دانشکده علوم ریاضی
678 subscribers
768 photos
25 videos
32 files
112 links
کانال رسمی اخبار دانشکده علوم ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد
https://mathstat.um.ac.ir/index.php/fa/
Download Telegram
نمایی از المان نوار موبیوس و نورپردازی آن در شب هنگام
23😍6
مراسم افتتاح فاز دوم مجموعه

"ریاضی‌سرای دانشگاه فردوسی مشهد"


در روز سه شنبه 24 تیر ماه ۱۴۰۴، با حضور هیأت رئیسه محترم دانشکده، اساتید گران‌قدر هیئت‌علمی، دانشجویان عزیز و کارکنان پرتلاش دانشکده علوم ریاضی برگزار شد.

این فضای علمی با هدف ترویج و تعمیق فرهنگ ریاضیات و ایجاد بستری مناسب برای فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و ترویجی طراحی و راه‌اندازی شده است.

در آغاز این مراسم، رئیس محترم دانشکده با قدردانی از حمایت‌های ارزشمند معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه و برخی از همکاران محترم دانشکده از جمله آقای حسن احمدی، کارشناس محترم مسئول امور عمومی دانشکده، خانم فاطمه مرادی، حسابدار و کارشناس محترم امور اداری دانشکده، خانم وحیده وحیدنیا کارشناس محترم توسعه منابع دانشکده و آقای حمیدرضا مومنی اول رشتخوار، امین اموال محترم دانشکده با اهدای لوح تقدیر تقدیر شد.
سپس از زحمات آقای علی مودی و آقای مهدی زنگیان برای ساخت المان ها سپاسگزاری شد.

در ادامه طی مراسمی باشکوه با حضور بیش از صد نفر از میهمانان، این مجموعه شامل:

° مکعب روبیک (آموزش ترکیبیات) به افتخار آقای دکتر فریدون رهبرنیا، متخصص ترکیبیات

° نوار موبیوس (آموزش هندسه) به افتخار آقای دکتر بهمن هنری، متخصص هندسه

° تاس (آموزش احتمال) به افتخار آقای دکتر سید محمدمهدی طباطبایی، متخصص آمار و احتمال

رونمایی شد.

گفتنی است این مجموعه بلافاصله پس از افتتاح، با استقبال چشمگیر جامعه ریاضی‌دوستان و دانشجویان مواجه شد.
20😡2
Forwarded from انجمن ریاضی ایران (IMS) (S. Alikhani)
دانش‌آموزان کشورمان در شصت و ششمین المپیاد جهانی ریاضی ۲۰۲۵ که به میزبانی استرالیا برگزار شد، بار دیگر افتخاری ارزشمند برای ایران رقم زدند.
تیم ملی المپیاد ریاضی جمهوری اسلامی ایران با کسب دو مدال طلا، سه نقره و یک برنز جایگاه خود را در میان برترین‌های جهان تثبیت کرد و بین ۱۱۰ کشور در جایگاه دوازدهم قرار گرفت که نسبت به سال گذشته که جایگاه نوزدهم را داشتیم، جایگاه بالاتری را کسب کرد. مهدی آقاجانلو و بردیا خوش‌اقبال، مدال طلای جهانی را از آن خود کردند. محمدسجاد معماری، محمدرضا عطاران‌زاده و امیرحسین زارعی موفق به کسب مدال نقره شدند و پارسیا تجلایی نیز مدال برنز را به گردن آویخت.

چند روز پیش نیز تیم شش‌نفره المپیاد ریاضی جمهوری اسلامی ایران با شرکت در کمپ آموزشی رقابتی چین توانست در میان ۳۲ کشور شرکت‌کننده، به‌طور مشترک با کشور قزاقستان، جایگاه دوم این رقابت علمی معتبر را از آن خود کند. برای اطلاعات بیشتر لینک زیر را کلیک کنید: https://www.imo-official.org/country_individual_r.aspx?code=IRN
25😍2
28👍1🤔1
📌به اطلاع می‌رساند به استناد سیزدهمین صورتجلسه هیئت رئیسه دانشگاه (مورخ 1404/04/24) و تبصره یک ماده 54 آیین‌نامه استخدامی اعضای غیرهیئت علمی دانشگاه، تعطیلات تابستان سال 1404 از تاریخ 1404/05/11 لغایت 1404/05/24 می باشد.
اثبات انقلابی که ریاضیات را به نظریه یکپارچه بزرگ نزدیکتر کرد

🧠 گروهی از ریاضی‌دانان موفق به ارائهٔ اثباتی کامل برای «حدس لنگلندز هندسی» شدند؛ یکی از ژرف‌ترین دستاوردهای ریاضیات معاصر. این اثبات که حاصل دو دهه تلاش و نزدیک به هزار صفحه است، مفاهیم عمیقی در هندسه جبری، نظریه نمایش و نظریه اعداد را به‌هم پیوند می‌زند. این کار که نقطه عطفی بزرگ به شمار می‌رود، پلی نیز میان ریاضیات و فیزیک، به‌ویژه نظریه میدان‌های کوانتومی، برقرار می‌سازد و آغازگر فصلی نوین در درک ساختار و تقارن در ریاضیات است.

لطفا برای متن کامل مقاله به پیوند زیر یا پست زیرین مراجعه بفرمایید.

Source: © Nature
https://www.nature.com/articles/d41586-025-02197-3
10
۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵ (Nature)

اثبات انقلابی که ریاضیات را به نظریه یکپارچه بزرگ نزدیکتر کرد

برنامه لانگلندز بیش از ۵۰ سال است که الهامبخش و در عین حال مایه سردرگمی ریاضیدانان بوده است. اکنون، یک پیشرفت عمده، جهان‌های جدیدی را برای کاوش در اختیار آنها قرار داده است.

نوشته آنانیو باتاچاریا

یکی از بزرگترین داستان‌های دنیای علم، در سکوت و در قلمرو ریاضیات انتزاعی در حال رقم خوردن است. در طول سال گذشته، پژوهشگران با ارائه اثباتی برای حدس هندسی لانگلندز، رویای چند دهه‌ای خود را محقق کردند. این حدس، بخش کلیدی از مجموعه‌ای از مسائل به هم پیوسته به نام برنامه لانگلندز است. این اثبات—که حاصل تلاشی عظیم است—بر درستی و گستردگی برنامه لانگلندز مهر تأیید می‌زند، برنامه‌ای که اغلب از آن به عنوان نظریه یکپارچه بزرگ ریاضیات یاد می‌شود، اما هنوز بخش عمده‌ای از آن اثبات نشده است. با این حال، تأثیر واقعی این کار ممکن است نه در حل مسائل موجود، بلکه در گشودن راه‌های جدیدی برای پژوهش باشد.

دیوید بن‌زوی از دانشگاه تگزاس در آستین که در این کار مشارکت نداشته، می‌گوید:
«این یک پیروزی بزرگ است. اما به جای بستن یک در، این اثبات ده‌ها در دیگر را باز می‌کند

حدس هندسی لانگلندز: یکی از ژرف‌ترین و مرموزترین چالش‌های ریاضیات مدرن
اثبات این حدس، تلاش ۹ ریاضیدان را در قالب پنج مقاله و نزدیک به ۱۰۰۰ صفحه طلبید. این گروه به سرپرستی دنیس گایتسگوری از مؤسسه ماکس پلانک برای ریاضیات در بن آلمان و سام راسکین از دانشگاه ییل در نیوهیون، کانکتیکات—که دکترای خود را در سال ۲۰۱۴ تحت نظر گایتسگوری به پایان رساند—تشکیل شده بود.

اهمیت این دستاورد به سرعت از سوی جامعه ریاضیات مورد توجه قرار گرفت: در آوریل، گایتسگوری جایزه ۳ میلیون دلاری بریک‌ثرو در ریاضیات را دریافت کرد و راسکین نیز به عنوان یکی از ریاضیدانان جوان امیدوارکننده، جایزه نیو هورایزنز را از آن خود کرد. مانند بسیاری از نتایج برجسته ریاضی، این اثبات نیز پلی بین حوزه‌های مختلف ایجاد می‌کند و ابزارهای یک شاخه را برای حل مسائل لاینحل در شاخه‌ای دیگر به کار می‌گیرد. به طور کلی، این دوره، زمانی هیجان‌انگیز برای پژوهشگران این حوزه‌هاست.

بن‌زوی می‌گوید:

«این اثبات محکم‌ترین شواهد تاکنون است که چیزی که دهه‌ها به آن باور داشتیم، درست است. حالا می‌توانیم بپرسیم: معنای واقعی آن چیست؟»

ریشه‌های برنامه لانگلندز

این برنامه به ۶۰ سال پیش و کار رابرت لانگلندز، ریاضیدان جوان کانادایی بازمی‌گردد که چشم‌انداز خود را در نامه‌ای دستنویس به آندره ویل، ریاضیدان برجسته، مطرح کرد. طی دهه‌ها، این برنامه توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرد، چرا که ریاضیدانان از جامعیت آن شگفت‌زده شدند. همین ویژگی باعث شد ادوارد فرنکل از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی—که سهم کلیدی در جنبه هندسی برنامه داشته—آن را نظریه یکپارچه بزرگ ریاضیات بنامد.

هدف لانگلندز، پیوند دو شاخه کاملاً مجزا از ریاضیات بود: نظریه اعداد (مطالعه اعداد صحیح) و آنالیز هارمونیک (مطالعه چگونگی تجزیه سیگنال‌ها یا توابع پیچیده به موج‌های ساده). یک مورد خاص از این برنامه، اثبات حماسی اندرو وایلز در سال ۱۹۹۵ برای قضیه آخر فرما بود—که نشان می‌داد هیچ سه عدد صحیح مثبت a، b و c وجود ندارند که معادله aⁿ + bⁿ = cⁿ را برای n>2 برآورده کنند.
حدس هندسی لانگلندز و ارتباط آن با فیزیک کوانتومی

یکی از غیرمنتظره‌ترین پیوندهایی که این برنامه ایجاد کرده، به فیزیک نظری مربوط می‌شود. از دهه ۱۹۷۰، فیزیکدانان به بررسی تقارنی کوانتومی پرداخته‌اند که در آن، جایگزینی میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی در معادلات ماکسول—که تعامل این دو میدان را توصیف می‌کنند—معادلات را تغییر نمی‌دهد. این تقارن زیبا، پایه‌ای برای ایده‌ای گسترده‌تر در نظریه میدان کوانتومی به نام دوگانگی S است.

در سال ۲۰۰۷، ادوارد ویتن از مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون و آنتون کاپوستین از مؤسسه فناوری کالیفرنیا نشان دادند که این دوگانگی در برخی نظریه‌های چهاربعدی—که شامل مدل استاندارد فیزیک ذرات می‌شود—دارای همان تقارنی است که در تناظر هندسی لانگلندز ظاهر می‌شود. ویتن می‌گوید:

«به نظر من جالب است که برنامه لانگلندز این همتای فیزیکی را دارد. و فکر می‌کنم این ارتباط ممکن است روزی در توسعه ریاضی این برنامه اهمیت پیدا کند

نتیجه‌گیری: گامی بزرگ به سوی وحدت ریاضیات

این اثبات نه‌تنها تأییدی بر درستی حدس هندسی لانگلندز است، بلکه پنجره‌ای به سوی درک عمیق‌تر از ارتباط بین شاخه‌های مختلف ریاضیات و حتی فیزیک نظری گشوده است. همان‌طور که فرنکل می‌گوید:

«برای درک واقعی تناظر لانگلندز، باید ببینیم که این "دو جهان" چندان متفاوت نیستند—بلکه دو روی یک سکه هستند. این وحدت، نیازمند بینشی جدید است، و اثبات اخیر ما را یک گام به آن نزدیک‌تر کرده است
11
منبع: Nature (2025) – DOI: 10.1038/d41586-025-02197-3
2