Hadiisa Abuu Hureyraan odeesse keessatti Ergamaan Rabbii (saw) ni jedhan: "Wallaahii guyyaa Qiyaamaa haqqii hundaa kaffaluuf jirtu. Inumaa reettii baajii (gaafa hin qabneef) reettii gaafa qabdu irraa ni kafalama." Muslimtu gabaase.

Yaa Rabbi miidhuufi miidhamuu irraa nu eegi.

Ramadaan Mubarek!
Baga baatii Ramadaanaa kabajamaan nu ga'e.

Wantoota Sooma Namaa Balleessan
**-*

Wantoonni sooma balleessan bakka lamatti qodamu. Isaanis;
1) Waan sooma balleessee qadaa /bakka buusuu namatti dirqama godhuufi
2) Waan sooma balleessee qadaa /bakka buusuu/  fi kaffaaraa /kafaltii adabbii namarrstti dirqama godhuudha.

Wantoonni sooma balleessanii qadaa qofa namatti dirqama godhan kanneen armaan gaditi:

1/ Nyaataa fi dhugaatii beekaa fudhatamu. Yoo namichi dagatee, dogongoree ykn dirqamsiifamee nyaate ykn dhuge qadaa kaffaluus ta'ee kaffaaraan isarra hin jiru.
عن أبي هريرة أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " من نسي - وهو صائم - فأكل أو شرب، فليتم صومه، فإنما أطعمه الله وسقاه ". رواه الجماعة
Abuu Hurayraa irra akka odeeffametti Rasuulli (SAW) akkana jedhan: “Namni osoo soomuu dagatee nyaate ykn dhuge sooma ittuma haa guuttatu. Kan isa nyaachisee fi obaase Rabbi waan taheef”.

Wantoonni nyaata bakka bu'an kanneen akka gulukoosiis sooma ni balleessu.

2/Beekaa of haqqisiisuun/nyaata oldeebisuun sooma cabsa. Garuu yoo humnaan isa moo’atee ofiin harkaa ba’e qadaas ta’ee kaffaaraan irra hin jiruu.
عن أبي هريرة: أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " من ذرعه  القئ فليس عليه قضاء، ومن استقاء  عمدا فليقض ".  رواه أحمد وأبو داود، والترمذي، وابن ماجه، وابن حبان، والدارقطني، والحاكم، وصححه
Abuu Hurayraa irraa akka odeeffametti Rasuulli(SAW) akkana jedhan “Namni ol-deebisaan isa moo’ate qadaan (kaffaltiin ) isarra hin jiru. Namni ofiin beekaa of balaqqamsiise haa kaffalu.”
      Ahmad , Tirmiizii, Ibnu Maajaah fi kanneen biroos gabaasaniiru.

3/Aadaa ji’aa /Haydii/ fi dhiiga dahumsaa: osoo biiftuun hin lixiin dura yoo itti dhufe sooma ishee ni balleessa.

4/Istimnaa’a (fedhii ofiitiin maniyyii /ispermii ofirraa baasuu): haadha manaa isaa dhungachuun ykn ofitti maxxansuun ta’ee qaama saalaa harkaan qabuun yoo maniyyii beekaa ofirraa baase soomni isaa ni bada. Qadaa baasuun dirqamaa. Garuu yoo diqqata ilaallaan ykn yaadnaan ba’e kun sooma hin cabsu, akkasumas nama hirriba keessa maniyyiin irraa bahe soomni isaa hin badu.

5/wantootuma nyaataaf hin taanes liqimsuudhaan soomni akka badu ulamaa’onni walii galaniiru.

6/Wal qunnamtii saalaa (inni kun kaffaaraan isaas ulfaataadha.)

7/ Namni niyyaa isaatiin faxiruu murteesse osooma nyaachuu dhiseeyyuu soomni isaa ni bada.

Wantota sooma keessa eeyyamaman
**
1/ Bishaan keessa seenuu fi ofirra naquun, dhangalaasuun ni taa.

Hadiisa keessatti akka dhufetti Rasulli (SAW) haala soomaa jiranuun dheebuu ykn gubaarraa kan ka’e bishaan ofirra dhanglaasu turan”. Ahmad, Maalikii Fi Abuu Daawudtu sanada sahihaan gabaasan. 
Fedhii namtichaatiin male yoo bishaan garaa isaa seene soomni isaa hin cabu.

2/ Janaabaan osoo jiranii fajriin namatti ba'uun sooma hin miidhu.
وفي الصحيحين عن عائشة رضي الله عنها، أن النبي صلى الله عليه وسلم " كان يصبح جنبا، وهو صائم، ثم يغتسل ".

Bukhaarii fi Muslim keessa akka jirutti Rasuulli (SAW) soomaatuma janaabaan bulanii ganama erga ifee dhiqatu ture.

3/ Kuulii ijaa kuullachuu, ijatti waa cobsachuu fi kkfn ituma dhandhamni isaa itti dhaga'ameellee sooma hin cabsu. 
وعن أنس: " أنه كان يكتحل وهو صائم ".
Anasirraa akka dhufetti odoma soomaa jiruu kan kuullatu ture.

4/ Nama of eeggachuu danda’uuf haadha manaa isaa dhungachuun ni eeyyamama:
فقد ثبت عن عائشة رضي الله عنها قالت: " كان النبي صلى الله عليه وسلم يقبل وهو صائم، ويباشر وهو صائم
Aa'ishaa irraa akka odeeffametti Rasuulli (SAW) “osoo soomanii kan dhungatan turan”. Hadiisni umar irraa odeeffames akka inni eeyyamamu agarsisa. Kana keessatti jaarsaa fi dargaggoo osoo adda hin basin yoo kan shahwaa /fedhii/ kaasu ta’e dhorgamaa dha. yoo homaa fedhii hin kakaafne ta’e rakkoo hin qabu.

5/ Koobbannaa:
فقد احتجم النبي صلى الله عليه وسلم وهو صائم رواه البخاري
Bukhaarii keessatti akka dhufetti ergamaan Rabbii (SAW) soomaa koobbataniiru. Khilaafni jidduu ulamaa ni jira. Garuu yoo kan dhiigni ba’u qaama namichaa dadhabsiisee sooma irraa isa laaffisu ta’e dhisuutu filatamaa dha.

6/ Lulluuqqachuu fi bishaan funyaan seensisuu:
Lulluuqachuu fi bishaan funyaan seensisuun rakkoo hin qabu. Garuu fuuyaan seensisuu kassatti daangaan ga’uun barbaachisaa miti.
فعن لقيط ابن صبرة أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " فإذا استنشقت فأبلغ، إلا أن تكون صائما ".رواه أصحاب السنن. وقال الترمذي: حسن صحيح.

Laqiix Ibnu Saburaa irraa akka odeeffametti Rasuulli (SAW) akkana jedhan: “Yeroo funyaan seensifattu yoo kan hin soomne taate daangan ga’i”. warra sunanaa arfantu gabaasan.
Namni soomu qoricha funyaan keessa kaa'achuu beektoleen dhowwaniiru.  Nama lulluuqqatuu fi bishaan funyaan seensifatu kassatti yoo osoo inni hin barin bishaan garaa seene soomni hin badu jecha jedhutu filatamaa dha.

7/ Beektoleeen akka jedhanitti marfee waraannachuunis sooma hin cabsu.

8/ Akkasumas wantootni eeggachuf hin mijoofne kanneen akka gororaa, dhukkee /quttoo karaa irraa, daakuu mana baaburaatii namatti quttaa'uu fi kkf sooma hin cabsan.

قال ابن عباس: لا بأس أن يذوق الطعام الخل، والشئ يريد شراءه.
Ibnu Abbaas akka jedhetti namni nyaataa fi wanta bituu fedhu dhandhamuun sooma isaa hin cabsu. Foolii gaari urgeeffachuun, shittoo garaa garaa dibachuun, kuuliinii fi kkf’’n sooma hin cabsan.

9/ Nama soomuuf hanga fajriin bahutti nyaachuu, dhuguu fi wal-qunnamuun ni eyyamama.
روى البخاري، ومسلم، عن عائشة رضي الله عنها: أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " إن بلالا يؤذن بليل، فكلوا، واشربوا، حتى يؤذن ابن أم مكتوم ".
Aa’ishaa irraa akka odeffametti Rasuulli (SAW) akkana jedhan "Bilaal halkaniin azaanaa hanga Ibnu ummi maktuum azaanutti nyadhaa dhugaa." Bukhaari fi Muslimtu gabaasan.
Ibnu ummi Maktuum kan azaanu yeroo salaanni ga'e eeggateeti.

10/ Dubartiin aadaa ji'aa /haydii qabdu ykn dhiiga dahaa qabdu yoo fajrii dura irraa cite eega fajriitii dhiqattee soomu ni dandessi.

Ijaarsi Markaza Magaalaa Sheekii Godinaa Jimmaa Aanaa Dedoo jalqabamee jira. Namoonni waadaa seentan Ramadaana kana keessa waadaa keessan guuttadhaa.
Herrega baankii Masjida Dedoo Magaalaa Sheekii
***
Hijraa 1000055510001
Raammis 1010058603001
Daashin  3947595618211
CBO  1041900364441
CBE  1000735392038
Hijraa 1000055510001
Awash 014251723927801

Dedo Bilal Mesjid

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

Beeksisa Galmee Dippiloomaa Tafsiira Qur'aanaa Barattoota Haaraaf
****
Ibn Abbaas Akkaadiimiin online irratti sagantaa barumsa Dippiloomaa Tafsiiraa barsiisaa turee jira. Barnootichi duraan waggaa lamatti akka xumuramuuf irratti hojjataa turre. Amma garuu qabatama hedduu ilaaluudhaan waggaa tokkotti akka xumuramu murteeffame. Shawwaal irraa kaasee Ramadaana itti aanu dura xumurama jechuudha Inshaa Allaah.

Kanaafuu Dippiloomaa Tafsiira Qur'aana Kabajamaa online Afaan Oromootiin barsiisuuf galmee haaraa eegalee jira.
Barumsi kan jalqabu yoo Rabbiin jedhe gaafa Shawwaal 15  ta'a. Galmeenis hanga gaafa sanaatti itti fufa.

Gosoonni barnootaa barataman kanneen armaan gadiiti:
****
1. Tafsiira Qur'aanaa,
2. Aqiidaa,
3. Usuul Attafsiir,
4. Fiqhii fi
5. Hadiisa.

Xiyyeeffannaan olaanaan Tafsiiraaf kan kennamu ta'a.

Ulaagaalee barattoota irraa barbaadaman:
***
. Qur’aanaa Ilaalchaan qara’anii xumuruu,
. Afaan Oromoo sirriitti barreessuufi dubbisuu,
. Qorumsa yeroo isaa eeganii qoramuu,
. Sagantaa barnootaa harka caalu irratti argamuu danda’uu.

Wantoota galmeef barbaachisan
****
1. Email mataa keessanii banachuu
2. Foormii guutuu
3. Kafaltii galmee birrii 1,000 fi kan baatii tokkoo birrii 1,000 kafaluu.
Namni danda'e kan Semisteeraa 6,000 bakka tokkotti kaffaluu qaba.


Liinkii Unka Galmee (IAA) barattoota haaraa

https://forms.gle/1JPMBuUyjKoJxPg6A


Lakkoofsa baankii armaan gadii irratti galchaatii receipt ergaa.
*  1000638101827  * CBE Fuad Muhamed

Receipt teleg. lak. +251913819109, 0952418212 ergaa.

عيدكم مبارك كل عام وأنتم بخير 🌙✨

Eid Mubarek!
ዒድ ሙባረክ!
تقبل الله منا ومنكم الصيام والقيام، وجعلنا وإياكم من المقبولين.

أسأل الله أن يعيده علينا وعليكم بالخير واليمن والبركات، وأن يملأ قلوبنا سعادةً وطمأنينة، ويجمعنا بأحبابنا على الخير دائمًا.

عيد فطر سعيد 🌸🤍

أخوكم غالي أبابور

Ibn Abbaas Akkaadaamiin barnoota idilee bor jalqaba waan ta'eef seenaatii galmaa'aa.

Dararaan akka manguddoo kana irra ga'ee buufata konkolaataa baay'ee keessatti raawwatama. Naannoon tajaajilli geejjiba hawaasaa kennamu baay'een isaa miidhaa akka kanaatiif saaxilamaadha. Waraabamuu dhabuutu dhokse malee baay'een isaa ulfaataadha.
Kanaafuu qaamni mootummaa naannoo buufata konkolaataa osoo sakatta'ee gaariidha.