Oʻzbekistonda mollar passport olsa, Rossiyada ular VR shlem oladi: https://meduza.io/shapito/2019/11/25/v-podmoskovie-korovam-vydali-vr-ochki-teper-zhivotnye-pasutsya-na-virtualnom-pole

Yaqinda Half-Life oʻynashini kutamiz.

Prezident administratsiyasi yaxshiroq dizayner yollaganga oʻxshaydi. Ortdagi yozuvdagi shrift yaxshi tanlangan. Umumiy dizayni ham maʼqul, baʼzi joylardagi ikkita boʻshliqni (пробель, space) hisobga olmasa.

National Geographic Travel Toshkent metrosi haqida:

https://www.instagram.com/p/B5mRjtkAeTC/?igshid=1p9b3rwq4qglh

Anton Ptushkin kanali

Bugun suhbat davomida Artermiy Lebedevning yangi video formatini muhokama qilgandik. Shu orada suhbatdoshim Anton Ptushkinning videolaridan xabardor emasligini bildim. Bir yoʻla kanalni va videolarni hamma bilan boʻlishmoqchiman.

Anton — teleboshlovchi. 2017-2018-yillarda Ukrainaning “Орёл и решка” koʻrsatuvini olib borgan. 2018-yildan esa sayohatlaridan qiziqarli epizodlar tayyorlayapti. Bemalol oila bilan maza qilib koʻrsa boʻladi.

Menga juda qiziq boʻlgan epizodlar:

- Yaponiya: https://youtu.be/Gb0TQ7VeApY
- Shveytsariya: https://youtu.be/YtZZ-hxz9TI
- Yangi Zelandiya: https://youtu.be/6ASD8gHrDeE
- Yevropadagi avtosayohati: https://youtu.be/7Usv7Fa-dUI
- Burning Man festivalidan: https://youtu.be/D-113xcG0xg
- va kruizdagi sayohat: https://youtu.be/H76pEfqywAc

Kanaliga bu yerda yozilamiz: https://www.youtube.com/channel/UClI9aidW3X044NeB4QS-yxw

#sayohat #youtube

Ingliz tilida audiokitoblar eshitishni xohlovchilar uchun Theory & Practice nashri rus tilida qiziq material tayyorlagan:

https://theoryandpractice.ru/posts/16143-s-irlandskim-ili-tekhasskim-aktsentom-putevoditel-po-audioknigam-na-angliyskom-yazyke

Masalan, marhum Alan Rikman oʻqigan The Return of the Native kitobidan parcha: https://youtu.be/sBS_TZ7ud9E

Yoki Jeremi Ayronsning ham ovozi va diksiyasi ajoyib (Lolita kitobi): https://youtu.be/inxiWyRZBdI

Qanday kitob oʻqishim haqida bu yerda yozganman: https://farhodjon.uz/blog/how-i-read-books/

#kitob

Yandex.Xaritalar tahrirlovchisi (xalq xaritasi)

Yandex.Xaritalar servisi Oʻzbekistonda (ayniqsa, Toshkentda) juda yaxshi ishlayotganiga qaramay, unda kamchiliklar koʻp. Ayniqsa, mavzelar ichida va shaharlardan tashqariga chiqqanda. Bu kamchiliklardan nolib Yandex tuzatishini kutib oʻtirish ham notoʻgʻri. Xaritadagi kamchiliklarni tuzatish uchun Yandexʼning alohida servisi mavjud: Xalq xaritasi (ruschada Народная карта).

Yandexʼda hisobi bor boʻlgan odam (Yandex.Taksi ishlatayotgan hamma) shu xaritaga kirib turli notoʻgʻri maʼlumotlarni tuzatishi va yangi binolarni kiritib qoʻyishi mumkin. Va shu tuzatishlar 1-2 hafta ichida moderatorlar tomonidan koʻrib chiqiladi va asosiy xaritada chop etiladi.

Yaqinda turmush oʻrtogʻim Yandex.Taksi chaqirganda ilova mavze ichidagi yoʻl yopilganini bilmagan. Haydovchi biroz aylanib kelishiga toʻgʻri keldi. Shu kunning oʻzida men mavze ichidagi baʼzi kichik koʻchalarda oʻtish joylarini tuzatib chiqdim: qayerdadir faqat piyoda yoki velosiped bilan oʻtish mumkin, qayerdadir mashinalar toʻxtash joyi bor, qayerdadir Yandex.Xaritalarda koʻrsatilmagan magazin yoki bino mavjud. Bir hafta oʻtmasdan Yandex mening tuzatishlarim chop etilgani haqida email yozdi.

Asosiy xaritaga ham kompyuterdan, ham telefondan kirdim — rostdan ham tuzatishlar qabul qilingan. Endi haydovchilarni chalgʻitadigan yoʻllar kamaydi va atrofdagi kichik magazinlar xaritada.

Qancha koʻp odam xaritani tahrirlashda qatnashsa, u shuncha haqiqiylashib, toʻgʻrilanib boradi.

#internet @FarLives 🌀

Denver. Iyun 2016

Navbatdagi hikoya Kolorado shtatining Denver shahri haqida.

https://farhodjon.uz/travel/usa/colorado/denver-june-2016/

#sayohat @FarLives 🌀

Qoʻrquv va innovatsiyalar

Qoʻrquvga asoslangan tuzum va siyosatdan innovatsiyalar kutish nooʻrinligi haqida.

https://farhodjon.uz/blog/fear-and-innovations/

@FarLives 🌀

Ispan grippi

Koronavirus tarqalishigacha umuman eshitmagan bitta faktni oʻqib juda hayron boʻldim. Nega menga avval uchramaganligi qiziq.

1918-1919-yillarda (Birinchi jahon urushidan keyin) “Ispan grippi” yoki “ispanka” nomi bilan tarqalgan kasallikdan oʻsha paytdagi Yer aholisining 2,7–5,3% aholisi oʻlgan ekan: taxminan 50–100 millionta odam! Hindistonning oʻzida 18 millionta odam oʻlgan. Xitoyda esa 9,5 millionta.

Vikipediyada:
- https://en.wikipedia.org/wiki/Spanish_flu
- https://ru.wikipedia.org/wiki/Испанский_грипп

Meduzaning bu maqolasi shu kabi viruslar qayerdan paydo bo’lishi haqida yaxshi yozilgan:
https://meduza.io/feature/2020/01/25/otkuda-berutsya-novye-virusy-budet-li-novaya-ispanka-pochemu-my-vse-esche-ne-zarazilis-stydnye-voprosy-o-globalnyh-epidemiyah

Millat ahamiyati

Anchadan beri boʻlishish haqida oʻylab yurgan narsalarimdan biri bu hozirgi zamonda millatning ahamiyati. Adashmasam, haligacha televizor orqali (men televizor koʻrmayman iloji boricha) “oʻzbeklarga u narsa xos, bu narsa xosmas” kabi mavzular muhokama qilib turiladi. Va bunaqa mavzularda gaplashishda har doim hisobga olinishi lozim boʻlgan narsalar bor.

Birinchidan, “toza” millatlar dunyoda deyarli qolmagan. Insoniyatning million yillik tarixida xalqlar juda aralashib ketgan. Oʻrta Osiyoda yashaydigan xalqlarda bemalol arab, fors, moʻgʻul va hatto grek DNKlari topilishi mumkin. Va bu yaxshi; bunga aslo salbiy yondashish kerak emas.

Bundan uch yilcha oldin bir tanishim 23andMe servisidan foydalangandi. Bu servis odamning DNK namunasini olib (soʻlagi yoki oʻgʻiz boʻshligʻidagi teridan), uni tekshirib uzuuun hisobot tayyorlashadi. Hisobotda odamning kelib chiqishi, sogʻligʻiga bogʻliq oʻziga xosliklarni koʻrish mumkin (3-5 haftada tayyorlab berishadi). Tanishimning ajdodlari boʻyicha hisoboti quyidagi fotoda.

Hisobot 100% toʻgʻri chiqmasligi mumkin, lekin yuqoridagi fikrni ilmiy yoʻl bilan qisman tasdiqlaydi: 1,5% grek, 1,1% moʻgʻul. Va bu ham aniq fakt: Oʻrta Osiyo turli xalqlar bilan munosabatda boʻlgan — grek, fors, arab, moʻgʻul, ruslar va hokazo.

Ikkinchidan, yuqoridagidan kelib chiqqanda, millatning oʻziga xosligini ifodalovchi xususiyatlar ham aralashib ketgan. Masalan, “oʻzbeklarga bu xos, u esa xos emas” deydiganlar shu xosliklardan qanchasi din asosida ekanligini unutmasliklari lozim. Lekin diniy nuqtai nazardan esa deyarli hamma xalqlar bir xil. Bundan tashqari, mahalliy urf-odatlarning qanchadir qismi Zardushtiylik dini keng tarqalgan davrlardan beri saqlanib qolgan (masalan, Navroʻz bayrami).

Uchinchidan, koʻp davlatlarda millatga alohida urgʻu berish siyosiy ahamiyatga ega. Davlatda koʻpchilikni tashkil qilgan millatga ularning oʻziga xosligi yoki buyukligini goʻya sifatida singdirib, boshqa millatlarni dushman sifatida koʻrsatib foydalanish haligacha uchrab turadigan juda salbiy tajriba.

Toʻrtinchidan, hozirda koʻpgina rivojlangan davlatlarda turli xil millat vakillari bemalol yashaydi (Shimoliy Amerika va Yevropa, qisman Janubi-Sharqiy Osiyo). Va bu davlatlarda “davlat=millat” ekvivalentligi yoʻq. Shaxsan men uchun davlat nomlanishida biror millatga taalluqlilik yoʻqligi — yaxshi gʻoya. Masalan, AQSh yoki Singapur davlatlarida asosiy aholining millati qaysiligini nomiga aniqlab topish qiyin. Lekin Yaponiya, Oʻzbekiston, Germaniya va hokazo kabi nomlarda qaysi millatga asosiy urgʻu berilishini nomning oʻzidan topsa boʻladi.

Beshinchidan, globallashuv va har qanday maʼlumotni internetdan topish mumkin boʻlgan zamonda shaxsni biror millatga taalluqliligiga qarab baholash — eski va notoʻgʻri.

Umuman olganda, men fuqaro passportida “millati” boʻlimi boʻlishiga, davlat turli koʻrinishlarda shaxsning millatiga eʼtibor berishiga (diskriminatsiyaga ham aylanib ketishi mumkin baʼzida), yoki deputatlikka nomzodlar oʻzlarining millatini alohida koʻrsatishiga (bu — nomzodning yutugʻimas), “biz unaqamiz, biz bunaqamiz” deb hadeb taʼkidlanadigan propagandaga qarshiman. Men davlatimizning nomi nisbatan qisqaroq, biror millatga urgʻu bermaydigan boʻlishini ham xohlardim lekin bu ham bir tarixiy meros va hammamiz (dunyo ham) bu nomga oʻrganib boʻlganmiz.

Til esa boshqa masala.

@FarLives 🌀

UzAuto Motors juda va juda yomon ishlayotganining isboti.

Navbatdagi odamlar soni: 19 159!!!

http://savdo.uzavtosanoat.uz/#/order

😱😱😱

Oʻn toʻqqiz mingta odam mashinaning pulini toʻlab kamida 2 oy kutishga majbur boʻlayotgani achinarli vaziyat. Aslida pul toʻlaganingdan keyin bir hafta ichida mashina eshiging tagida boʻlishi kerak.

@FarLives 🌀

Yandex Toloka

Aytgandek, rus tilini yaxshi biladigan odamlar Yandex Toloka orqali uydan chiqmasdan daromad qilishlari mumkin. Yandexʼning ushbu xizmatida turli vazifalarni bajarib mukofot olsa boʻladi.

Tolokaʼda quyidagi turdagi vazifalar mavjud:
- avmobillarni tekshirish: fotosi toʻgʻri olinganmi, turli shikastlar yetkazilganmi, avtoraqami toʻgʻrimi;
- reklama bannerlarini baholash;
- vebsaytlarni va fotolarni solishtirish;
- qidiruv natijalarini tekshirish;
- Yandex.Mahalla xabarlari moderatsiyasi;
- fotolarda porno bor-yoʻqligini aniqlash (18+) va hokazo.

Foydalanish:
1. Yandex tizimida hisob ochiladi (mail@yandex.ru kabi): https://passport.yandex.uz/registration/mail
2. Tolokaʼda sinov uchun vazifalar bajariladi; har bir bajarilgan vazifa uchun baho beriladi va umumiy reyting profilda koʻrinib turadi: https://toloka.yandex.uz/profile
3. Reyting imkon beradigan pulli vazifalar bajariladi; vazifa qiyinligiga qarab narxi ham oshadi.
4. Ishlab topilgan pul Yandex Pul (Яндекс Деньги) orqali chiqarib olinsa boʻladi.

Hozirda Hamkorbank, InfinBank filiallari va OSON elektron toʻlov tizimi orqali Yandex Pul hamyonini ochish mumkin: https://yandex.ru/support/money/identification/uzbekistan.html

Yandexʼga bu nega kerak?
Hozirda sunʼiy intellekt (artificial intellect) va mashina oʻrganishi (machine learning) juda rivojlanyapti. Shu sohadagi dasturiy taʼminotlar va algoritmlar uchun birlamchi maʼlumot kerak: manavi hotdog, bunisi hotdogmas, degan. Va bunaqa birlamchi maʼlumotlar qancha koʻp boʻlsa shuncha yaxshi. Baʼzi algoritmlarni minglab, millionlab misollarda “oʻrgatib” sifatliroq natija olinadi. Masalan, uy bozoridagi bir qancha xususiyat va vaziyatdan kelib chiqib uyning narxini aytib beradigan algoritm uchun kamida 1-2 yil davomida yigʻilgan uylar va narxlarning toʻplami kerak. Shu toʻplamni asosida model quriladi va bu model tizimga kiritiladigan yangi uylarning taxminiy narxini aniqlash uchun yordam beradi.

Xuddi shu kabi turli fotosuratlarning sifatini, undagi obyektlarni, unda qanaqa voqea boʻlayotganini bilish uchun odamlarning yordami kerak. Tolokaʼda bajariladigan vazifalar natijalari keyinroq Yandex (va boshqa kompaniyalarning) xizmatlarini aqlliroq qiladi.

Masalan, hozir koʻpchilik xarita xizmatlarida binolarni belgilash avtomatik amalga oshadi: bu jarayonda qachonlardir odamlar boʻlgan, lekin hozir juda koʻp binolar fazodan olingan fotosuratlardan aniqlanishi mumkin. Odamlar bu yerda dasturiy taʼminot oʻz ishini qanchalik sifatli qilayotganini tekshirish va xatoliklarni tuzatish uchun kerak.

Men nega bu haqida yozyapman?
Menimcha, buyogʻiga Tolokaʼga oʻxshagan xizmatlar koʻpayadi. Sunʼiy intellekt turli sohalarga kirib kelyapti va bu jarayon tezlashib boraveradi. Shundan kelib chiqib, maʼlumot bilan ishlash sohasi juda rivojlanadi: tozalash, sifatini oshirish, belgilash kabi. Biror qoʻshimcha bilim talab qilmagan holatda bu ishni aholining koʻp qatlami bajarishi mumkin. Uydan chiqmasdan hatto. Faqat til bilish va internetdan xabardor boʻlish yetarli.
Va imkoniyati cheklangan odamlar uchun ham yaxshi imkoniyat.

#internet @FarLives 🌀

Tesla mashinalaridagi avtopilot algoritmi dunyoni shunaqa koʻrarkan.