Forwarded from اتاق درمان
📍چرا بعضی آدمهای پرتلاش به خودشان ایمان ندارند؟
(نگاهی به رابطهی پنهان کمالگرایی، هدفهای غیرواقعبینانه و اعتمادبهنفس)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 بعضی آدمها از بیرون شبیه کسانی هستند که انگیزه، نظم و پشتکار زیادی دارند. ساعتهای طولانی کار میکنند، مسئولیتهایشان را جدی میگیرند و مدام برای بهتر شدن تلاش میکنند؛ اما در خلوت خودشان، احساس رضایت چندانی ندارند. آنها موفقیتهایشان را کماهمیت میبینند و ذهنشان بیشتر درگیر فاصلهای است که هنوز با تصویری ایدهآل از خودشان دارند. اینجا جایی است که کمالگرایی میتواند از یک نیروی محرک، به عاملی برای فرسودگی روانی تبدیل شود؛ چون فرد به جای تجربهی رشد، دائماً در حال قضاوت خودش است.
□ کمالگرایی همیشه از میل به بهترین بودن نمیآید؛ گاهی از ترسِ کافی نبودن تغذیه میکند. فرد کمالگرا ممکن است در ظاهر به دنبال موفقیت باشد، اما در لایهی عمیقتر، تلاش کند ثابت کند که ارزشمند است. برای همین، رسیدن به یک هدف هم آرامش پایداری ایجاد نمیکند؛ چون ذهن بلافاصله هدف بعدی را میسازد. مثل کسی که تصور میکند اگر نمرهی عالی بگیرد، بالاخره احساس رضایت میکند، اما بعد از رسیدن به آن، نگرانی تازهای پیدا میکند.
□ یکی از ویژگیهای مهم کمالگرایی این است که فرد، مرحلهی فعلی خودش را نمیپذیرد. او از خودش انتظار دارد بدون طی کردن مسیر، به نتیجهی نهایی برسد. شبیه کسی که برای اولین بار وارد باشگاه میشود، اما سنگینی را انتخاب میکند که یک ورزشکار حرفهای هم برای بلند کردنش نیاز به آمادگی دارد. وقتی موفق نمیشود، به جای بررسی انتخابش، توانایی خودش را زیر سؤال میبرد.
□ در اتاق درمان، یکی از مسیرهای مهم گفتوگو، شناخت رابطهی فرد با معیارهایی است که برای سنجش خودش انتخاب کرده است. گاهی انسان با وجود تلاش فراوان، خودش را با استانداردهایی ارزیابی میکند که با شرایط فعلی زندگیاش هماهنگ نیستند. دانشآموزی را تصور کنید که چند ماه مطالعهی منظمی نداشته و ناگهان تصمیم میگیرد در چند هفته همهی عقبماندگیهایش را جبران کند. او برنامهای بسیار سنگین مینویسد، چند روز ادامه میدهد و بعد از نرسیدن به هدف، خودش را بیاراده میبیند؛ در حالی که فاصلهی میان نقطهی شروع و هدف، نیازمند یک مسیر تدریجی بوده است.
□ ذهن انسان فقط از موفقیتها یاد نمیگیرد؛ از تفسیری که دربارهی تجربههایش دارد هم یاد میگیرد. دو نفر ممکن است در یک موقعیت مشابه با شکست روبهرو شوند، اما برداشت متفاوتی داشته باشند. یکی میگوید: «این روش نیاز به تغییر دارد.» دیگری نتیجه میگیرد: «من توانایی ندارم.» در کمالگرایی ناسالم، اشتباهها از یک تجربهی قابل اصلاح به بخشی از تصویر فرد از خودش تبدیل میشوند.
□ اعتمادبهنفس واقعی از تصور ذهنی دربارهی خود ساخته نمیشود؛ از رابطهای که فرد با تجربههای خودش ایجاد میکند شکل میگیرد. وقتی فرد هدفی متناسب با شرایطش انتخاب میکند، تلاش میکند، اشتباه میکند و دوباره ادامه میدهد، مغز او شواهد واقعی برای اعتماد کردن پیدا میکند. جملهی «من میتوانم» زمانی عمیق میشود که پشت آن تجربههای واقعی وجود داشته باشد.
□ یکی از ویژگیهای کمالگرایی این است که موفقیتهای کوچک را کمرنگ میکند. فرد فقط زمانی به خودش اجازه میدهد احساس موفقیت کند که به نقطهی ایدهآل رسیده باشد. برای همین، یادگیری یک مهارت، پیشرفت تدریجی یا تلاش مداوم را کمتر میبیند. او مسیر رشد را از دست میدهد و بیشتر متوجه فاصلهای میشود که هنوز با مقصد دارد.
□ شاید یکی از مهمترین پرسشها برای فرد کمالگرا این باشد: «آیا انتظاری که از خودم دارم، با مرحلهای که در آن قرار دارم هماهنگ است؟» رشد، فرآیندی تدریجی است و تواناییها در طول تجربه، تمرین و اصلاح شکل میگیرند. کسی که تازه شروع کرده، قرار نیست مانند فردی رفتار کند که سالها در آن مسیر بوده است.
□ اعتمادبهنفس زمانی ساخته میشود که انسان بارها تجربه کند میتواند حرکت کند، اشتباه کند، یاد بگیرد و دوباره ادامه دهد. کمالگرایی زمانی فشار روانی ایجاد میکند که فرد را از تجربهی مسیر دور کند و فقط نتیجهی نهایی را معیار ارزشمندی قرار دهد. شاید اولین قدم برای باور کردن خود، انتخاب هدفی باشد که امکان رشد در آن وجود داشته باشد؛ چون انسان بیشتر از طریق «دیدن توانستنهای خودش» به خودش ایمان میآورد.
#اتاق_درمان ۱۸
پانویس:
#نقاشی از جناب خودمان
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
(نگاهی به رابطهی پنهان کمالگرایی، هدفهای غیرواقعبینانه و اعتمادبهنفس)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 بعضی آدمها از بیرون شبیه کسانی هستند که انگیزه، نظم و پشتکار زیادی دارند. ساعتهای طولانی کار میکنند، مسئولیتهایشان را جدی میگیرند و مدام برای بهتر شدن تلاش میکنند؛ اما در خلوت خودشان، احساس رضایت چندانی ندارند. آنها موفقیتهایشان را کماهمیت میبینند و ذهنشان بیشتر درگیر فاصلهای است که هنوز با تصویری ایدهآل از خودشان دارند. اینجا جایی است که کمالگرایی میتواند از یک نیروی محرک، به عاملی برای فرسودگی روانی تبدیل شود؛ چون فرد به جای تجربهی رشد، دائماً در حال قضاوت خودش است.
□ کمالگرایی همیشه از میل به بهترین بودن نمیآید؛ گاهی از ترسِ کافی نبودن تغذیه میکند. فرد کمالگرا ممکن است در ظاهر به دنبال موفقیت باشد، اما در لایهی عمیقتر، تلاش کند ثابت کند که ارزشمند است. برای همین، رسیدن به یک هدف هم آرامش پایداری ایجاد نمیکند؛ چون ذهن بلافاصله هدف بعدی را میسازد. مثل کسی که تصور میکند اگر نمرهی عالی بگیرد، بالاخره احساس رضایت میکند، اما بعد از رسیدن به آن، نگرانی تازهای پیدا میکند.
□ یکی از ویژگیهای مهم کمالگرایی این است که فرد، مرحلهی فعلی خودش را نمیپذیرد. او از خودش انتظار دارد بدون طی کردن مسیر، به نتیجهی نهایی برسد. شبیه کسی که برای اولین بار وارد باشگاه میشود، اما سنگینی را انتخاب میکند که یک ورزشکار حرفهای هم برای بلند کردنش نیاز به آمادگی دارد. وقتی موفق نمیشود، به جای بررسی انتخابش، توانایی خودش را زیر سؤال میبرد.
□ در اتاق درمان، یکی از مسیرهای مهم گفتوگو، شناخت رابطهی فرد با معیارهایی است که برای سنجش خودش انتخاب کرده است. گاهی انسان با وجود تلاش فراوان، خودش را با استانداردهایی ارزیابی میکند که با شرایط فعلی زندگیاش هماهنگ نیستند. دانشآموزی را تصور کنید که چند ماه مطالعهی منظمی نداشته و ناگهان تصمیم میگیرد در چند هفته همهی عقبماندگیهایش را جبران کند. او برنامهای بسیار سنگین مینویسد، چند روز ادامه میدهد و بعد از نرسیدن به هدف، خودش را بیاراده میبیند؛ در حالی که فاصلهی میان نقطهی شروع و هدف، نیازمند یک مسیر تدریجی بوده است.
□ ذهن انسان فقط از موفقیتها یاد نمیگیرد؛ از تفسیری که دربارهی تجربههایش دارد هم یاد میگیرد. دو نفر ممکن است در یک موقعیت مشابه با شکست روبهرو شوند، اما برداشت متفاوتی داشته باشند. یکی میگوید: «این روش نیاز به تغییر دارد.» دیگری نتیجه میگیرد: «من توانایی ندارم.» در کمالگرایی ناسالم، اشتباهها از یک تجربهی قابل اصلاح به بخشی از تصویر فرد از خودش تبدیل میشوند.
□ اعتمادبهنفس واقعی از تصور ذهنی دربارهی خود ساخته نمیشود؛ از رابطهای که فرد با تجربههای خودش ایجاد میکند شکل میگیرد. وقتی فرد هدفی متناسب با شرایطش انتخاب میکند، تلاش میکند، اشتباه میکند و دوباره ادامه میدهد، مغز او شواهد واقعی برای اعتماد کردن پیدا میکند. جملهی «من میتوانم» زمانی عمیق میشود که پشت آن تجربههای واقعی وجود داشته باشد.
□ یکی از ویژگیهای کمالگرایی این است که موفقیتهای کوچک را کمرنگ میکند. فرد فقط زمانی به خودش اجازه میدهد احساس موفقیت کند که به نقطهی ایدهآل رسیده باشد. برای همین، یادگیری یک مهارت، پیشرفت تدریجی یا تلاش مداوم را کمتر میبیند. او مسیر رشد را از دست میدهد و بیشتر متوجه فاصلهای میشود که هنوز با مقصد دارد.
□ شاید یکی از مهمترین پرسشها برای فرد کمالگرا این باشد: «آیا انتظاری که از خودم دارم، با مرحلهای که در آن قرار دارم هماهنگ است؟» رشد، فرآیندی تدریجی است و تواناییها در طول تجربه، تمرین و اصلاح شکل میگیرند. کسی که تازه شروع کرده، قرار نیست مانند فردی رفتار کند که سالها در آن مسیر بوده است.
□ اعتمادبهنفس زمانی ساخته میشود که انسان بارها تجربه کند میتواند حرکت کند، اشتباه کند، یاد بگیرد و دوباره ادامه دهد. کمالگرایی زمانی فشار روانی ایجاد میکند که فرد را از تجربهی مسیر دور کند و فقط نتیجهی نهایی را معیار ارزشمندی قرار دهد. شاید اولین قدم برای باور کردن خود، انتخاب هدفی باشد که امکان رشد در آن وجود داشته باشد؛ چون انسان بیشتر از طریق «دیدن توانستنهای خودش» به خودش ایمان میآورد.
#اتاق_درمان ۱۸
پانویس:
#نقاشی از جناب خودمان
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
👏8❤7👍3
Forwarded from انجمن ادبی موژ
📍نوشتن؛ جستجوی نمادهایی برای بیکلامی
«مهارت یا هنر نوشتن، تلاشی ناشیانه به منظور یافتن نمادهایی برای بیکلامی است. نویسنده، در تنهایی مطلق سعی میکند چیزهای غیر قابل توضیح را توضیح دهد. اگر بخت با او یار باشد، میتواند چکیدهای از آنچه قصد بیان آن را دارد، روی کاغذ بیاورد.»
▪️جان اشتاین بک؛ برای امروز کافی است؛ ص ۱۷.
☘❤️ https://t.me/anjoman_moozh
«مهارت یا هنر نوشتن، تلاشی ناشیانه به منظور یافتن نمادهایی برای بیکلامی است. نویسنده، در تنهایی مطلق سعی میکند چیزهای غیر قابل توضیح را توضیح دهد. اگر بخت با او یار باشد، میتواند چکیدهای از آنچه قصد بیان آن را دارد، روی کاغذ بیاورد.»
▪️جان اشتاین بک؛ برای امروز کافی است؛ ص ۱۷.
☘❤️ https://t.me/anjoman_moozh
❤11👏5
پنجاهونهمین دورهمی انجمن ادبی موژ
📌 ادبیات و جهان اندیشه
نشست اول: ادبیات و روانشناسی ۳
✅ سخنران: دکتر مصطفی سلیمانی
⏰ یکشنبه ۱۸ مرداد، ساعت ۲۰.
https://meet.google.com/fhn-ducy-roq
📌 ادبیات و جهان اندیشه
نشست اول: ادبیات و روانشناسی ۳
✅ سخنران: دکتر مصطفی سلیمانی
⏰ یکشنبه ۱۸ مرداد، ساعت ۲۰.
تشریف بیاورید همین الان
https://meet.google.com/fhn-ducy-roq
❤1
📍در ستایش خودشیفتگی
(آیا دوست داشتنِ خود، همیشه نشانهی بیماری است؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 بعضی آدمها آنقدر از متهم شدن به خودشیفتگی میترسند که آرامآرام از خودشان حذف میشوند. تعریف را پس میزنند، خواستههایشان را پنهان میکنند، موفقیتشان را کوچک میشمارند و حتی وقتی زخمی شدهاند، نگراناند مبادا با حرف زدن از درد خود، «زیادی خودشان را مهم گرفته باشند». انگار فضیلت از جایی آغاز میشود که انسان خودش را از مرکز زندگیاش کنار بزند.
■ خودشیفتگی در زبان روزمره تقریباً همیشه دشنام است. کافی است کسی از خودش حرف بزند، به ظاهرش اهمیت بدهد یا از موفقیتش خوشحال باشد تا برچسب آماده شود: «خودشیفته است.» میان خوددوستی سالم، ویژگیهای خودشیفتهوار و «اختلال شخصیت خودشیفته» فاصلهای جدی وجود دارد. اختلال با احساس استحقاق، نیاز شدید به تحسین، حساسیت به انتقاد و دشواری در همدلی شناخته میشود؛ اما دوست داشتن خود، بهخودیخود بیماری نیست.
■ هاینتس کوهوت، روانکاو اتریشیـآمریکایی و بنیانگذار مکتب «روانشناسی خود»، بر اهمیت دیده شدن در شکلگیری یک «خود» منسجم تأکید میکرد. کودک برای ساختن تصویری باثبات از خویش نیاز دارد تجربه کند که حضورش اهمیت دارد. مشکل همیشه از دوست داشته شدنِ بیش از حد آغاز نمیشود؛ گاهی از به اندازه کافی دیده نشدن شروع میشود. کسی که تجربهای پایدار از ارزشمندی ندارد، ممکن است بعدها عمرش را صرف جمع کردن تأیید دیگران کند.
■ خودشیفتگی افراطی و تحقیر افراطی خویش گاهی از یک ریشه تغذیه میکنند: ناتوانی در داشتن تصویری واقعبینانه از خود. خودبزرگبینی و خودتحقیری، دو سوی ظاهراً متضادِ یک درگیری با ارزش خویشاند. سلامت روان شاید جایی میان این دو باشد؛ جایی که انسان نه خودش را مرکز جهان ببیند و نه حاشیه بیاهمیت آن.
■ ما برای دوست داشتن دیگران آموزش دیدهایم، اما کمتر کسی یادمان داده چگونه خودمان را نیز موضوع محبت قرار دهیم. وقتی نوبت خودمان میرسد، مهربانی مشکوک میشود. استراحت را تنبلی، مرزبندی را خودخواهی، نه گفتن را بیمحبتی و افتخار به خویش را غرور مینامیم. انگار محبت فقط زمانی اخلاقی است که گیرندهاش خود ما نباشیم.
■ خودشیفتگی سالم شاید همین باشد: انسان بتواند خودش را ببیند و از آنچه میبیند شرمگین نباشد. جلوی آینه بایستد و بیآنکه دنبال نقص بعدی بگردد، از چهرهاش خوشش بیاید. کاری را خوب انجام دهد و منتظر اجازه دیگری برای افتخار کردن نماند. بگوید «من این را خوب انجام دادم»، بیآنکه اضافه کند «البته چیزی نبود». اینها لزوماً خودبزرگبینی نیستند؛ گاهی فقط نشانه آناند که آدم با خودش دشمن نیست.
■ مسئله از جایی آغاز میشود که عشق به خود به کوچک کردن دیگری احتیاج پیدا کند. اگر برای زیبا بودن من، دیگری باید زشت باشد؛ اگر برای موفق بودن من، دیگری باید شکست بخورد؛ اگر برای ارزشمند بودن من، همه باید تحسینم کنند، دیگر با خوددوستی روبهرو نیستیم، بلکه با «خودی» شکننده مواجهیم که برای سرپا ماندن از جهان سوخت میگیرد. خودشیفتگی بیمارگونه، برخلاف ظاهر پرطمطراقش، آسیبپذیر است؛ کافی است کسی تحسین نکند یا نقد کند تا این بنا بلرزد.
■ انسانِ آشتیکرده با خودش، به تماشاگران کمتری احتیاج دارد. میتواند کسی را زیباتر، موفقتر یا محبوبتر ببیند و احساس تهدید نکند. چون ارزش او مسابقهای نیست که فقط یک نفر برندهاش باشد. خوددوستی سالم ظرفیت دوست داشتن دیگری را کم نمیکند؛ شاید بیشترش کند. کسی که گرسنه تأیید نیست، لازم نیست هر رابطهای را به آینهای برای اثبات خودش تبدیل کند.
■ شاید بد نباشد کمی از خودشیفتگی اعاده حیثیت کنیم. نه از آن نوعی که جهان را موظف میداند مدام برایش دست بزند؛ از آن بخش ضروریای که به انسان اجازه میدهد خودش را دوستداشتنی بداند. چیزی در ما باید بتواند بگوید: «من هم مهمم.» نه مهمتر از همه، نه بینیاز از همه؛ فقط مهم. شاید بلوغ همین باشد: آنقدر خودمان را دوست داشته باشیم که مجبور نباشیم دیگران را کوچک کنیم، و آنقدر دیگران را ببینیم که عشق به خودمان به نابینایی تبدیل نشود.
گاهی برای دوست داشتن جهان، لازم است کسی درون ما وجود داشته باشد که خودش را شایسته دوست داشته شدن بداند.
#در_ستایش ۹
❤️☘ https://t.me/filsofak
(آیا دوست داشتنِ خود، همیشه نشانهی بیماری است؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 بعضی آدمها آنقدر از متهم شدن به خودشیفتگی میترسند که آرامآرام از خودشان حذف میشوند. تعریف را پس میزنند، خواستههایشان را پنهان میکنند، موفقیتشان را کوچک میشمارند و حتی وقتی زخمی شدهاند، نگراناند مبادا با حرف زدن از درد خود، «زیادی خودشان را مهم گرفته باشند». انگار فضیلت از جایی آغاز میشود که انسان خودش را از مرکز زندگیاش کنار بزند.
■ خودشیفتگی در زبان روزمره تقریباً همیشه دشنام است. کافی است کسی از خودش حرف بزند، به ظاهرش اهمیت بدهد یا از موفقیتش خوشحال باشد تا برچسب آماده شود: «خودشیفته است.» میان خوددوستی سالم، ویژگیهای خودشیفتهوار و «اختلال شخصیت خودشیفته» فاصلهای جدی وجود دارد. اختلال با احساس استحقاق، نیاز شدید به تحسین، حساسیت به انتقاد و دشواری در همدلی شناخته میشود؛ اما دوست داشتن خود، بهخودیخود بیماری نیست.
■ هاینتس کوهوت، روانکاو اتریشیـآمریکایی و بنیانگذار مکتب «روانشناسی خود»، بر اهمیت دیده شدن در شکلگیری یک «خود» منسجم تأکید میکرد. کودک برای ساختن تصویری باثبات از خویش نیاز دارد تجربه کند که حضورش اهمیت دارد. مشکل همیشه از دوست داشته شدنِ بیش از حد آغاز نمیشود؛ گاهی از به اندازه کافی دیده نشدن شروع میشود. کسی که تجربهای پایدار از ارزشمندی ندارد، ممکن است بعدها عمرش را صرف جمع کردن تأیید دیگران کند.
■ خودشیفتگی افراطی و تحقیر افراطی خویش گاهی از یک ریشه تغذیه میکنند: ناتوانی در داشتن تصویری واقعبینانه از خود. خودبزرگبینی و خودتحقیری، دو سوی ظاهراً متضادِ یک درگیری با ارزش خویشاند. سلامت روان شاید جایی میان این دو باشد؛ جایی که انسان نه خودش را مرکز جهان ببیند و نه حاشیه بیاهمیت آن.
■ ما برای دوست داشتن دیگران آموزش دیدهایم، اما کمتر کسی یادمان داده چگونه خودمان را نیز موضوع محبت قرار دهیم. وقتی نوبت خودمان میرسد، مهربانی مشکوک میشود. استراحت را تنبلی، مرزبندی را خودخواهی، نه گفتن را بیمحبتی و افتخار به خویش را غرور مینامیم. انگار محبت فقط زمانی اخلاقی است که گیرندهاش خود ما نباشیم.
■ خودشیفتگی سالم شاید همین باشد: انسان بتواند خودش را ببیند و از آنچه میبیند شرمگین نباشد. جلوی آینه بایستد و بیآنکه دنبال نقص بعدی بگردد، از چهرهاش خوشش بیاید. کاری را خوب انجام دهد و منتظر اجازه دیگری برای افتخار کردن نماند. بگوید «من این را خوب انجام دادم»، بیآنکه اضافه کند «البته چیزی نبود». اینها لزوماً خودبزرگبینی نیستند؛ گاهی فقط نشانه آناند که آدم با خودش دشمن نیست.
■ مسئله از جایی آغاز میشود که عشق به خود به کوچک کردن دیگری احتیاج پیدا کند. اگر برای زیبا بودن من، دیگری باید زشت باشد؛ اگر برای موفق بودن من، دیگری باید شکست بخورد؛ اگر برای ارزشمند بودن من، همه باید تحسینم کنند، دیگر با خوددوستی روبهرو نیستیم، بلکه با «خودی» شکننده مواجهیم که برای سرپا ماندن از جهان سوخت میگیرد. خودشیفتگی بیمارگونه، برخلاف ظاهر پرطمطراقش، آسیبپذیر است؛ کافی است کسی تحسین نکند یا نقد کند تا این بنا بلرزد.
■ انسانِ آشتیکرده با خودش، به تماشاگران کمتری احتیاج دارد. میتواند کسی را زیباتر، موفقتر یا محبوبتر ببیند و احساس تهدید نکند. چون ارزش او مسابقهای نیست که فقط یک نفر برندهاش باشد. خوددوستی سالم ظرفیت دوست داشتن دیگری را کم نمیکند؛ شاید بیشترش کند. کسی که گرسنه تأیید نیست، لازم نیست هر رابطهای را به آینهای برای اثبات خودش تبدیل کند.
■ شاید بد نباشد کمی از خودشیفتگی اعاده حیثیت کنیم. نه از آن نوعی که جهان را موظف میداند مدام برایش دست بزند؛ از آن بخش ضروریای که به انسان اجازه میدهد خودش را دوستداشتنی بداند. چیزی در ما باید بتواند بگوید: «من هم مهمم.» نه مهمتر از همه، نه بینیاز از همه؛ فقط مهم. شاید بلوغ همین باشد: آنقدر خودمان را دوست داشته باشیم که مجبور نباشیم دیگران را کوچک کنیم، و آنقدر دیگران را ببینیم که عشق به خودمان به نابینایی تبدیل نشود.
گاهی برای دوست داشتن جهان، لازم است کسی درون ما وجود داشته باشد که خودش را شایسته دوست داشته شدن بداند.
#در_ستایش ۹
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤26💯3
🔸لینک ورود به انجمن ادبی موژ:
https://meet.google.com/fhn-ducy-roq
⏰ یکشنبهها ساعت: ۲۰
🆔 @anjoman_moozh
https://meet.google.com/fhn-ducy-roq
⏰ یکشنبهها ساعت: ۲۰
تشریف بياريد الان
🆔 @anjoman_moozh
📍در ستایش بیسوادی
(آیا ممکن است سواد، گاهی ما را از فهمیدن دورتر کند؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 مردی را میشناختم که تحصیلات دانشگاهی نداشت، اما وقتی کسی روبهرویش مینشست، پیش از آنکه حرفش تمام شود میفهمید کجای زندگیاش درد میکند. نه از «زبان بدن» چیزی خوانده بود، نه از «هوش هیجانی» چیزی میدانست. فقط نگاه میکرد. گوش میداد. عجلهای هم برای پاسخدادن نداشت. سالها بعد، من دهها واژه برای همان توانایی یاد گرفتم؛ همدلی، دریافت عاطفی، گوشدادن فعال، تنظیم هیجان. عجیب این بود که هرچه واژهها بیشتر شدند، خودِ آن کیفیت لزوماً بیشتر نشد. آنجا بود که برای نخستین بار به فضیلتی فکر کردم که اسم خوبی ندارد: بیسوادی.
■ منظورم البته محرومیت از خواندن و نوشتن نیست. بیسوادی واقعی میتواند زندگی آدم را کوچک کند، حق انتخابش را بگیرد و او را وابسته نگه دارد. آنچه من ستایش میکنم چیز دیگری است: لحظهای که آدم حاضر میشود دانستههایش را کمی عقب بکشد. آن چند ثانیهی کوتاه پیش از اینکه برای هر چیز نامی پیدا کنیم. پیش از اینکه آدمی را «خودشیفته» بنامیم، کودکی را «بیشفعال»، رابطهای را «سمّی» و اندوهی را «اختلال». نامگذاری مفید است؛ اما گاهی اسم، جای دیدن را میگیرد.
■ افلاطون در «فایدروس» گفتوگویی را روایت میکند که در آن سقراط افسانهی تئوث و تاموس را بازمیگوید. تئوث، نوشتن را اختراعی برای افزایش حافظه و خرد معرفی میکند؛ تاموس پاسخ میدهد که این اختراع ممکن است برعکس، مردم را به یادآوریِ بیرونی وابسته کند و به آنان «ظاهرِ حکمت» بدهد، نه خودِ حکمت. این حرف، حمله به نوشتن نیست؛ هشداری است دربارهی فاصلهای که میتواند میان داشتنِ کلمات و داشتنِ فهم ایجاد شود. امروز این فاصله را بهتر میشود دید. کافی است موضوعی را پنج دقیقه جستوجو کنیم تا زبانش را یاد بگیریم. بعد، خیلی زود، احساس میکنیم خودِ موضوع را هم فهمیدهایم.
■ سواد نوعی اعتمادبهنفس تولید میکند؛ و همینجا خطر آغاز میشود. آدم کماطلاع ممکن است بگوید «نمیدانم». آدم نیمهمطلع اغلب توضیح میدهد. اصطلاح دارد، شاهد دارد، چند نام هم برای استناد آماده کرده است. نادانی وقتی کتوشلوار میپوشد، تشخیصش دشوارتر میشود. تاریخ اندیشه پر از آدمهای باسواد است؛ تاریخ خشونت هم همینطور. خواندن، بهتنهایی، کسی را از حماقت یا بیرحمی مصون نمیکند. حتی گاهی فقط به تعصب، واژگان دقیقتری میدهد.
■ پائولو فریره، آموزگار و متفکر برزیلی، تعبیر روشنی داشت: «خواندن جهان» پیش از «خواندن کلمه» میآید. جملهاش برای من از بسیاری تعریفهای رسمی سواد جدیتر است. کسی ممکن است کتاب دشواری بخواند و نتواند سکوت زنی را که کنارش زندگی میکند بخواند. ممکن است دربارهی عدالت رساله بنویسد و با پیشخدمت رستوران تحقیرآمیز حرف بزند. ممکن است روانشناسی بداند و هیچوقت متوجه نشود فرزندش از او میترسد. اگر اینها را نمیخوانیم، دقیقاً باسوادِ چه چیزی هستیم؟
■ دردسر از جایی بیشتر شد که دیگر فقط نمیخواستیم بدانیم؛ خواستیم نشان بدهیم که میدانیم. کتاب روی میز، جملهای از فیلسوف در کپشن، نام یک نظریه میان گفتوگویی معمولی. حتی غروب را هم به حال خودش نمیگذاریم. هنوز آفتاب پایین نرفته که گوشی را بالا میآوریم؛ قاب، فیلتر، جمله. تجربه باید فوراً به چیزی قابلعرضه تبدیل شود. انگار اگر لحظهای را ثبت و تفسیر نکنیم، واقعاً اتفاق نیفتاده است. شاید بیسوادیِ مورد علاقهی من همینجا آغاز شود: تواناییِ دیدن چیزی، پیش از آنکه برایش توضیحی آماده کنیم.
■ من به کتاب بدگمان نیستم. به آن لحظه بدگمانم که کتاب، مدرک برتری آدم میشود. کتاب خوب معمولاً آدم را کمی خراب میکند؛ یعنی نظم قبلی ذهنش را به هم میزند. اگر بعد از صد کتاب هنوز همان آدم سابق باشیم، با همان یقینها و همان دشمنها، احتمال دارد فقط برای افکار قدیمیمان منابع تازه جمع کرده باشیم. بعضی کتابخانهها محل کشفاند؛ بعضی دیگر انبار مهمات.
■ برای همین، گاهی دوست دارم آدم در برابر بعضی چیزها ادعای دانستن را کنار بگذارد؛ در برابر عشق، مرگ، رنج، دیگری. نزدیک شود و اجازه بدهد تجربه، پیش از تفسیر خودش را نشان دهد. اگر چیزی را نفهمید، فوراً جای خالی را با واژه و نظریه پُر نکند. «نمیدانم» جملهی کوچکی است، اما ذهن برای گفتنش باید جای زیادی باز کرده باشد. شاید آخرین مرحلهی سواد همین باشد: آنقدر خوانده باشی که دوباره بتوانی ندانستن را تحمل کنی.
#در_ستایش ۱۰
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤25👏5👍1🔥1
Forwarded from الهیات روان
📍 گناه سالم
(چطور عذاب وجدان میتواند ما را به مسئولیت و جبران برساند، نه به شرم و خودآزاری؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 احساس گناه، اگر سر جای خودش بماند، میتواند یکی از تنظیمکنندههای زندگی اخلاقی ما باشد. آدمی که بعد از آسیبزدن به دیگری هیچ ناراحتیای احساس نمیکند، احتمالاً انگیزه چندانی هم برای جبران ندارد. مسئله از جایی شروع میشود که احساس گناه از یک رفتار مشخص عبور میکند و به کل شخصیت آدم میرسد.
■ در روانشناسی برای این تفاوت از دو مفهوم گِیلْت (Guilt) و شِیم (Shame) استفاده میشود. گِیلْت بیشتر متوجه رفتار است: «کاری کردم که اشتباه بود.» اما شِیم متوجه خود آدم است: «من آدم بدی هستم.» پژوهشهای جون تنگنی و مارکوس لوکوود نشان دادهاند که گِیلْت میتواند با همدلی، پذیرش مسئولیت و رفتارهای جبرانی همراه باشد؛ در حالی که شِیم بیشتر به پنهانشدن، کنارهگیری و واکنشهای دفاعی منجر میشود.
■ فرض کنید کسی وسط دعوا به همسرش میگوید: «تو اصلاً انتخاب اول من نبودی.» بعد از فروکشکردن خشم، میفهمد که حرفش تحقیرکننده بوده. اگر بگوید «این حرفم غلط بود»، هنوز درباره یک رفتار مشخص حرف میزند. میتواند عذرخواهی کند، اثر حرفش را ببیند و برای تکرارنشدنش کاری کند.
اما اگر بگوید: «من آدم مزخرفیام»، اتفاق دیگری افتاده. خطا دیگر فقط یک رفتار نیست؛ تبدیل شده به تعریفی درباره کل شخصیت او. اینجاست که شرم میتواند آدم را از جبران دور کند.
■ این تفاوت در زندگی دینی هم مهم است. قرآن بعد از بیان خطا و گناه، بارها راه بازگشت را باز میگذارد. در سوره زمر، آیه ۵۳، به کسانی که «بر خودشان اسراف کردهاند» گفته میشود از رحمت خدا ناامید نشوند. در سوره فرقان نیز پس از ذکر گناهان، از توبه، ایمان و عمل صالح سخن گفته میشود و حتی از تبدیل بدیها به نیکیها.
■ در نگاه اخلاقی اسلام، توبه فقط یک احساس درونی یا یک جمله زبانی نیست؛ پشیمانی، ترک خطا، تصمیم به تکرارنکردن و در جایی که حق دیگری ضایع شده، جبران و طلب رضایت، بخشی از معنای آن است.
پس پشیمانی قرار است آدم را به سمت اصلاح ببرد. اگر فقط به سرزنش مداوم خودمان ختم شود، از هدف اصلیاش فاصله گرفتهایم.
■ شرم میتواند همین اتفاق را رقم بزند. آدم بهجای اینکه به کسی که از او آسیب دیده فکر کند، مدام درگیر خودش میشود: «من چه آدمی هستم؟ چرا این کار را کردم؟ من واقعاً آدم بدم.» ممکن است ساعتها خودش را سرزنش کند و حتی از خدا و دیگران فاصله بگیرد؛ اما هنوز عذرخواهی نکرده، چیزی را جبران نکرده و تغییری در رفتارش ایجاد نکرده باشد.
اینجا عذاب وجدان ممکن است به نوعی خودآزاری اخلاقی تبدیل شود؛ انگار فرد باید خودش را تنبیه کند تا ثابت کند پشیمان است. در حالی که تنبیه خود، جای جبران را نمیگیرد.
■ اگر به همسرمان آسیب زدهایم، مسئولیت ما این است که آسیب را ببینیم، عذرخواهی کنیم، فرصت ترمیم بدهیم و رفتارمان را تغییر دهیم. اگر دروغ گفتهایم، با پیامدش روبهرو شویم. اگر حقی را ضایع کردهایم، تا جایی که میتوانیم جبران کنیم. و اگر در رابطه با خدا خطایی کردهایم، راه بازگشت را پیدا کنیم.
دردِ پشیمانی میتواند سخت باشد، اما وقتی در مسیر اصلاح قرار بگیرد، معنای دیگری پیدا میکند.
■ بلوغ اخلاقی شاید همین باشد: بتوانیم همزمان دو چیز را نگه داریم؛
«کاری که کردم واقعاً غلط بود» و «من هنوز میتوانم مسئولیتش را بپذیرم و برای جبرانش کاری بکنم.»
پشیمانی وقتی زنده است که به مسئولیت برسد؛ و مسئولیت وقتی کاملتر میشود که راهی به جبران باز کند.
#الهیات_روان ۳
☘❤️ https://t.me/elahiyateravan
(چطور عذاب وجدان میتواند ما را به مسئولیت و جبران برساند، نه به شرم و خودآزاری؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 احساس گناه، اگر سر جای خودش بماند، میتواند یکی از تنظیمکنندههای زندگی اخلاقی ما باشد. آدمی که بعد از آسیبزدن به دیگری هیچ ناراحتیای احساس نمیکند، احتمالاً انگیزه چندانی هم برای جبران ندارد. مسئله از جایی شروع میشود که احساس گناه از یک رفتار مشخص عبور میکند و به کل شخصیت آدم میرسد.
■ در روانشناسی برای این تفاوت از دو مفهوم گِیلْت (Guilt) و شِیم (Shame) استفاده میشود. گِیلْت بیشتر متوجه رفتار است: «کاری کردم که اشتباه بود.» اما شِیم متوجه خود آدم است: «من آدم بدی هستم.» پژوهشهای جون تنگنی و مارکوس لوکوود نشان دادهاند که گِیلْت میتواند با همدلی، پذیرش مسئولیت و رفتارهای جبرانی همراه باشد؛ در حالی که شِیم بیشتر به پنهانشدن، کنارهگیری و واکنشهای دفاعی منجر میشود.
■ فرض کنید کسی وسط دعوا به همسرش میگوید: «تو اصلاً انتخاب اول من نبودی.» بعد از فروکشکردن خشم، میفهمد که حرفش تحقیرکننده بوده. اگر بگوید «این حرفم غلط بود»، هنوز درباره یک رفتار مشخص حرف میزند. میتواند عذرخواهی کند، اثر حرفش را ببیند و برای تکرارنشدنش کاری کند.
اما اگر بگوید: «من آدم مزخرفیام»، اتفاق دیگری افتاده. خطا دیگر فقط یک رفتار نیست؛ تبدیل شده به تعریفی درباره کل شخصیت او. اینجاست که شرم میتواند آدم را از جبران دور کند.
■ این تفاوت در زندگی دینی هم مهم است. قرآن بعد از بیان خطا و گناه، بارها راه بازگشت را باز میگذارد. در سوره زمر، آیه ۵۳، به کسانی که «بر خودشان اسراف کردهاند» گفته میشود از رحمت خدا ناامید نشوند. در سوره فرقان نیز پس از ذکر گناهان، از توبه، ایمان و عمل صالح سخن گفته میشود و حتی از تبدیل بدیها به نیکیها.
■ در نگاه اخلاقی اسلام، توبه فقط یک احساس درونی یا یک جمله زبانی نیست؛ پشیمانی، ترک خطا، تصمیم به تکرارنکردن و در جایی که حق دیگری ضایع شده، جبران و طلب رضایت، بخشی از معنای آن است.
پس پشیمانی قرار است آدم را به سمت اصلاح ببرد. اگر فقط به سرزنش مداوم خودمان ختم شود، از هدف اصلیاش فاصله گرفتهایم.
■ شرم میتواند همین اتفاق را رقم بزند. آدم بهجای اینکه به کسی که از او آسیب دیده فکر کند، مدام درگیر خودش میشود: «من چه آدمی هستم؟ چرا این کار را کردم؟ من واقعاً آدم بدم.» ممکن است ساعتها خودش را سرزنش کند و حتی از خدا و دیگران فاصله بگیرد؛ اما هنوز عذرخواهی نکرده، چیزی را جبران نکرده و تغییری در رفتارش ایجاد نکرده باشد.
اینجا عذاب وجدان ممکن است به نوعی خودآزاری اخلاقی تبدیل شود؛ انگار فرد باید خودش را تنبیه کند تا ثابت کند پشیمان است. در حالی که تنبیه خود، جای جبران را نمیگیرد.
■ اگر به همسرمان آسیب زدهایم، مسئولیت ما این است که آسیب را ببینیم، عذرخواهی کنیم، فرصت ترمیم بدهیم و رفتارمان را تغییر دهیم. اگر دروغ گفتهایم، با پیامدش روبهرو شویم. اگر حقی را ضایع کردهایم، تا جایی که میتوانیم جبران کنیم. و اگر در رابطه با خدا خطایی کردهایم، راه بازگشت را پیدا کنیم.
دردِ پشیمانی میتواند سخت باشد، اما وقتی در مسیر اصلاح قرار بگیرد، معنای دیگری پیدا میکند.
■ شاید تفاوت گناه سالم و شرم را بتوان خیلی ساده اینطور دید:
گناه سالم میگوید: «من کار بدی کردم.»
شرم میگوید: «من آدم بدم.»
اولی هنوز راهی برای جبران باقی میگذارد؛ دومی همهچیز را به شخصیت آدم گره میزند.
■ بلوغ اخلاقی شاید همین باشد: بتوانیم همزمان دو چیز را نگه داریم؛
«کاری که کردم واقعاً غلط بود» و «من هنوز میتوانم مسئولیتش را بپذیرم و برای جبرانش کاری بکنم.»
پشیمانی وقتی زنده است که به مسئولیت برسد؛ و مسئولیت وقتی کاملتر میشود که راهی به جبران باز کند.
#الهیات_روان ۳
☘❤️ https://t.me/elahiyateravan
👏12❤10
Forwarded from اتاق درمان
📍 اوبونتو؛ وقتی درمان از شرم شروع نمیشود
(چطور میتوانیم آدمی را با خطایش روبهرو کنیم، بدون اینکه او را به خطایش تقلیل بدهیم؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
▪️ چیزی که این مفهوم را برای اتاق درمان مهم میکند، یک پرسش اساسی است: وقتی کسی خطایی کرده، ما با «رفتار» او روبهرو میشویم یا با «هویت» او؟ این دو یکی نیستند.
وقتی میگوییم «کاری که کردی به من آسیب زد»، هنوز راه گفتوگو، مسئولیتپذیری و جبران باز است؛ اما وقتی میگوییم «تو آدم بدی هستی»، مسیر از رفتار به هویت تغییر میکند و فرد ممکن است به جای اصلاح، وارد دفاع، انکار یا خودتخریبی شود.
▪️ بِرِنه براون میان «احساس گناه» و «شرم» تفاوت مهمی قائل میشود. احساس گناه یعنی: «کار اشتباهی انجام دادهام» و میتواند فرد را به سمت اصلاح هدایت کند؛ اما شرم یعنی: «من آدم بدی هستم» و معمولاً توان تغییر را کاهش میدهد.
▪️ در درمان، هدف این نیست که رفتار اشتباه را توجیه کنیم یا مسئولیت را از فرد بگیریم. رفتار باید دیده شود، پیامدها پذیرفته شود و جبران اتفاق بیفتد. اما همزمان باید فاصلهای میان این دو جمله ایجاد شود:
«من کاری آسیبزا انجام دادهام.»
و
«من ذاتاً آدم آسیبزایی هستم.»
▪️ همین فاصله، جایی است که امکان تغییر متولد میشود. اگر انسان خودش را مساوی خطایش بداند، تغییر کردن ممکن است برایش شبیه نابود کردن خودش باشد؛ اما اگر بتواند بگوید «این بخش از رفتار من نیاز به اصلاح دارد»، میتواند مسئولیت را بپذیرد، بدون اینکه زیر بار شرم له شود.
▪️ «تو خطایت نیستی» به معنای بیاهمیت بودن خطا نیست. معنایش این است که هنوز چیزی فراتر از خطا در تو وجود دارد؛ چیزی که میتواند ببیند، بفهمد، عذرخواهی کند، جبران کند و تغییر کند.
▪️ البته این نگاه نباید به نادیده گرفتن قربانی یا بخشش بیقیدوشرط تبدیل شود. در آسیب، مرز لازم است؛ در خشونت، پیامد لازم است؛ و در خیانت، پاسخگویی لازم است. کرامت فرد خطاکار نباید به قیمت نادیده گرفتن رنج فرد آسیبدیده تمام شود.
▪️ شاید یکی از مهمترین کارهایی که میتوانیم برای یک انسان انجام دهیم این باشد که کمک کنیم خطایش را ببیند، اما همچنان خودش را انسان بداند. تغییر از جایی شروع میشود که آدم بتواند بگوید:
«من مسئول این رفتارم؛
اما من فقط این رفتار نیستم.»
اوبونتو یادآوری میکند که میتوان انسان را به مسئولیت دعوت کرد، بدون اینکه او را به شرم محکوم کرد؛ میتوان مرز گذاشت، بدون تحقیر؛ و میتوان خطا را جدی گرفت، بدون اینکه امکان بازگشت را از بین برد.
▪️منابع:
۱. پژوهشهای معاصر دربارهی اوبونتو و ریشههای آن در سنتهای فکری و اخلاقی جنوب آفریقا.
۲. بِرِنه براون، پژوهشهای مربوط به شرم، آسیبپذیری، احساس گناه و تعلق.
#اتاق_درمان ۱۹
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
(چطور میتوانیم آدمی را با خطایش روبهرو کنیم، بدون اینکه او را به خطایش تقلیل بدهیم؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 روایتی دربارهی برخی جوامع آفریقایی نقل شده که وقتی فردی مرتکب رفتاری نادرست میشود، به جای طرد و تحقیر، اعضای جامعه دور او جمع میشوند و از ویژگیهای خوب و ارزشهای انسانیاش یاد میکنند؛ با این هدف که فرد به یاد بیاورد یک خطا، تمام هویت او نیست. دربارهی جزئیات تاریخی این روایت بحثهایی وجود دارد، اما مفهوم «اوبونتو» در سنتهای فکری جنوب آفریقا مفهومی ریشهدار است که بر این ایده تأکید میکند: «انسان، از خلال انسانهای دیگر، انسان میشود.» این نگاه بر پیوند، همدلی، کرامت و مسئولیت متقابل تأکید دارد.
▪️ چیزی که این مفهوم را برای اتاق درمان مهم میکند، یک پرسش اساسی است: وقتی کسی خطایی کرده، ما با «رفتار» او روبهرو میشویم یا با «هویت» او؟ این دو یکی نیستند.
وقتی میگوییم «کاری که کردی به من آسیب زد»، هنوز راه گفتوگو، مسئولیتپذیری و جبران باز است؛ اما وقتی میگوییم «تو آدم بدی هستی»، مسیر از رفتار به هویت تغییر میکند و فرد ممکن است به جای اصلاح، وارد دفاع، انکار یا خودتخریبی شود.
▪️ بِرِنه براون میان «احساس گناه» و «شرم» تفاوت مهمی قائل میشود. احساس گناه یعنی: «کار اشتباهی انجام دادهام» و میتواند فرد را به سمت اصلاح هدایت کند؛ اما شرم یعنی: «من آدم بدی هستم» و معمولاً توان تغییر را کاهش میدهد.
▪️ در درمان، هدف این نیست که رفتار اشتباه را توجیه کنیم یا مسئولیت را از فرد بگیریم. رفتار باید دیده شود، پیامدها پذیرفته شود و جبران اتفاق بیفتد. اما همزمان باید فاصلهای میان این دو جمله ایجاد شود:
«من کاری آسیبزا انجام دادهام.»
و
«من ذاتاً آدم آسیبزایی هستم.»
▪️ همین فاصله، جایی است که امکان تغییر متولد میشود. اگر انسان خودش را مساوی خطایش بداند، تغییر کردن ممکن است برایش شبیه نابود کردن خودش باشد؛ اما اگر بتواند بگوید «این بخش از رفتار من نیاز به اصلاح دارد»، میتواند مسئولیت را بپذیرد، بدون اینکه زیر بار شرم له شود.
▪️ «تو خطایت نیستی» به معنای بیاهمیت بودن خطا نیست. معنایش این است که هنوز چیزی فراتر از خطا در تو وجود دارد؛ چیزی که میتواند ببیند، بفهمد، عذرخواهی کند، جبران کند و تغییر کند.
▪️ البته این نگاه نباید به نادیده گرفتن قربانی یا بخشش بیقیدوشرط تبدیل شود. در آسیب، مرز لازم است؛ در خشونت، پیامد لازم است؛ و در خیانت، پاسخگویی لازم است. کرامت فرد خطاکار نباید به قیمت نادیده گرفتن رنج فرد آسیبدیده تمام شود.
▪️ شاید یکی از مهمترین کارهایی که میتوانیم برای یک انسان انجام دهیم این باشد که کمک کنیم خطایش را ببیند، اما همچنان خودش را انسان بداند. تغییر از جایی شروع میشود که آدم بتواند بگوید:
«من مسئول این رفتارم؛
اما من فقط این رفتار نیستم.»
اوبونتو یادآوری میکند که میتوان انسان را به مسئولیت دعوت کرد، بدون اینکه او را به شرم محکوم کرد؛ میتوان مرز گذاشت، بدون تحقیر؛ و میتوان خطا را جدی گرفت، بدون اینکه امکان بازگشت را از بین برد.
▪️منابع:
۱. پژوهشهای معاصر دربارهی اوبونتو و ریشههای آن در سنتهای فکری و اخلاقی جنوب آفریقا.
۲. بِرِنه براون، پژوهشهای مربوط به شرم، آسیبپذیری، احساس گناه و تعلق.
#اتاق_درمان ۱۹
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
👏13❤7
📍در ستایش حسادت
(آیا حسادت فقط یک ضعف است، یا راهی برای شناخت خواستههای پنهان ما؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻حسادت یکی از صادقترین احساسات انسان است؛ نه به این دلیل که احساس خوبی است، بلکه چون معمولاً چیزی را آشکار میکند که ما دوست داریم پنهان نگه داریم. انسانها درباره بسیاری از ضعفهای خود حرف میزنند، اما حسادت را اغلب انکار میکنند. کمتر کسی با آرامش میگوید از موفقیت دیگری ناراحت شده است. ما ترجیح میدهیم خودمان را آدمهایی بیتفاوت و بینیاز نشان دهیم؛ اما در درون، گاهی موفقیت دیگری پرسشی را بیدار میکند که نمیتوانیم از آن فرار کنیم: چرا او دارد و من ندارم؟
■ حسادت همیشه درباره دیگری نیست؛ بیشتر درباره تصویری است که ما از خودمان ساختهایم. ما به هر کسی حسادت نمیکنیم. معمولاً حسادت زمانی شکل میگیرد که فرد مقابل برای ما شبیه خودمان باشد؛ کسی که احساس کنیم میتوانستیم جای او باشیم. موفقیت یک انسان بسیار دور شاید فقط تحسین ما را برانگیزد، اما موفقیت یک دوست قدیمی، همکار یا همنسل میتواند دردی عمیق ایجاد کند. چون آن فرد فقط موفق نشده است؛ او به ما نشان داده است که یک امکان وجود داشته که شاید ما از آن استفاده نکردهایم.
■ روانشناس آمریکایی، لئون فستینگر، در نظریه «مقایسه اجتماعی» توضیح داد که انسانها برای شناخت تواناییها و جایگاه خود، ناگزیر خود را با دیگران مقایسه میکنند. ما همیشه معیار کاملاً مستقلی برای ارزیابی خود نداریم؛ گاهی دیگری تبدیل به معیاری میشود که با آن خودمان را میسنجیم. از این زاویه، حسادت محصول یک نیاز انسانی برای فهمیدن جایگاه خویش است، نه فقط نشانه بدخواهی.
■ حسادت اگرچه دردناک است، اما میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره ما بدهد. کسی که به موفقیت نویسندهای حسادت میکند، شاید فقط به شهرت او حسادت نمیکند؛ شاید خودش سالهاست آرزوی نوشتن را کنار گذاشته است. کسی که به آزادی دیگری حسادت میکند، شاید بیشتر از خودِ آن فرد، از محدودیتهای زندگی خودش رنج میبرد. حسادت گاهی به ما میگوید چه چیزی برایمان مهم است؛ چیزهایی که شاید در زندگی روزمره آنها را فراموش کردهایم.
■ البته هر حسادتی سازنده نیست. گاهی حسادت به میل نابودی دیگری تبدیل میشود؛ اینکه دیگری شکست بخورد تا ما احساس بهتری پیدا کنیم. این شکل از حسادت انسان را کوچک میکند، زیرا ارزش خود را وابسته به سقوط دیگران میبیند. اما شکل دیگری از حسادت وجود دارد که میتواند انسان را حرکت دهد؛ وقتی به جای آرزوی شکست دیگری، از خود میپرسیم: چه چیزی در او وجود دارد که من میتوانم در خودم بسازم؟ پژوهشهای جدید نیز میان حسادت مخرب و حسادتی که به تلاش و پیشرفت منجر میشود تفاوت قائل شدهاند.
■ شاید مشکل اصلی ما با حسادت این است که این احساس، تصویری که از خودمان ساختهایم را به چالش میکشد. دوست داریم خود را موجوداتی منطقی، عادل و بزرگوار ببینیم، اما حسادت یادآوری میکند که درون هر انسانی بخشهایی وجود دارد که چندان زیبا نیستند. بلوغ انسان از جایی آغاز میشود که بتواند این بخشها را ببیند، نه اینکه آنها را انکار کند.
■ حسادت را نباید ستایش کرد چون احساس خوشایندی است؛ باید آن را جدی گرفت چون پیامی در خود دارد. حسادت میتواند تبدیل به کینه شود، اما میتواند تبدیل به شناخت هم بشود. تفاوت این دو، در نوع نگاه ماست. انسان نابالغ از کسی که بیشتر دارد متنفر میشود؛ انسان آگاه از خودش میپرسد چرا داشتنِ دیگری چنین اثری بر من گذاشته است.
■ شاید حسادت، برخلاف تصور ما، دشمن رشد نیست؛ گاهی اولین نشانه آن است که بخشی از وجود ما هنوز آرزویی دارد. اگر جرئت کنیم آن را بفهمیم، حسادت از یک احساس شرمآور به یک پرسش مهم تبدیل میشود: چه چیزی را در دیگری دیدم که در خودم فراموش کرده بودم؟ و شاید همین پرسش، آغاز تغییر باشد.
#در_ستایش ۱۱
❤️☘ https://t.me/filsofak
(آیا حسادت فقط یک ضعف است، یا راهی برای شناخت خواستههای پنهان ما؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻حسادت یکی از صادقترین احساسات انسان است؛ نه به این دلیل که احساس خوبی است، بلکه چون معمولاً چیزی را آشکار میکند که ما دوست داریم پنهان نگه داریم. انسانها درباره بسیاری از ضعفهای خود حرف میزنند، اما حسادت را اغلب انکار میکنند. کمتر کسی با آرامش میگوید از موفقیت دیگری ناراحت شده است. ما ترجیح میدهیم خودمان را آدمهایی بیتفاوت و بینیاز نشان دهیم؛ اما در درون، گاهی موفقیت دیگری پرسشی را بیدار میکند که نمیتوانیم از آن فرار کنیم: چرا او دارد و من ندارم؟
■ حسادت همیشه درباره دیگری نیست؛ بیشتر درباره تصویری است که ما از خودمان ساختهایم. ما به هر کسی حسادت نمیکنیم. معمولاً حسادت زمانی شکل میگیرد که فرد مقابل برای ما شبیه خودمان باشد؛ کسی که احساس کنیم میتوانستیم جای او باشیم. موفقیت یک انسان بسیار دور شاید فقط تحسین ما را برانگیزد، اما موفقیت یک دوست قدیمی، همکار یا همنسل میتواند دردی عمیق ایجاد کند. چون آن فرد فقط موفق نشده است؛ او به ما نشان داده است که یک امکان وجود داشته که شاید ما از آن استفاده نکردهایم.
■ روانشناس آمریکایی، لئون فستینگر، در نظریه «مقایسه اجتماعی» توضیح داد که انسانها برای شناخت تواناییها و جایگاه خود، ناگزیر خود را با دیگران مقایسه میکنند. ما همیشه معیار کاملاً مستقلی برای ارزیابی خود نداریم؛ گاهی دیگری تبدیل به معیاری میشود که با آن خودمان را میسنجیم. از این زاویه، حسادت محصول یک نیاز انسانی برای فهمیدن جایگاه خویش است، نه فقط نشانه بدخواهی.
■ حسادت اگرچه دردناک است، اما میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره ما بدهد. کسی که به موفقیت نویسندهای حسادت میکند، شاید فقط به شهرت او حسادت نمیکند؛ شاید خودش سالهاست آرزوی نوشتن را کنار گذاشته است. کسی که به آزادی دیگری حسادت میکند، شاید بیشتر از خودِ آن فرد، از محدودیتهای زندگی خودش رنج میبرد. حسادت گاهی به ما میگوید چه چیزی برایمان مهم است؛ چیزهایی که شاید در زندگی روزمره آنها را فراموش کردهایم.
■ البته هر حسادتی سازنده نیست. گاهی حسادت به میل نابودی دیگری تبدیل میشود؛ اینکه دیگری شکست بخورد تا ما احساس بهتری پیدا کنیم. این شکل از حسادت انسان را کوچک میکند، زیرا ارزش خود را وابسته به سقوط دیگران میبیند. اما شکل دیگری از حسادت وجود دارد که میتواند انسان را حرکت دهد؛ وقتی به جای آرزوی شکست دیگری، از خود میپرسیم: چه چیزی در او وجود دارد که من میتوانم در خودم بسازم؟ پژوهشهای جدید نیز میان حسادت مخرب و حسادتی که به تلاش و پیشرفت منجر میشود تفاوت قائل شدهاند.
■ شاید مشکل اصلی ما با حسادت این است که این احساس، تصویری که از خودمان ساختهایم را به چالش میکشد. دوست داریم خود را موجوداتی منطقی، عادل و بزرگوار ببینیم، اما حسادت یادآوری میکند که درون هر انسانی بخشهایی وجود دارد که چندان زیبا نیستند. بلوغ انسان از جایی آغاز میشود که بتواند این بخشها را ببیند، نه اینکه آنها را انکار کند.
■ حسادت را نباید ستایش کرد چون احساس خوشایندی است؛ باید آن را جدی گرفت چون پیامی در خود دارد. حسادت میتواند تبدیل به کینه شود، اما میتواند تبدیل به شناخت هم بشود. تفاوت این دو، در نوع نگاه ماست. انسان نابالغ از کسی که بیشتر دارد متنفر میشود؛ انسان آگاه از خودش میپرسد چرا داشتنِ دیگری چنین اثری بر من گذاشته است.
■ شاید حسادت، برخلاف تصور ما، دشمن رشد نیست؛ گاهی اولین نشانه آن است که بخشی از وجود ما هنوز آرزویی دارد. اگر جرئت کنیم آن را بفهمیم، حسادت از یک احساس شرمآور به یک پرسش مهم تبدیل میشود: چه چیزی را در دیگری دیدم که در خودم فراموش کرده بودم؟ و شاید همین پرسش، آغاز تغییر باشد.
#در_ستایش ۱۱
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤28👏5✍3🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
کاش محکم بغلم میکردی و آنقدر در تو حل میشدم که با گوشهایت بشنوم، با چشمهایت ببینم و با خونی که توی رگهایت میدود، زنده بمانم. دلم میخواست برای چند دقیقه مرز میان «من» و «تو» محو شود؛ طوری که غمهایت از شانههای من پایین بریزند و شادیهایم جایی پشت لبخند تو خانه کنند. شاید عشق برای من همین است؛ یک جور جابهجایی آرامِ روح، یک جور مهاجرت بیپاسپورت از تنِ خودم به جهانِ تو.
.
دلم میخواست وقتی خستهای، من همان نقطهای باشم که دنیا در آن صدایش را کم میکند. وقتی میترسی، قلب من چند ضربان اضافه برایت بزند. وقتی خوشحالی، خندهات از گلوی من هم بیرون بیاید. حتی دلم میخواست خاطرههایت را لمس کنم؛ از کوچههایی که کودکیات در آنها دویده رد شوم، آدمهایی را که دوست داشتهای ببینم و بفهمم چه چیزهایی تو را ساختهاند. شاید زیادی باشد، شاید کمی دیوانهوار، اما بعضی دوستداشتنها اندازهی یک آغوش جا نمیشوند. آدم دلش میخواهد وارد مدارِ دیگری شود و آنقدر نزدیک بماند که فاصله، معنای خودش را از دست بدهد.
✍️ #مصطفی_سلیمانی
☘❤️ @filsofak
.
دلم میخواست وقتی خستهای، من همان نقطهای باشم که دنیا در آن صدایش را کم میکند. وقتی میترسی، قلب من چند ضربان اضافه برایت بزند. وقتی خوشحالی، خندهات از گلوی من هم بیرون بیاید. حتی دلم میخواست خاطرههایت را لمس کنم؛ از کوچههایی که کودکیات در آنها دویده رد شوم، آدمهایی را که دوست داشتهای ببینم و بفهمم چه چیزهایی تو را ساختهاند. شاید زیادی باشد، شاید کمی دیوانهوار، اما بعضی دوستداشتنها اندازهی یک آغوش جا نمیشوند. آدم دلش میخواهد وارد مدارِ دیگری شود و آنقدر نزدیک بماند که فاصله، معنای خودش را از دست بدهد.
✍️ #مصطفی_سلیمانی
☘❤️ @filsofak
❤24🔥6👏4👍3🥰3👌1💔1🤝1
Forwarded from اتاق درمان
📍هنرِ فقدان
(چگونه عزیزانمان را در دل نگه داریم و همزمان به زندگی ادامه دهیم؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 عشق همیشه با امکانِ فقدان همراه است. هر کسی که به زندگی ما نزدیک میشود، روزی ممکن است از ما دور شود؛ گاهی با یک جدایی، گاهی با تغییر مسیر زندگی و گاهی با مرگ. همین واقعیت است که رابطهها را تا این اندازه ارزشمند میکند. ما از حضور کسی لذت میبریم چون حضورش دائمی و تضمینشده نیست. بخش مهمی از بلوغ عاطفی، یاد گرفتنِ همین حقیقت است: آدمها وارد زندگی ما میشوند، اثری به جا میگذارند و رابطه با آنها در طول زمان شکل دیگری پیدا میکند.
■ نخستین تجربههای جدایی خیلی زودتر از چیزی آغاز میشوند که به خاطر میآوریم. کودک از بدن مادر جدا میشود، کمی بعد باید فاصلههای کوتاه را تحمل کند، به مدرسه برود، دوستان تازه پیدا کند و سرانجام خانهای را که در آن بزرگ شده ترک کند. بزرگسالی هم مجموعهای از همین عبورهاست؛ پایان یک دوستی، شکست عشقی، مهاجرت، از دست دادن شغل، دور شدن فرزندان و مرگ کسانی که دوستشان داریم. هر کدام از این اتفاقها تصویری را که از زندگی خود ساختهایم تغییر میدهد.
■ روانپزشک بریتانیایی جان بُولبی، بنیانگذار نظریهٔ دلبستگی، معتقد بود رابطههای عاطفی عمیق بخشی اساسی از ساختار روان انساناند. از نگاه او، وقتی به کسی دلبسته میشویم، حضور آن فرد تبدیل به بخشی از احساس امنیت ما میشود. فقدان چنین رابطهای فقط غیبت یک آدم نیست؛ بخشی از نظم آشنای جهان ما را نیز به هم میزند. به همین دلیل سوگواری میتواند با اضطراب، خشم، بیقراری، جستوجوی ذهنی برای فرد ازدسترفته و دورههایی از اندوه شدید همراه باشد. شناخت این فرایند کمک میکند واکنشهای خودمان را بهتر بفهمیم.
■ یکی از کارهای کاربردی هنگام سوگ این است که برای احساساتمان نام پیدا کنیم. «دلم برایش تنگ شده»، «از رفتنش عصبانیام»، «هنوز باورم نمیشود»، «از آینده میترسم» یا «احساس تنهایی میکنم» جملههای سادهای هستند که تجربهای مبهم را قابل فهم میکنند. نوشتن روزانه، صحبت با یک دوست قابل اعتماد و مرور خاطرهها میتواند همین کار را انجام دهد. ذهن در جریان سوگ به فرصت نیاز دارد تا زندگیِ پیش از فقدان و زندگیِ پس از آن را به یک روایت پیوسته تبدیل کند.
■ روانشناس آمریکایی ویلیام وُردِن سوگواری را فرایندی فعال میداند و از «تکالیف سوگ» سخن میگوید. مبنای دیدگاه او این است که فرد سوگوار بهتدریج واقعیت فقدان را میپذیرد، درد ناشی از آن را تجربه و پردازش میکند، خود را با جهانی که فرد ازدسترفته دیگر در آن حضور فیزیکی ندارد سازگار میکند و برای ادامهٔ زندگی، رابطهای تازه و درونی با یاد او میسازد. این نگاه، سوگ را سفری شخصی میبیند که ریتم آن برای هر انسان متفاوت است.
■ رابطه با کسی که از دست دادهایم میتواند بعد از فقدان نیز شکل تازهای پیدا کند. عکس او، جملهای که همیشه میگفت، غذایی که دوست داشت، مهارتی که به ما آموخت یا ارزشی که از او به ارث بردهایم، راههای ادامه یافتن این پیوند هستند. گاهی پرسیدن یک سؤال ساده کمککننده است: «از این آدم چه چیزی در من باقی مانده است؟» پاسخ ممکن است صبوری، جسارت، شوخطبعی، مهربانی یا حتی عادتی کوچک باشد. خاطره در این حالت از یک تصویر ثابت به بخشی زنده از شخصیت ما تبدیل میشود.
■ سوگواری همچنین به مراقبت از بدن احتیاج دارد. خواب منظم، غذا خوردن، پیادهروی، انجام کارهای روزمره و حفظ ارتباط با چند آدم امن، پایههایی ساده و مهماند. اندوه شدید انرژی روانی زیادی مصرف میکند و حتی کارهای عادی ممکن است دشوار شوند. در چنین دورهای میتوان زندگی را به واحدهای کوچکتر تقسیم کرد: امروز یک وعدهٔ درست بخورم، ده دقیقه بیرون بروم، با یک نفر صحبت کنم یا یکی از کارهای عقبافتاده را انجام دهم. همین قدمهای کوچک به زندگی ریتم میدهند.
■ شاید دشوارترین بخش سوگ، پذیرفتن این باشد که ادامه دادن زندگی خیانت به کسی که رفته محسوب نمیشود. میتوان دوباره خندید، سفر کرد، عاشق شد، برنامه ساخت و در همان حال جای کسی را در قلب خود محفوظ نگه داشت. بلوغ در مواجهه با فقدان همین ظرفیت دوگانه است: توانایی حمل کردن خاطره و توانایی حرکت کردن. عشق در این شکل به چیزی فراتر از حضور فیزیکی تبدیل میشود؛ بخشی از ما میشود و همراه ما، در ادامهٔ مسیر زندگی، شکل تازهای پیدا میکند.
#اتاق_درمان ۲۰
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
(چگونه عزیزانمان را در دل نگه داریم و همزمان به زندگی ادامه دهیم؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 عشق همیشه با امکانِ فقدان همراه است. هر کسی که به زندگی ما نزدیک میشود، روزی ممکن است از ما دور شود؛ گاهی با یک جدایی، گاهی با تغییر مسیر زندگی و گاهی با مرگ. همین واقعیت است که رابطهها را تا این اندازه ارزشمند میکند. ما از حضور کسی لذت میبریم چون حضورش دائمی و تضمینشده نیست. بخش مهمی از بلوغ عاطفی، یاد گرفتنِ همین حقیقت است: آدمها وارد زندگی ما میشوند، اثری به جا میگذارند و رابطه با آنها در طول زمان شکل دیگری پیدا میکند.
■ نخستین تجربههای جدایی خیلی زودتر از چیزی آغاز میشوند که به خاطر میآوریم. کودک از بدن مادر جدا میشود، کمی بعد باید فاصلههای کوتاه را تحمل کند، به مدرسه برود، دوستان تازه پیدا کند و سرانجام خانهای را که در آن بزرگ شده ترک کند. بزرگسالی هم مجموعهای از همین عبورهاست؛ پایان یک دوستی، شکست عشقی، مهاجرت، از دست دادن شغل، دور شدن فرزندان و مرگ کسانی که دوستشان داریم. هر کدام از این اتفاقها تصویری را که از زندگی خود ساختهایم تغییر میدهد.
■ روانپزشک بریتانیایی جان بُولبی، بنیانگذار نظریهٔ دلبستگی، معتقد بود رابطههای عاطفی عمیق بخشی اساسی از ساختار روان انساناند. از نگاه او، وقتی به کسی دلبسته میشویم، حضور آن فرد تبدیل به بخشی از احساس امنیت ما میشود. فقدان چنین رابطهای فقط غیبت یک آدم نیست؛ بخشی از نظم آشنای جهان ما را نیز به هم میزند. به همین دلیل سوگواری میتواند با اضطراب، خشم، بیقراری، جستوجوی ذهنی برای فرد ازدسترفته و دورههایی از اندوه شدید همراه باشد. شناخت این فرایند کمک میکند واکنشهای خودمان را بهتر بفهمیم.
■ یکی از کارهای کاربردی هنگام سوگ این است که برای احساساتمان نام پیدا کنیم. «دلم برایش تنگ شده»، «از رفتنش عصبانیام»، «هنوز باورم نمیشود»، «از آینده میترسم» یا «احساس تنهایی میکنم» جملههای سادهای هستند که تجربهای مبهم را قابل فهم میکنند. نوشتن روزانه، صحبت با یک دوست قابل اعتماد و مرور خاطرهها میتواند همین کار را انجام دهد. ذهن در جریان سوگ به فرصت نیاز دارد تا زندگیِ پیش از فقدان و زندگیِ پس از آن را به یک روایت پیوسته تبدیل کند.
■ روانشناس آمریکایی ویلیام وُردِن سوگواری را فرایندی فعال میداند و از «تکالیف سوگ» سخن میگوید. مبنای دیدگاه او این است که فرد سوگوار بهتدریج واقعیت فقدان را میپذیرد، درد ناشی از آن را تجربه و پردازش میکند، خود را با جهانی که فرد ازدسترفته دیگر در آن حضور فیزیکی ندارد سازگار میکند و برای ادامهٔ زندگی، رابطهای تازه و درونی با یاد او میسازد. این نگاه، سوگ را سفری شخصی میبیند که ریتم آن برای هر انسان متفاوت است.
■ رابطه با کسی که از دست دادهایم میتواند بعد از فقدان نیز شکل تازهای پیدا کند. عکس او، جملهای که همیشه میگفت، غذایی که دوست داشت، مهارتی که به ما آموخت یا ارزشی که از او به ارث بردهایم، راههای ادامه یافتن این پیوند هستند. گاهی پرسیدن یک سؤال ساده کمککننده است: «از این آدم چه چیزی در من باقی مانده است؟» پاسخ ممکن است صبوری، جسارت، شوخطبعی، مهربانی یا حتی عادتی کوچک باشد. خاطره در این حالت از یک تصویر ثابت به بخشی زنده از شخصیت ما تبدیل میشود.
■ سوگواری همچنین به مراقبت از بدن احتیاج دارد. خواب منظم، غذا خوردن، پیادهروی، انجام کارهای روزمره و حفظ ارتباط با چند آدم امن، پایههایی ساده و مهماند. اندوه شدید انرژی روانی زیادی مصرف میکند و حتی کارهای عادی ممکن است دشوار شوند. در چنین دورهای میتوان زندگی را به واحدهای کوچکتر تقسیم کرد: امروز یک وعدهٔ درست بخورم، ده دقیقه بیرون بروم، با یک نفر صحبت کنم یا یکی از کارهای عقبافتاده را انجام دهم. همین قدمهای کوچک به زندگی ریتم میدهند.
■ شاید دشوارترین بخش سوگ، پذیرفتن این باشد که ادامه دادن زندگی خیانت به کسی که رفته محسوب نمیشود. میتوان دوباره خندید، سفر کرد، عاشق شد، برنامه ساخت و در همان حال جای کسی را در قلب خود محفوظ نگه داشت. بلوغ در مواجهه با فقدان همین ظرفیت دوگانه است: توانایی حمل کردن خاطره و توانایی حرکت کردن. عشق در این شکل به چیزی فراتر از حضور فیزیکی تبدیل میشود؛ بخشی از ما میشود و همراه ما، در ادامهٔ مسیر زندگی، شکل تازهای پیدا میکند.
#اتاق_درمان ۲۰
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
❤18👏5😢3🔥1🤩1
📍در ستایش دشمن
(دشمن از نگاه کارل گوستاو یونگ؛ آیا کسی که روبهروی ما ایستاده، میتواند بخشی از مسیر شناخت ما باشد؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 «انسان زمانی به شناخت خود نزدیک میشود که جرئت کند با بخشهایی از وجودش روبهرو شود که همیشه از آنها دوری کرده است.»
دشمن شاید یکی از همین بخشهای پنهان را به ما نشان دهد. ما معمولاً دوست را انتخاب میکنیم چون آرامش ما را تأیید میکند؛ اما دشمن وارد منطقهای میشود که در آن، تصویر آشنای ما از خودمان دچار پرسش میشود. او چیزی را در ما تکان میدهد که سالها بیحرکت مانده است. شاید به همین دلیل است که دشمن، با وجود تمام فاصلهای که میان ما ایجاد میکند، گاهی شناختی عمیقتر از خودمان به ما میدهد.
■ «آنچه ما در دیگری نمیتوانیم تحمل کنیم، گاهی نشانهای از چیزی است که درون خودمان هنوز نشناختهایم.»
دشمن فقط یک فرد بیرونی نیست؛ او میتواند نشانهای باشد از قسمتهایی از شخصیت ما که دوست نداریم ببینیم. خشم ما نسبت به او، گاهی داستانی دربارهی خود ما تعریف میکند. چرا حضور او ما را آشفته میکند؟ چرا یک جملهی او بیشتر از صد جملهی دیگران ما را ناراحت میکند؟ پاسخ این پرسشها ممکن است بیشتر از آنکه دربارهی دشمن باشد، دربارهی خود ما باشد.
■ «سایهی انسان زمانی شناخته میشود که از پنهان شدن پشت تصویر ایدهآل خود دست بردارد.»
ما دوست داریم خودمان را انسانی منطقی، آرام و درستکار ببینیم. اما دشمن گاهی لحظهای را رقم میزند که این تصویر کامل ترک برمیدارد. او صبر ما را آزمایش میکند، غرور ما را آشکار میکند و نشان میدهد هنوز چه بخشهایی از وجودمان نیاز به فهمیدن دارند. دشمن مانند چراغی است که قصد روشن کردن اتاق را ندارد، اما نورش به گوشههای تاریک میرسد.
■ «رشد انسان از جایی آغاز میشود که با آنچه متفاوت است، گفتوگو کند.»
دشمن، برخلاف دوست، جهان دیگری را مقابل ما قرار میدهد. او مجبورمان میکند از خودمان بپرسیم چرا فکر میکنیم، چرا باور داریم و چرا بعضی چیزها برایمان غیرقابلقبولاند. مخالفت همیشه دیوار نیست؛ گاهی پنجرهای است که از آن میتوان منظرهای تازه دید. انسانی که فقط صدای موافقان را میشنود، ممکن است آرام بماند، اما همیشه رشد نمیکند.
■ «هیچ انسانی فقط آن چیزی نیست که ما دربارهاش قضاوت میکنیم؛ هر انسان داستانی پنهان در پشت چهرهی آشکار خود دارد.»
وقتی کسی را دشمن مینامیم، او را در یک کلمه خلاصه میکنیم. دیگر او را با ترسها، تجربهها، شکستها و امیدهایش نمیبینیم. اما دیدن انسان در چهرهی مخالف، یکی از دشوارترین شکلهای بلوغ است. فهمیدن دشمن به معنای تأیید او نیست؛ به معنای دیدن کاملتر جهان انسانهاست.
■ «روبهرو شدن با تاریکی، برای نابودی آن نیست؛ برای شناختن آن است.»
شاید دشمن یکی از تاریکترین چهرههای زندگی ما باشد، اما تاریکی همیشه به معنای بیارزشی نیست. گاهی چیزی که ما را ناراحت میکند، همان چیزی است که بیشترین امکان تغییر را در ما ایجاد میکند. دشمن میتواند مرزهای ما را مشخص کند، فکر ما را عمیقتر کند و ما را به سوی نسخهای آگاهتر از خودمان ببرد.
ستایش دشمن، ستایش رنج یا دشمنی نیست؛ ستایش لحظهای است که انسان در برخورد با دیگری، فرصتی برای دیدن خودش پیدا میکند. شاید دوست به ما احساس امنیت بدهد، اما دشمن گاهی همان کسی است که ما را از خواب عادت بیدار میکند.
#در_ستایش ۱۲
❤️☘ https://t.me/filsofak
(دشمن از نگاه کارل گوستاو یونگ؛ آیا کسی که روبهروی ما ایستاده، میتواند بخشی از مسیر شناخت ما باشد؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 «انسان زمانی به شناخت خود نزدیک میشود که جرئت کند با بخشهایی از وجودش روبهرو شود که همیشه از آنها دوری کرده است.»
دشمن شاید یکی از همین بخشهای پنهان را به ما نشان دهد. ما معمولاً دوست را انتخاب میکنیم چون آرامش ما را تأیید میکند؛ اما دشمن وارد منطقهای میشود که در آن، تصویر آشنای ما از خودمان دچار پرسش میشود. او چیزی را در ما تکان میدهد که سالها بیحرکت مانده است. شاید به همین دلیل است که دشمن، با وجود تمام فاصلهای که میان ما ایجاد میکند، گاهی شناختی عمیقتر از خودمان به ما میدهد.
■ «آنچه ما در دیگری نمیتوانیم تحمل کنیم، گاهی نشانهای از چیزی است که درون خودمان هنوز نشناختهایم.»
دشمن فقط یک فرد بیرونی نیست؛ او میتواند نشانهای باشد از قسمتهایی از شخصیت ما که دوست نداریم ببینیم. خشم ما نسبت به او، گاهی داستانی دربارهی خود ما تعریف میکند. چرا حضور او ما را آشفته میکند؟ چرا یک جملهی او بیشتر از صد جملهی دیگران ما را ناراحت میکند؟ پاسخ این پرسشها ممکن است بیشتر از آنکه دربارهی دشمن باشد، دربارهی خود ما باشد.
■ «سایهی انسان زمانی شناخته میشود که از پنهان شدن پشت تصویر ایدهآل خود دست بردارد.»
ما دوست داریم خودمان را انسانی منطقی، آرام و درستکار ببینیم. اما دشمن گاهی لحظهای را رقم میزند که این تصویر کامل ترک برمیدارد. او صبر ما را آزمایش میکند، غرور ما را آشکار میکند و نشان میدهد هنوز چه بخشهایی از وجودمان نیاز به فهمیدن دارند. دشمن مانند چراغی است که قصد روشن کردن اتاق را ندارد، اما نورش به گوشههای تاریک میرسد.
■ «رشد انسان از جایی آغاز میشود که با آنچه متفاوت است، گفتوگو کند.»
دشمن، برخلاف دوست، جهان دیگری را مقابل ما قرار میدهد. او مجبورمان میکند از خودمان بپرسیم چرا فکر میکنیم، چرا باور داریم و چرا بعضی چیزها برایمان غیرقابلقبولاند. مخالفت همیشه دیوار نیست؛ گاهی پنجرهای است که از آن میتوان منظرهای تازه دید. انسانی که فقط صدای موافقان را میشنود، ممکن است آرام بماند، اما همیشه رشد نمیکند.
■ «هیچ انسانی فقط آن چیزی نیست که ما دربارهاش قضاوت میکنیم؛ هر انسان داستانی پنهان در پشت چهرهی آشکار خود دارد.»
وقتی کسی را دشمن مینامیم، او را در یک کلمه خلاصه میکنیم. دیگر او را با ترسها، تجربهها، شکستها و امیدهایش نمیبینیم. اما دیدن انسان در چهرهی مخالف، یکی از دشوارترین شکلهای بلوغ است. فهمیدن دشمن به معنای تأیید او نیست؛ به معنای دیدن کاملتر جهان انسانهاست.
■ «روبهرو شدن با تاریکی، برای نابودی آن نیست؛ برای شناختن آن است.»
شاید دشمن یکی از تاریکترین چهرههای زندگی ما باشد، اما تاریکی همیشه به معنای بیارزشی نیست. گاهی چیزی که ما را ناراحت میکند، همان چیزی است که بیشترین امکان تغییر را در ما ایجاد میکند. دشمن میتواند مرزهای ما را مشخص کند، فکر ما را عمیقتر کند و ما را به سوی نسخهای آگاهتر از خودمان ببرد.
ستایش دشمن، ستایش رنج یا دشمنی نیست؛ ستایش لحظهای است که انسان در برخورد با دیگری، فرصتی برای دیدن خودش پیدا میکند. شاید دوست به ما احساس امنیت بدهد، اما دشمن گاهی همان کسی است که ما را از خواب عادت بیدار میکند.
#در_ستایش ۱۲
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤12👍6👏2🥰1
آراز، خان آراز.
@monadchannel
#موسیقی #ترکی
ای ارس، ای ارس خان!
سلطان آراز، خان آراز
ای ارس پادشاه! ای ارس خان!
سنی گوروم یاناسان
تو را بینم که میسوزی
بیر دردیمی قان آراز
ای ارس، درد من را بدان!
(یا: ای ارس، درد خلق من را بدان! که نسخه سیاسی آن است)
آراز، سندن کیم کئچدی؟
ای ارس، چه کسی از تو گذشت؟
کیم غرق اولدو کیم کئچدی؟
کی در تو غرق شد؟ کی ازت گذشت؟
فلک، گل ثابت ائیله
ای فلک، بیا و نشانم ده
هانسی گونوم خوش گئچدی
کدام روزم به خوشی گذشت؟
صمـد گلیــر گولــه گولــه
صمد میآید با خنده در لبهایش،
دؤشونده بـاخ قیــزل گــولــه
با گل سرخ در سینه اش،
هــر الینــده دورد کیتــاب
با چندین کتاب در دستهایش،
دؤنــدری بیـزیـــم دیلـــه
ترجمه کرده به زبان خودش (ترکی)
❤️☘ https://t.me/filsofak
به یاد صمد بهرنگی بشنوید:آراز آراز، خان آراز
این یک ترانهی فولکور ترکی است که بهمن زمانی -معلّم و شاعر سیاسی- برای صمد بهرنگی سروده است.
ای ارس، ای ارس خان!
سلطان آراز، خان آراز
ای ارس پادشاه! ای ارس خان!
سنی گوروم یاناسان
تو را بینم که میسوزی
بیر دردیمی قان آراز
ای ارس، درد من را بدان!
(یا: ای ارس، درد خلق من را بدان! که نسخه سیاسی آن است)
آراز، سندن کیم کئچدی؟
ای ارس، چه کسی از تو گذشت؟
کیم غرق اولدو کیم کئچدی؟
کی در تو غرق شد؟ کی ازت گذشت؟
فلک، گل ثابت ائیله
ای فلک، بیا و نشانم ده
هانسی گونوم خوش گئچدی
کدام روزم به خوشی گذشت؟
صمـد گلیــر گولــه گولــه
صمد میآید با خنده در لبهایش،
دؤشونده بـاخ قیــزل گــولــه
با گل سرخ در سینه اش،
هــر الینــده دورد کیتــاب
با چندین کتاب در دستهایش،
دؤنــدری بیـزیـــم دیلـــه
ترجمه کرده به زبان خودش (ترکی)
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤8👏2💔2🙏1
Forwarded from اتاق درمان
📍اهلیِ خودت باش
(چرا بعضی آدمها با وجود همه کمکها هنوز با خودشان در صلح نیستند؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 در اتاق درمان، آدمهایی را دیدهام که تمام مسیرهای بیرونی را امتحان کردهاند. کتاب خواندهاند، دوره دیدهاند، دارو مصرف کردهاند، ساعتهای زیادی حرف زدهاند و حتی شجاعانه به زخمهای قدیمیشان نگاه کردهاند. اما گاهی در عمق وجودشان کسی هنوز نشسته که با خودشان مهربان نیست. کسی که هر صبح با صدای آرامی میگوید: «هنوز کافی نیستی.» و عجیب اینجاست که بسیاری از دردهای انسان از اتفاقاتی که برایش افتاده نمیآید؛ از شیوهای میآید که سالها بعد با خودش رفتار کرده است.
■ بسیاری از افراد تصور میکنند درمان یعنی پیدا کردن یک راه برای حذف درد. اما انسان موجودی نیست که با پاک کردن همه رنجها به آرامش برسد. بخش مهمی از بهبود، یاد گرفتن شیوه تازهای برای همراهی با خود است. کارل راجرز، روانشناس بزرگ انسانگرا، سالها پیش بر اهمیت پذیرش بیقیدوشرط تأکید کرد؛ اینکه انسان در فضایی از پذیرش میتواند رشد کند. شاید یکی از مهمترین جاهایی که این پذیرش باید اتفاق بیفتد، درون خود ماست.
■ دارو، رواندرمانی، آموزش و حمایت اجتماعی، همه میتوانند چراغهایی باشند که مسیر را روشن میکنند. اما کسی که قرار است این مسیر را طی کند، خود ما هستیم. اگر در تمام مسیر، خودمان را با تحقیر، انکار و دشمنی همراهی کنیم، حتی بهترین کمکها هم با مانعی درونی روبهرو میشوند. گاهی مسئله این نیست که چراغ کافی نداریم؛ مسئله این است که هنوز حاضر نیستیم با خودمان در این مسیر قدم بزنیم.
■ در جلسات درمان، گاهی از مراجع میپرسم: «اگر کسی که دوستش دارید دقیقاً همین تجربه شما را داشت، با او چگونه حرف میزدید؟» بیشتر افراد پاسخهایی میدهند که نشان میدهد مهربانی را بلدند؛ فقط آن را برای خودشان ذخیره نکردهاند. انگار بخشی از وجودشان سالها پشت یک در بسته منتظر مانده تا کسی بالاخره او را هم ببیند.
■ شاید بهزیستی از جایی شروع میشود که انسان دیگر برای فرار از خودش زندگی نمیکند. جایی که بتواند کنار خودش بنشیند، گذشتهاش را بفهمد، زخمهایش را بشناسد و به جای جنگیدن دائمی با خویشتن، رابطهای تازه بسازد. درمان واقعی شاید فقط تغییر افکار و رفتار نباشد؛ شاید بازگشت به خانهای باشد که سالها از آن دور بودهایم: خودمان.
#اتاق_درمان ۲۱
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
(چرا بعضی آدمها با وجود همه کمکها هنوز با خودشان در صلح نیستند؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 در اتاق درمان، آدمهایی را دیدهام که تمام مسیرهای بیرونی را امتحان کردهاند. کتاب خواندهاند، دوره دیدهاند، دارو مصرف کردهاند، ساعتهای زیادی حرف زدهاند و حتی شجاعانه به زخمهای قدیمیشان نگاه کردهاند. اما گاهی در عمق وجودشان کسی هنوز نشسته که با خودشان مهربان نیست. کسی که هر صبح با صدای آرامی میگوید: «هنوز کافی نیستی.» و عجیب اینجاست که بسیاری از دردهای انسان از اتفاقاتی که برایش افتاده نمیآید؛ از شیوهای میآید که سالها بعد با خودش رفتار کرده است.
■ من در سالهای کار درمانی به این نتیجه رسیدهام که یکی از مهمترین رابطههای زندگی هر انسان، رابطهای است که با خودش دارد. ما برای همه آدمهای مهم زندگیمان وقت میگذاریم، حرفهایشان را میشنویم، حالشان را میپرسیم و اشتباهاتشان را میبخشیم؛ اما وقتی نوبت به خودمان میرسد، تبدیل به سختگیرترین قاضی میشویم. گاهی انسانی را میبینم که با دیگران با نهایت شفقت رفتار میکند، اما کوچکترین لغزش خودش را با سالها سرزنش پاسخ میدهد.■ «اهلیِ خودت باش» یک مسیر درمانی است. اهلی شدن یعنی با خودت آنقدر آشنا شوی که از دیدن بخشهای آسیبپذیرت فرار نکنی. یعنی وقتی ترسیدی، خودت را تحقیر نکنی. وقتی شکست خوردی، خودت را رها نکنی. یعنی بتوانی کنار خودت بمانی؛ همانطور که کنار یک دوست خسته مینشینی و فقط حضور داری.
■ بسیاری از افراد تصور میکنند درمان یعنی پیدا کردن یک راه برای حذف درد. اما انسان موجودی نیست که با پاک کردن همه رنجها به آرامش برسد. بخش مهمی از بهبود، یاد گرفتن شیوه تازهای برای همراهی با خود است. کارل راجرز، روانشناس بزرگ انسانگرا، سالها پیش بر اهمیت پذیرش بیقیدوشرط تأکید کرد؛ اینکه انسان در فضایی از پذیرش میتواند رشد کند. شاید یکی از مهمترین جاهایی که این پذیرش باید اتفاق بیفتد، درون خود ماست.
■ دارو، رواندرمانی، آموزش و حمایت اجتماعی، همه میتوانند چراغهایی باشند که مسیر را روشن میکنند. اما کسی که قرار است این مسیر را طی کند، خود ما هستیم. اگر در تمام مسیر، خودمان را با تحقیر، انکار و دشمنی همراهی کنیم، حتی بهترین کمکها هم با مانعی درونی روبهرو میشوند. گاهی مسئله این نیست که چراغ کافی نداریم؛ مسئله این است که هنوز حاضر نیستیم با خودمان در این مسیر قدم بزنیم.
■ در جلسات درمان، گاهی از مراجع میپرسم: «اگر کسی که دوستش دارید دقیقاً همین تجربه شما را داشت، با او چگونه حرف میزدید؟» بیشتر افراد پاسخهایی میدهند که نشان میدهد مهربانی را بلدند؛ فقط آن را برای خودشان ذخیره نکردهاند. انگار بخشی از وجودشان سالها پشت یک در بسته منتظر مانده تا کسی بالاخره او را هم ببیند.
■ شاید بهزیستی از جایی شروع میشود که انسان دیگر برای فرار از خودش زندگی نمیکند. جایی که بتواند کنار خودش بنشیند، گذشتهاش را بفهمد، زخمهایش را بشناسد و به جای جنگیدن دائمی با خویشتن، رابطهای تازه بسازد. درمان واقعی شاید فقط تغییر افکار و رفتار نباشد؛ شاید بازگشت به خانهای باشد که سالها از آن دور بودهایم: خودمان.
#اتاق_درمان ۲۱
❤️☘ https://t.me/DarmanRoom
❤19
Forwarded from تربیت هوشمند فرزند
📍کودکِ پنهان
(چرا بعضی زخمهای قدیمی، بعد از پدر و مادر شدن دوباره بیدار میشوند؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 خیلی از آدمها قبل از بچهدار شدن یک تصویر زیبا از خودشان دارند؛ تصویری از پدر یا مادری که قرار است همه چیز را درست انجام دهد. با خودشان میگویند: «من مثل پدر و مادرم رفتار نمیکنم. من بیشتر گوش میدهم، بیشتر محبت میکنم، بیشتر حضور دارم.» این تصمیم ارزشمند است، اما گاهی زندگی بعد از آمدن کودک، بخشهایی از ما را نشان میدهد که تا قبل از آن کمتر دیده بودیم. کودک فقط یک عضو تازه به خانواده اضافه نمیکند؛ او گاهی چراغی روی قسمتهای تاریک شخصیت ما میاندازد.
▪️ بچهها با نیازهای طبیعی خودشان وارد زندگی ما میشوند؛ نیاز به توجه، امنیت، صبر، آغوش و همراهی. اما همین نیازهای ساده گاهی میتوانند در والد، احساسات پیچیدهای را فعال کنند. مادری که خودش در کودکی مجبور بوده همیشه ساکت باشد، ممکن است با گریههای مداوم کودک احساس درماندگی کند. پدری که هیچوقت اجازه نداشته احساساتش را نشان دهد، شاید با ترس یا ناراحتی فرزندش راحت نباشد. مسئله این نیست که او فرزندش را دوست ندارد؛ مسئله این است که یک بخش قدیمی از وجودش هنوز با همان تجربههای گذشته زندگی میکند.
▪️ بسیاری از واکنشهای ما در برابر فرزندمان فقط مربوط به لحظه اکنون نیستند. گاهی صدایی از گذشته درون ما فعال میشود. همان صدایی که زمانی از والدین، معلمها یا اطرافیان شنیدهایم. کودکی که بارها شنیده «چرا اینقدر اشتباه میکنی؟» ممکن است سالها بعد، وقتی فرزندش اشتباهی میکند، ناخواسته همان لحن را تکرار کند. نه به این دلیل که قصد آسیب زدن دارد، بلکه چون ذهن انسان گاهی الگوهای آشنای قدیمی را دوباره اجرا میکند.
▪️ یکی از سختترین بخشهای والد شدن این است که کودک ما گاهی چیزی را از ما میخواهد که خودمان در گذشته دریافت نکردهایم. کودکی که نیاز به توجه دارد، ممکن است برای کسی که همیشه نادیده گرفته شده، بسیار سنگین باشد. کودکی که وابسته است و مدام دنبال حمایت میگردد، ممکن است برای کسی که خیلی زود مجبور شده مستقل شود، احساس خستگی ایجاد کند. گاهی فرزند ما به نقطهای دست میزند که سالها پیش در خودمان پنهان کردهایم.
▪️ اما شناختن این موضوع نباید باعث شود والدین خودشان را سرزنش کنند. هیچ انسانی با گذشتهای کاملاً بیزخم وارد نقش پدر یا مادر نمیشود. همه ما تجربههایی داشتهایم که روی نگاه ما به عشق، توجه، اشتباه کردن و رابطه اثر گذاشتهاند. مهم این است که وقتی متوجه میشویم واکنش ما فقط مربوط به رفتار کودک نیست، فرصت پیدا میکنیم انتخاب دیگری داشته باشیم.
▪️ آگاهی، اولین قدم ترمیم است. وقتی پدر یا مادری بتواند لحظهای مکث کند و از خودش بپرسد: «الان واقعاً از رفتار فرزندم ناراحت هستم یا چیزی در گذشته من فعال شده؟» یک فاصله ارزشمند ایجاد میشود؛ فاصلهای میان احساس و واکنش. همین فاصله میتواند جلوی انتقال بسیاری از زخمها را به نسل بعد بگیرد.
▪️ بچهدار شدن فقط تجربه بزرگ کردن یک انسان کوچک نیست؛ تجربه شناختن بخشهای ناشناخته خودمان هم هست. فرزند ما گاهی ما را با کودک درونمان روبهرو میکند؛ با آن قسمتهایی که زمانی نیاز به دیده شدن، شنیده شدن و دوست داشته شدن داشتند. شاید یکی از زیباترین بخشهای والد بودن این باشد که در کنار رشد دادن یک کودک، فرصتی برای رشد دادن خودمان هم پیدا میکنیم.
▪️ والد خوب کسی نیست که هیچ زخمی ندارد، هیچوقت خسته نمیشود و همیشه درست رفتار میکند. والد آگاه کسی است که زخمهای خودش را میشناسد، مسئولیت آنها را میپذیرد و تلاش میکند دردهای حلنشده را به جای منتقل کردن، درمان کند. گاهی فرزند ما فقط کودکی نیست که به مراقبت ما نیاز دارد؛ او آینهای است که به ما نشان میدهد کدام قسمت از وجودمان هنوز منتظر توجه و مهربانی است.
#تربیت_فرزند ۴
❤️☘ https://t.me/tarbiat_mind
(چرا بعضی زخمهای قدیمی، بعد از پدر و مادر شدن دوباره بیدار میشوند؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 خیلی از آدمها قبل از بچهدار شدن یک تصویر زیبا از خودشان دارند؛ تصویری از پدر یا مادری که قرار است همه چیز را درست انجام دهد. با خودشان میگویند: «من مثل پدر و مادرم رفتار نمیکنم. من بیشتر گوش میدهم، بیشتر محبت میکنم، بیشتر حضور دارم.» این تصمیم ارزشمند است، اما گاهی زندگی بعد از آمدن کودک، بخشهایی از ما را نشان میدهد که تا قبل از آن کمتر دیده بودیم. کودک فقط یک عضو تازه به خانواده اضافه نمیکند؛ او گاهی چراغی روی قسمتهای تاریک شخصیت ما میاندازد.
▪️ بچهها با نیازهای طبیعی خودشان وارد زندگی ما میشوند؛ نیاز به توجه، امنیت، صبر، آغوش و همراهی. اما همین نیازهای ساده گاهی میتوانند در والد، احساسات پیچیدهای را فعال کنند. مادری که خودش در کودکی مجبور بوده همیشه ساکت باشد، ممکن است با گریههای مداوم کودک احساس درماندگی کند. پدری که هیچوقت اجازه نداشته احساساتش را نشان دهد، شاید با ترس یا ناراحتی فرزندش راحت نباشد. مسئله این نیست که او فرزندش را دوست ندارد؛ مسئله این است که یک بخش قدیمی از وجودش هنوز با همان تجربههای گذشته زندگی میکند.
▪️ بسیاری از واکنشهای ما در برابر فرزندمان فقط مربوط به لحظه اکنون نیستند. گاهی صدایی از گذشته درون ما فعال میشود. همان صدایی که زمانی از والدین، معلمها یا اطرافیان شنیدهایم. کودکی که بارها شنیده «چرا اینقدر اشتباه میکنی؟» ممکن است سالها بعد، وقتی فرزندش اشتباهی میکند، ناخواسته همان لحن را تکرار کند. نه به این دلیل که قصد آسیب زدن دارد، بلکه چون ذهن انسان گاهی الگوهای آشنای قدیمی را دوباره اجرا میکند.
▪️ یکی از سختترین بخشهای والد شدن این است که کودک ما گاهی چیزی را از ما میخواهد که خودمان در گذشته دریافت نکردهایم. کودکی که نیاز به توجه دارد، ممکن است برای کسی که همیشه نادیده گرفته شده، بسیار سنگین باشد. کودکی که وابسته است و مدام دنبال حمایت میگردد، ممکن است برای کسی که خیلی زود مجبور شده مستقل شود، احساس خستگی ایجاد کند. گاهی فرزند ما به نقطهای دست میزند که سالها پیش در خودمان پنهان کردهایم.
▪️ اما شناختن این موضوع نباید باعث شود والدین خودشان را سرزنش کنند. هیچ انسانی با گذشتهای کاملاً بیزخم وارد نقش پدر یا مادر نمیشود. همه ما تجربههایی داشتهایم که روی نگاه ما به عشق، توجه، اشتباه کردن و رابطه اثر گذاشتهاند. مهم این است که وقتی متوجه میشویم واکنش ما فقط مربوط به رفتار کودک نیست، فرصت پیدا میکنیم انتخاب دیگری داشته باشیم.
▪️ آگاهی، اولین قدم ترمیم است. وقتی پدر یا مادری بتواند لحظهای مکث کند و از خودش بپرسد: «الان واقعاً از رفتار فرزندم ناراحت هستم یا چیزی در گذشته من فعال شده؟» یک فاصله ارزشمند ایجاد میشود؛ فاصلهای میان احساس و واکنش. همین فاصله میتواند جلوی انتقال بسیاری از زخمها را به نسل بعد بگیرد.
▪️ بچهدار شدن فقط تجربه بزرگ کردن یک انسان کوچک نیست؛ تجربه شناختن بخشهای ناشناخته خودمان هم هست. فرزند ما گاهی ما را با کودک درونمان روبهرو میکند؛ با آن قسمتهایی که زمانی نیاز به دیده شدن، شنیده شدن و دوست داشته شدن داشتند. شاید یکی از زیباترین بخشهای والد بودن این باشد که در کنار رشد دادن یک کودک، فرصتی برای رشد دادن خودمان هم پیدا میکنیم.
▪️ والد خوب کسی نیست که هیچ زخمی ندارد، هیچوقت خسته نمیشود و همیشه درست رفتار میکند. والد آگاه کسی است که زخمهای خودش را میشناسد، مسئولیت آنها را میپذیرد و تلاش میکند دردهای حلنشده را به جای منتقل کردن، درمان کند. گاهی فرزند ما فقط کودکی نیست که به مراقبت ما نیاز دارد؛ او آینهای است که به ما نشان میدهد کدام قسمت از وجودمان هنوز منتظر توجه و مهربانی است.
#تربیت_فرزند ۴
❤️☘ https://t.me/tarbiat_mind
👏16❤11🔥2
افسانه برگ ها
الهه
#موسیقی #عاشقانه
🔻به خودم اجازه میدهم از صمیم قلب از تو بدم بیاید؛ از صدایت، از خاطرهی دستهایت، از آن «مواظب خودت باش» گفتنت که هنوز بعد از اینهمه وقت، دلم را نرم میکند. دلم میخواهد یک روز بیدار شوم و هیچچیز از تو در من نمانده باشد؛ نه ردّ عطرت روی پیراهنم، نه جای خالیات کنار پنجره، نه آن قسمت از قلبم که هنوز بیاجازه برایت جا نگه داشته است.
اما راستش را بخواهی، من حتی در نفرت هم از تو شکست میخورم. همین که میخواهم فراموشت کنم، یک خاطرهی کوچک از تو سر میرسد و تمام نقشههایم را بههم میریزد. شاید بدترین اتفاق این باشد که آدم از کسی دل بکند، اما دلش هنوز بلد باشد دوستش داشته باشد.
✍️ #مصطفی_سلیمانی
❤️☘ https://t.me/filsofak
🔻به خودم اجازه میدهم از صمیم قلب از تو بدم بیاید؛ از صدایت، از خاطرهی دستهایت، از آن «مواظب خودت باش» گفتنت که هنوز بعد از اینهمه وقت، دلم را نرم میکند. دلم میخواهد یک روز بیدار شوم و هیچچیز از تو در من نمانده باشد؛ نه ردّ عطرت روی پیراهنم، نه جای خالیات کنار پنجره، نه آن قسمت از قلبم که هنوز بیاجازه برایت جا نگه داشته است.
اما راستش را بخواهی، من حتی در نفرت هم از تو شکست میخورم. همین که میخواهم فراموشت کنم، یک خاطرهی کوچک از تو سر میرسد و تمام نقشههایم را بههم میریزد. شاید بدترین اتفاق این باشد که آدم از کسی دل بکند، اما دلش هنوز بلد باشد دوستش داشته باشد.
✍️ #مصطفی_سلیمانی
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤23💔5🔥4👏3😢1😭1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#عاشقانه
🔻حتی چیزهایی را که جرئت ندارم در خلوت خودم به زبان بیاورم، برای تو میگویم. انگار حضور تو قفل بعضی اتاقهای تاریکِ وجودم را باز میکند؛ همانجاهایی که سالها کسی را راه ندادهام. کنار تو، کلمات پیش از آنکه گفته شوند، روی لبم مکث میکنند و سکوت، معنای دیگری پیدا میکند. گاهی فقط نگاهت میکنم و حس میکنم فاصلهی میان دو آدم، میتواند از یک نفس هم کوتاهتر باشد.
تو را دوست دارم با آن بخشِ بیدفاع و بیقرارِ وجودم؛ همان بخشی که با شنیدن صدایت آرام میشود و با نزدیک شدنت، همهی من به یاد میآورد که هنوز میشود چیزی را عمیقاً خواست. دلم میخواهد آنقدر به تو نزدیک باشم که مرز میان من و تو برای لحظهای محو شود؛ نه از سرِ فراموشیِ خودم، از سرِ پیدا کردنِ خودم در گرمای حضورت. شاید عشق همین باشد: آدمی را چنان بخواهی که حتی سکوتِ میانتان هم بوی آغوش بدهد.
✍️ #مصطفی_سلیمانی
❤️☘ https://t.me/filsofak
🔻حتی چیزهایی را که جرئت ندارم در خلوت خودم به زبان بیاورم، برای تو میگویم. انگار حضور تو قفل بعضی اتاقهای تاریکِ وجودم را باز میکند؛ همانجاهایی که سالها کسی را راه ندادهام. کنار تو، کلمات پیش از آنکه گفته شوند، روی لبم مکث میکنند و سکوت، معنای دیگری پیدا میکند. گاهی فقط نگاهت میکنم و حس میکنم فاصلهی میان دو آدم، میتواند از یک نفس هم کوتاهتر باشد.
تو را دوست دارم با آن بخشِ بیدفاع و بیقرارِ وجودم؛ همان بخشی که با شنیدن صدایت آرام میشود و با نزدیک شدنت، همهی من به یاد میآورد که هنوز میشود چیزی را عمیقاً خواست. دلم میخواهد آنقدر به تو نزدیک باشم که مرز میان من و تو برای لحظهای محو شود؛ نه از سرِ فراموشیِ خودم، از سرِ پیدا کردنِ خودم در گرمای حضورت. شاید عشق همین باشد: آدمی را چنان بخواهی که حتی سکوتِ میانتان هم بوی آغوش بدهد.
✍️ #مصطفی_سلیمانی
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤19👏4🔥3
Forwarded from آن؛
کارگاه آنلاینی نو در آن:
«نوشتندرمانی» با دکتر مصطفی سلیمانی.
گاهی چیزهایی درون ما میمانند که هیچوقت فرصت نکردهایم دربارهشان حرف بزنیم؛ خاطرههایی که هنوز با ما هستند، احساساتی که نامی برایشان پیدا نکردهایم و تجربههایی که شاید فقط منتظر یک راه برای دیدهشدناند.
در این کارگاه، نوشتن را بهانهای میکنیم برای نزدیکتر شدن به خود؛ برای اینکه یاد بگیریم چگونه آنچه درونمان میگذرد را به کلمه تبدیل کنیم، خودمان را بهتر بشناسیم و با خودمان مهربانتر باشیم.
برای مشاوره، راهنمایی و اطلاع از جزئیات با پشتیبان کارگاههای آن در ارتباط باشید.
| آن؛ نشسته در بهمن.
«نوشتندرمانی» با دکتر مصطفی سلیمانی.
گاهی چیزهایی درون ما میمانند که هیچوقت فرصت نکردهایم دربارهشان حرف بزنیم؛ خاطرههایی که هنوز با ما هستند، احساساتی که نامی برایشان پیدا نکردهایم و تجربههایی که شاید فقط منتظر یک راه برای دیدهشدناند.
در این کارگاه، نوشتن را بهانهای میکنیم برای نزدیکتر شدن به خود؛ برای اینکه یاد بگیریم چگونه آنچه درونمان میگذرد را به کلمه تبدیل کنیم، خودمان را بهتر بشناسیم و با خودمان مهربانتر باشیم.
برای مشاوره، راهنمایی و اطلاع از جزئیات با پشتیبان کارگاههای آن در ارتباط باشید.
| آن؛ نشسته در بهمن.
❤7👏2
📍در ستایش خداحافظی
(آیا میشود کسی را دوست داشت و باز هم از زندگیمان خداحافظی کرد؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 بعضی آدمها در دورهای از زندگی وارد دنیای ما میشوند که حضورشان با نیازها و آرزوهایمان جور است. با آنها حرف میزنیم، خاطره میسازیم و آیندهای را تصور میکنیم که در آن کنار هم هستیم. بعد، زندگی جلو میرود. آدمها تغییر میکنند، خواستهها عوض میشوند و گاهی دو نفری که روزی مسیر مشترکی داشتند، آرامآرام راههای متفاوتی پیدا میکنند.
■ اروین یالوم در رواندرمانی اگزیستانسیال، روی آزادی و مسئولیت انسان تأکید زیادی دارد. از نگاه او، ما در برابر انتخابهای خودمان مسئولیم. انتخاب فقط تصمیمی در ذهن ما نیست؛ هر انتخاب، شکلی از زندگی را برایمان میسازد. در یک رابطه هم هر روز انتخاب میکنیم که بمانیم، حرف بزنیم، تلاش کنیم، فاصله بگیریم یا خداحافظی کنیم. هرکدام از این انتخابها هزینه و پیامد خودش را دارد.
■ گاهی سالها منتظر تغییر یک نفر میمانیم. منتظر روزی که بیشتر دوستم داشته باشد، مسئولیتپذیرتر شود، حرفهایش را بزند یا بالاخره بفهمد چه چیزی برای ما مهم است. در همین انتظار، ماهها و سالها از زندگی خودمان میگذرد. سؤال مهم یالومی اینجا به کمکمان میآید: «من با انتخاب امروز خودم، چه زندگیای برای خودم میسازم؟»
■ این سؤال، نگاه ما را از تغییر دادن دیگری به انتخاب کردن خودمان برمیگرداند. ممکن است کسی را خیلی دوست داشته باشیم و ادامه این رابطه را انتخاب نکنیم. ممکن است خاطرات خوبی از یک نفر داشته باشیم و باز هم مسیرمان را جدا کنیم. دوست داشتن یک احساس است؛ ماندن یک انتخاب. این دو همیشه در یک جهت حرکت نمیکنند.
■ یالوم از «تنهایی اگزیستانسیال» هم صحبت میکند؛ تنهایی عمیقی که بخشی از تجربه انسان بودن است. ما میتوانیم عاشق باشیم، دوست داشته شویم و سالها همراه کسی زندگی کنیم، اما در نهایت هرکدام مسئول انتخاب مسیر زندگی خودمان هستیم. هیچ انسانی نمیتواند تمام خلأهای ما را پر کند و هیچ رابطهای نمیتواند همه ترسهای ما را برای همیشه از میان ببرد. پذیرفتن این واقعیت، ما را به رابطهای سالمتر و آزادتر نزدیک میکند.
■ بعضی وقتها برای رفتن، دنبال یک آدم مقصر میگردیم. شروع میکنیم به شمردن اشتباهها، بیتوجهیها و حرفهایی که ما را رنجاندهاند. پروندهای از گذشته میسازیم تا تصمیم امروزمان برای خودمان قابل قبول شود. رابطهها گاهی با یک خطای بزرگ تمام میشوند و گاهی مجموعهای از تفاوتها، خستگیها و ناهماهنگیها مسیر را به پایان میرساند. شناخت همین تفاوتها میتواند تصمیم را روشنتر کند.
■ یک سؤال ساده در چنین موقعیتی کمک زیادی میکند: «اگر این آدم همینطور که امروز هست، سال آینده هم همین باشد، باز هم این رابطه را انتخاب میکنم؟» این سؤال ما را از خیال آینده به زندگی امروز برمیگرداند. پاسخ آن میتواند چیزهای زیادی را درباره نیازها، مرزها و انتخابهایمان روشن کند.
■ خداحافظی، سوگ خودش را دارد. وقتی رابطهای تمام میشود، فقط یک نفر از کنارمان نمیرود. برنامههای مشترک، پیامهای روزانه، عادتها و حتی آیندهای که در ذهن ساخته بودیم هم تغییر میکنند. برای همین ممکن است بعد از یک خداحافظی، دلتنگ شویم، گریه کنیم یا حتی برای برگشتن وسوسه شویم. این احساسها بخشی از سوگ رابطهاند و باید فرصت تجربه شدن داشته باشند.
■ شاید بلوغ عاطفی جایی خودش را نشان میدهد که بتوانیم ارزش یک آدم را از جایگاه او در زندگی امروزمان جدا کنیم. بعضی آدمها برای همیشه بخشی از داستان ما میمانند و مسیرشان از مسیر ما جدا میشود. خاطرهشان میتواند عزیز باشد، تجربهشان میتواند مهم باشد و زندگیمان هم میتواند راه خودش را برود.
■ خداحافظی گاهی همین است: پذیرفتن واقعیت، دیدن سهم خودمان، احترام گذاشتن به انتخاب دیگری و گرفتن مسئولیت زندگی خودمان. گاهی باید بمانیم و تلاش کنیم؛ گاهی باید گفتوگو کنیم؛ گاهی هم باید آخرین قدم را برداریم، در را ببندیم و مدتی با سکوت پشت آن در زندگی کنیم.
#در_ستایش ۱۳
❤️☘ https://t.me/filsofak
(آیا میشود کسی را دوست داشت و باز هم از زندگیمان خداحافظی کرد؟)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 بعضی آدمها در دورهای از زندگی وارد دنیای ما میشوند که حضورشان با نیازها و آرزوهایمان جور است. با آنها حرف میزنیم، خاطره میسازیم و آیندهای را تصور میکنیم که در آن کنار هم هستیم. بعد، زندگی جلو میرود. آدمها تغییر میکنند، خواستهها عوض میشوند و گاهی دو نفری که روزی مسیر مشترکی داشتند، آرامآرام راههای متفاوتی پیدا میکنند.
■ اروین یالوم در رواندرمانی اگزیستانسیال، روی آزادی و مسئولیت انسان تأکید زیادی دارد. از نگاه او، ما در برابر انتخابهای خودمان مسئولیم. انتخاب فقط تصمیمی در ذهن ما نیست؛ هر انتخاب، شکلی از زندگی را برایمان میسازد. در یک رابطه هم هر روز انتخاب میکنیم که بمانیم، حرف بزنیم، تلاش کنیم، فاصله بگیریم یا خداحافظی کنیم. هرکدام از این انتخابها هزینه و پیامد خودش را دارد.
■ گاهی سالها منتظر تغییر یک نفر میمانیم. منتظر روزی که بیشتر دوستم داشته باشد، مسئولیتپذیرتر شود، حرفهایش را بزند یا بالاخره بفهمد چه چیزی برای ما مهم است. در همین انتظار، ماهها و سالها از زندگی خودمان میگذرد. سؤال مهم یالومی اینجا به کمکمان میآید: «من با انتخاب امروز خودم، چه زندگیای برای خودم میسازم؟»
■ این سؤال، نگاه ما را از تغییر دادن دیگری به انتخاب کردن خودمان برمیگرداند. ممکن است کسی را خیلی دوست داشته باشیم و ادامه این رابطه را انتخاب نکنیم. ممکن است خاطرات خوبی از یک نفر داشته باشیم و باز هم مسیرمان را جدا کنیم. دوست داشتن یک احساس است؛ ماندن یک انتخاب. این دو همیشه در یک جهت حرکت نمیکنند.
■ یالوم از «تنهایی اگزیستانسیال» هم صحبت میکند؛ تنهایی عمیقی که بخشی از تجربه انسان بودن است. ما میتوانیم عاشق باشیم، دوست داشته شویم و سالها همراه کسی زندگی کنیم، اما در نهایت هرکدام مسئول انتخاب مسیر زندگی خودمان هستیم. هیچ انسانی نمیتواند تمام خلأهای ما را پر کند و هیچ رابطهای نمیتواند همه ترسهای ما را برای همیشه از میان ببرد. پذیرفتن این واقعیت، ما را به رابطهای سالمتر و آزادتر نزدیک میکند.
■ بعضی وقتها برای رفتن، دنبال یک آدم مقصر میگردیم. شروع میکنیم به شمردن اشتباهها، بیتوجهیها و حرفهایی که ما را رنجاندهاند. پروندهای از گذشته میسازیم تا تصمیم امروزمان برای خودمان قابل قبول شود. رابطهها گاهی با یک خطای بزرگ تمام میشوند و گاهی مجموعهای از تفاوتها، خستگیها و ناهماهنگیها مسیر را به پایان میرساند. شناخت همین تفاوتها میتواند تصمیم را روشنتر کند.
■ یک سؤال ساده در چنین موقعیتی کمک زیادی میکند: «اگر این آدم همینطور که امروز هست، سال آینده هم همین باشد، باز هم این رابطه را انتخاب میکنم؟» این سؤال ما را از خیال آینده به زندگی امروز برمیگرداند. پاسخ آن میتواند چیزهای زیادی را درباره نیازها، مرزها و انتخابهایمان روشن کند.
■ خداحافظی، سوگ خودش را دارد. وقتی رابطهای تمام میشود، فقط یک نفر از کنارمان نمیرود. برنامههای مشترک، پیامهای روزانه، عادتها و حتی آیندهای که در ذهن ساخته بودیم هم تغییر میکنند. برای همین ممکن است بعد از یک خداحافظی، دلتنگ شویم، گریه کنیم یا حتی برای برگشتن وسوسه شویم. این احساسها بخشی از سوگ رابطهاند و باید فرصت تجربه شدن داشته باشند.
■ شاید بلوغ عاطفی جایی خودش را نشان میدهد که بتوانیم ارزش یک آدم را از جایگاه او در زندگی امروزمان جدا کنیم. بعضی آدمها برای همیشه بخشی از داستان ما میمانند و مسیرشان از مسیر ما جدا میشود. خاطرهشان میتواند عزیز باشد، تجربهشان میتواند مهم باشد و زندگیمان هم میتواند راه خودش را برود.
■ خداحافظی گاهی همین است: پذیرفتن واقعیت، دیدن سهم خودمان، احترام گذاشتن به انتخاب دیگری و گرفتن مسئولیت زندگی خودمان. گاهی باید بمانیم و تلاش کنیم؛ گاهی باید گفتوگو کنیم؛ گاهی هم باید آخرین قدم را برداریم، در را ببندیم و مدتی با سکوت پشت آن در زندگی کنیم.
#در_ستایش ۱۳
❤️☘ https://t.me/filsofak
❤21👌7👍2👏2🥰1
Forwarded from الهیات روان
📍 طرحوارههای متولیان دین
(وقتی زخمهای روانیِ متولیان، به تجربه یک نسل از دین تبدیل میشود)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 هر انسانی جهان را از پشت عینک روان خودش میبیند. تجربههای کودکی، رابطه با والدین، ترسها، محرومیتها و نیازهای برآوردهنشده، بهتدریج الگوهایی در ذهن ما میسازند که روانشناسان به آنها «طرحواره» میگویند. طرحواره به ما میگوید دیگران چقدر قابل اعتمادند، خودمان چقدر ارزشمندیم و جهان تا چه اندازه امن است. متولی امور دینی هم پیش از هر جایگاه و عنوانی، یک انسان است؛ با تاریخچهای روانی، ترسها، نیازها و طرحوارههای خودش.
■ مسأله از جایی جدی میشود که این طرحوارهها وارد جایگاه دینی و اجتماعی میشوند. ویژگیای که در زندگی شخصی یک انسان باقی میماند، وقتی با قدرت، اعتبار و مرجعیت همراه شود، میتواند به شیوهای برای تربیت دیگران تبدیل شود. انسانی با طرحواره معیارهای سختگیرانه ممکن است جهان را پر از باید و نباید ببیند. انسانی با طرحواره بیاعتمادی، آزادی جوان را تهدید تلقی کند و انسانی با طرحواره تنبیهگری، مجازات را ابزار اصلی اصلاح بداند. در این نقطه، روان یک فرد میتواند تجربه دینی تعداد زیادی از انسانها را شکل دهد.
■ دختری بیستساله را تصور کنید که میگوید: «من درباره خدا شک کردهام. دعا میکنم و جوابی نمیگیرم. گاهی حتی از خدا عصبانی میشوم.» این جمله میتواند آغاز گفتوگویی عمیق درباره رنج، ایمان و معنای زندگی باشد. اگر پاسخ نخست، ترساندن، سرزنش یا فهرستی از بایدها و نبایدها باشد، دختر کمکم یاد میگیرد تجربه واقعی خودش را پنهان کند. فاصله گاهی از جایی آغاز میشود که انسان احساس میکند برای بیان تجربه درونیاش جای امنی ندارد.
■ طرحواره تنبیهگری در این میان اهمیت زیادی دارد. وقتی خطا همیشه با مجازات پاسخ بگیرد، نوجوان ممکن است دین را بیشتر با ترس از گناه و کیفر تجربه کند تا با امکان رشد و بازگشت. اینجا تفاوت «گناه» و «شرم» مهم است. گناه میگوید: «کاری که کردم اشتباه بود.» شرم میگوید: «خود من آدم بدی هستم.» گناه میتواند فرد را به جبران رفتار سوق دهد؛ شرم عمیق، او را به پنهانکاری و فرار نزدیک میکند.
■ طرحواره بیاعتمادی نیز رابطه را فرسوده میکند. وقتی جوان از ابتدا کسی دیده شود که باید مراقبش بود، کنترلش کرد و جلوی انتخابهایش را گرفت، اعتماد از رابطه کنار میرود. بعد چرخهای شکل میگیرد: کنترل بیشتر، مقاومت بیشتری میآورد؛ مقاومت بیشتر، سوءظن را تقویت میکند و سوءظن، کنترل بیشتری ایجاد میکند. متولی میگوید: «این نسل سرکش شده.» جوان میگوید: «آنها به من اعتماد ندارند.» هر دو طرف شواهدی برای باور خود پیدا میکنند.
■ طرحواره محرومیت هیجانی هم اثر عمیقی دارد. ممکن است کسی درباره رحمت، محبت و کرامت انسان سخن بگوید، اما هنگام مواجهه با جوانی خشمگین، عاشق، شکاک یا سردرگم، نتواند چند دقیقه بدون قضاوت به او گوش بدهد. جوان امروز درباره خدا، عشق، آزادی، بدن، عدالت، مرگ و معنای زندگی سؤال دارد. اگر پاسخ هر سؤال پیش از فهمیدن خود سؤال آماده باشد، گفتوگو به سخنرانی تبدیل میشود. وقتی گفتوگو از بین برود، رابطه هم فرسوده میشود.
■ یک سؤال جدی اینجاست: متولی امور دینی تا چه اندازه میتواند تشخیص دهد که واکنش او از فهم دینیاش میآید و چه اندازه از طرحوارههای شخصیاش؟ آدم سختگیر ممکن است سختگیری خودش را عین دینداری ببیند. آدم کنترلگر ممکن است کنترل را مراقبت بنامد. آدم بیاعتماد ممکن است محدودیت را محافظت از جوان بداند. تشخیص این مرز، بخش مهمی از خودشناسی دینی است.
■ جوان امروز فقط نمیپرسد «دین چه میگوید؟»؛ به چهره کسی که درباره دین سخن میگوید هم نگاه میکند. لحن، رفتار، میزان تحمل تفاوت، شیوه برخورد با پرسش و ظرفیت شنیدن، همه در تصویر او از دین نقش دارند. تجربه تحقیر، ترس، کنترل یا بیتوجهی هیجانی ممکن است از متولی دین به خود دین تعمیم پیدا کند.
■ شاید پیش از قضاوت درباره فاصله نسل جدید از دینداری، باید سؤال دشوارتری پرسید: «چه بخشی از این فاصله، انتخاب جوان است و چه بخشی، محصول تجربهای که ما از دین برای او ساختهایم؟»
یکی از مهمترین وظایف متولیان امور دینی امروز، شناختن روان خودشان است: «این واکنش من از کدام بخش وجودم میآید؟ از ایمانم، از دانشم، از ترسهایم یا از طرحوارهای که سالها با من زندگی کرده است؟»
#الهیات_روان ۴
☘❤️ https://t.me/elahiyateravan
(وقتی زخمهای روانیِ متولیان، به تجربه یک نسل از دین تبدیل میشود)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔻 هر انسانی جهان را از پشت عینک روان خودش میبیند. تجربههای کودکی، رابطه با والدین، ترسها، محرومیتها و نیازهای برآوردهنشده، بهتدریج الگوهایی در ذهن ما میسازند که روانشناسان به آنها «طرحواره» میگویند. طرحواره به ما میگوید دیگران چقدر قابل اعتمادند، خودمان چقدر ارزشمندیم و جهان تا چه اندازه امن است. متولی امور دینی هم پیش از هر جایگاه و عنوانی، یک انسان است؛ با تاریخچهای روانی، ترسها، نیازها و طرحوارههای خودش.
■ مسأله از جایی جدی میشود که این طرحوارهها وارد جایگاه دینی و اجتماعی میشوند. ویژگیای که در زندگی شخصی یک انسان باقی میماند، وقتی با قدرت، اعتبار و مرجعیت همراه شود، میتواند به شیوهای برای تربیت دیگران تبدیل شود. انسانی با طرحواره معیارهای سختگیرانه ممکن است جهان را پر از باید و نباید ببیند. انسانی با طرحواره بیاعتمادی، آزادی جوان را تهدید تلقی کند و انسانی با طرحواره تنبیهگری، مجازات را ابزار اصلی اصلاح بداند. در این نقطه، روان یک فرد میتواند تجربه دینی تعداد زیادی از انسانها را شکل دهد.
■ دختری بیستساله را تصور کنید که میگوید: «من درباره خدا شک کردهام. دعا میکنم و جوابی نمیگیرم. گاهی حتی از خدا عصبانی میشوم.» این جمله میتواند آغاز گفتوگویی عمیق درباره رنج، ایمان و معنای زندگی باشد. اگر پاسخ نخست، ترساندن، سرزنش یا فهرستی از بایدها و نبایدها باشد، دختر کمکم یاد میگیرد تجربه واقعی خودش را پنهان کند. فاصله گاهی از جایی آغاز میشود که انسان احساس میکند برای بیان تجربه درونیاش جای امنی ندارد.
■ طرحواره تنبیهگری در این میان اهمیت زیادی دارد. وقتی خطا همیشه با مجازات پاسخ بگیرد، نوجوان ممکن است دین را بیشتر با ترس از گناه و کیفر تجربه کند تا با امکان رشد و بازگشت. اینجا تفاوت «گناه» و «شرم» مهم است. گناه میگوید: «کاری که کردم اشتباه بود.» شرم میگوید: «خود من آدم بدی هستم.» گناه میتواند فرد را به جبران رفتار سوق دهد؛ شرم عمیق، او را به پنهانکاری و فرار نزدیک میکند.
■ طرحواره بیاعتمادی نیز رابطه را فرسوده میکند. وقتی جوان از ابتدا کسی دیده شود که باید مراقبش بود، کنترلش کرد و جلوی انتخابهایش را گرفت، اعتماد از رابطه کنار میرود. بعد چرخهای شکل میگیرد: کنترل بیشتر، مقاومت بیشتری میآورد؛ مقاومت بیشتر، سوءظن را تقویت میکند و سوءظن، کنترل بیشتری ایجاد میکند. متولی میگوید: «این نسل سرکش شده.» جوان میگوید: «آنها به من اعتماد ندارند.» هر دو طرف شواهدی برای باور خود پیدا میکنند.
■ طرحواره محرومیت هیجانی هم اثر عمیقی دارد. ممکن است کسی درباره رحمت، محبت و کرامت انسان سخن بگوید، اما هنگام مواجهه با جوانی خشمگین، عاشق، شکاک یا سردرگم، نتواند چند دقیقه بدون قضاوت به او گوش بدهد. جوان امروز درباره خدا، عشق، آزادی، بدن، عدالت، مرگ و معنای زندگی سؤال دارد. اگر پاسخ هر سؤال پیش از فهمیدن خود سؤال آماده باشد، گفتوگو به سخنرانی تبدیل میشود. وقتی گفتوگو از بین برود، رابطه هم فرسوده میشود.
■ یک سؤال جدی اینجاست: متولی امور دینی تا چه اندازه میتواند تشخیص دهد که واکنش او از فهم دینیاش میآید و چه اندازه از طرحوارههای شخصیاش؟ آدم سختگیر ممکن است سختگیری خودش را عین دینداری ببیند. آدم کنترلگر ممکن است کنترل را مراقبت بنامد. آدم بیاعتماد ممکن است محدودیت را محافظت از جوان بداند. تشخیص این مرز، بخش مهمی از خودشناسی دینی است.
■ جوان امروز فقط نمیپرسد «دین چه میگوید؟»؛ به چهره کسی که درباره دین سخن میگوید هم نگاه میکند. لحن، رفتار، میزان تحمل تفاوت، شیوه برخورد با پرسش و ظرفیت شنیدن، همه در تصویر او از دین نقش دارند. تجربه تحقیر، ترس، کنترل یا بیتوجهی هیجانی ممکن است از متولی دین به خود دین تعمیم پیدا کند.
■ شاید پیش از قضاوت درباره فاصله نسل جدید از دینداری، باید سؤال دشوارتری پرسید: «چه بخشی از این فاصله، انتخاب جوان است و چه بخشی، محصول تجربهای که ما از دین برای او ساختهایم؟»
یکی از مهمترین وظایف متولیان امور دینی امروز، شناختن روان خودشان است: «این واکنش من از کدام بخش وجودم میآید؟ از ایمانم، از دانشم، از ترسهایم یا از طرحوارهای که سالها با من زندگی کرده است؟»
چون جوان وقتی از یک نهاد دینی فاصله میگیرد، ممکن است چهرهای را به یاد بیاورد که دین را برای او نمایندگی میکرد. گاهی تصویر او از خدا، پیش از آنکه از کتابها ساخته شود، از رفتار آدمهایی ساخته شده که درباره خدا با او حرف زدهاند.
#الهیات_روان ۴
☘❤️ https://t.me/elahiyateravan
👏14❤5👍5🔥1