FactNameh | فکت‌نامه
113K subscribers
3.42K photos
708 videos
3 files
3.81K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
انتساب اظهارنظر جعلی به وزیر دفاع روسیه

🔹خبری در شبکه‌های اجتماعی و برخی سایت‌های خبری مبنی بر هشدار وزیر دفاع روسیه به آمریکا و اسرائیل درباره عواقب جنگ با ایران منتشر شده است.

🔹این خبر همراه پستی به زبان انگلیسی در شبکه ایکس است که به نقل از وزیر دفاع روسیه نوشته ایران دارای «نظام موشکی تهاجمی» پیشرفته‌تر از آمریکا است.

🔹بر اساس این ادعا، وزیر دفاع روسیه از آمریکا و اسرائیل خواسته «فورا جنگ را تمام کرده و شکست عملیات نظامی‌شان علیه ایران را اعلام کنند».

🔹چنین اظهاراتی در هیچ منبع معتبر خبری منتشر نشده و این ادعا که وزیر دفاع روسیه چنین چیزی گفته یا نوشته باشد، نادرست است.

🔹همچنین، عکسی که در این پست‌ها استفاده شده، متعلق به سرگئی شویگو، وزیر دفاع «پیشین» روسیه است.

🔹موضع رسمی روسیه پس از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، محکوم کردن حملات و درخواست برای توقف درگیری‌ها بوده است که عمدتا از سوی پوتین، سخنگوی کرملین و وزارت خارجه مطرح شده، نه با این ادبیات و نه از سوی وزیر دفاع.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 هزار ساعت آفلاین؛ توهمی به نام «اینترنت داخلی»

🔹ایران شاهد طولانی‌ترین خاموشی سراسری اینترنت است اما مقام‌ها و مبلغان جمهوری اسلامی مدعی‌اند که مردم به اینترنت دسترسی دارند، اما برای سایت‌های داخلی.

🔹اصولا چیزی به نام «اینترنت داخلی» وجود ندارد. طبق تعاریف تمام نهادهای مرجع، اینترنت یک سیستم جهانی است و در حال حاضر مردم داخل ایران از آن محرومند.

🔹از اوایل دی‌ماه ۱۴۰۴ تا امروز بیش از ۶۱ روز اینترنت قطع بوده و جمهوری اسلامی اتصال این شبکه را تنها برای برخی افراد و نهادهای خاص فراهم کرده است.

🔹به اذعان خود مقام‌های حکومت ایران، قطع اینترنت در بخش اقتصاد کلان روزانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان خسارت وارد می‌کند و معیشت دست‌کم ۱۰ میلیون نفر را به خطر انداخته است.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی رویارویی قایق تندروی ایران و شناور آمریکایی، قدیمی است

🔹ویدیویی به‌طور گسترده در اینستاگرام بازنشر شده که ادعا می‌کند رویارویی ناوگان آمریکا و قایق‌های ایرانی برای باز کردن تنگه هرمز در روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو با توضیحاتی مانند «درگیری قایق‌های تندرو ایرانی با شناورهای آمریکایی در تنگه هرمز» یا «وضعیت تنگه‌ی هرمز پس از شکست گفت‌و‌گوی‌های اسلام آباد» منتشر می‌شود.

🔹این ویدیو قدیمی است و به رویدادهای اخیر مانند بسته شدن تنگه هرمز، شکست مذاکرات در پاکستان یا جنگ اخیر بین ایران و آمریکا ارتباطی ندارد.

🔹وب‌سایت رسمی ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده این ویدیو را ۳۰ خرداد ۱۴۰۱ منتشر کرده بود.

🔹سنتکام در آن زمان با انتشار این ویدیو از برخورد «ناایمن» و «غیرحرفه‌ای» سه شناور سپاه با کشتی‌های «یو‌اس‌اس سیروکو» و «یو‌اس‌ان‌اس چاکتا کانتری» در تنگه هرمز انتقاد کرد.

🔹بنابراین ادعای ارتباط این ویدیو با تحولات اخیر، «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست افزایش بارندگی با نابودی رادارهای آمریکایی اطراف ایران

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده «نابود کردن رادارهای آمریکایی در کشورهای اطراف ایران» خشکسالی تحمیلی ۲۵ ساله بر ایران را از بین برده و باعث آغاز بارندگی شده است.

🔹گفته شده این خشکسالی نتیجه اثر مغناطیسی و سیستم «هارپ» دشمن بوده است.

🔹اگرچه بارندگی‌های امسال افزایشی بوده، اما این بی‌سابقه نیست.

🔹میزان ریزش‌های جوی در سال زراعی ۱۳۹۷-۱۳۹۸ تا ۱۴ فروردین، بیش از ۲۷۸ میلیمتر بود که بسیار بیشتر از میزان بارندگی سال زراعی جاری (۱۷۵ میلیمتر تاکنون) است.

🔹رادارهای هدف قرار گرفته شده در منطقه نظامی و پدافندی بودند و در هیچ کجا به هدف قرار گرفتن رادارهای هواشناسی اشاره‌ای نشده است.

🔹حتی اگر رادارهای هواشناسی هم مورد هدف بودند، این رادارها فقط برای سنجش از دور هستند و توانایی تغییر آب‌وهوا را ندارند.

🔹به طور کلی امکان کنترل آب‌وهوا بسیار محدود است و تنها روش نسبتا پذیرفته‌شده علمی، بارورسازی ابرها است که آن هم اثر محدود و غیرقابل تضمین دارد.

🔹«هارپ» یک برنامه پژوهشی ایالات متحده برای لایه یونوسفر است که در سال ۱۹۹۳ راه‌اندازی شد.

🔹هیچ سند علمی در تأیید نظریات توطئه مبنی بر ارتباط هارپ با زمین‌لرزه یا تغییرات آب‌وهوایی وجود ندارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای «بارش باران در ایران در پی نابودی رادارهای آمریکایی مستقر در اطراف کشور» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 خسارت قطع اینترنت روزی چقدر است؟

🔹افشین کلاهی، رئیس کمیسیون دانش‌بنیان اتاق بازرگانی ایران می‌گوید: خسارت روزانه قطع اینترنت برای اقتصاد ایران، به صورت مستقیم ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار و با احتساب خسارت‌های غیرمستقیم، روزانه ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار است و از این جهت خسارت قطع اینترنت که دولت ایران مسئول آن است، از خسارت آسیب نگ به زیرساخت‌هایی مانند پل B1 کرج یا نیروگاه‌های تولید برق، بیشتر است.

🔹بررسی فکت‌ها و شواهد و قرائن نشان می‌دهد آنچه گفته شده، تقریبا درست است.

🔹طبق گفته‌های وزیر ارتباطات، زیان روزانه قطع اینترنت برای اقتصاد دیجیتال روزی ۵ هزار میلیارد تومان است که با احتساب متوسط نرخ دلار مبادله‌ای معادل حدود ۳۸ میلیون دلار می‌شود.

🔹محاسبات فکت‌نامه بر اساس سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی نیز نشان می‌دهد ارزش افزوده بخش دیجیتال اقتصاد ایران که تحت تاثیر اختلال و قطع اینترنت قرار می‌گیرد، روزانه حدود ۴۰ میلیون دلار است.

🔹با اطلاعات موجود، برآورد و محاسبه دقیق خسارت غیرمستقیم قطع اینترنت به کسب‌وکارهای دیگر ممکن نیست، اما گزارش رسانه‌ها از داخل ایران نشان می‌دهد بسیاری از کسب‌وکارها به طور غیرمستقیم از قطع اینترنت زیان دیده‌اند.

🔹ابعاد این خسارت آنقدر بزرگ به نظر می‌رسد که بتوان میزان خسارت غیرمستقیم قطع اینترنت را در حد و اندازه خسارت مستقیم آن ارزیابی کرد.

🔹با این حساب فکت‌نامه به صحبت‌های رئیس کمیسیون دانش‌بنیان اتاق ایران نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 راستی‌آزمایی تصاویر جنگ / بخش پنجم

🔹همزمان با تداوم جنگ و پس از آن، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر می‌شود که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در قسمت پنجم از این سری‌ویدیوها، چند نمونه دیگر از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از ماجرای عکس پربازدید موشک صورتی تا ویدیویی با ادعای درگیری قایق‌های سپاه و شناورهای آمریکا در روزهای اخیر.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
انتساب نادرست یک تصویر به نصب پرچم عراق در میدان آزادی تهران در روزهای اخیر

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و گفته شده مربوط به اهتزاز پرچم عراق در میدان آزادی تهران در روزهای اخیر است.

🔹کاربران این تصویر را با اظهاراتی از جمله «شاد شدن روح صدام» بازنشر کرده‌اند و برخی آن را به حضور حشدالشعبی مرتبط دانسته‌اند و برخی چهره‌های شناخته‌شده از جمله علی کریمی نیز این ادعا را بازنشر کرده‌اند.

🔹تصویر پرچم عراق در میدان آزادی، واقعی است اما قدیمی و مربوط به سفر نخست‌وزیر سابق عراق در تیرماه ۱۴۰۱ است.

🔹در موارد مشابهی در گذشته پرچم‌های ترکیه، چین، روسیه و آذربایجان هم در ایران به مناسبت سفر سران این کشورها در تهران برافراشته شده است.

🔹این روزها، تصاویر تاییدشده و فراوانی از حضور نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی از جمله حشدالشعبی، فاطمیون و زینبیون در ایران منتشر شده اما این عکس، ارتباطی به این روزها ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست اخراج ۴۰۰۰ مخالف سیاسی ایرانی از آمریکا

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که قرار است ۴۰۰۰ ایرانی مخالف جمهوری اسلامی از خاک آمریکا اخراج شوند و این اقدام در نتیجه‌ یک توافق پنهان میان جمهوری اسلامی و آمریکا است.

🔹هیچ سند رسمی یا گزارش معتبری وجود ندارد که نشان دهد آمریکا در حال اخراج «۴ هزار ایرانی مخالف جمهوری اسلامی» از خاک خود است.

🔹یک فعال رسانه‌ای آمریکایی از احتمال اخراج سه تا چهار هزار «Iranian Elites» صحبت کرده است. منظور از این عبارت، ایرانیان نزدیک به حکومت هستند، نه مخالفان سیاسی.

🔹ایالات متحده تا امروز ویزا و اقامت چهار فرد نزدیک به جمهوری اسلامی را ملغی کرده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 موشک صورتی

🔹در قسمت ۲۶۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره موضوع «سپر انسانی» و این‌که تامین امنیت شهروندان ایرانی برای جمهوری اسلامی چقدر اولویت دارد، صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه به مرور کارزارهای نشر اطلاعات نادرست در روزهای جنگ می‌پردازیم و سپس به بهانه انتشار تصویر ساختگی «موشک صورتی»، یکی از همین کمپین‌ها را بررسی می‌کنیم.

🔹انتساب یک نقل قول به وزیر ارتباطات درباره وضعیت اینترنت و همچنین برآوردها از خسارت اقتصادی قطع اینترنت در ایران، موضوعات دیگر این قسمت هستند.

🔹در ادامه درباره رد ادعای حمله جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی آمریکا در کویت با جنگنده‌های سوخو ۲۴ و بمب‌های روسی توضیح می‌دهیم.

🔹نقل قولی از قالیباف درباره مذاکرات اسلام‌آباد، ویدیوی منتسب به رویارویی قایق‌های سپاه و شناورهای آمریکا در تنگه هرمز، دو ادعا درباره پل بی۱ کرج و پل سفید اهواز، ویدیوی شلیک تصادفی یک نیروی امنیتی جمهوری اسلامی و انتساب یک نقل قول به وزیر دفاع روسیه، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 موشک صورتی

🔹در قسمت ۲۶۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره موضوع «سپر انسانی» و این‌که تامین امنیت شهروندان ایرانی برای جمهوری اسلامی چقدر اولویت دارد، صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه به مرور کارزارهای نشر اطلاعات نادرست در روزهای جنگ می‌پردازیم و سپس به بهانه انتشار تصویر ساختگی «موشک صورتی»، یکی از همین کمپین‌ها را بررسی می‌کنیم.

🔹انتساب یک نقل قول به وزیر ارتباطات درباره وضعیت اینترنت و همچنین برآوردها از خسارت اقتصادی قطع اینترنت در ایران، موضوعات دیگر این قسمت هستند.

🔹در ادامه درباره رد ادعای حمله جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی آمریکا در کویت با جنگنده‌های سوخو ۲۴ و بمب‌های روسی توضیح می‌دهیم.

🔹نقل قولی از قالیباف درباره مذاکرات اسلام‌آباد، ویدیوی منتسب به رویارویی قایق‌های سپاه و شناورهای آمریکا در تنگه هرمز، دو ادعا درباره پل بی۱ کرج و پل سفید اهواز، ویدیوی شلیک تصادفی یک نیروی امنیتی جمهوری اسلامی و انتساب یک نقل قول به وزیر دفاع روسیه، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:14 مقدمه
00:02:46 امنیت شهروندان ایرانی برای جمهوری اسلامی چقدر اولویت دارد؟
00:13:43 بررسی کارزار دیس‌اینفورمیشن جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
00:20:00 خسارت قطع اینترنت روزی چقدر است؟
00:26:43 نقل قول جعلی منسوب به وزیر ارتباطات درباره اینترنت
00:28:38 ادعای نادرست حمله به پایگاه آمریکا در کویت با جنگنده سوخو۲۴
00:33:41 کمپین رسانه‌ای با عکس ساختگی موشک صورتی
00:40:59 انتساب اظهارات نادرست به قالیباف پس از مذاکرات اسلام‌آباد
00:42:58 ویدیوی رویارویی قایق تندروی ایران و شناور آمریکا قدیمی است
00:43:55 ادعای نادرست وجود لانچر موشک روی پل «بی‌۱» کرج
00:44:46 تصویر ساختگی از زنجیره انسانی برای دفاع از پل سفید اهواز
00:46:05 ویدیوی منتسب به دو زن چادری مسلح و شلیک تصادفی
00:47:25 انتساب اظهار نظر جعلی به وزیر دفاع روسیه
00:49:11 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 پاسخ به چند سوال درباره تبعات محاصره دریایی ایران

🔹معلوم نیست محاصره دریایی ایران تا چه زمانی و با چه شدتی ادامه داشته باشد؛ اما این محاصره و آثار و تبعات آن برای اقتصاد ایران، سوال‌های زیادی را مطرح کرده است:

تجارت خارجی، صادرات و واردات چقدر تاثیر قرار می‌گیرد؟

🔹بیش از ۹۵ درصد تجارت خارجی ایران که سال ۱۴۰۴ به ۱۱۰ میلیارد دلار رسید، از طریق بندرهای جنوبی انجام می‌شود. هرگونه اختلالی در این بندرها تبعات اقتصادی قابل توجهی به دنبال دارد.

محاصره چه تاثیری در واردات کالاهای اساسی و مواد غذایی دارد؟

🔹محموله‌های اساسی مانند غذا و دارو به شرط بازرسی از محاصره معاف شده‌اند، اما این فرآیند بر سرعت و هزینه نقل و انتقال آنها تاثیر منفی می‌گذارد. ایران می‌گوید برای ۶ ماه آینده ذخایر کالاهای اساسی را تامین کرده است؛ همچنین بعد از جنگ ۱۲ روزه ایران اقداماتی مانند واگذاری اختیارات واردات کالاهای اساسی به استان‌ها و افزایش چشمگیر واردات از روسیه و آسیای میانه انجام داده است. با این حال، حتی به فرض نبود مشکل در واردات کالاهای اساسی، همچنان نگرانی از تاثیر شوک اقتصادی روی بازار کالاهای اساسی وجود دارد.

تاب‌آوری ایران چقدر است؟

🔹اوضاع اقتصادی ایران، حتی بدون جنگ و محاصره نیز بحرانی است. ناتوانی ایران از صادرات نفت و توقف فعالیت بندرهای جنوبی، وضعیت بحران اقتصادی را پیچیده‌تر خواهد کرد. از این فراتر، محدودیت ذخیره‌سازی نیز میزان آسیب‌پذیری ایران را بیشتر می‌کند. در صورت تعطیلی اجباری چاه‌های نفت، فرایند بازگرداندن آنها پرهزینه و پرخطر خواهد بود و حتی امکان از دست رفتن دائمی چاه‌ها وجود دارد.

ریسک تداوم محاصره اقتصادی و بسته بودن تنگه هرمز برای اقتصاد دنیا چقدر است؟

🔹زیاد. بیش از یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و نزدیک به یک‌سوم تجارت جهانی گاز مایع به تنگه هرمز وابسته است. علاوه بر انرژی، تنگه هرمز گلوگاه مهمی برای تجارت جهانی کودهای شیمیایی، گوگرد و متانول است که اختلال در آن، امنیت غذایی و صنایع کشاورزی جهان را تهدید می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 نقل خاطره‌ای در مورد نظر علی خامنه‌ای درباره موسیقی، در مقابل نقل‌قول مستقیم او از همان سال‌ها

🔹داوود نماینده - گوینده و دوبلور - اخیرا خاطره‌ای درباره موسیقی را به علی خامنه‌ای منتسب کرده است. این خاطره و نظر مستقیم علی خامنه‌ای را ببینید و بشنوید.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
مجموعه ادعاهای نادرست کیهان درباره بحرین

🔹روزنامه کیهان در واکنش به نامه شکایت بحرین از ایران به سازمان ملل، مدعی شد مردم بحرین خود را ایرانی می‌دانند، فارسی صحبت می‌کنند و خواهان الحاق به ایران هستند.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است.

🔹زبان رسمی بحرین، عربی است و اگرچه فارسی در میان بخشی از جامعه (حدود ۸ تا ۱۰ درصد) رواج دارد، اما زبان غالب نیست.

🔹همچنین ترکیب جمعیتی بحرین عمدتاً عرب است و بخش بزرگی از جمعیت را کارگران مهاجر تشکیل می‌دهند.

🔹هیچ نظرسنجی معتبری نشان نمی‌دهد مردم بحرین خواهان پیوستن به ایران هستند.

🔹بر اساس نظرسنجی‌ها، ۱۷٪ از سنی‌ها و ۴۲٪ از شیعیان بحرین روابط خوب با ایران را مهم می‌دانند، اما این به معنای خواست الحاق نیست.

🔹در همین حال، ۵۲٪ از سنی‌ها و ۴۲٪ از شیعیان نیز روابط خوب با آمریکا را مهم ارزیابی می‌کنند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به مجموعه ادعاهای روزنامه کیهان نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM