🔺«آنها حرف می‌زنند / هرچه دلشان می‌خواهد / بگذار بگویند / اهمیتی نمی‌دهم/ باز هم دوستم داشته باش / این کار خوب بهت میاد.» ترانه‌ای که به زبان یونانی و بین قرن دوم تا سوم میلادی، بر روی سنگی قیمتی حک شده و حالا وزن هجایی آن، درک زبان‌شناس‌ها از تاریخ شعر را دگرگون کرده است (گاردین) @ehsanname

🔖 اعلانات: اگر دوست دارید در داستان‌نویسی پیشرفت کنید و داستان‌هایتان به رایگان نقد و نشر شود، فقط چندتا کلیک کافی است: به پایگاه نقد داستان سر بزنید
@ehsanname

🎧 آیا هوش مصنوعی جای حافظ و شکسپیر را می‌گیرد؟ سخنرانی #احسان_رضایی در دهمین نمایشگاه اینوتکس (اردیبهشت ۱۴۰۰)
@ehsanname
🔸نسخۀ تصویری را در اینستاگرام می‌توانید ببینید و گزیده‌ای از متن را هم در ایبنا می‌توانید بخوانید

🔺نسخه‌ای از چاپ اول رمان «فرانکنشتاین» مری شلی در حراجی کریستیز به قیمت یک میلیون و ۱۷۰هزار دلار به فروش رسید (۳۲.۱میلیارد تومان) تا رکورد گران‌ترین کتاب چاپی یک زن در تاریخ را مال خود کند. (+) این کتاب یکی از ۵۰۰ نسخه‌ای است که سال ۱۸۱۸ در سه مجلد و بدون اسم نویسنده چاپ شده بود و حالا جزو پیشگامان ادبیات وحشت و علمی-تخیلی به حساب می‌آید. گرانترین کتاب چاپی دنیا، مجموعۀ کامل نمایشنامه‌های شکسپیر، چاپ ۱۶۲۳ (معروف به First Folio) است که سال پیش در حراجی ۹میلیون و ۹۷۰هزار دلار چکش خورد. @ehsanname

📊جدیدترین آمار کتابخوانی در ایران: ۱۳دقیقه و ۴ ثانیه در روز
@ehsanname
🔸طبق نتایج طرح آمارگیری از فرهنگ رفتاری خانوار سال۹۹ (مرکز آمار ایران) سرانه مطالعه افراد ١۵سال به بالای باسواد در ماه، به‌طور متوسط ٨ ساعت و ١٨ دقیقه بوده كه تقسیم بر ۳۰ (روزهای ماه) می‌شود ١۶ دقیقه و ٣۶ ثانیه در روز. از این مقدار ٦ ساعت و ٣٢دقیقه سرانه مطالعه كتاب غیردرسی، ١ ساعت و ٢٣ دقیقه سرانه مطالعه روزنامه و ٢٣ دقیقه سرانه مطالعه نشریات بود. می‌شود روزی ۱۳دقیقه و ۴ ثانیه خواندن کتاب.
🔹از بین افراد ١۵سال به بالایی که در سال ١٣٩٩ مطالعه کتاب غیردرسی داشته اند، ٢‏/٣٣ درصد حداقل یک عنوان کتاب ، ٧‏/۵٢ درصد دو تا چهار عنوان، ۵‏/٧ درصد پنج تا هفت و ۵‏/٦ درصد بیش از هفت عنوان کتاب خوانده‌اند.
🔸استانهای یزد با متوسط ١۵ ساعت و ١٦ دقیقه مطالعه، قم با ١۵ ساعت و ١٢ دقیقه و قزوین با ١٢ساعت و ۵٨ دقیقه در ماه کتابخوان‌ترین بودند و استان‌های کرمانشاه با ٣ ساعت و ۴٠ دقیقه، کهگیلویه و بویر احمد با ٣ ساعت و ٢٢ دقیقه و بوشهر با ٢ ساعت و ۴٠ دقیقه در ماه، کمترین میزان مطالعه را در سال ٩٩ داشتند.
@ehsanname

#آیتم_120
▶️ مقدمه آخرین کتاب حمیدرضا صدر؛ با صدای عادل فردوسی‌پور
🎞 کیفیت بالا در آپارات
@Futball120

📝ذکر بر نی شدن حسینِ علی

🖌#احسان_رضایی نوشت:

🔹بیهقی در ذکر نمونه‌های مظلومان و کشتگان به ناحق در طول تاریخ، به‌طور مستقیم یادی از واقعه کربلا نمی‌کند و به مواردی مثل سقوط خاندان برمکی، سرکوب آل‌زبیر و شهادت زید بن علی می‌پردازد. اما در دل همین گزارش‌ها، دو بار دیگر از امام حسین(ع) یاد کرده است.

🔹 ابوالفضل بیهقی، سرنوشت عبدالله بن زبیر را هم الگوگرفته از قیام و رشادت امام حسین(ع) می‌داند. همان‌طور که قیام زید بن علی و پسرش در خراسان و سرنوشت حسنک وزیر را. اما او چرا فقط به این اشاره‌ها بسنده کرده و سراغ خود ماجرای کربلا نرفته است؟ برای پاسخ باید کمی در مورد زمانه بیهقی بدانیم.

🔺متن کامل این یادداشت را از اینجا بخوانید.

🗓هشتم مهرماه در تقویم‌ها به نام مولانا جلال الدین محمد بلخی است که ظاهراً زادروز آن بزرگ را معادل این روز در نظر گرفته‌اند (در منابع روز ولادت مولانا به حساب قمری ضبط شده: ۶ ربیع‌الاول ۶۰۴). به هر حال این نامگذاری بهانه‌ای است تا به دنیای پرشور مولانا سرک بکشیم. پس بشنویم چند اجرای مختلف از یکی از غزلیات مولانا را: این بار من یک‌بارگی در عاشقی پیچیده‌ام ... (تابلوی بالا اثر ربابه حسین‌پور است) @ehsanname

🎧 «این بار من یک‌بارگی در عاشقی پیچیده‌ام ...» غزل مولانا با صدای عبدالکریم سروش و موسیقی پیمان خسروی، از آلبوم «رسول آفتاب» (۸۴) @ehsanname

🎼 تصنیف «در عاشقی پیچیده‌ام» با صدای شهرام ناظری و موسیقی گروه دستان، از آلبوم «سفر به دیگر سو» (۷۷) @ehsanname

🎼 تصنیف «در عاشقی پیچیده‌ام» با صدای علیرضا افتخاری و موسیقی جلال ذوالفنون، از آلبوم «مستانه» (۷۹) @ehsanname

🎼 مقدمۀ چهارگاه و آواز بداهه «برون از دیده‌ها» با صدای همایون شجریان و موسیقی علی قمصری، از آلبوم «آب، نان، آواز» (۸۸) @ehsanname

🎼 تصنیف «در عاشقی» با صدای همایون شجریان و موسیقی علی قمصری، از آلبوم «آب، نان، آواز» (۸۸) @ehsanname

🎼 تصنیف «در عاشقی» با صدای علیرضا قربانی و موسیقی حمیدرضا خبازی و اسحاق چگینی، از آلبوم «قاف عشق» (۸۸) @ehsanname

🎼 تصنیف «همایون» با صدای سالار عقیلی و موسیقی ارشد طهماسبی، از آلبوم «عاشقی» (۸۸) @ehsanname

🎼 تصنیف «شوریده» با صدای علی‌اکبر داداش‌زاده و موسیقی مهسا عظیمی، از آلبوم «این بار من یکبارگی» (۹۵) @ehsanname

🎼 تصنیف «تریاق» با صدا و موسیقی محسن چاوشی، از آلبوم «امیرِ بی گزند» (۹۵) @ehsanname

🌕 قرار است پنجشنبه بعدی (۷ اکتبر) برنده نوبل ادبی۲۰۲۱ اعلام شود. سایت‌های شرط‌بندی بیشتر از همه روی نوبلیست شدن هاروکی موراکی حساب می‌کنند (با شانسِ یک به ۱۱). شرطهای بعدی هم نگوگی وا تیونگو، نویسندۀ کنیایی ساکن آمریکا و آنه کارسون، شاعر و نویسندۀ کانادایی هستند که اسم آنها هم سالهاست مثل موراکامی در همۀ گمانه‌زنی‌ها تکرار می‌شود. مارگارت آتوود، دن دلیلو، جویس کارول اوتس، خابیر ماریاس، یون فوسه، النا فرانته، اسماعیل کاداره، کورمک مک‌کارتی، هیلاری مانتل، جی کی رولینگ، میلان کوندرا و استیون کینگ در بین شانس‌های بعدی هستند. کمترین احتمال هم برای ریچارد عثمان، کمدین و پلیسی‌نویس انگلیسی است (که «باشگاه قتل پنجشنبه» او سه ترجمه به فارسی دارد) با شانس یک به ۱۰۱. (+) برای اینکه اوضاع دستتان بیاید، در ۲۰۱۹ روی آنه کارسون یک به ۴ می‌بستند ولی پیتر هاندکه با شانس یک به ۲۱ نوبلیست شد. سال پیش هم همه حدس می‌زدند نوبل به یک رنگین‌پوست برسد و برای همین، شانس ماریس کُنده، نویسندۀ زن سیاهپوست فرانسوی یک به ۴ بود، اما آخرش لوئیز گلوگ برنده شد با پیش‌بینی شانس یک به ۲۶. حالا فکر می‌کنید نوبل ادبی امسال به کی برسد؟ @ehsanname

🗓 یک پیشنهاد
حدود دو دهه است که فدراسیون بین‌المللی ترجمه، روز ۳۰ سپتامبر را به نام روز جهانی ترجمه گرامی می‌دارد. این روز سالگرد درگذشت قدیس جروم (در سال ۴۲۰ میلادی)، کسی که اولین مترجم کتاب مقدس از عبری به لاتین بود، یکی از مهمترین ترجمه‌ها در تاریخ مسیحیت. به علاوه می‌گویند این کشیش جروم، قدیسِ حامیِ مترجمان هم هست.
نمونۀ چنین ترجمۀ مهم و تاریخسازی را در ادبیات فارسی هم داریم: «ترجمۀ تفسیر طبری». این ترجمه، اولین ترجمۀ قرآن به زبان فارسی است. چون آن طور که در مقدمۀ این کتاب آمده، پادشاه سامانی، منصور بن نوح (حکومت ۳۵۰-۳۶۵) فتوایی از از علمای ماوراءالنهر گرفت که آیا برگرداندن کتاب آسمانی به زبانی دیگر مجاز است؟ از این سوال و از جواب مثبت آن فقها ــ که گویا هجده یا نوزده نفر بودند ــ می‌شود فهمید که این، اولین باری بوده که چنین کاری انجام شده. بعد از این فتوا بود که گروه مترجمانی زیر نظر ابوعلی بلعمی، وزیرِ معروف سامانیان مشغول به کار شدند و تفسیر ابوجریر طبریِ آملی را اصل قرار داده و از روی آن هم قرآن را ترجمه و هم تفسیری به زبان فارسی ارایه کردند. ترجمۀ تفسیر طبری، درکنار ترجمۀ تاریخ طبری (که به «تاریخ بلعمی» هم معروف شده) از قدیمی‌ترین کتابهای نوشته‌شده به زبان فارسی هستند که در عین حال از شاهکارهای نثر فارسی هم به حساب می‌آیند.
ما از سال دقیق ترجمۀ تفسیر طبری خبر نداریم؛ چون اسامی مترجمان را در اختیار نداریم از زمان درگذشت آنها هم بی‌خبریم؛ تاریخ دقیق درگذشت بلعمیِ وزیر (که چون پدرش هم وزیر بود به بلعمی کوچک یا «امیرک» بلعمی معروف است) را هم در دست نداریم، به جای همۀ اینها تاریخ درگذشت امیر منصور بن نوح را داریم که (طبق نقل «تاریخ یمینی») ۱۱ شوال ۳۶۵ قمری است (با محاسبۀ ایرانیکا ۱۳ ژوئن ۹۷۶ میلادی، یا ۲۴ خرداد ۳۵۵ شمسی). می‌توانیم ما هم تاریخ درگذشت این امیرِ حامیِ مترجمان را در تقویممان به نام روز مترجم ثبت کنیم.
@ehsanname
🔻آغاز نسخه‌ای از تاریخ بلعمی که در کتابخانه کنگره امریکا نگه‌‌داری می‌شود و عربی-فارسی نوشته شده