Natural Sonlar
Sanashda ishlatiladigan sonlar natural sonlar deyiladi.
Xossalari:
N(min) = 1 , N(max) = cheksiz , 0 - natural son emas.
#naturalsonlar
๐ค2โ1๐1๐ฅ1๐1๐จโ๐ป1
Amallar
Matematikada 4ta amal bor.
Ular: (+), (-), (ร), (รท).
Qo'shish, Ayirish, Ko'paytirish va Bo'lish amallari.
๐จโ๐ป2๐1๐ฅ1๐1๐1๐1
Amallarni bajarish tartibi
4ta amal ketma-ketlik bilan bajariladi:
1. Ko'paytirish va bo'lish tartib bilan. (Agar qavs bo'lsa birinchi uning ichini bajariladi.)
2. Qo'shish va ayirish tartib bilan bajariladi. (Chapdan o'ngga qarab tartib bilan.)
3. Javob yoziladi.
#amallar
โ1๐ฅ1๐ฏ1๐จโ๐ป1
Qavslarni ochish
Qavslarni ochish uchun ularning oldidagi ishorasiga qaraladi.
Masalan:
1. a+(b-c+d) = a+b-c+d, ya'ni qavs ichidagi ishoralar o'zgarmaydi.
2. a-(b-c+d) = a-b+c-d, bunda qavs ichidagi ishoralar qarama-qarshisiga o'zgaradi.
#qavslarniochish
๐ฅ1๐ค1๐คฏ1๐1
Taqsimot qonuni
1. Qo'shishga nisbatan taqsimot qonuni
Sonni yig'indi bilan ko'paytirish uchun qavs tashqarisidagi sonni qavs ichidagi har bir songa ko'paytiriladi va natijalar qo'shiladi:
aโข(b+c) = aโขb + aโขc
2. Ayirishga nisbatan taqsimot qonuni
Yuqoridagi kabi qavs tashqarisidagi sonni qavs ichidagi songa ko'paytiriladi va natijalar ayiriladi:
aโข(b-c) = aโขb - aโขc
๐ฅ1๐1๐1๐1
Umumiy ko'paytuvchini qavsdan chiqarish
Bu amal ko'paytirishning taqsimot qonunining teskarisi hisoblanadi. Agar ifodadagi har bir qo'shiluvchi bir xil umumiy ko'paytuvchiga ega bo'lsa, uni qavsdan tashqariga chiqariladi:
aโขb + aโขc = aโข(b+c)
aโขb - aโขc = aโข(b-c)
๐1๐ฅ1๐ค1๐ค1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
๐2๐1๐ฅ1๐คฉ1๐จโ๐ป1๐1
๐1๐ฅ1๐ค1๐จโ๐ป1
Tub ko'paytuvchilarga ajratish
Biror bir natural sonni tub ko'paytuvchilarga ajratish uchun, shu sonni faqat tub sonlarga ustun shaklda bo'lib chiqiladi.
๐ฅ1๐1๐ฏ1๐จโ๐ป1
EKUB va EKUK
EKUB - Eng Katta Umumiy Bo'luvchi.
EKUK - Eng Kichik Umumiy Ko'paytuvchi.
Ikki natural sonning EKUBini aniqlash uchun shu sonlarni tub ko'paytuvchilarga ajratamiz.
Keyin ikkalasida ham qatnashgan son va uning eng kichik darajalisini olamiz:
1. 18 = 2ยน โข 3ยฒ
24 = 2ยณ โข 3ยน
(tub ko'paytuvchiga ajratildi)
2. EKUB(18;24) = 2ยน โข 3ยน = 6.
Demak, 18 va 24 ning EKUBi 6 ekan.
Ikki natural sonning EKUKini aniqlash uchun ham birinchi ularni tub ko'paytuvchilarga ajratamiz. Endi ikkalasida ham qatnashgan va qatnashmagan sonlar ham va ularning eng katta darajalisini olamiz:
1. 18 = 2ยน โข 3ยฒ
24 = 2ยณ โข 3ยน
(tub ko'paytuvchiga ajratildi)
2. EKUK(18;24) = 2ยณ โข 3ยฒ = 72.
Demak, 18 va 24 ning EKUKi 72 ga teng ekan.
๐ฅ1๐1๐ค1๐จโ๐ป1
Terminlar
NBS - Natural Bo'luvchilar Soni.
NBY - Natural Bo'luvchilar Yig'indisi.
BBS - Butun Bo'luvchilar Soni.
TBS - Tub Bo'luvchilar Soni.
UBS - Umumiy Bo'luvchilar Soni.
๐1๐1๐ค1๐จโ๐ป1
TBSni topish formulasi:
TBSni topish uchun sonni tub ko'paytubchilarga ajratib, nechta tub songa bo'lganimiz soni Tub Bo'luvchilar soniga teng bo'ladi.
Ya'ni:
A = aโฟ ยท bแต ยท cแต , bu yerda a, b, c tub sonlar.
Shularni sanab qo'ysak kifoya.
๐ฅ2๐1๐1๐1๐จโ๐ป1
BBS
ni topish uchun: 2 โข NBS
NBSni 2ga ko'paytirib qo'yish yetarli bo'ladi .
๐คฏ2๐1๐ฅ1๐1๐จโ๐ป1
UBSni topish uchun:
berilgan sonning EKUBini topamiz, va shu EKUBni NBSni topish kerak.
๐ฏ2๐1๐ฅ1๐1๐คฉ1๐ค1
Mana yangilik๐ฅ
Barcha testlar shu yerda:
https://t.me/DTMmatematika_FormulaLab
Endilikda siz yuqoridagi kanal orqali matematikadan o'z darajangizni oshirishingiz mumkin.
Barcha testlar shu yerda:
Endilikda siz yuqoridagi kanal orqali matematikadan o'z darajangizni oshirishingiz mumkin.
๐คฉ2๐1๐ฅ1๐1๐ค1๐จโ๐ป1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Coming soon...
โก2๐ฅ2๐คฏ2๐จโ๐ป2