🇰🇷🇰🇵 Güney Kore'den Kuzey'e 'drone' özrü

🎙 Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, bu yılın başlarında Kuzey Kore’ye gönderilen dronlar nedeniyle duyduğu üzüntüyü ifade etti ve söz konusu eylemleri 'sorumsuzluk' olarak nitelendirdi.

❓ Ne olmuştu?

🛫 Ocak ayında, Güney Kore'den Kuzey'e drone'lar gönderildiği ortaya çıkmıştı. Başta, Güney resmi makamları olayla bir ilgilerinin bulunmadığını söylemiş, Pyongyang yönetimi ise 'yeni drone'ların gelmesi halinde korkunç bir karşılık vereceklerini' söyleyince Güney'de soruşturma başlatılmıştı.

🔍 İşte bu soruşturmanın sonucunda, başkan Lee, olaya bazı devlet görevlilerinin de karıştığının ortaya çıkarıldığını söyledi.

🎙 “Ulusal İstihbarat Servisi’nden bir yetkili ile görevde bulunan bir askerin olaya karıştığı doğrulanmıştır” diyen Lee, şu açıklamayı yaptı:

❗️ "Kimi kişilerin sorumsuz ve pervasız eylemlerinin yol açtığı gereksiz askeri gerilim nedeniyle Kuzey’e üzüntülerimizi ifade ediyoruz. Bu tür eylemler, ulusal strateji açısından gerekli görüldüğünde dahi, son derece dikkatli bir şekilde ele alınmalıdır."

🤝 Lee bu arada Kuzey'in 'dostu' olmasa da ilişkileri onarmaya çalışan bir lider. Hatta Çin konusunda da benzer bir tutuma sahip. Bu özür açıklaması ise Kuzey'de nasıl yankılanacak henüz bilmiyoruz. En son Kuzey, Güney'le ipleri tamamen koparmıştı.

🇰🇷 Güney Kore'de Merkez Bankası yeni başkan adayı döviz zengini çıktı

• Güney Kore Merkez Bankası (BOK) Başkanlığı’na aday gösterilen Shin Hyun-song (신현송) göreve hazırlanırken sahip olduğu yüksek tutarlı yurt dışı varlıklar nedeniyle pazartesi günü kamuoyunun dikkatini çekti.

• Shin onay oturumu öncesinde malvarlığını sunmuş. Rakamlara göre kendisi, eşi ve oğluna ait varlıklar dahil olmak üzere toplam 8,24 milyar won (yaklaşık 5,46 milyon dolar) tutarında aile serveti var.

• Dikkat çekici olan kısmı, bu miktarın 4,57 milyar wonluk kısmının, yani yarısından fazlasının (yüzde 55,5) yurt dışındaki finansal varlıklar ve gayrimenkuller oluşturması.

• Gayrimenkuller hariç tutulduğunda durum daha da dikkat çekici. Shin’in toplamda yaklaşık 4,6 milyar won seviyesinde bulunan finansal varlıklarının yaklaşık yüzde 98’i yurt dışında tutuluyor. ABD doları, İngiliz sterlini ve euro cinsinden mevduatlar, İngiliz devlet tahvilleri...

❓ Neden rahatsızlık yarattı?

• Shin'in varlıklarının önemli bir bölümünün yabancı para birimlerinde tutulması, Kore wonunun dolar karşısında değer kaybetmesi halinde servetini katlaması anlamına geliyor.

• Merkez Bankası Başkanı olarak, en önemli görevlerinden biri döviz piyasasında istikrarı korumak olan birinin bu kadar döviz sahibi olması tartışmaları beraberinde getirdi...

🇻🇳 Vietnam Meclisi, Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri To Lam'ı ülkenin yeni Devlet Başkanı olarak seçti.

🗳 To Lam, Mecliste yapılan oylamaya katılan 495 milletvekilinin tam desteğini aldı.

❓ Devlet başkanlığı neyi değiştirdi?

⭐️ Vietnam’da en önemli pozisyon, komünist parti sekreterliği. Devlet başkanlığı ya da başbakanlık genellikle farklı kişiler tarafından yürütülürdü.

⭐️ Parti, devlet ve güvenlik üçgenini tek elde toplayan bir lider konumuna geldi. Bu Vietnam'da 'ilk' değil, daha önce Nguyễn Phú Trọng da bir süreliğine iki görevi aynı anda yürütmüştü ancak daha önce hiçbir lider tamamen bağımsız olarak parti ve devlet başkanlığını 'tek seferde' almamıştı.

To Lam'ın durumu bu nedenle daha farklı.

⭐️ To Lam 69 yaşında, güvenlik bürokrasisinden gelen güçlü bir isim. Daha önce Kamu Güvenliği Bakanlığı gibi üst düzey görevlerde bulundu.

⭐️ 2019'da General, Mayıs 2024'te Devlet Başkanı oldu. Aynı yılın Ağustos ayından bu yana da parti sekreterliğini yürütüyordu. To Lam, Dört dönem Merkez Komite, üç dönem Politbüro üyeliği yaptı.

🇨🇳🇹🇼 Çin-Tayvan hattında önemli gelişmeler: Tayvanlı muhalif liderin Çin ziyareti tartışma yarattı

• Tayvan'da muhalefetteki Kuomintang (KMT) başkanı Cheng Li-wun’un (鄭麗文) Çin ziyareti başladı.

• Cheng'in ziyareti, 2016'dan bu yana görev başındaki KMT liderinin ilk ziyareti olma özelliğini taşıyor. Cheng’in altı gün sürecek programında Jiangsu, Şanghay ve Pekin yer alıyor.

❓ Neler konuşuluyor?

• Ziyaret, KMT’nin Cumhurbaşkanı Lai Ching-te’nin (賴清德) önerdiği 1,25 trilyon Yeni Tayvan Doları (40 milyar ABD Doları) tutarındaki özel savunma bütçesini engellediği bir döneme denk geliyor.

• Tayvan basınına yansıyan iddialara göre, iktidardaki Demokratik İlerici Parti (DPP), Cheng’in ziyaretini KMT’yi başarısızlıkla suçlamak ve partiyi ulusal savunmayı zayıflatmakla itham etmek için kullanabilir.

🇺🇸 ABD Orta Asya'da 'inanç özgürlüğü' peşinde

📝 ABD'de 1998 yılında Kongre onayıyla kurulan, bağımsız ve iki partili bir hükümet danışma organı bulunuyor.

🕋 Adı ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu (USCIRF), görevi ise dünya genelinde din özgürlüğü ihlallerini izlemek ve ABD Başkanı ile Kongre’ye politika önerilerinde bulunmak. (Resmi karar alma yetkisi yok)

🗳 İşte bu komisyon, 2026 yılı raporunu yayınladı. Raporda yer alan 18 ülkeden bence dikkat çekici olanları 'Türk dünyası' ülkeleri oldu.

❓ Bakalım hangi ülke için neler demişler:

🇹🇯 Tacikistan: "Tacik hükümeti, uzun süredir yürüttüğü ‘aşırılıkla mücadele’ maskesi altındaki siyasi kontrol kampanyası çerçevesinde dini faaliyetleri sıkı bir şekilde kontrol etti. Tacik yetkililer özellikle, devletin tercih ettiği Hanefi Sünni İslam yorumundan sapma gösteren bağımsız Müslümanları hedef aldı."

🇰🇿 Kazakistan: Kazakistan'da din özgürlüğü koşulları, özellikle devletin tercih ettiği İslam yorumundan sapan Müslümanlar başta olmak üzere, tüm dini topluluklar için kötü. Yetkililer, aşırıcılık yasasının belirsiz ve çoğu zaman ağır hükümlerini keyfi olarak uyguluyor.

🇰🇬 Kırgızistan: Din özgürlüğü koşulları son derece kısıtlı. 2025 tarihli din yasası ve ilgili değişiklikler, dini faaliyette bulunmak isteyen gruplara daha sıkı kayıt şartları getirerek, din özgürlüğünü daha da baltaladı.

🇺🇿 Özbekistan: Özbekistan'da dini özgürlük koşulları, hükümetin önceki reformlardan geri adım atmasıyla birlikte kötüleşmeye devam ediyor.

🇹🇲 Türkmenistan: Dini özgürlük koşulları son derece kötü durumda; hükümet dini alanı sıkı bir şekilde kontrol ediyor, tüm bağımsız dini faaliyetleri suç sayıyor ve derin bir şüpheyle karşılıyor.

🚫 Raporda özellikle Tacikistan Türkmenistan için “hedefe yönelik yaptırımlar” uygulanmasını ve güvenlik iş birliği ile ticari ilişkilerin geliştirilmesinin din özgürlüğü alanındaki ilerlemelere bağlanması tavsiye ediliyor.

👁 Ayrıca, yıllık rapor, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın özel izleme listesine (SWL) alınmasını öneriyor.

❓ Bütün bunlar ne anlama geliyor?

🇺🇸 Çeşitli komisyonların çeşitli raporlarında dile getirilen bu öneriler, genellikle ABD'nin ekonomik ve stratejik çıkarları demek. Yani aslında din özgürlüğü adı altında stratejik bölgelerde güç kazanma arayışı olarak okuyabiliriz bu tür raporları.

❗️ Özellikle Tacikistan ve Türkmenistan gibi enerji ve mineral kaynaklar açısından stratejik öneme sahip ülkelerse... Bu ükelere uygulanacak yaptırımlar, ABD'nin hem bölge için hem de Rusya'ya karşı güç toplama amacıyla kullanılan araçlar...