هم‌پیشاني
1.18K subscribers
252 photos
22 videos
61 files
147 links
چین‌پیشانی‌تو شرح‌پریشانی‌ماست

@HSafaeipour

سوگوار مریم؛ رفیق تمام راه

دکترای فلسفه علم
طراح و مدرس مهارت‌های نرم
مدیر عامل موسسه تیزفکری
@tizfekri


#تفکر_انتقادی
#تفکر_خلاق
#تفکر_طراحی
#نگارش_دانشگاهی
#نویسندگی_اجتماعی
#حل_خلاق_مسئله
Download Telegram
Forwarded from محمدمهدی هاتف (Mehdi Hatef)
برای اینکه بفهمیم غرب در دنیای پساهفت اکتبر چه تفاوتی با گذشته‌اش، دست‌کم با دهه‌های بعد از جنگ سرد، کرده شاید یادآوری ماجرای محمدالدره بد نباشد. در سپتامبر ۲۰۰۰، زمانی که انتفاضه دوم در جریان بود، محمدالدره ۱۲ ساله و پدرش میان تبادل آتش اسراییل و مقاومت گیر می‌کنند و نهایتا پسر با شلیک اسراییل کشته می‌شود. از قضا یک فیلمبردار فرانسوی صحنه را شکار می‌کند و از شبکه فرانسه ۲ پخش می‌شود. شاید یادتان باشد که انتشار این فیلم پنجاه و نه ثانیه‌ای چه غوغایی به پا کرد و چه بحرانی برای آریل شارون ایجاد شد. بهرحال آن روزها بی‌تفاوت بودن در قبال خشونت و کشتار کودکان قدری قباحت داشت و دولتها مراقب بودند برایشان داستان نشود. در این دوسال اما چشم ما به دیدن چنان صحنه‌هایی عادت کرده که هیچ چیزی برایش تازگی ندارد، و این همه نه بحرانی برای نتانیاهو پدید آورده و نه دولتهای غریی را چندان اذیت کرده.
من البته با دنیای ترامپ راحت‌ترم تا با دنیای اوباما. ترامپ امریکای بدون روتوش و بزک است، و راه را برای پایان عصر ریاکاری غرب هموار می‌کند.
@MehdiHatef
👍1915
شبیری زنجانی: افراط در عزاداری، بالاخره مردم را از دین زده می‌کند

✍️ابوالفضل طریقه‌دار

تا سی چهل سال پیش، عزاداری‌های ما این‌گونه، طولانی نبود، بلکه تا غروب عاشورا تمام می‌شد و کار و زندگی مردم به حال عادی برمی گشت. اما چند سالی است که تحت تاثیر نوعی خاص از دینداری و سیاست‌ورزی از آن مسیر دور افتاده‌ایم و با برادرانی روبروییم که یک‌سره بر طبل احساس‌می‌کوبند؛ به‌طوری‌که حدود سه ماه حالت عزا داریم و شادی های مشروع نیز کمرنگ می‌شود، کسی از متدینین هم جرئت ندارد مجلس خیر و شادی برگزار کند، چون متهم به لاقیدی می‌شود.

چند سالی هم هست که گرامی‌داشت اربعین حضرت امام حسین و یارانش را با پیاده‌روی همراه کرده و به صورت نیمه‌دولتی درآورده‌اند و امکانات فراوانی را از بیت المال و غیره به میدان می‌آورند و از طریق صدا و سیما، شبانه روز مردم را به حضور در عراق، تشویق می‌کنند. در ادامه آن هم بلافاصله، راه پیمایی به طرف مشهد و حرم امام رضا (ع) را آغاز می‌کنند و مردم را به سمت شرق کشور می کشانند و بعضی چندین روز پیاده به طرف خراسان می‌روند. جالب این که عنوانی هم با نام «جاماندگان» ابداع کرده‌اند و برای کسانی که نتوانسته‌انددر اربعین عراق حضور یابند از تهران تا شاه عبدالعظیم یا از حرم حضرت معصومه تا جمکران و در برخی شهرهای دیگر تا امام‌زاده محل‌شان، برنامه راه‌پیمایی ترتیب داده‌اند.

ما عاشق امامان خود هستیم و به این عشق افتخار می‌کنیم و از کودکی در تکیه و حسینیه بودیم، اربعین را هم ارج می‌نهیم، اما سوال این است که آیا این عزاداری های طولانی، مردم را دیندارتر می‌کند؟ آیا تشویق کردن مردم و جوانان به بیکاری های طولانی و تعطیلی مدارس ودانشگاه‌ها و کاروکسب‌ها، کشور ما را از نظر مادی و معنوی، رونق می‌دهد؟ آیا اساسا این کارها با آموزه‌های دینی ما که مردم را از افراط پرهیز داده همخوانی دارد؟ دو سال پیش بود که مرجع بزرگ شیعه آیت الله شبیری زنجانی گفت: «افراط در عزاداری، بالاخره مردم را از دین زده می‌کند».
سید بن طاووس، عالم بزرگی که همه روحانیان و مداحان، از روی کتاب مَقْتَل او مصیبت می‌خوانند هفتصد سال پیش در کتاب «الاقبال بالاعمال»، ج ۱، ص۴۶۷ می نویسد: ما تا عصر عاشورا عزاداری می‌کنیم، از آن به بعد شادیم، چون مطابق آیه «فرحین بما آتاهم الله من فضله.... »آل عمران/۱۷۱ شهدا شادمانند، ما هم باید از حالت عزا بیرون بیاییم.

به شخصیت سید بن طاووس و کتاب «لُهُوف» او که در دست هر مداح و روحانی هست، دقت کنید‌ و سپس در این جمله او تامل نماییدکه فرمود:« ما تا عصر عاشورا عزاداریم»، آن‌گاه به حال و روز امروز ما هم بنگرید که سه ماه از سال را باید تحت تاثیر کسانی باشیم که به هر مناسبتی تنور شور و احساس را داغ می‌کنند.
👍395👎4
درباره مناظره سوم
میلاد دخانچی و احمد رهدار


این مناظره را شنیدم.
از چند جهت برای من ارزشمند است:

۱. ادب با جدیت و جدیت با ادب در بحث.
۲. ایرانی‌بودن بحث؛ از ما بودن مسئله و پاسخ‌ها؛ نه ترجمه‌ای بودن، نه قرضی بودن پرسش‌ها و به‌طبع پاسخ‌ها؛ در ادامه «خود» بودن‌.
۳. از اینکه بحث چندجانبه و به‌شدت هجوم‌آور است. یعنی مملو از ایده هاست. منظم نیست بدین معنا که هر کسی ممکن است نظم آن را در نیابد. در عین تلاش‌ هر دو نفر برای نظم بخشیدن به بحث، بحث وحشی‌ است.
۴. از جهت روش، پختگی موضع دخانچی نسبت به دو مناظره قبلی؛ از جهت نتیجه، همراستایی بیشتر دو دیدگاه تحول‌خواه در سنت، حوزه و روحانیت.


دوست داشتید ببینید و بشنوید:
قبلش‌ باید علاقمند باشید مسایل امروز را در لایه عمیق‌تری واکاوی کنید.

https://youtu.be/pG6WvKgMnnA?si=XJL3T_SokI1XwJk7
👍8
Forwarded from تیزفکری
الفبای طراحی و حل مساله

▫️اپیزود ۶۱ رادیو تیزفکری با عنوان الفبای طراحی و حل مساله منتشر شد.
👍3
Forwarded from تیزفکری
الفبای طراحی و حل مساله

▫️اپیزود ۶۲ رادیو تیزفکری با عنوان الفبای طراحی و حل مساله منتشر شد.

▫️این پادکست به چه می‌پردازد؟

در دل هر نوآوری، سفری نهفته است؛ سفری از تردید تا تحقق، از رؤیا تا واقعیت.

ابتدا، در سرزمین مه‌آلود «اکتشاف»، ما با پرسش‌ها آغاز می‌کنیم.
می‌کوشیم درک کنیم، بفهمیم، و در انبوهی از داده‌ها، معنایی بیابیم.
در اینجا، «مسئله»‌ تنها یک گره نیست، بلکه دعوتی‌ست برای دوباره دیدن، برای درک اهمیت مهارت همدلی.
از دل این فهم، فرضیه‌ای جوانه می‌زند؛ فرضیه‌ای گمراه‌کننده یا امیدبخش!

حالا وقت «اعتبارسنجی» فرضیات است.
فرضیه‌ها را به آزمایش می‌سپاریم.
با دستان خود می‌سازیم، می‌سنجیم، می‌آموزیم.

خطا می‌کنیم، بازمی‌سازیم، و تکرار می‌کنیم؛ چرا که حقیقت خود را در تکرار آشکار می‌کند.
راه‌حل‌ها از دل تجربه می‌جوشند، نه خیال.

و سرانجام، به سرزمین روشن «انتشار یا تحقق راه‌حل» می‌رسیم.
اکنون ایده‌ها جان می‌گیرند و عرضه می‌شوند.
با برنامه‌ریزی، منابع، و اجرا، طرح خیال‌انگیز، اکنون در دسترس است.

اما این پایان نیست؛ زیرا نوآوری، رودخانه‌ای‌ست که هرگز از حرکت بازنمی‌ماند.
ما پیوسته می‌سنجیم، می‌پرسیم، و بهبود می‌دهیم.

در این مسیر، سه نیروی یار ما هستند:
🔹 طراحی انسان‌محور (HCD) که ما را به همدلی و فهم عمیق سوق می‌دهد،
🔸 چابکی (Agile) که با تکرارهای هوشمندانه، ما را به بلوغ نزدیک می‌کند،
🔹 و تفکر ناب (Lean) که از ما می‌خواهد هر کار بی‌ارزش را کنار بگذاریم.

این است الفبای سفر نوآوری؛
سفری از مسئله تا راه‌حل، از حدس تا حقیقت، از ایده تا اثربخشی.
و هر گام آن، فرصتی‌ست برای بهتر ساختن جهان.

#پادکست
#تیزفکری
#پادکست_تیزفکری
#حل_مسئله
#تفکر_خلاق
#چرخه_نواوری
#تفکر_طراحی
#حامد_صفایی‌_پور
👍4
Forwarded from تیزفکری
این تصویر مرتبط به اپیزود ۶۲ رادیو تیزفکری است
توضیحات را اینجا بخوانید
👍2
دو سال گذشت

و ما هنوز منتظریم با لبخند همیشگی‌ات
با چشمان راستگو
دستان مهربان
صدای پر آرزو و کنج‌کاوت
پیشمان بیایی!


بهترین مامان دنیا
دوستت داریم
137
Audio
با احترام

به صورت کوتاه، برخی نکته‌ها درباره مناظره آقایان کاشانی و اردستانی را با هدف کاهش خشونت‌ها در پیرامون این موضوع و دعوت به گفت‌وگو که ضامن سلامت اجتماعی ماست، از منظر یک مربی مهارت تفکر نقادانه و دانشجوی روش‌شناسی مطالعات بین رشته‌ای تقدیم می‌کنم.

پذیرای نظرات ارزشمند شما در کامنت ها هستم و شخصا جواب خواهم داد.

با احترام
حامد صفایی‌پور
21👍11
اعتکاف اردویی

ارزش اعتکاف به این است که شخص با انتخاب آزادانه، به تشخیص خود، روند رایج و روزمره زندگی خود را برای دست‌کم سه روز تغییر دهد و در خلوت و انزوا در احوال خویش و مناجات فردی با خداوند بکوشد. قرار دادن این برنامه در تقویم جمعی و دولتی کردن آن نمونه دیگری از مناسک سازی و «توده کردن» ملت است‌. اعتکاف، اردو نیست. رویداد نیست. میتینگ سیاسی نیست. مراسم سینه زنی نیست. لطفاً دست‌کم یکی دو موضوع را از قلمرو گند زدن خود خارج کنید.
👍55👎1613
Forwarded from تیزفکری
معرفی:
مربیان تاملی و همۀ مربیانی که می‌خواهند بخشی از برنامۀ کلاس‌های درس خود را از طریق بحث و گفتگوی منطقی پیش ببرند، نیازمند مهارت‌های اولیه در منطق صوری (formal Logic) و منطق کاربردی اند.

این کارکاه با تمرکز بر شاخص‌ترین نکات منطقی در کتاب داستان هری؛ به قلم متیو لیپمن، بنیانگذار برنامه جهانی فلسفه برای کودکان، به آموزش فشرده و تمرین محور «منطق کاربردی» می‌پردازد.

مدرس این کارکاه دکتر حامد صفایی‌پور، دارای مدرک دکتری فلسفه علم و سابقه مربیگری کودک و نوجوان است.

▫️قالب دوره: مجازی
▫️دسترسی به فایل ضبط شده: دارد
▫️ زمان: پنجشنبه 4 دی ماه
▫️ساعت: 8:30 تا 12:30
▫️هزینه: 980،000 تومان
▫️ظرفیت: محدود

🟠 #تخفیف: دانش آموختگان دوره‌های گذشته تربیت مربی فلسفه برای کودکان در موسسه تیزفکری از 20 درصد تخفیف ثبت نام بهرمند هستند

🟢ثبت‌نام:
ارسال مشخصات فردی (نام و نام خانوادگی؛ شماره همراه؛ شهر ) و رسید پرداخت به شناسه زیر

@TIZFEKRI_INFO

شماره کارت موسسه تیزفکری
5041721111871654

با احترام
1👍1
🔸 اطلاعیه خیلی مهم برای بچه‌های اعتکاف بی‌بقیه عاشوراییان 🔸

🔰لذت اندیشیدن به پرسش های بزرگ
🎙 باحضور دکتر حامد صفایی‌پور

🗓 پنجشنبه ۱۱ دی / ساعت ۱۴:۳۰
📍 خیابان استانداری / گذر سعدی / حوزه هنری / پلاتو ماه

⚠️ رفقا حواستون باشه:
حضور همه الزامیه و اگه نیای،
ثبت‌نام اعتکافت کنسل میشه.

منتظرتونیم 🌱
@Ashouraiyan_plus
👍7👎3
Forwarded from تیزفکری
یک روز تا پایان فروش ویژه
دوره‌های افلاین
دکتر حامد صفایی‌پور


اگر به روش مطالعه خود-خوان، منعطف و آهسته و پیوسته علاقمندید و دوست دارید برای توسعه مهارت‌های فردی خود اقدام کنید این فرصت را از دست ندهید!


فهرست دوره‌ها را اینجا ببنید


برای اطلاعات بیشتر و خرید به ما پیام دهید:
@tizfekri_info
1
Forwarded from تیزفکری
داستان این دوره چه بود؟

گفت: در خانواده‌ای مذهبی بزرگ شدم که برای خواندن سرودهای مذهبی و شبیه شدن به آنچه پدر و مادرم دوست داشتند، پاداش می‌گرفتم.
گفتم: خب؟!
گفت: در دلم ایمانی ساخته بودم و زندگی را در سایه آن تفسیر می‌کردم. به هنگام امتحانات پایان ترم، خدا خدا می‌کردم و برای اینکه سربازی برادرم اصفهان بیافتد نذر و نیاز می‌کردم!
گفتم: خب، حالا نظرت عوض شده؟!
گفت: نه، کاش نظرم عوض‌شده بود! نه، به تازگی فهمیده ام که من اصلا نظری ندارم! چطور بگویم؟ انگار ویندوز «ایمان دیروزم» بر روی «مغز امروزم» نصب نمی‌شود.
نه جرات دارم باورهای دیروز را نفی کنم و نه در یقین کامل درباره آن‌ها به سر می‌برم! یک چیز الکی به درد نخوری هستم!
گفتم: چه شد که حالا این سوالات به سراغت آمد؟
گفت: باور می‌کنی؟! پسرم!
خندیم و گفتم: چطور؟
گفت: ورپریده دیروز از من پرسیده خدا چقدر مغرور است! گفتم چرا؟ می‌گوید: چرا ما باید روزی چند بار بر او سجده کنیم! حالا این هیچی! در تلویزیون برنامه حیات وحش را دیده، از من می‌پرسد خدا چطور برای گاوها کاری نمی‌کند؟! خودش این‌ها را آفریده تا شیرها بخورند؟! خدا واقعا مسخره است!
گفتم: خب، تو چه گفتی!
گفت: هیچی، دلم به حالم خودم سوخت که نه از شهامت این بچه را در پرسیدن دارم و نه جواب دندان‌گیری برای اینکه دست کم خودم را قانع کنم!
گفتم: می‌فهمم!
گفت: انگار باورهای من در درس «هدیه‌های آسمانی» کلاس پنجم مانده! انگار همه چیز به‌روز شده است جز باورهایی من درباره خدا و جهان و قرآن و نذر و زیارت.
گفتم: خب، باید بخوانی!
گفت: چه؟!
گفتم: به تو می‌گویم. منتها قبلش با تو طی کنم که هدف این مطالعه تأیید یا دادن اسلحه‌ای قدرتمند به تو برای جواب دادن به آقا پسرت یا آن دختر عموی آتئیست‌ات (خدا ناباور) نیست!
گفت: پس هدف چی است؟
گفتم: کشتی گرفتن! ورز دادن! مشت و مال دادن باورهای دیروز برای ساختن باورهای امروزت.
گفت: آخرش به جواب می‌رسم؟
گفتم: اگر پاسخ این پرسش از ابتدا مشخص بود بی‌مزه نبود؟!
گفت: نمی‌دانم البته خبر دارم که جنابعالی معتقدید «فیلسوفان، حلزون‌های خانه به دوش اند»
گفتم: بله! هر جا بیایستند، خانه آن‌ها همینجاست!
گفت: اگر قرار است به جواب نرسم چرا باید بخوانم، اینطوری که بیشتر گیج می‌شوم!
گفتم: برو عزیز من! تو می خواهی یک توضیح المسائل جواب سوالاتت را بدهد!
گفت: شاید!
گفتم: پس رنج نداستن را بپذیر و اینقدر غر نزن!
گفت: یعنی راهی نیست که آدم قبل از اینکه جانش دربیاید جواب برخی سوال‌ها را بفهمد؟
گفتم: نه! شناخت در دهن شیر است!
گفت: ولش کن! تا امروز هر غلطی کرده ام در آینده هم همان غلط را می‌کنم!
گفتم: بفرمایید! فقط بار دیگر که مورچه سوالات به تنت افتاد یا گل‌پسرت یک دست باز و بستت کرد، به مورچه‌ها کاری نداشته باشد! بگذار کیفشان را بکنند!

...................

ظاهر و باطن! قصه شکل گرفتن این دوره همین بود!

دعوت‌نامه ما هم همین قصه است


موضوع: تفکر نقادانه درباره باورهای دینی

با هم‌خوانی و مباحثه کتاب ارزشمند
عقل و اعتقاد دینی
اثر مایکل پترسن و همکاران

با راهنمایی و تسهیلگری:
حامد صفایی‌پور

شنبه‌ها: ساعت ۱۶
حضوری، مجازی، آفلاین

شروع ۲ اسفندماه
اصفهان، موسسه تیرفکری، خ احمد آباد

اطلاعات بیشتر

📍خرید کتاب در فیدیبو

ثبت‌نام در دایرکت:
@tizfekri_info 

#فلسفه_دین
#تفکر_نقادانه
17
Forwarded from تیزفکری
تفکر نقادانه درباره باورهای دینی

با هم‌خوانی و مباحثه کتاب ارزشمند
عقل و اعتقاد دینی
اثر مایکل پترسن و همکاران

با راهنمایی و تسهیلگری: حامد صفایی‌پور

در هر سه حالت:
حضوری (اصفهان)
مجازی (همزمان)
آفلاین (ناهمزمان)

شنبه‌ها: ساعت ۱۶
شروع ۲ اسفندماه
اصفهان، موسسه تیرفکری، خ احمد آباد


هزینه (هر ۴ جلسه)
- در داخل کشور: ۹۰۰,۰۰۰ ت
- در خارج کشور: ۲,۰۰۰,۰۰۰ ت

امکان انصراف از دوره، بدون پرداخت هزینه، پس از شرکت در جلسه نخست وجود دارد.

امکان ثبت‌نام به صورت #مجازی هم وجود دارد.

جلسات هر ۴ جلسه یک‌بار تنظیم می‌شوند.

📍خرید کتاب در فیدیبو

ثبت‌نام در دایرکت:
@tizfekri_info

#فلسفه_دین
#تفکر_نقادانه
7
Forwarded from تیزفکری
فروش ویژه تا ۳۰ بهمن ماه

دوره‌های آنلاین ممتاز تیزفکری
با تدریس دکتر حامد صفایی پور

اینجا را ببینید.
Forwarded from تیزفکری
اطلاعیه

ارتقا کیفیت دوره #مجازی
دوره با هم‌خوانی و مباحثه
کتاب «عقل و اعتقاد دینی»

همراهان سلام
با توجه به استقبال شما از دوره «عقل و‌اعتقاد دبنی» تصمیم گرفتیم بخش مجازی دوره را با اختصاص زمانی جداگانه به صورت مستقل برگزار کنیم.

مشخصات دوره مجازی به شرح زیر است:

تفکر نقادانه درباره باورهای دینی

با هم‌خوانی و مباحثه
عقل و اعتقاد دینی
اثر مایکل پترسن و همکاران

با راهنمایی و تسهیلگری: حامد صفایی‌پور

داستان دوره
معرفی ویدئویی دوره از زبان استاد

مجازی (همزمان)
آفلاین (ناهمزمان)

دوشنبه‌ها: ساعت ۱۵:۳۰ تا ۱۷:۳۰
شروع: ۱۱ اسفندماه

هزینه (هر ۴ جلسه)
- در داخل کشور: ۹۰۰,۰۰۰ ت
- در خارج کشور: ۲,۰۰۰,۰۰۰ ت

دوره در سامانه VBoard بی‌نیاز به نصب نرم‌افزار برگزار می‌شود و فایل ضبط‌شده آن در دسترس است.

جلسات هر ۴ جلسه یک‌بار تنظیم می‌شوند.

📍خرید کتاب در فیدیبو

ثبت‌نام در دایرکت:
@tizfekri_info

#فلسفه_دین
#تفکر_نقادانه
#درخواست_مشاوره
با دکتر #حامد_صفایی‌پور

در روزهای سخت و نامطمئن امروز حفظ‌ چشم‌اندازهایی بلندمدت برای موفقیت، و ایستادن بر لبه نازک تعادل توسعه یا تثبیت، مقاومت یا تغییر، و ... دشوار و نیازمند تصمیم‌های سنجیده است. برای داشتن سهمی در آرامش و موفقیت شما با اختصاص زمان محدودی در هفته برای مشاوره در کنار شما هستم.
حامد صفایی‌پور

🔸 زمینه‌های مشاوره فردی:
- توسعه کسب‌وکارهای علوم انسانی (مشاوران، موسسات آموزشی، نهادهای مدنی، و ... )
- توسعه فردی (تحصیل مهارت‌ها برای حرفه‌ای شدن بیشتر و خلق ارزش‌های پایدار شغلی و شخصیتی)
- حفظ و ارتقا کسب‌وکارها و برندهای (/نما-نام‌های) شخصی (Personal Branding)

🔸زمینه مشاوره ویژه سازمان‌ها و موسسه‌ها:
- تأسیس و برگزاری اتاق فکر تخصصی (Solution Lab) برای حل مسائل بدساخت (ill-Structure) # در اتاق فکر موسسه تیزفکری.

🔸نکات مهم:
+ مشاوره‌های فردی با هدف همراهی در شرایط دشوار اقتصادی نیم‌بها است.
+ مشاوره به موسسات فرهنگی، مردمی و سمن‌ها و استارت‌آپ‌ها در مرحله رشد، متوقف بر دریافت هزینه نیست. (ظرفیت پذیرش در این بخش محدود است).

هماهنگی: شنبه تا سه‌شنبه
ساعت ۹ تا ۱۲ صبح
۰۹۲۱۷۷۱۶۴۷۴
۰۳۱۳۶۶۳۱۰۰۱

پیام در بله و ایتا:
@tizfekri_info
4
#داستان_کلاس_داری
آیا خدا اهل گفت‌وگوست؟
✍️حامد صفایی‌پور

این عنوان سخنرانی من در شب ۲۱ اردیبهشت در نشست‌ گفت‌وگویی برخی دوستان در اصفهان است.‌ گزارشی کوتاه از محتوای آن تقدیم کنم.

۱. اگر کسی اهل گفت‌وگو باشد، یعنی؟
دوستان گفتند: با ما همدلی کند. از بالا با ما سخن نگوید. نظر خواهی کند. نظر ما برایش مهم باشد. نظر خودش را کاملا صحیح نداند و حاضر باشد نظر ما را هم بررسی کند.

۲. آنوقت خدا، اهل گفت‌وگو است؟
گفتم: برای این موضوع بیایید ببینم اخلاق خدا چگونه است؟! و نظراتش را در چه سازوکاری ارائه می‌کند؟ بهترین مثال برای این موضوع توصیف منطق نزول آیات قرآن در طی ۲۳ سال بعثت پیامبر است.

مثال ۱. آیا در قرآن گزارشی از تغییر نظر اولیه وحی در یک موضوع وجود دارد؟

مثال ۲. آیا نمونه ای هست که نشان بدهد خداوند در آیه‌ای از آیات قرآن به پرسش‌ها و ابهام‌های مخاطبان اهمیت داده است؟

مثال ۳. آیا نمونه‌ای هست که نشان بدهد خداوند، نظرات یا دستورات خود را در معتدل‌ترین و منصقانه‌ترین شکل ممکن،‌‌ متناسب با درک، پذیرش و اراده عمومی جامعه ارائه کند؟ با خدا، خداست و به خود حق می‌دهد هر آنچه را بخواهد با اراده مطلق و بی‌چون و چرایی خویش ابلاغ کند؟

۳. اگر پاسخ به این پرسش‌ها مثبت باشد, از نظر من بدین معناست که منطق وحی رفت‌وبرگشتی، میان انسان و خدا، پویا میان نظر و عمل و گشوده به «تجدید نظر»، و به تعبیری گفت‌وگویی است. یعنی خدا هم مخاطب‌شناسی می‌کند، توضیح می‌دهد، گاهی اشکالات را وارد می‌داند و خلاصه، در منطق او تبیین بر تقلید، و تعقل بر تعبد مقدم است.

۴. پاسخ‌ها همه مثبت است. برای پرسش اول به مدخل «ارث» از جلد اول از دانشنامه ۵ جلدی قرآن (انتشارات بریل) اشاره کردم. در این مقاله به تفصیل نشان می‌دهد که: آشکارا، نظر قرآن، درباره چگونگی تقسیم میراث در شرایط متفاوت اجتماعی و سیاسی (مکه و مدینه) حتی درباره فرد مشابه -مثلاً فردی که بدون داشتن دختر و پسر و با داشتن همسر و پدر و مادر از دنیا رفته است- صریحا (و نه تفسیرا) متفاوت است. اهمیت این مثال این است که اختلاف در مفاد آیات قرآن قطعی است؛ نتایج اندازه‌پذیر است و بار حقوقی دارد و حتی در عصر نزول هم، نه پس از آن در آرای مفسران، فهم این اختلاف مسأله بوده است و هنوز منطقی‌ترین توضیح این است که به دلیل تغییر شرایط نظر اولیه با نظر ثانویه جایگزین شده است.

برای پرسش دوم، مثال روشن قریب به بیش از ۲۰ آیه قرآن است که با عباراتی نظیر «یسئلونک ... » (ای پیامبر، از تو درباره .... می‌پرسند) آغاز می‌شوند. از تو می‌پرسند درباره «شراب و قمار»، درباره ماه‌ها، درباره اینکه چه چیزی را در راه خدا ببخشند و ... . اگر خدا، وحی را با در نظر گرفتن مخاطب، پرسش‌ها و نیازهایش نفرستاده است، پس این آیات که آشکارا در تعامل با مخاطبان نازل شده است، چه توضیحی دارد؟ نمونه‌های بسیار دیگری از این دست وجود دارد.‌

برای پرسش سوم هم برای نمونه به شیوه مخالفت تدریجی و زمینه‌گرایانه وحی در مخالفت با نوشیدن شراب (اقتصاد مدینه) و انجام قمار (سرگرمی شهر) اشاره کردم. مرحله اول، ای پیامبر! از تو درباره شراب و قمار می‌پرسند، بگو: خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد اما بدهی‌های آن بیشتر است. مرحله دوم، که گویی بیشتر تکریم نماز است تا تقبیح شراب، فرمانی است بدین شرح که: بنده من! خوش ندارم که در حالت مستی به نماز نزدیک‌شوی! هنگام نماز باید بدانی چه می‌گویی! و در مرحله سوم، در طی بیداری کامل اجتماعی به مضرات شراب و قمار و دیدن نقشی که در گسست پیوندهای ایمانی مومنین دارد، هشدار صریح به اینکه از این‌ها اجتناب کنید که تاثیری تفرقه افکنانه میانتان دارد و این کارهای زشت، از عمل شیطان است.

۴. نتیجه
هدف من با این مثال‌ها و استدلال‌ها، توجه دادن به این سازوکار گفت‌وگویی و زمینه‌گرای اجتماعی وحی است. تا پیروان وحی نیز بدانند منطق گفت‌وگویی منطقی دینی است و کار شرع جز با تبیین و تفاهم با مخاطب پیش نمی‌رود و نباید هم برود.

💠این مطلب در ویرگول منتشر شد. آنجا امکان نقد و نظر وجود دارد.
https://vrgl.ir/0IOW0
👍32
#داستان_کلاس_داری
نوجوان خردمند نه فقط باهوش!
✍️حامد صفایی‌پور

در بوت‌کمپ (/رویداد پروژه محور فشرده آموزشی) عبور از سایه برای نوجوانان از خرد گفتم. آنچه گمشده آموزش‌ها و هدف‌گذاری‌های ماست.

خرد شیوه‌ای از تفکر، احساس و رفتار است که توامان منفعت (/خیر) خود و دیگری (اعم از دیگران، حیوانات و محیط زیست) را در نظر می‌گیرد و در بافت زندگی (نه در آزمون امتحانی یا مدرک دانشگاهی) آشکار می‌شود.

برایشان مثال زدم و با هم فکر کردیم که برای مثال یک‌ «کشاورز خردمند» چگونه بیشترین منفعت به خود و دیگری را دنبال می‌کند.

«کبوترخانه» را به عنوان نمادی از همزیستی خلاقانه میان کبوتر، کشاورز, محیط زیست، و حتی مارهای گرسنه‌ی کبوترها, مثال زدم؛ به قول دکتر محسن رنانی، سازه‌ای، با یک‌بار سرمایه‌گذاری، صدها سال برداشت، بدون هزینه!

در آموزش، خانم مونته سوری را مثال زدم که منفعت دیگری را دنبال کرد و روشی خلاقانه برای آموزش کودکان استثنایی و توانجو پیشنهاد کرد.

اشاره ای هم به سخت‌کوشی و تلاش حیرت‌انگیز ادیسون از ۱۴ سالگی کردم. گفتم که به او برای قریب به ۳۰۰۰ اختراع در طول زندگی‌اش، «مخترع اختراع» (Inventor of Invention) می‌گویند!

از بچه‌ها خواستم مثل ما نشوند که در دوره‌ای به جای خرد «آی‌کیو» یا «هوش منطقی» را دنبال کردیم؛ در دوره‌ای «ای‌کیو» یا «هوش عاطفی» و در دوره‌ای دانش، در حالیکه هیچ کدام هدفی شایسته و تمام برای زندگی نبود‌. زندگی‌ای آمیخته با مصیبت‌ها، تنهایی‌ها، پوچی‌ها و ما که تنها برای یک زندگی گلخانه‌ای ساخته شده بودیم!

«هوش منطقی» را می‌توان در هک و افشای اطلاعات مردم به‌کار گرفت و جامعه‌ای را پریشان کرد.‌ با «هوش عاطفی» می‌توان بر دیگران تسلط یافت و با القای ترس و تهدید سلطه‌گری خود را تثبیت کرد، می‌توان چند میلیون فالور داشت اما از تنهایی رنج برد؛ و با «دانش» می‌توان حافظه‌ای سرشار از درست‌ها و غلط‌ها ساخت اما درست‌هایی کم اهمیت و بی‌ربط به کاهش رنج‌ها و حل مسائلی که زندگی ما و‌ دیگران را شیرین‌تر می‌کند.

روحانی دنیادوست، فیلسوف جزم‌اندیش، روان‌شناس پریشان حال، ریاضی‌دان بی‌دقت، نمونه‌هایی از حالات به دور از خرد اند.

از بچه‌ها پرسیدم آیا یک نوجوان هم می‌تواند خردمند باشد؟ یا خردمندی فقط ویژه ریش‌سپدان و موسپیدان است؟

اگر خرد، دانشی ظهوریافته در بستر زندگی است، دانشی که در عرصه عمل و پیاده‌سازی دانسته‌ها با گذر زمان و گردش روزگاران به‌دست می‌آید، چگونه ممکن است نوجوانی ۱۴ ساله خردمند باشد؟

با هم فکر کردیم: نوجوان خردمند، چگونه ممکن است؟

با احترام
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
18