Facebook Horizon 🤯

addmeto kanali Techcrunchʼdan olib yozishicha, 2020-yilning boshida Facebook oʻzining virtual olamini ishga tushirarkan.

Treyleri zoʻr: https://youtu.be/Is8eXZco46Q

Facebook Horizon deb nomlangan bu olam(lar) Oculus virtual reallik platformalarida ishlaydi (Facebook tomonidan 2014-yilda sotib olingan). Ready Player One filmini eslatvoradi ham. Xuddi ijtimoiy Minecraft.

Va eng asosiysi: odamlarda oʻzining olamini yaratish imkoniyati boʻladi! 🤗

Betasiga bu yerda yozilamiz: https://www.oculus.com/facebookhorizon/

#vr

Lutfiy saylgohi

Shahar tomonidan chiqarilgan juda ajoyib yechimlardan biri — tramvay yoʻlini sayilgoh qilish haqida. Tramvayni sogʻinganlar uchun maqola ichidagi 2-3 ta havola orqali oʻtib eski fotolarni ham koʻrishlari mumkin.

Blogimda: https://farhodjon.uz/lutfi-street

#shahar

@FarLives 🌀

Bayramlarda dam olish

Koʻp davlatlarning bayramlari hozirgi zamonga moʻljallanmagan. Yilning kalendar sanasini bayram va dam olish kuni sifatida eʼlon qilish har doim ham odamlar uchun qulay emas. Kalendar sanasi baʼzi yillarda shundoq ham dam olish kunlariga yoki haftaning noqulay ish kuniga toʻgʻri kelishi mumkin.

Masalan, 1-oktabr — Oʻqituvchi va murabbiylar kuni va bu kunda butun Oʻzbekiston dam oladi (faqat oʻqituvchilar emas). Bu yil dam olish kuni seshanbaga toʻgʻri kelyapti. Hammaga ham 2 kun (shanba, yakshanba) dam olib, keyin dushanba kuni ishlab, soʻng seshanbada yana dam olish qulay emas. Menga dam olish kunlari dushanba yoki juma kunlari boʻlgani maʼqul.

Shuning uchun, bunaqa bayramlarni kalendar kuniga qarabmas, oyning haftasiga nisbatan belgilash lozim: oktabrning birinchi dushanbasi, mayning ikkinchi jumasi kabi. Odamlarda 3 kun dam olish imkoniyati har yili boʻladi. Bayram atrofidagi dam olish kunlarini surish va oldindan noaniqliklar ham boʻlmaydi: baʼzida “qaysi kuni dam olinadi?” degan savolga bayramga yaqin qolguncha javob boʻlmasligi mumkin. Albatta, Yangi Yil, hayit kabi xalqaro bayramlarni butun dunyo bilan nishonlagan maʼqul.

AQShdagi baʼzi bayramlar shunaqa: Shukronalik kuni — noyabrning 4-payshanbasi. Shu hafta nisbatan yalqovroq hisoblanadi: koʻp odamlar bayramni oilasi bilan kutgani uchun, dushanba-seshanbadan boshlab keyingi dushanbagacha dam olishadi odatda.

Oʻqituvchilar kuni haqida yaqinda amerikalik tanishim qiziq gap aytib qoldi:

Bu kunni hamma uchun dam olish kuni sifatida nishonlab iqtisodiyotga zarar yetkazgandan koʻra, shu bir kunda soliqlardan tushadigan pulni oʻqituvchilarning oyligiga qoʻshib berish koʻproq foyda keltirarmidi...

Xalqaro murabbiylar kuni aslida 5-oktabrda nishonlanadi.

@FarLives 🌀

Yorugʻlik tezligi

Hammaga xuddi yorugʻlikning tezligi tezdek tuyuladi. Lekin manavi maqoladagi videodan (sharhlar bilan quyida) keyin oʻylanib qoladi odam.

https://kottke.org/19/01/visualizing-the-speed-of-light

Yorugʻlik Yerning atrofida aylanishi. Ok, bu tez, lekin baribir tezligini sezish mumkin. Juda tez boʻlganda shu oq doira shunchaki chiziq boʻlardi xolos.

Yerdan Oygacha boʻlgan masofadagi yorugʻlikning harakati. Bu xuddi Ping-Pong oʻyinini eslatadi.

Yer va Oydan Marsgacha boʻlgan masofadagi yorugʻlikning harakati xuddi toshbaqanikini eslatadi 😅

Bundan kelib chiqadi-ki, odamzod yorugʻlik tezligi bilan uchishga erishganda ham eng yaqin sayyoralar tizimiga yetib olish uchun 4,37 yil ketarkan. Eslatib oʻtaman: bu vakuumdagi, gravitatsiya maydonlari xalaqit bermagandagi tezlik va kosmik kemaga oʻxshagan katta obyekt bunaqa tezlik olishi va butun qolishi juda va juda qiyin masala.

Xulosa: yorugʻlik tezligi yetarlicha tez emas. Koinotni kengroq oʻrganish uchun umuman boshqacha texnologiyalar yoki usullar kerak (Interstellar filmini eslaymiz yoki Mass Effect oʻyinini).

---

Bu videoda yorugʻlik Marsga 3 minut 2 sekundda yetib boryapti. Unchalik katta boʻlmagan Curiosity (rover, marsyurar) Yerdan uchib Marsga qoʻnishi uchun 9 oy vaqt ketgan. Kattaroq fazo kemasi sekinroq uchadi.

#koinot

Juma oqshomi uchun video: https://youtu.be/JL0Behj7zko

Norvegiyalik kishi hayotidagi oddiy voqealardan zavqlanishini YouTubeʼga qoʻyyapti. Kanalini 600 mingdan koʻp odam kuzatadi! Yuqoridagi va umuman hamma videolariga qoldirilgan izohlar ham ajoyib.

#youtube

Xuddi iOS uchun yozilganidek, macstories.net nashri macOS Catalina uchun ham taqriz yozishibdi:

https://www.macstories.net/news/macos-catalina-the-macstories-review/

#apple

Erkalash shakllari

Ismlarga qoʻshiladigan erkalash shakllari odamning rasmiy ismida boʻlmasligi lozim, deb hisoblayman. Erkalash shakllari bir nechta: -jon, -xon, -oy, -bek, -xoʻja, -boy va hokazo. Koʻpini vaziyatga qarab bitta ism uchun qoʻllasa boʻladi.

Masalan, mening passportdagi ismim “Farhodjon”. Men tugʻilib oʻsgan joyda, odatda, erkalash shakllari ishlatilmaydi (va har qanday ism ikki boʻgʻinga qisqartiriladi), shuning uchun, deyarli hamma uchun men — Farhod. Baʼzilar ismimga “-bek” qoʻshishadi: Farhodbek. Kamdan-kam holatda “Farhodjon” sifatida oʻzimni tanishtiraman. Chunki, ism uchun qoʻshimchalar ortiqcha deb hisoblayman va menga murojaat qiladiganlarning vaqtini olishni xohlamayman.

Hayotim davomida ismimni yozish uchun oʻrtacha xitoylikdan koʻra ancha koʻp vaqt sarflaganman, deb hisoblayman. Har safar ismimni yozganda 2-3 sekund koʻproq vaqt sarflashga toʻgʻri keladi. Ayniqsa, qoʻlda (!) yozish majburiyati tugʻilganda.

Oʻtgan yili oʻgillarimning ismlaridan “jon” qoʻshimchasini oldirib tashladim. FDXYo boʻlimi rahbari ancha qarshilik qildi: “shunaqa chiroyli ismlarni xunuklashtiryapsiz” kabi. Lekin men oʻgillarimning ismiga ixtiyoriy qoʻshimchani qoʻshish va ozroq boʻlsa ham vaqtini yozuv uchun sarflamaslik imkoniyatini berishimni tushuntirdim. Xullas, endi: Yunusjon → Yunus, Foziljon → Fozil.

Aytgandek, tabaqalashtirish bilan bogʻliq baʼzi qoʻshimchalar mavjud, masalan, erkaklar uchun “xoʻja” va “xon”. Oʻylaymanki, bular yaqinda oʻz kuchini yoʻqotadi. 21-asrda odamlarning geni va ismi asosida alohida tabaqalashtirish uchun joy qolmayapti.

#oʻzbek_tili

​​Yangi oʻzbek alifbosi uchun poster

2016-yilda hazilsifat qilib “yangi oʻzbek alifbosini” eʼlon qilgandim:
abdefghijklmnopqrstuvxyz6g'w4ng

Kuni kecha shu “alifbo” uchun poster qildim. Endi, u — tushunarliroq, kirillcha alifbo bilan solishtirsa boʻladi. Va bemalol chop etib devorga osib ham qoʻyish mumkin!

https://farhodjon.uz/projects/new-uzbek-alphabet-poster/

Yuqoridagi havola boʻyicha oʻtib PDF faylni yuklab olish mumkin.

#loyiha #oʻzbek_tili

Uyquning muhimligi haqida: https://www.ted.com/talks/matt_walker_sleep_is_your_superpower

Muallif Why We Sleep: Unlocking the Power of Sleep and Dreams nomli kitobni yozgan.

Bu yerda bir qancha odamlar rus tilida timlidlar (team lead, тимлид) uchun orttirilishi lozim bo'lgan bilimlar xaritasi va rivojlanish modelini qurishyapti. Har bir kompaniyada timlid har xil vazifalarni bajaradi. Shuning uchun, mualliflar o'nlab kompaniyalarda timliddan nima kutilishini aniqlab chiqishgan.

Menimcha, rahbarlik, odamlar bilan ishlaydigan, mas'uliyati kattaroq bo'lgan har qanday lavozimda ishlaydigan odam uchun juda foydali. Masalan, bu yerda komanda yig'ish, odamlarni o'stirish, ular qiladigan ishga yoki harakatlariga to'g'ri fikr berish (feedback), biznesni tushunish, korporativ madaniyat va hokazolar haqida yozilgan.

Nisbatan soddaroq lavozimda ishlaydigan odamlar uchun bu boshlig'idan nima talab qilishni bilish, effektivroq ishlash uchun nimalar yetishmayotgani va qanaqa yordam berishni o'rganish uchun kerak.

https://github.com/tlbootcamp/tlroadmap

#boshqaruv

Abdulla Qodiriy parkida qurilayotgan mehmonxona haqida

Kun.uz nashri Toshkent shahar hokimligiga asoslanib yozishicha, Abdulla Qodiriy parkining ichida mehmonxona qurilarkan: https://youtu.be/61YblxFxILA

Menimcha, bu o'ta axmoqona qaror. Mehmonxona ixtiyoriy joyda boʻlishi mumkin: hokimlikda ishlaydigan va shu yechimni qabul qilgan masʼul shaxslarning mahallasida, yangi qurilayotgan biror turar-joy oʻrnida, yoki eski Chorsu mehmonxonasida. Lekin shaharda yashaydigan odamlarga tegishli boʻlgan umumiy joyni olib biznesga berish juda ham kutilmagan va kalta oʻylangan qaror.

Odamlar uchun sayr qiladigan, dam oladigan, oʻzlarini yaxshi his qiladigan yashil hududlarni koʻpaytirish lozim. Shu mehmonxona oʻrniga attraksionlarsiz biror kichik bogʻ bilan favvora qoʻyilishi shu atrofda yashaydigan odamlarga ancha yordam bergan boʻlardi. Mehmonxona sifatida xususiy hududga aylantirish Abdulla Qodiriy koʻchasidagi tirbandlikni yanada murakkablashtiradi.

Hokimiyat biror qaror chiqarishdan oldin aholi fikrini ham oʻrgansa yaxshi boʻlardi. Masalan, Abdulla Qodiriy parkining qayta qurish boʻyicha eʼlon qilingan loyihaga qoldirilgan fikrlarni oʻqib koʻrish mumkin. Yoki xuddi shu mehmonxona qurish haqidagi yechimni Facebookʼdagi muhokamasi: https://www.facebook.com/Toshkenthokimligi/videos/956674771337384/

Qiziq holat: shu videoning oʻzbekchasi qoʻyilgan postda birorta ham fikr yozilmagan...

Shu yerda Stiv Jobsning bir qiziq gapini keltirmoqchiman:

I have my own theory about why the decline happens at companies like IBM or Microsoft. The company does a great job, innovates and becomes a monopoly or close to it in some field, and then the quality of the product becomes less important. The product starts valuing the great salesmen, because they're the ones who can move the needle on revenues, not the product engineers and designers. So the salespeople end up running the company.
Steve Jobs: When salespeople run tech giants it's over

Qoʻlbola tarjimasi:

IBM yoki Microsoft kabi kompaniyalarda nega qulash roʻy berishi boʻyicha mening nazariy fikrim bor. Kompaniya zoʻr ish va innovatsiyalar qilyapti va biror sohada monopoliyaga aylanyapti (yoki shunga yaqin), keyin mahsulot sifatining muhimligi kamayadi. Mahsulot buyuk sotuvchilarni qadrlashni boshlaydi, chunki ular daromadni oldinga suruvchilardir, mahsulot injenerlari va dizaynerlaridan farqli ravishda. Shunday qilib sotuvchilar kompaniyani oʻldiradi.

Shahar ham bir mahsulot, startap. Shu yerda yashaydigan aholi esa uning foydalanuvchilari va mijozlaridir.

#shahar @FarLives 🌀

Airpods Pro

Shu yil mayda AirPods haqida yozgandim. Keyinroq Telegram kanalimda Sony WF-1000M3 haqidagi postimda AirPodsʼning menga eng nomaqbul tomonini keltirgandim:

AirPods, masalan, mening qulog'imga yaxshi "o'tirmadi": ba'zida tushib ketadi.

28-oktabrda esa Apple AirPodsʼning haqiqiy yangi versiyasini taqdim qildi: AirPods Pro. Apple “Pro” kengaytmasini qoʻshib chiqaradigan mahsulotlarini professional odamlar uchun, deb hisoblanadi: iPad → iPad Pro, MacBook → MacBook Pro. Lekin oxirgi paytlardagi oʻzgarishlarga qaraganda, “Pro” mahsulotlar shunchaki nisbatan koʻproq imkoniyatlari bor, kuchliroq konfiguratsiyaga ega va qimmatroq qurilmalar tushunilyapti: iPhone Pro faqat professionallar uchunmas, shunchaki, kamerani farqiga boradigan foydalanuvchilar uchun. AirPods Pro ham iPhone Pro kabi: ovoz bilan ishlaydigan professionallargamas, shunchaki, ovozni farqlay oladigan va qimmatroq qurilmani olishga tayyor odamlar uchun.

Sony xuddi shu segmentdagi naushniklarini chiqarganda ulardagi shovqinni yoʻqotish tizimi sifatli boʻlishiga shubhalangandim. Chunki, Bose QC35 kabi naushniklar quloqning atrofiga joylashadi (over ear) va quloq uchun oʻziga xos vakuum hosil qiladi (ularning nomi ham inglizchada “headphones” — quloqqa bogʻliq joyi yoʻq). Lekin boshning formasiga qarab ochiq joylardan tashqaridagi shovqin quloqqa eshitilishi mumkin. AirPods Pro esa ambushyuralar (ear tip) orqali quloq teshigining oʻziga joylashadi (inglizchada “earbuds” yoki “earphones”) va shu teshikning oʻzigagina ovoz oʻtkazmaydi. Bu quloqni terlatmasdan shovqinni oʻtkazmaslikka olib keladi — 👍

AirPods Pro farqlari:
- shovqinni yoʻqotish funksiyasi;
- shaffoflik rejimi: ham tashqarini, ham AirPods Pro berayotgan ovozni eshitish;
- silikondan qilingan ambushyuralarning 3 xili mavjud: deyarli barcha quloqlarga toʻgʻri keladi va quloqqa yaxshi joylashadi;
- qoʻngʻiroq va musiqani, yana shovqinni yoʻqotish rejimini boshqarish sensori (eskisida ikki marta AirPodsʼni turtish kerak edi);
- suvdan himoya: yomgʻirda ham foydalanish mumkin.
va hokazo.

Menga eng muhim joyi ular quloqdan tushib ketmasligi. Menda AirPods yurganda, ovqat yeganda asta-sekin tushib ketadi. Shuning uchun ularni tashqarida taqqanda xavotirda yuraman. Va Bose QC35 kabi shovqinni yoʻqotishi. Bu yerda yozishlaricha, AirPods Proʼdagi shovqinni yoʻqotish rejimi (ANC — active noise cancellation) Boseʼdan koʻra yaxshiroq: https://twitter.com/ryan/status/1189643522418151424

Keyinroq eski AirPodsʼni yangisiga almashtirsam kerak. Ovoz sifatini Bose bilan ham solishtirish lozim: oddiy AirPods ovoz sifatida Boseʼdan orqada.

Bu yerda Markes Braunlidan qisqa taqriz: https://youtu.be/MrUhzYdcX6w

Wylsacomʼdan ruscha taqriz: https://youtu.be/jO-OLfWVMd4

Aytgandek, bu safar Apple shu mahsulotini tinchgina, hech qanaqa shovqinlarsiz chiqargandan soʻng Twitterʼning tomi ketdi: lentamda juda koʻp odamlar AirPods Pro haqida yozishni boshladi. Qiziq.

#gadjetlar @FarLives 🌀

AR (augmented reality) yaxshigina rivojlanganini shu videoda ko'rsa bo'ladi. MEISAI ilovasida odamlarni yoki odamlar atrofini turli filterlar bilan real vaqtda ajratsa bo'ladi: https://apps.apple.com/us/app/meisai-ar-filter/id1478222840 #ilova

Yana bitta boʻlak qoʻshib yoʻlni kengaytiraylik, hammasi yaxshi boʻladi...

https://twitter.com/urbanthoughts11/status/1191295205187686400

#shahar