۩ Имом Бухорий ҳақидаги муаттар олқиш

۞ Илм аҳлининг имом Муҳаммад ибн Исмоил ал-Бухорий ҳақида қоғозга туширилган гўзал олқишларидан бири, унинг шайхи имом Қутайба ибн Саъиднинг сўзидир:

“Агар Муҳаммад ибн Исмоил саҳобалар ичида бўлганда, албатта, оят-(пешқадам) бўларди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Ҳадюс Сарий” (483), “Тағлиқ ат-Таълиқ” (5/402)

۩ Ўлимнинг маълум ёши йўқ
Аллома Абу Абдуллоҳ ал-Қуртубий деди:

“Уммат ўлимнинг маълум ёши, маълум замони ва маълум бир касали йўқ эканига ижмоъ қилган. Сабаби, киши бунга шай туриши ва тайёргарлик кўрган бўлиши учундир”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Ат-Тазкир биаҳвали ал-Мавта ва Умурил Ахиро” (124)

۩ Суҳуфийдан* илм олинмайди

Имом Авзоийдан шундай деганлари собит бўлган:
“Бу илм то қоғозга тушгунча кишилар қабул қилиб олар экан мудом азиз эди. Натижада уни нолойиқ кимсалар эгаллади ёки унга кириб келди”.

“Сунан Доримий” (1/483-рақам)
Имом Шофеий деди:
“Ким китоблардан фиқҳ-(илм) ҳосил қилса ҳукмларни зое қилибди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Нававий “Муқаддима ал-Мажмуʼ” (1/38)
• ═════ ❁✿❁═════ •
*Суҳуфий - шайхларнинг ҳузурида илм олишни тарк этиб, фақат китоблардан илм ҳосил қиладиган кимса

#ilm

۩ Ўзимга, умуман аҳли сунна ва хусусан талабаларга биродаримиз, суйганимиз, йўлдошимиз ҳурматли шайх, доктор Холид ибн Қосим ар-Роддадий вафоти билан таъзия изҳор қиламан.

Аллоҳ у кишини Ўзининг кенг раҳмати билан буркасин, у кишига олий Фирдавс (жаннати)ни маскан айласин. Аҳли оила ва зурриётларига сабр ва тасалли берсин. Дарҳақиқат, биз Аллоҳникимиз ва батаҳқиқ, биз Унинг ҳузурига қайтгувчимиз. Эртага бомдод намозидан кейин Аллоҳнинг изни билан масжид ан-Набавийда у кишига жаноза намози ўқилади.

۩ Ислом ва суннатда ўлган киши

۞ Абу Бакр ал-Маррузий деди:

“Абу Абдуллоҳга дедим -имом Аҳмад ибн Ҳанбални назарда тутяпти-:

Ислом ва суннатда ўлган киши яхшиликда ўладими?
У киши: жим бўл! Балки яхшиликнинг барида ўлади, деди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Ибнул Жавзий “Манақиб Имам Аҳмад” (248), “Сияр Аълам ан-Нубала” (11/296)

#sunnat

۩ Илмнинг бари оғирдир

Имом Молик бир масала ҳақида сўралганда: «Билмайман», деди.
У кишига: “У енгил, осон масала”, дейилди.
Шунда у киши ғазабланди ва: “Илмда енгил нарса йўқ. Ахир Аллоҳ азза ва жалланинг сўзини эшитмаганмисан:
“Зеро, Биз Сизга оғир Сўзни - Қуръонни туширажакмиз”. (Муззаммил: 5).
Илмнинг бари оғир, хусусан Қиёмат Куни у ҳақда сўраладигани”, деди.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(“Иълам ал-Муваққиъин” (5/105) ва бошқа манбаларда).

#ilm

۩ Давомий суратда саломат қолишни хоҳлаган киши

۞ Ҳофиз Ибнул Жавзий деди:

“Ким давомий суратда саломат қолиш, душманлар устидан ғалаба қозониш, синовсиз офиятда бўлишни хоҳласа, бас, буйруқ ва қайтариқни билмабди ҳамда таслим бўлишни тушунмабди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Сойдул Хотир” (279)

#sabr #azob

۩ Ажойиботлардан

۞ Ҳофиз Ибн Ҳазм деди:
“Ажойиботлардан:
Фазилатлар гўзал саналгани билан оғир ҳисобланади, разилатлар қабиҳ саналгани билан енгил ҳисобланади”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Ал-Ахлақ ва ас-Сияр” (81)

#xulq #husnixulq

۩ Имом Ибн Аъвннинг пархезкорлиги

۞ Тобеин, имом Абдуллоҳ ибн Аъвн ал-Басрийнинг таржимаи ҳолида Баккор ибн Муҳаммаднинг сўзи келади:
“Ибн Аъвн бирон кишини сўкканини ҳеч кўрмадим, на қулни, на чўрини, на қўйни, на товуқни ва на бирон нарсани.
Бирон кишини тилига у кишиданда эгалик қилувчироқ эканини кўрмадим”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Ибн Саъд «Тобақот» (7/262)

۩ Одамларга нисбатан гўзал хулқли бўлишнинг жамламаси

۞ Имом Ибнул Қоййим деди:

“Одамларга нисбатан гўзал хулқли бўлишнинг жамламаси икки иш:
Сўз ва феълга боғлиқ яхшиликни сарфлаш, ҳамда сўз ва феълга оид азиятни тийиш.

Бу эса беш устун устига қоим бўлади:
Илм, саҳоват, сабр, новда-(хулқи)нинг яхши бўлиши, исломнинг саҳиҳ бўлиши”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Таҳзиб Сунан Аби Довуд” (3/353)
#xulq

[قاعدة]
•
قال شيخنا أ.د. عبد الله البخاري حفظه الله ورعاه:

‌" .. خذها قاعدة ،أهل الباطل والمبطلين يرمون غيرهم بما هو فيهم ".
•
(من لقاءات الجمعة/اللقاء ٧١)
• ═════ ❁✿❁═════ •
۩ Қоида

Шайхимиз устоз, доктор Абдуллоҳ ал-Бухорий ҳафизаҳуллоҳ деди:

“… Мана бу қоидани ол! Ботил аҳли ва ботил йўлдагилар ўзларидан бошқаларни ўзларида мавжуд айб билан айблайдилар”

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(Жума учрашувларидан/ 71 учрашув)

#botil #bidat

‏[من أسباب عذاب القبر: العجب والكبر]

عن أبي هريرة، عن النبي ﷺ قال:

«بينما رجل يمشي قد أعجبته جمته وبرداه، إذ خسف به الأرض، فهو يتجلجل في الأرض حتى تقوم الساعة».

متفق عليه.

(يتجلجل):
أي يغوص في الأرض حين يخسف به والجلجلة حركة مع صوت.
• ═════ ❁✿❁═════ •


1-Қабр азоби сабабларидан: ўзига бино қўйиш ва кибрланиш

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дедилар:
“Бир киши юриб кетар экан, дарҳақиқат, унинг сочи ва тўни ўзига ром қилди. Баногоҳ уни ер ютди. У Қиёмат кунигача ер қаърига чўкиб боради”.
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Муттафақун алайҳ
Чўкиб боради: 
Яъни ер ютган дамда шўнғиб бораверади. Чўкиш - овозли ҳаракатдир.
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
#Qabrazobi1

٢-[من أسباب عذاب القبر: الدَّين]

عنْ سَعْدِ بْنِ الْأَطْوَلِ، أَنَّ أَخَاهُ، مَاتَ، وَتَرَكَ دَيْنًا، وَتَرَكَ ثَلَاثَمِائَةِ دِرْهَمٍ، وَتَرَكَ عِيَالًا قَالَ: فَأَرَدْتُ أَنْ أُنْفِقَهَا عَلَى عِيَالِهِ، فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ: «إنَّ أَخَاكَ مَحْبُوسٌ بِدَيْنِهِ» فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ أَدَّيْتُ عَنْهُ إِلَّا دِينَارَيْنِ ادَّعَتْهُمَا امْرَأَةٌ، وَلَيْسَ لَهَا بَيِّنَةٌ. قَالَ: «فَأَعْطِهَا؛ فَإِنَّهَا مُحِقَّةٌ».

(صحيح)
طبقات ابن سعد ٥٧/٧
وأحمد ١٧٢٢٧
• ═════ ❁✿❁═════ •

2-Қабр азоби сабабларидан: қарз

Саъд ибн Атвалдан ривоят: унинг акаси ўлди. Ҳамда (ортидан) қарз, уч юз дирҳам ва оила(си)ни ташлаб кетди. (Ровий): “Уни оиласига нафақа қилишни хоҳладим”, деди. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Дарҳақиқат, аканг қарзи сабабли тутиб турилибди”, дедилар.
Мен: “Эй Расулуллоҳ, хат-ҳужжатсиз икки динорни даъво қилиб келган аёлни айтмаганда, дарҳақиқат, унинг қарзини ўтаб қўйдим”, дедим. У киши (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Унга бер! Чунки, у ҳақли”, дедилар.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(Саҳиҳ)
Ибн Саъд «Тобақот» 7/57
Аҳмад 17227
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•


#qabrazobi2

3-‏[من أسباب عذاب القبر : الزنا]

قال ﷺ:
(فإذا بقوم أشد شيء انتفاخًا وأنتنه ريحًا وأسوئه منظرًا، فقلت: من هؤلاء؟ قيل: الزانون والزواني).
(صحيح)
سنن النسائي الكبرى ٣٢٧٣

وقال ﷺ:
( وأما الرجال والنساء العراة الذين في مثل بناء التنور، فإنهم الزناة والزواني).

البخاري ٧٠٤٧
• ═════ ❁✿❁═════ •
3-Қабр азоби сабабларидан: зино

У киши соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
“Шунда бир қавм бўлиб, ниҳоятда шишиб кетган, ўта бадбўй ва энг хунук кўринишда эди. Мен: “Ким булар?”, дедим. “Зинокор эркак ва зинокор аёллар”, дейилди”.
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Насоий “Сунан ал-Кубро” (3273)


У киши соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
“Тандирга ўхшаш (нарса) ичра бўлган эркак ва аёлларга келсак, батаҳқиқ, улар зинокор эркак ва зинокор аёллардир”.
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Бухорий (7047).

#qabrazobi3

‏[من أسباب عذاب القبر: عدم التنزه من البول]

عن ابن عباس رضي الله عنهما قال:
مر النبي ﷺ على قبرين فقال: «إنهما ليعذبان وما يعذبان من كبير» ثم قال: «... وأما أحدهما فكان لا يستتر من بوله». (متفق عليه)
وفي رواية لمسلم: لايستنزه من بوله.
وفي رواية للنسائي: لايستبرئ من بوله.

‏ويؤكده حديث ابن عباس وهو حسن بمجموع طرقه وفيه أن النبي ﷺ قال:
«إن عامة عذاب القبر في البول، فتنزهوا من البول».

‏كل هذه الأحاديث والروايات تدل على نجاسة بول الإنسان ووجوب اجتنابه وتوقيه والتحرز منه وتحريم ملابسته، وهذا مجمع عليه.
• ═════ ❁✿❁═════ •
4-Қабр азоби сабабларидан: сийдикдан пок бўлмаслик

Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят:

“Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам икки қабр олдидан ўтиб:

“У иккиси азобланмоқда. Катта (гуноҳ) сабабли азобланмаяптилар”, дедилар. Сўнг: “… Бирларига келсак, у сийдигидан сатрланмасди”, дедилар”.
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(Муттафақун алайҳ)

Муслимнинг ривоятида: “сийдигидан покланмасди”.
Насоийнинг ривоятида: “сийдигидан батамом тозаланмасди”.
Ибн Аббоснинг ҳадисларида, у барча ривоят йўллари билан ҳасан даражасида, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Қабр азоби асосан сийдик сабаблидир. Бас, сийдикдан сақланинглар”, дедилар.
Ушбу ҳадис ва ривоятларнинг бари инсон сийдигининг нажосат экани, ундан четлашиш, сақланиш ва эҳтиёт бўлишнинг вожиб экани ҳамда унга бевосита тегишнинг ҳаром эканига далолат қилади. Бунга ижмоъ қилингандир.

#qabrazobi

‏[من أسباب عذاب القبر: خطباء يأمرون الناس بالبر وينسون أنفسهم]

قال رسول الله ﷺ: لما أسري بي مررت برجال تقرض شفاههم بمقاريض من نار، فقلت: من هؤلاء يا جبريل؟ قال: هؤلاء خطباء من أمتك يأمرون الناس بالبر وينسون أنفسهم، وهم يتلون الكتاب أفلا يعقلون.

(صحيح)
أحمد ١٣٤٢١

المقاريض: جمع مقراض، والمراد : آلة القطع.
• ═════ ❁✿❁═════ •

5-Қабр азоби сабабларидан: одамларни эзгуликка буюриб, ўзларини унутадиган хатиблар-(нутқ ийрод қилувчилар)


Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:

“Исрода (яъни тунда сайр қилдирилганимда) оловдан бўлган қайчилар билан оғизларини кесаётган кишилар олдидан ўтдим.
Ва: “Ким булар, эй Жаброил?”, дедим.
У: “Булар одамларни эзгуликка буюриб, ўзларини унутадиган умматингиз орасидаги хатиблар-(маъруза қилувчилар). Ҳолбуки улар Китоб тиловат қиладилар. Ахир ақл юргизмайдиларми?”, деди”.
•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(Саҳиҳ)
Аҳмад 13421

#qabrazobi5

‏[من أسباب عذاب القبر: الصلاة بغير طهور وعدم نصرة المظلوم]

قال ﷺ:
اُمر بعبد من عباد الله أن يضرب في قبره مائة جلدة، فلم يزل يسأل ويدعو حتى صارت جلدة واحدة، فجلد جلدة واحدة، فامتلأ قبره عليه نارا، فقال: علام جلدتموني؟، قالوا: إنك صليت صلاة بغير طهور , ومررت على مظلوم فلم تنصره.

‏(حسن)
شرح مشكل الآثار ٣١٨٥

قال الإمام الألباني رحمه الله:
هذا إسناد جيد رجاله كلهم ثقات من رجال التهذيب.

السلسلة الصحيحة ٦٤٠/٦

• ═════ ❁✿❁═════ •

۩

6-Қабр азоби сабабларидан: таҳоратсиз намоз ўқиш ва мазлумга ёрдам бермаслик

У киши соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
“Аллоҳнинг бандаларидан бир бандага қабрида юз дарра уриш буюрилди.
У мудом дуо қилиб, сўрайверди, ҳатто бир даррага айланди ва бир дарра урилди.
Шунда қабри оловга тўлди.
У: “Нима учун мени дарраладингиз?”, деди.
Улар: “Чунки, сен таҳоратсиз намоз ўқидинг ва мазлумнинг олдидан ўтиб, унга ёрдам бермадинг”, дедилар”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(Ҳасан)
“Шарҳ Мушкил ал-Асар” 3185
Имом Албоний раҳимаҳуллоҳ деди:
“Бу яхши иснод, исноддаги кишиларнинг бари
«Таҳзиб»нинг сиқот кишилари”.
Силсила ас-Саҳиҳа 6/640.
#qabrazobi6

‏[من أسباب عذاب القبر: منع الأمهات أولادهن الرضاعة]

قال النبي ﷺ:

فإذا أنا بنساء تنهش ثديهن الحيات، فقلت: ما بال هؤلاء؟ فقال: هؤلاء اللواتي يمنعن أولادهن ألبانهن.

(صحيح)
ابن خزيمة ١٩٨٦
• ═════ ❁✿❁═════ •
۩
7-Қабр азоби сабабларидан: оналар фарзандларини эмизишдан маън қилиши

Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
“Баногоҳ кўкракларини илонлар чақаётган аёлларни (кўрдим). Ва: “Буларнинг ҳолати не?”, дедим.
У: “Булар фарзандларини сутдан маън қилган аёллар”, деди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Саҳиҳ,
Ибн Хузайма 1986

#Qabrazobi7

‏[من أسباب عذاب القبر: الغيبة]

عن أنس بن مالك رضي الله عنه قال:

قال رسول الله ﷺ:

"لما عرج بي مررت بقوم لهم أظفار من نحاس يخمشون وجوههم وصدورهم، فقلت: من هؤلاء يا جبريل، قال هؤلاء الذين يأكلون لحوم الناس، ويقعون في أعراضهم".

(صحيح)
أحمد ١٣٣٤٠
أبوداود ٤٨٧٨
• ═════ ❁✿❁═════ •

۩
8- Қабр азоби сабабларидан: ғийбат қилиш

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
“Меърожда мисдан тирноқлари бўлиб, юз ва кўкракларини тимдалаётган қавм олдидан ўтдим.
Мен: “Ким булар, эй Жаброил?”, дедим.
У: “Булар одамларнинг гўштини еб, уларнинг обрўларини тўкадиган кимсалар”, деди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Саҳиҳ
Аҳмад 13340
Абу Довуд 4878

#qabrazobi8