🔺نوشته بود سهروردی بنده‌خدا ۳۸سالگی کشته شد، نمیدانم چرا در همۀ مجسمه‌ها و نقاشی‌ها پیر نشانش می‌دهند؟ (+) گشتم و چند نمونه از طرح جلدهای آثار زندگینامه‌ای مربوط به سهروردی را پیدا کردم. واقعاً انگار طراحان ما باورشان نمی‌شود شیخ اشراق آن‌قدر جوان بوده! @ehsanname

🗞روزنامه «خراسان» در شماره امروز خود، سه یادداشت از دکتر #شفیعی_کدکنی بازنشر کرده که ۶۰ سال پیش (نیمه دوم سال ۱۳۴۰) در این روزنامه منتشر شده بوده. این یادداشتها که با تخلص شاعریِ استاد، یعنی «م.سرشک» امضا شده، یکی در ستایش گاندی است، یکی بهاریه و یکی هم دربارۀ عجیب‌ترین سرقت ادبی تاریخ معاصر، ماجرای شاعری به نام کاظم غواص که دیوان اشعار حزین لاهیجی را (که آن ایام نایاب بود) جلوی رویش گذاشته و در انتهای غزلها به جای «حزین»، «غواص» می‌گذاشت و منتشر می‌کرد. شفیعی کدکنی ۲۲ساله با پژوهش در دیوان هزار صفحه‌ای و چاپ هندوستانِ حزین متوجه این سرقت ادبی شده و در شماره ۱۸ بهمن ۱۳۴۰ «خراسان» ماجرا را افشا می‌کند @ehsanname

▪️کرونا خسرو سینایی، نویسنده و کارگردان را هم برد. بخش زیبایی از مستند «کوچه پاییز» او را ببینیم که جشنی است در سال ۷۳ به بهانه چهلمین سال تأسیس گالری ژازه تباتبایی. در این تصاویر زنده‌یاد ژازه تباتبایی (مجسمه‌ساز و نقاش)، استاد علی‌اکبر صادقی (نقاش و تصویرگر)، زنده یاد محمدعلی کشاورز (بازیگر)، زنده‌یاد پرویز کلانتری (نقاش و تصویرگر)، استاد جواد مجابی (نویسنده)، زنده‌یاد خسرو شکیبایی (بازیگر)، زنده‌یاد نادر ابراهیمی (نویسنده)، ... و زنده‌یاد محمدابراهیم جعفری (نقاش و شاعر) حضور دارند. خود خسرو سینایی هم دارد در میان جمع آکاردئون می‌نوازد و میانداری می‌کند @ehsanname

🔵مجله اینترنتی Publishing Perspectives (چشم‌انداز نشر) گزارشی از کار در ایران در ایام کرونا دارد که موضوعش آژانس ادبی «دایره مینا» است. آژانس ادبی دایره مینا یکی از چهار آژانس ادبی ایرانی فعال است که نامش را در روزهای اخیر به خاطر قرارداد نشر «روی ماه خداوند را ببوس» مصطفی مستور با یک ناشر پاکستانی شنیده بودیم. آنها قبلاً هم فعالیتهای مشابهی برای فروختن حق انتشار کتابهای ایرانی در کشورهای مختلف داشتند. در این گزارش، نویسنده به موضوع همه‌گیری بیماری کرونا و مشکلات آن برای نشر ایران، نحوۀ فعالیت آژانس ادبی در ایام قرنطینه و ابتلای یکی از همکاران آژانس پرداخته است (اینجا +). از جمله موارد مطرح در این گزارش، حرفهای علی عرب‌زاده، مدیر فروش و حقوق خارجی آژانس (تصویر زیر) است که می‌گوید از نظر یک آژانس ادبی مشکلات نشر ایران در ایام کرونا، این موارد هستند:
➖ همۀ ناشران ایرانی فعالیت خود را روی فضای مجازی نیاورده‌اند
➖ تعطیلی نمایشگاه‌های کتاب دنیا و برگزاری مجازی آنها، شکل گرفتن ارتباطات بین‌المللی را با مشکل مواجه کرده
➖و برگزار نشدن نمایشگاه کتاب تهران، باعث از بین رفتن فرصت تعامل نزدیک ناشران ایرانی و خارجی شده است.
@ehsanname

🔺رادیو پراگ - میلان کوندرا، نویسندۀ بزرگ چک، کتابخانه شخصی و آرشیو خودش را به کتابخانه عمومی شهر برنو، زادگاهش در جمهوری چک اهدا کرد. اهمیت این خبر در آن است که میلان کوندرا سال ۱۹۷۵ به دلیل مخالفت با حزب کمونیست چکسلواکی به فرانسه فرار کرده و تابعیت او لغو شده بود. سال پیش نخست‌وزیر چک، به خانۀ کوندرا در پاریس رفت و از او خواست پس از چهار دهه زندگی در تبعید، شهروندی این کشور را پس بگیرد که مدتی بعد هم این کار انجام شد. حالا با این خبر، معلوم می‌شود روابط نویسنده ۹۱ساله با چک بهتر هم شده. مجموعه اهدایی کوندرا به کتابخانۀ عمومی شامل نسخه‌هایی از کتاب‌های کوندرا به ۴۰ زبان مختلف، مقاله‌هایی دربارۀ او، روزنامه‌هایی که خبری دربارۀ او داشتند و عکس‌‌ها و نقاشی‌های او می‌شود. تصویر بالا، جلد ترجمه‌های مختلف رمان «بار هستی» یا «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی» کوندرا در نمایشگاهی در پاریس است @ehsanname

وقایع مشروطه ما، تقریبا با انقلاب مکزیک و زاپاتا و پانچو ویلا مصادف است. روزنامه NewYorkTribune سال ۱۹۰۸ وقایع دوره استبداد صغیر محمدعلی شاه را با همین سوژه جلد کرده است @ehsanname

📓 علاقه مشروطه‌خواهان به رمان «سه تفنگدار»
@ehsanname
[خاطرات شوال تا ذی‌الحجه ۱۳۲۵قمری: ]
مملکت علم ندارد، ثروت ندارد، فقط از سه جلد کتاب سه تفنگدار ترجمۀ مرحوم محمدطاهر میرزا که رمان تاریخی است پرگرام و دستورالعمل برداشته و دنبال لوئی شانزدهم افتاده‌ایم. ... شبها می‌گویند کلمۀ جواز دارند، اسم شب می‌دهند. خدا نیامرزد الکسندر دوما را. درست ترجمۀ سه تفنگدار را جلو گذاشته، فرنگی‌مآبهای ما از آن رو رفتار می‌کنند. هیچ کس بهتر از این تقلید بیرون نیاورده که ما آورده‌ایم. گور به گور بیفتد «پلانشه» دروغی، روح پدر «کواجتور» سگ... ظهیرالسلطان اسم خودش را هم «پرتوز» گذاشته، همانطور هم پرخور و گنده است.

روزنامه خاطرات عین‌السلطنه (قهرمان میرزا سالور) - به کوشش مسعود سالور و ایرج افشار - جلد سوم، انتشارات اساطیر، ۱۳۷۶، صفحات ۱۸۰۷ و ۱۸۷۲
#برچیده_ها

🎧 خاطرات محمدعلی جمالزاده از مشروطه با صدای خود او. این صدا سال ۱۳۶۷ ضبط شده و نسخه مکتوب آن را می‌توانید در کتاب «انقلاب ایران به روایت رادیو بی‌بی‌سی» (طرح نو، ۷۲) صفحات ۶ تا ۱۷ بخوانید @ehsanname

📚به مناسبت انتشار کتاب جدیدی از استاد پرویز دوایی («از وقتی که تو رفتی»، انتشارات جهان کتاب) گفتگوی احسان رضایی و سروش صحت را ببینید دربارۀ نثر و نگاه زیبا و حال خوش آثار دوایی، از برنامه تلویزیونی «کتاب‌باز» اول اسفند ۹۷ @ehsanname

📸همه چیز دربارۀ گم شدن یک آلبوم نفیس از کاخ گلستان
@ehsanname
🔹خبر را دوشنبه خبرگزاری ایسنا منتشر کرد: «مسوولان مجموعه جهانی کاخ گلستان متوجه شده‌اند یکی از آلبوم‌های تاریخی کاخ گلستان که از آلبوم‌های غنی این مجموعه و متعلق به دوره ناصری (قاجار) بوده، مفقود شده است.» و امروز صبح، خانم آفرین امامی، مدیر کاخ گلستان در گفتگو با شبکه خبر ماجرا را تایید کرد. خبری شوکه‌کننده برای دوستداران میراث فرهنگی و پژوهشگران تاریخ.

🔸به گفتۀ خانم امامی ماجرا اصلاً برای پنج ماه پیش است و آنها موضوع را با پلیس بین‌الملل هم در میان گذاشته‌اند: «اواخر اسفند سال ۹۸ امین‌اموال آلبوم‌خانه کاخ گلستان در آخرین انبارگردانی خود متوجه شد که یک آلبوم ناصری حاوی ۱۰۰ قطعه عکس کوچک در قفسه نیست، این موضوع را به من اعلام کرد، بلافاصله برای پیشگیری از موضوعات سوء بعدی، اقدامات حقوقی انجام شد. با واحدهای ذی‌صلاح وزارتخانه، پلیس اینترپل و قوه قضائیه نیز در این زمینه مکاتباتی انجام دادیم. حتی مشخصات و تصاویر اثر نیز برای پلیس اینترپل ارسال شد.»

🔹برخی می‌گویند عکس‌های سرقتی یا گم‌شده بیشتر از یک آلبوم است. کانال ناف تهرون در این باره نوشته: «اخبار غیررسمی حاکی از آن است که تعداد آلبوم‌های مفقود شده، ۳ مجلد است که یکی از آنها آلبومی بسیار ارزشمند و نفیس بوده و گفته می‌شود که در سال‌های گذشته ارزش مادی آن چند میلیارد تومان برآورد شده است.»

🔸اما این «آلبوم‌خانه سلطنتی» چی هست و چه اهمیتی دارد؟ خانم فاطمه سراییان، یکی از محققانی که روی عکس‌های این مرکز کار کرده، توضیح می‌دهد: آلبوم‌خانه کاخ گلستان بعد از آرشیو موزه سلطنتی انگلستان، دومین گنجینه‌‌ غنی عکس و فیلم دنیاست. در این مجموعه، عکس‌هایی از دورانِ سلطنت پادشاهان قاجار به علاوه آلبوم عکس‌های اهداشده به آنان از ۱۷۰ سال پیش وجود دارد. سفرها، اعیاد، سوگواری‌ها، روزمرگی‌ها، حرم‌سراها و بناهای تاریخی از موضوعاتی است که عکس‌ها آنها را پوشش داده‌اند. عکس‌هایی هم از کشورهای روسیه، اتریش، آلمان و سایر نقاط دنیا در این آرشیو موجود است. آلبوم‌خانه شامل ۱۵۲۰ آلبوم و حدود ۴۲هزار قطعه عکس تاریخی است. تاکنون فقط حدود هزار عکس از این مجموعه در کتابهای مختلف منتشر شده است.
عکاس بخشی از این آلبوم‌ها خود ناصرالدین‌شاه بوده که معروف است یک آلبوم عکس خصوصی هم بوده که ناصرالدین‌شاه از زنان حرم بدون پوشش گرفته است.

🔹به نوشتۀ خانم فرزانه ابراهیمی، پژوهشگر تاریخ تهران (رشته توییت) محل آلبوم‌خانه در یکی از ساختمان‌هایی است که در دوره پهلوی ساخته شده و قبلاً ورودی کاخ معروفِ نارنجستان، خوابگاه ناصرالدین‌شاه بوده. این کاخ محل اتصال بخش رسمی کاخ گلستان با اندرونی بود و مظفرالدین‌شاه هم در دی ۱۲۸۵ در همین کاخ درگذشت. نارنجستان در اوایل دورۀ پهلوی اول تخریب شد. سال ۱۳۳۹ به خاطر سفر ملکه الیزابت دوم، ملکه انگلستان، اقامتگاهی برای او ساختند که به ساختمان الیزابت معروف است. بعد از انقلاب، آلبوم‌خانه سلطنتی به این ساختمان منتقل شد.

🔸آلبوم‌خانه سلطنتی از جمله بخش‌های کاخ گلستان است که بازدید عموم از آن ممکن نیست و برای ورود به این بخش از کاخ گلستان حتماً باید مجوز میراث فرهنگی و مدیریت مجموعه را داشت. حتی این بخش بنا به قانون هرشب بعد از پایان کار موزه پلمپ می‌شود. چطور یک (یا چند) آلبوم عکس بزرگ می‌تواند از چنین مرکز محافظت‌شده‌ای غیب شود؟
@ehsanname
🔻نمونه عکس‌های ناصرالدین شاه در آلبوم‌خانه سلطنتی

💔لحظۀ انفجار بیروت از نگاه دوربین یک فیلمبردار مراسم عروسی. فضای کلی تصویر، ترکیب زیبایی و انهدام و اندوه، شبیه شعرهای #نزار_قبانی است. نزار قبانی خودش هم زخم‌خوردۀ یکی از این انفجارها بود. بلقیس الراوی، همسر و محبوبِ شعرهای عاشقانه‌اش، در حادثۀ بمب‌گذاری ۱۹۸۱ بیروت کشته شد.
@ehsanname
"او می‌دانست مرا خواهند کشت
و من می‌دانستم او کشته خواهد شد
هر دو پیش‌گویی درست درآمد
او، چون پروانه‌ای، بر ویرانه‌های عصر جهالت افتاد
و من در میان دندان‌های عصری که
شعر را
چشمانِ زن را
و گل سرخِ آزادی را می‌بلعد
در هم شکستم.

می‌دانستم او کشته خواهد شد
زیرا چشمان او روشن بود چون دو رود یاقوت
موهایش دراز بود چون شب‌های بغداد.
این سرزمین
این‌همه سبزی را
نقش هزاران نخل را
در چشمان بلقیس
تاب نیاورد."

➖بخشی از شعر بلندِ «دوازده گل سرخ بر موهای بلقیس» (با ترجمۀ احمد پوری)
@ehsanname

📸 به مناسبت روز خبرنگار، کتابخانه عمومی پارک شقایق در محله شمیران‌نو تهران با ۱۸هزار جلد کتاب، به نام روح‌الله رجایی، خبرنگاری که به تازگی با بیماری کرونا از میان ما رفت، نامگذاری شد (عکس و خبر از +) @ehsanname

📚فهرست اولیه نامزدهای جایزۀ بوکر ۲۰۲۰ اعلام شده و در بین ۱۳ نویسندۀ این فهرست اسامی آشنایی هست؛ کسانی مثل هیلاری مانتل و آن تایلر.
هیلاری مانتل قبلاً با رمان‌های تاریخی «تالار گرگ» و «مجرمان را بیاورید» بوکرهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۲ را برده بود، روایتی داستانی از زندگی توماس کرامول، صدراعظمِ هنری هشتم. (هر دو جلد این سه‌گانه با ترجمۀ علی‌اکبر قاضی‌زاده به فارسی ترجمه شده بود.) امسال خانم مانتل جلد سوم از این سری را منتشر کرده و اگر این جلد هم بوکر ببرد، اولین سه‌گانه‌ای خواهد بود که هر سه جلدش بوکر می‌برد.
آن تایلر، داستان‌نویس آمریکایی و همسر تقی مدرسی (پزشک داستان‌نویس ایرانی) اما قبلاً بوکر نبرده و جایزه پولیتزر داستان ۱۹۸۹ را برنده شده. (رمان برندۀ پولیتزر او به فارسی ترجمه نشده، اما عناوین متعددی از آثار خانم تایلر در بازار کتاب ما هست.)
@ehsanname
👩‍🦰اما نکتۀ اصلی این فهرست، چیز دیگری است: ترکیب جنسیتی آن. در ۱۳ نویسندۀ نامزد در این فهرست فقط ۴ مرد هست. روزگاری سلطۀ مردان بر بوکر آن قدر زیاد بود که در اعتراض به آن، جایزۀ داستانی زنان بریتانیا ایجاد شد (که از ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۲ جایزۀ اورنج نام داشت). اما به تدریج ماجرا برعکس شده است. از ۱۰ نفر برندۀ بوکر از ۲۰۱۱ به این طرف، ۵ نفر زن هستند (در ۲۰۱۹ دو زن جایزه را مشترک برنده شدند). این وضع برای نویسندگان مرد جوانتر، بدتر هم هست. از سال ۲۰۱۱ تا امروز هیچ مرد زیر ۴۰ساله‌ای در میان نامزدهای بوکر هم نبوده است. این وضعیت در بخش‌های دیگر نشر انگلستان هم هست. فهرست کتاب‌اولی‌های پرفروش هم در اختیار زنان است. در فهرست ده تایی «آبزروِر» در ۲۰۲۰ فقط دو نویسنده کتاب‌اولی مرد بودند. در سال ۲۰۱۹ فقط یک نفر و در ۲۰۱۸ دو مرد در این فهرست حضور داشتند.

🔹اما چرا؟ تحلیلگر تایمز ایرلند دربارۀ این روند معکوس این‌طور نوشته است: ناشرها از نویسندگان مرد جوان استقبال نمی‌کنند. یکی به این خاطر که ۸۰درصد خوانندگان رمان، زن‌ها هستند. بنابراین احتمالش بیشتر است که زنان دوست داشته باشند کتابهایی را که توسط زنان نوشته شده بخوانند.
دوم اینکه صنعت چاپ و نشر هم دیگر کاملاً در اختیار مردان نیست و زنان بیشتری وارد این کار شده‌اند. صنعت مردانه، احتمالاً بیشتر طرفدار مردان است و کار آنها را به همتایان زن‌شان ترجیح می‌دهد. اما با اشتغال بیشتر زنان در این صنعت، رمان‌نویسان مرد این مزیت را از دست داده‌اند.
و بالاخره اینکه بازار از ایدۀ فمینیسم و حقوق زن و مرد هم برای فروش بیشتر استفاده می‌کند. در نشر هم علاوه بر رمان‌های نویسندگان زن، رمان‌هایی دربارۀ زنان و مسایل آنها فروش خوبی دارد.
@ehsanname
🔻برندگان بوکر ۲۰۱۹ مارگارت اتوود و برناردین اواریستو

📸 تاریخ با ماسک. پشت صحنۀ سریال «سلمان فارسی» داوود میرباقری در شاهرود (عکس از میلاد ناظمی +) @ehsanname

🔹فلوبر به گی دو موپاسان: اوضاع بد است؟ بنویس!
@ehsannsme
✉️۳ آگوست ۱۸۷۸، گی دو موپاسان ۲۸ساله، نامه‌ای پر از شکایت به فلوبر نوشت: «... زنانِ لعنتی همان‌قدر کسل‌کننده هستند که گوش کردن به شوخی‌های مردانه. من دریافته‌ام که اخبار روزنامه‌ها همیشه یک‌جور است، که فسادها همه مبتذل‌اند، و به اندازه کافی راه‌های متفاوتی برای بیان یک جمله وجود ندارد...»


✉️گوستاو فلوبر، این‌طور جواب داد: «تو از یکنواخت بودنِ لعنتی شکایت داری. یک راه حل ساده وجود دارد: برای مدتی کنارش بگذار. اخبار روزنامه‌ها همیشه یک‌ جور است؟ این شکایت یک رئالیست است-وانگهی، تو از آن چه می‌دانی؟ تو باید با دقت بیشتری به چیزها نگاه کنی...جرم‌ها و فسادها مبتذل‌اند؟ اما همه چیز مبتذل است. به اندازه کافی راه‌های متفاوتی برای بیان یک جمله وجود ندارد؟ جستجو کن و باید بیابی... تو باید -دوست جوان من، به من گوش می‌کنی؟- باید بسیار سخت‌تر کار کنی. گمان می‌کنم تو قدری ولگردی می‌کنی. وقت‌گذرانیت با زن‌ها زیاد است! قایق‌سواری، زیاد! ورزش، زیاد! یک فرد متمدن از آنچه پزشکان ادعا می‌کنند به تحرک کمتری نیاز دارد. تو به دنیا آمده‌ای که شاعر باشی: باش. هر چیز دیگری بی‌معنی است -با لذت و سلامتیت شروع کن: این را به کله سفتت فرو کن. علاوه بر این، هر قدر بیشتر ندای درونی و کار خودت را دنبال کنی، وضع سلامتت هم بهتر می‌شود...آنچه که در حال حاضر نداری، اصول و مرام است. این چیزی است که نمی‌توان از آن گذشت - چیزی است که باید داشته باشی؛ مهم است که بتوانی برای خودت کشفش کنی. برای هنرمند فقط یک چیز مطرح است: همه چیز باید قربانی هنر شود... در مجموع، گی عزیز من، از سودازدگی بپرهیز که موجب تباهی است.»
@ehsannsme
➖متن و تحلیل نامه‌ها با شایعۀ قدیمیِ آیا فلوبر، پدر دو موپوسان است؟ از LitHub ترجمه از همشهری

نویسندگانی که از روزنامه‌نگاری شروع کردند، قسمت اول - نوشته احسان رضایی و صدای محی‌الدین تقی‌پور، بخشی از برنامه ۵۳ «کتاب‌باز» شبکه نسیم @ehsanname

نویسندگانی که از روزنامه‌نگاری شروع کردند، قسمت دوم - نوشته احسان رضایی و صدای محی‌الدین تقی‌پور، بخشی از برنامه ۵۳ «کتاب‌باز» شبکه نسیم @ehsanname

📚به مناسبت عید غدیر، از فردا (۱۸ مرداد) تا ۳۰ مرداد می‌توانید از تخفیف طرح تابستانه کتاب استفاده کنید. میزان تخفیف ۲۰٪ برای هر نفر تا ۱۵۰هزار تومان خرید و در کتابفروشی های عضو این طرح است. فهرست این کتابفروشی‌ها را اینجا + پیدا کنید @ehsanname

مجلس نقاشی واقعه غدیر، در نسخه‌ای از «آثار الباقیه» ابوریحان بیرونی، که در فرانسه نگهداری می‌شود و در قرن شانزدهم میلادی کتابت شده است @ehsanname

صبح عید با تصنیف «مولا جانم» از آلبوم «آیین مستان» سیدخلیل عالی‌نژاد. عیدتان مبارک @ehsanname

📗معرفی کتاب: دکتر سجاد آیدنلو، زاده، اهل و ساکن ارومیه است و از مهمترین شاهنامه‌پژوهان روزگار ما. او در این کتاب، به این ادعا که آیا در شاهنامه به هموطنان عزیز آذربایجانی بی‌احترامی شده، پرداخته است. اول مواردی که در شاهنامه و در سایر منظومه‌های حماسی دنبالۀ کار فردوسی، به شهرهای آذربایجان اشاره شده را آورده؛ لغات ترکی موجود در شاهنامه را معرفی کرده؛ بحث ترک/تورانی را موشکافی کرده؛ بعد در قسمت دوم، حضور تاریخی «شاهنامه» در آذربایجان را بررسی کرده: علاقه شاعران آذربایجانی به شاهنامه، نقال‌های معروف در آن خطه، ترجمه‌های ترکی شاهنامه، رواج اسامی شاهنامه‌ای در آن دیار، شاهنامه‌پژوهان آذربایجانی، ... یک بخش جالب کتاب هم فصل هفتم آن است که به ۷۶ ایراد و نقدی که منتقدان آذربایجانی شاهنامه (عمدتاً در فضای مجازی) مطرح کرده‌اند، پاسخ علمی داده شده. کتاب بسیار بسیار مهمی است @ehsanname