فلسفه اخلاق

📝 کانال فلسفه اخلاق:

🔶مغالطه فضل‌فروشی

این مغالطه وقتی صورت می‌گیرد که کسی با استفاده از کلمات ثقیل و پیچیده و به اصطلاح با قلمبه گویی سعی کند مخاطب خود را مرعوب نماید و چنین وانمود کند که او دارای مراتب فضل و کمال است، و همه این حیله‌ها را برای پوشاندن خطا و عیب سخن انجام می‌دهد؛ مثلاً اگر بخواهد بگوید هر انسانی خودش را دوست دارد، چنین بگوید:
✅حب الذات در انسان مفطور است و قاطبه انسان‌ها جبلتا میل به جلب‌المنفعة و دفع المضرة دارند.

🔹کسی که واقعا دارای معلومات باشد و بتواند در موضوعی اظهار نظر صحیح بکند، درصدد است که اندیشه خود را هر چه بهتر به مخاطبان خود برساند، به همین دلیل سعی خواهد کرد که ساده‌ترین بیان را برای انتقال مطالب خود انتخاب کند، اما کسی که حرفی برای گفتن نداشته باشد و معلومات او در موضوعی ناقص و بی‌اهمیت باشد، کوشش خواهد کرد که ضعف خود را با فضل‌فروشی جبران نماید. چنین شخصی امیدوار است وقتی که از کلمات ثقیل و واژه‌های طولانی و از اصطلاحات علمی استفاده می‌کند، نزد دیگران باسواد و دانشمند جلوه کند.

✅دراین کیس، اینتلکچوال بودن ژورنالیست‌ها یک اکازیون است.

🔸ترفندی که افراد فضل فروش به کار می‌برند این است که گاهی از لغات دشوار و دهان پرکن استفاده می‌کنند. چنین افرادی اگر واژه‌ای بیست هجایی بدانند و در آستین داشته باشد، از یک واژه چهار یا پنج هجایی استفاده نمی‌کنند؛ مثلاً اگر کلمه سوپر نچرالیسم و فراطبیعت‌باوری را بلد باشند به جای آن از کلمه « ایمان به غیب » استفاده نخواهند کرد. اگر بخواهند بگویند پُر ترجیح می‌دهند از کلمه مالامال و آکنده استفاده نمایند.

🔹گاهی نیز افراد فضل‌فروش سعی می‌کنند به گونه‌ای دیگر مراتب فضل و کمال خود را به رخ بکشند و یا به آن تظاهر کنند؛ مثلاً بدون این‌که نیازی باشد به شعر شاعران معروف یا غیر معروف یا ذکر نام شاعر استناد می‌کنند و یا نام دانشمندان و مکاتب علمی و فلسفی را بی‌جا بر زبان می‌آورند، بدین وسیله می‌خواهند به مخاطب خود بفهمانند که بله ! من کسی هستم که چنین مطالبی می‌دانم و خلاصه من باسوادم، پس حرفم را بپذیر.

🔸مخاطب ناآگاه که معنای لغات دشوار را نمی‌داند و استناد به اشعار یا کتاب‌های دانشمندان را متوجه نمی‌شود، تحت تأثیر قرار می‌گیرد و توجه کم‌تری به مفاد و محتوای سخن خواهد کرد و به همین علت، ضعف یا خطای استدلال از او مخفی می‌ماند.

✅به قول ژان پل سارتر فیلسوف معروف اگزیستانسیالیست در مقدمه کتاب « ادبیات چیست » باید میخ را کوبید !

🔹ارسطو سخن بسیار حکیمانه‌ای دارد، وی می‌گوید: چنان حرف بزنید که مردم عادی و عوام بفهمند و مردم عالم و خواص در آن اشکال نکنند. البته چنین سخن گفتنی بسیار مشکل است و معمولاً شاهد افراط و تفریط در آن هستیم؛ یعنی یا سخنان به گونه‌ای است که گرچه مردم عادی آن را می‌فهمند، اما هیچ شخص عالم و باسوادی به علت ضعف آن، راغب نیست که وقت خود را با شنیدن یا خواندن آن ضایع کند، و یا آن‌قدر پیچیده می‌شود و در لفافه اصطلاحات و تعبیرات تخصصی قرار می‌گیرد که اگر چه ممکن است محتوای ساده‌ای داشته باشد، اما افراد نا آشنا به آن اصطلاحات و تعبیرات از فهم آن محروم می‌شوند. این شکل دوم اگر از روی قصد و تعمد و برای پوشاندن خطا و ضعف سخن باشد همان است که آن‌را مغالطه فضل‌فروشی نامیده‌ایم.

🔸از زمان ویتگنشتاین فیلسوف معروف اتریشی گرایش زیادی به وجود آمده است که دانشمندان مطالب خود را هرچه ساده‌تر بیان کنند. خود ویتگنشتاین جمله‌ای دارد که می‌گوید: اگر کسی سخنی را مغلق و پیچیده گفت، باید دانست که خود او آن را نفهمیده، زیرا انسان اگر مطلبی را خوب فهمیده باشد، می‌تواند آن‌را به سادگی بیان کند .

🔹حالت خاص مغالطه فضل‌فروشی به ویژه در کشورهای غربی مسئله علم‌زدگی و تمایل به تشبه به دانشمندان علوم تجربی است. روپوش سفید یک دانشمند در آزمایشگاه نزد بسیاری از مردم نشانه و مظهر دقت و صحت است. این امر باعث شده است که بسیاری از مردم با علمی جلوه دادن سخنان خود روپوش سفیدی بر تن الفاظ و کلمات بپوشانند تا به این وسیله تأثیر کلمات و سخن خود را افزایش دهند. در این شکل مغالطه نیز شخص از اصطلاحات و عبارات تخصصی استفاده می‌کند و به این ترتیب، موجب فریب مخاطب می‌شود و سعی می‌کند که دیگران چنین گمان کنند که او در آن موضوع دارای تحقیقات و مطالعات عمیق علمی است و آزمایش‌ها و تجربه‌های علمی سخنان او را تأیید می‌کنند.

کتاب: مغالطات
علی_اصغر_خندان

(کپی بدون منبع 🚫)
❤️🍀 @filsofak

3.97K viewsمصطفی سلیمانی, 06:11