۩ Бузуқлик-(ахлоқсизлик) нимада мавжуд бўлса, албатта, уни булғайди

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ушбу сўзлари собит бўлган:

“Бузуқлик-(беодоблик) нимада мавжуд бўлса, албатта, уни булғайди. Ҳаё нимада мавжуд бўлса, албатта, уни зийнатлайди”. 

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
(Ҳадис) имомлари ривоят қилдилар: Термизий (1974), Ибн Можа (4185) ва бошқалар. Аллома Албоний “Саҳиҳ Адаб ал-Муфрад” (469)да саҳиҳ, деди.

۩ Тинглаш одоби

۞ Аллома Саъдий (раҳимаҳуллоҳ) деди:
“Бирон сўзловчи сенга диний ёки дунёвий ишни сўзлаётганда хуш адаб-ахлоқдандир:

Бу сўз хусусида у билан тортишмаслигинг, агар уни биладиган бўлсанг. Балки уни билмайдиган ва унга (ҳеч) воқиф бўлмаган кишининг қулоқ солишидек унга қулоқ солишинг. Унга (ўзингни) фойда олаётгандек кўрсат, худди доно кишилар қилганларидек…”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Риёз ан-Назиро” (584)

۩ Дин насиҳат-(самимийлик)дир

۞ Ҳофиз Абу Ҳафс ал-Фаллос (вафоти: 248 ҳ) раҳимаҳуллоҳ деди:
Яҳё ибн Саъид ал-Қаттон мени бомдод намозини ўқиб бўлганимиздан кейин тоғ томондан келаётган ҳолимда кўриб: “Қаердан келяпсан? Ана у томонданми?”, деди.
Мен: “Улар билан намоз ўқишга етиша олмай, мана бу масжидда намоз ўқидим”, дедим.
Шунда у киши: “У ерда намоз ўқима! Чунки, уларнинг имоми мўътазилийдир”, деди.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Фаллос “Илал ал-ҳадис” (138-бет, 35-рақам)

۩ Кўплаб ризқ берувчи Зот барча айбу нуқсонлардан покдир.

۞ Имом Яҳё ибн Маъин раҳимаҳуллоҳ деди:

“Биз Миср қишлоқларидан бирида эдик. Бизда бирон нарса йўқ эди ва сотиб олгани ҳам бирон нарса йўқ эди. Тонг отганда баногоҳ олдимизда пиширилган балиқ тўла замбил бўлиб, унинг олдида ҳеч ким йўқ эди. Шунда мендан (бу ҳақда) сўрадилар.
Мен: “Тақсимлаб, еяверинглар”, дедим.
Яҳё: “Аллоҳ бизга ризқ қилиб берган ризқ деб ўйлайман”, деди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
«Тарих» Даврий ривояти (4/5305)

۩ Ҳузайфа розияллоҳу анҳу дедилар: 

۞ “Одамлар бошига шундай кунлар келадики, у замонда фақат чўкаётган кишининг дуоси каби дуо қилган киши нажот топади”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Саҳиҳ, Ибн Абий Шайба (29783)

‏قال ابن القيم رحمه الله:

فَائِدَة

قَالَ تَعَالَى {وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا}

علّق سبحانه الهداية بالجهاد،

فأكمل الناس هداية أعظمهم جهادا،

وأفرض الجهاد:

١- جهاد النفس

٢- وجهاد الهوى

٣- وجهاد الشيطان

٤- وجهاد الدنيا

فمن جاهد هذه الأربعة في الله هداه الله سبل رضاه الموصلة إلى جنته،

ومن ترك الجهاد فاته من الهدى بحسب ما عطل من الجهاد".

[الفوائد ٥٩]

#ابن_القيم
#آيه_وتفسير

• ═════ ❁✿❁═════ •

۩ Фойда

۞ Ибнул Қоййим раҳимаҳуллоҳ деди:

“Аллоҳ таоло деди: ۝ “Бизнинг (Йўлимиз)да жиҳод қилган - курашган зотларни албатта Ўз Йўлларимизга ҳидоят қилурмиз”.۝ (Анкабут: 69).

У субҳанаҳу ҳидоятни жиҳодга боғлиқ эканини айтди.

Демак, одамларнинг энг комил ҳидоятлилари энг улкан жиҳод қиладиганларидир.

Энг фарз жиҳод:
1- нафсга қарши жиҳод
2- истак-хоҳишга қарши жиҳод
3- шайтонга қарши жиҳод
4- дунёга (берилиб кетмасликка) қарши жиҳод
Ким Аллоҳ Йўлида шу тўрт нарсага қарши жиҳод қилса Аллоҳ уни жаннатга элтувчи Ўзининг розилиги йўлларига ҳидоят қилади.

Ким жиҳодни тарк этса, бекор қилган жиҳоди қадар ҳидоятдан мосуво бўлади”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
«Фавоид» (59).

۩ Муҳим бурилиш (нуқтаси)

۞ Шайхул Ислом Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ деди:

“Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг:
“Фаришталар ит бор уйга кирмайди”, сўзлари…
Агар фаришта ит бор уйга кирмас экан,
демак,
фаришталар яхши кўрадиган маънолар қораланган итларнинг хулқи мавжуд бўлган қалбга кирмайди…”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
«Нузул» ҳадиси шарҳи (427-428)

‏قال ابن مسعود رضي الله عنه:

من اغتيب عنده مؤمن فنصره أعطاه الله بها في الدنيا خيرًا، ومن اغتيب عنده مؤمن فلم ينصره أعطاه الله في الدنيا والآخرة شرًّا.
ثم قال:
ما التقم أحد لقمة شرًّا من اغتياب مؤمن، إن قال فيه ما يعلم فقد اغتابه، وإن قال فيه ما لم يعلم فقد بهته.

(حسن)

الجامع لابن وهب ٣١١
• ═════ ❁✿❁═════ •
۞ Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу дедилар:

“Кимнинг олдида бир мўмин ғийбат қилинса ва у киши (ғийбат қилинаётган мўминнинг обрўсини ҳимоя қилиб),
унга ёрдам берса,
Аллоҳ унга дунёда яхшилик ато этади.
Кимнинг олдида бир мўмин ғийбат қилинса ва у киши (ғийбат қилинаётган мўминнинг номусини ҳимоя қилмай), унга ёрдам бермаса,
Аллоҳ унга дунё ва Охиратда ёмонлик беради”.

Сўнг дедилар: “Бирон киши мўминни ғийбат қилишданда ёмонроқ луқмани (ичига) ютмабди.
Агар у киши ҳақида билганини айтса, дарҳақиқат, уни ғийбат қилибди.
Агар у ҳақида билмаганини айтса, дарҳақиқат, унга бўҳтон қилибди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
Ҳасан, Ибн Ваҳб «Жомеъ» (311)

۩ “Уни фақат таҳоратли - пок кишиларгина ушларлар”. (Воқеа: 79).

۞ Имом Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ деди:
“Аллоҳ таолонинг қавли:
“Уни фақат таҳоратли - пок кишиларгина ушларлар”.
Агар унинг вароқ - қоғозини фақат пок кишилар ушласа, демак, унинг маъноларига фақат пок қалблар ҳидоят топа олади”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
«Нузул» ҳадиси шарҳи (428)

۩ Гўзал мавъиза

۞ Имом Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ деди: “… Ким намозни ёмон адо этувчи кимсани кўрса, батаҳқиқ, уни намозни чиройли адо этишга буюради, панд-насиҳат қилади ва етук мавъиза қилади. Чунки, қалб ҳақни гўзал мавъиза билан ижобат қиладики, (уни) қўполлик билан қабул қилмайди.
Айниқса умумий суратда мавъиза қилса ва бирон кишига хосламаса-(йўлламаса).
Агар унга хос айтса, дарҳақиқат, юмшоқ сўзни сўзлайди…”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Фатҳул Борий” (3/143)

۩ Қаъдийя-(ўтириб олувчи) хаворижлар
۞ Ҳофиз Ибн Ҳажар раҳимаҳуллоҳ деди:
“Абул Аббос ибн ал-Мубрид:
“Имрон (хаворижларнинг) сифрийя (фирқасидан) бўлган ўтириб олувчиларнинг бошлиғи, воизи ва шоири эди”, деди.
Сўзи тугади.
Қаъдия-(ўтириб олувчи):
Хаворижлардан бўлган шундай қавмки, уларнинг сўзини айтадилар ва бош кўтариб чиқишни тўғри деб билмайдилар. Балки уни зийнатлайдилар”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Фатҳул Борий” (1/432)

۩ Ёмон оғайнилардан ҳазир бўл!

۞ Хаттоб ибн Муалло ал-Махзумий ўғлига фойдали, узун васият қилди.

Шу васиятда келган сўзлардан:

“Киши шериги билан танилади. Ёмон ошна-оғайнилардан ҳазир бўл! Чунки, улар ҳамроҳларига хиёнат қиладилар, дўстларини маҳзун қиладилар. Уларга яқин келиш қўтирданда юқумлироқ. Улардан воз кечиш одобнинг комиллигидандир”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Ровзатул Уқало” (201)

۩ Аллоҳ бандасининг У Зот учун зиммасига олган нарсани зое қилмайди

۞ Имом Ибнул Қоййим раҳимаҳуллоҳ деди:
“Аллоҳнинг махлуқотлари хусусидаги қонунияти шундай жорий бўлганки:
Ким ҳаромга етишиш ўрнига нақд-(мавжуд) оғриқни ийсор-(ихтиёр) қилса Аллоҳ бунинг ортидан унга дунёда тўкис шодлик беради.
Агар ҳалок бўлса, бас, буюк бахт (ҳали олдинда).
Аллоҳ бандасининг У Зот учун зиммасига олган нарсани зое қилмайди”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Ровзатул Муҳиббин” (618)

۩ Имом Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ деди:

“Имом Аҳмаднинг шуҳрати довруғ қозонганда ташвиш ва маҳзунликлари оғир кечди.
Ўз манзилларини кўп лозим тутдилар…
-Ибн Ражаб деди- мана шундай содиқларнинг ҳолати билан подшоҳ ва бошқаларнинг қалбини ўзига ром қилиш билан, (қолаверса) ҳар қандай йўл билан номи чиқишига ҳаракат қиладиганлар ҳолати ўртасида қанчалар ҳам (фарқ бор-а?) Лекин ҳақиқатлар рўёбга чиққанда шуҳратпарастдан холис маълум бўлади”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Инна Ағбата Авлияий” ҳадиси шарҳи (17)

۩ Аллоҳнинг мўмин кишига фазлу карами ва лутф кўрсатиши

Имом Ибнул Қоййим раҳимаҳуллоҳ деди:
“У Зот уни (яъни мўмин кишини), унга ато этиши учунгина ундан ман қилди.
Унга офият бериш учунгина уни синади.
Унга чин муносабатда бўлиш учунгина уни имтиҳон қилди.
Уни тирилтириши учунгина ўлдирди. Уни бу диёрга чиқариши фақат У Зотга бориши учун шу диёрда тайёргарлик кўриши ва У Зотга элтувчи йўлдан юриши учунгинадир”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
«Фавоид» (79-80)

۩ Расулуллоҳнинг ‎ﷺ‎ йўлларидан ортда қолишдан ҳазир бўл!

۞ Имом Ибнул Қоййим раҳимаҳуллоҳ деди:

“Уч киши бир жангда Пайғамбардан ортда қолди. Бошларига нималар тушганини эшитгансиз.
Умри (давомида) у киши (соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг йўллари)дан ортда қолган кимса ҳақида нима дейсиз?”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Бадаиъул Фавоид” (3/1208)

۩ Зикрлар хусусида набавий йўл

۞ Имом Ибнул Қоййим раҳимаҳуллоҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг зикрлар борасида (тутган) йўллари ҳақида сўзлаб, шундай деди:

“У киши Аллоҳни ҳар вақт ва барча ҳолатларида зикр қилардилар. У кишининг Аллоҳни зикр қилишлари нафаслари қадар юз берарди: тик турган, ўтирган, ён бошлаган ҳолатда, юришлари, минишлари, кезишлари ва қўним топишлари, сафар ва муқимликларида”.

• ═════ ❁✿❁═════ •
“Задул Маъад” (2/332)

[أكثر الخَلْق منحرف في كلامه وسكوته...]

قال الإمام ابن القيم رحمه الله:

"وَفِي اللِّسَانِ آفَتَانِ عَظِيمَتَانِ، إِنْ خَلَصَ الْعَبْدُ مِنْ إِحْدَاهُمَا لَمْ يَخْلُصْ مِنَ الْأُخْرَى:

آفَةُ الْكَلَامِ،

وَآفَةُ السُّكُوتِ،

وَقَدْ يَكُونُ كُلٌّ مِنْهُمَا أَعْظَمَ إِثْمًا مِنَ الْأُخْرَى فِي وَقْتِهَا،

فَالسَّاكِتُ عَنِ الْحَقِّ شَيْطَانٌ أَخْرَسُ، عَاصٍ لِلَّهِ، مُرَاءٍ مُدَاهِنٌ إِذَا لَمْ يَخَفْ عَلَى نَفْسِهِ،

وَالْمُتَكَلِّمُ بِالْبَاطِلِ شَيْطَانٌ نَاطِقٌ، عَاصٍ لِلَّهِ،

وَأَكْثَرُ الْخَلْقِ مُنْحَرِفٌ فِي كَلَامِهِ وَسُكُوتِهِ فَهُمْ بَيْنَ هَذَيْنِ النَّوْعَيْنِ،

وَأَهْلُ الْوَسَطِ - وَهُمْ أَهْلُ الصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ - كَفُّوا أَلْسِنَتَهُمْ عَنِ الْبَاطِلِ، وَأَطْلَقُوهَا فِيمَا يَعُودُ عَلَيْهِمْ نَفْعُهُ فِي الْآخِرَةِ،

فَلَا تَرَى أَحَدَهُمْ يَتَكَلَّمُ بِكَلِمَةٍ تَذْهَبُ عَلَيْهِ ضَائِعَةً بِلَا مَنْفَعَةٍ، فَضْلًا أَنَ تَضُرَّهُ فِي آخِرَتِهِ،

وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِحَسَنَاتٍ أَمْثَالِ الْجِبَالِ، فَيَجِدُ لِسَانَهُ قَدْ هَدَمَهَا عَلَيْهِ كُلَّهَا،

وَيَأْتِي بِسَيِّئَاتٍ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَيَجِدُ لِسَانَهُ قَدْ هَدَمَهَا مِنْ كَثْرَةِ ذِكْرِ اللَّهِ وَمَا اتَّصَلَ بِهِ.
--------
ص١٦١ - كتاب الجواب الكافي لمن سأل عن الدواء الشافي الداء والدواء - فصل اللفظة -


#ابن_القيم
• ═════ ❁✿❁═════ •
۩ Махлуқотларнинг аксари сўзлаши ва сукут сақлашида оғишувчидир…

۞ Имом Ибнул Қоййим раҳимаҳуллоҳ деди:

“Тилда икки улкан офат бор. Агар банда биридан халос бўлса иккинчисидан халос бўлолмайди:
Сўзлаш офати
Ва сукут сақлаш офати.
Гоҳида иккисининг ҳар бири ўз вақтида биридан гуноҳи улканроқ бўлади.
Ҳақни (сўзламай) сукут сақловчи кимса соқов шайтон, Аллоҳга итоатсизлик қилувчи, риёкор, тилёғламалик қилувчидир агар ўзи ҳақида қўрқмаса.
Ботилни сўзловчи эса гапирувчи шайтон, Аллоҳга осий.
Махлуқотларнинг аксари сўзлаши ва сукут сақлашида оғишувчидир. Улар ана шу икки тур ўртасида.
Ўрта йўлни тутганлар -улар тўғри йўл узра юрувчилар- тилларини ботилдан тиядилар ва уни Охиратда фойдаси ўзларига қайтадиган сўзларда ишлатадилар.
Уларнинг биронтаси Охиратда зарар берадиган сўзни қўя туринг, фойдасиз зое бўладиган сўзни сўзлаётганини кўрмайсиз.
Банда Қиёмат Куни тоғлардек ҳасанотлар билан келади ва тили шуларнинг барини вайрон қилганини кўради.
Ҳамда тоғлардек гуноҳлар билан келиб, Аллоҳни кўп зикр қилгани ва У Зотга кўп боғлангани сабабли уларни (яъни гуноҳларни) вайрон қилганини кўради”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Жавобул Кофий” (161)

#til #sukut #gap #soz

۩
۞ Имом Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ деди:

“Ҳайит янги кийим кийган кишига хос эмас.
Балки ҳайит тоат-ибодати зиёдалашиб борадиган кишига хос.
Ҳайит кийим ва улов билан чиройли бўлган кишиники эмас.
Балки ҳайит гуноҳлари мағфират қилинганларникидир”.

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Латоиф ал-Маориф” (483)

#iyd #hayit #tavba

۞ Имом Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ деди:

Салафий пайғамбар йўлидан юз ўгирувчи анавиларда (қуйидагилар) жамланган:

Адаштирувчи шаҳват ва залолатга бошловчи фитналарга эргашиш. Уларда адашиш ва залолат Аллоҳ Пайғамбарини юборган йўлдан чиққанлари қадар мавжуд бўлади”. 

•~~~•┈•⊰✿📖✿⊱•┈•~~~•
“Даръ Таъаруз ал-Ақл ва ан-Нақл” (1/166)