخ عرفان دارد.
بعد از اینکه وی را برای دار زدن آماده کردند به نقل از کتاب تذکره اولیا عطار نیشابوری و نامه مریدش احمد بن فاتک بیان می کند :

یک روز قبل از آن ، منادی در شهر می گشت و مردم را به تماشای اعدام حلاج می خواند ....
وقتی بانگ منادی برخاست انعکاس صدای او حلقه ذکر صوفیان را به هم زد.
"شبلی " به زاری فریاد برداشت و آن صوفی دیگر با ناخرسندی سرش را پائین انداخت.
صوفیان دیگر که از سالها پیش حلاج را با خشونت و سردی از حلقه یاران خود رانده بودند ، حالی شبیه به مردم پشیمان داشتند....

صدای منادی دور شد و جمعیت صوفیان پراکنده گشتند.
در همان هنگام بانگ یک کودک خردسال ، از پشت دیوار مسجد به گوش می رسید-
و شعر معروف حلاج را می خواند:

- یاران مرا بکشید.
حیات برای من مرگ است.
مرگ برایم حیات است...

صدای صوفیان از درون مسجد با صدای گریه آلود به آهنگ او جواب می داد:

- آن که من دوستش دارم "من "است.
ما دو جانیم در یک تن...

... آن روز که او را دست بسته و درحالی که زنجیر گرانی برگردن داشت در باب الطاق به پای دار آوردند هیچ نشان ترس ، هیچ علامت پشیمانی در رفتار و کردار او دیده نشد

وقتی منصور نزدیک دار رسید از شبلی ، که آنجا ایستاده بود و غرق اشک و آه بود، درخواست تا سجده خود را برای وی روی به قبله بگستراند.
بعد منصور با آرامش ، نماز خواند ، مناجات کرد ، کُشندگان خود را دعا کرد و بخشود.
سپس شادمانه و بی هیچ ترس و تزلزل بر پله هایی که او را به بالای دار می برد قدم نهاد...

پس حسین را ببردند تا بر دار کنند.
صدهزار آدم جمع شدند .
درویشی در میان آدم ها از میان آمد و از حسین پرسید که عشق چیست ؟
گفت :
"امروز ، فردا و پس فردا بینی!
آن روز بکُشتند و دیگر روز بسوختند و سوم روزش برباد دادند ، یعنی عشق این است ».

پس در راه که می رفت می خرامید ، دست اندازان و عیار وار می رفت با سیزده بند و زنجیر سنگین بر دست و پاو گردنش ، گفتند :
این خرامیدن چیست ؟
گفت :
« زیرا به قربانگاه می روم»
چون به زیر دارش بردند بوسه ای بر دار زد و پا بر نردبان نهاد.
گفتند:
این چیست ؟
گفت :
« معراج مردان سردار است.»

پس همه مریدان وی گفتند:
"چه گویی در ما که مریدانیم و اینها مُنکرند و تو را سنگ خواهند زد؟"

گفت :
"ایشان را دو ثواب است و شما را یکی ؛
از آن که شما را به من حُسن ظنّی بیشتر نیست ولی آنهایی که سنگ می زنند بخاطر اعتقاد به توحید و یگانگی خدا به من سنگ می زنند و توحید در شرع از اصول هست اما حُسن ظن فرع است!".

همه کس بدو سنگ می انداختند؛
اما شبلی به او گِلی انداخت ،
« حسین منصور » آهی کرد .
گفتند:
از این همه سنگ هیچ آه نکردی ؛
از گِلی آه کردن چه معنی است؟
گفت :
« از آن که آنها نمی دانند ، معذورند ؛
از او آه می کشم که او می داند که نمی باید اندازد»

پس دست حسین حلاج را جدا کردند خنده ای زد !

بعد پاهایش را بریدند و باز تبسمی کرد ، گفت :
" بدین پای سفر خاکی می کردم قدمی دیگر دارم که هم اکنون سفر هر دو عالم بکند اگر توانید آن قدم را ببرید ".»

پس او دست بریده خون آلود بر روی صورت مالید تا هر دو ساعدش را خون آلود کرد ، گفتند :
چرا کردی ؟
گفت :
"چون خون بسیار از من برفت و می دانم که رویم زرد شده است.
شما پندارید که زردی من از ترس است.
خون در روی مالیدم تا در چشم شما سرخ روی باشم که گلگونه ( سرخاب ) مردان خون ایشان است!!»

از وی پرسیدند
"اگر روی به خون سرخ کرد چرا ساعد را خون آلودی؟
گفت:
« وضو سازم »
گفتند:
چه وضو ؟
گفت :
در عشق دو رکعت است که وضوء آن درست نیاید الّا به خون .

پس چشمایش را در آوردند.
قیامتی از خلق برآمد بعضی می گریستند و بعضی سنگ می انداختند ، سپس گوش و بینی وی را بریدند و با شعر گفت:

در سراسر زمین جای آرام می جستم؛
ولی برای من، در زمین، جای آرامی نیست
روزگار را چشیدم و او هم مرا چشید؛
طعم آن تلخ و شیرین بود ،گاهی این و گاهی اندر پی آرزوهایم بودم ولی مرا بَرده کردند

آه! اگر به قضا رضا داده بودم، آزاد بودم.
سپس به نقطه ای دورتر نظر انداخت و حالتی از شوق و هیجان در امواج صورتش ظاهر شد.
هیچ کس ندانست که او در آن لحظه به چه می اندیشد.
چون در همان لحظه بود که زبانش را بریدند و هنگام نماز شام ، شمشیر جلاد - ابوالحارث سیاف خلیفه - سرش را از تن فرو افکند.
صدای فریاد از جمع برخاست.
شبلی خروش برداشت و جامه اش را چاک زد.
یک صوفی دیگر از شدت تاثیر بیهوش شد و زیر دست و پای جمع افتاد.

ادامه دارد ...

َ┏━━━━━━━━
🆔️ سرای چامه 🦋🦋🦋
┗━━━━━━━━┛
https://t.me/httpsCAme