📺 دورهمیِ برنامه «کتاب‌باز» با موضوع ادبیات آیینی، با حضور احسان رضایی، سروش صحت، احسان ناظم‌بکایی و سیدحسین متولیان. امشب (چهارشنبه ۲۴ مهر) ساعت۲۰، شبکه نسیم (تکرار ۱ونیم بامداد، ۹ و ۱۵ فردا)
@ketabbaztv
@ehsanname

📚ناباکوف رمان «پطرزبورگ» آندری بیه‌لی را، یکی از چهار شاهکار قرن بیستم می‌دانست (در کنار «اولیس» جویس، «در جستجوی زمان از دست رفته» پروست و «مسخ» کافکا). این رمان در ۱۹۲۲ منتشر شد و از آن موقع ترجمه نشده بود، تا اینکه در همین هفته دو ترجمۀ همزمان از ان منتشر شد، یکی از روی ترجمۀ فرانسوی این اثر و یکی از زبان واسطِ انگلیسی؛ اصل رمان به روسی است @ehsanname

🗓 ۱۶۸ سال پیش، روز ۱۸ اکتبر ۱۸۵۱، رمانی با عنوان «نهنگ» در لندن منتشر شد که حالا جزو شاهکارهای ادبیات محسوب می‌شود. عنوان «موبی دیک یا نهنگ سفید» در چاپ نیویورک روی کتاب گذاشته شد. داستانی از هرمان ملویل، شاعر و داستان‌نویس آمریکایی که کتابش را «به نشانهٔ ستایش نبوغ» ناتانیل هاثورن به این داستان‌نویس آمریکایی تقدیم کرده بود. (از هاثورن «داغ ننگ» را با ترجمۀ خانم سیمین دانشور خوانده‌ایم.)
@ehsanname
«موبی دیک» یکی از ستایش‌شده‌ترین رمان‌های تاریخ است. جمله «اسماعیل خطابم کنید» (Call me Ishmael) را معروفترین عبارت آغازکنندهٔ یک رمان می‌دانند. ویلیام فاکنر گفته آرزو داشته این کتاب را او نوشته بود، دی‌اچ لارنس آن را بهترین کتاب در مورد دریا لقب داده، خوزه مورینیو آن را الهام‌بخش زندگی‌اش دانسته، ... با این حال باور کنید یا نه، ملویل خودش هیچ خیری از این کتاب ندید و انتشار آن برایش یک شکست بزرگ بود.
«موبی دیک» ۱۸۵۱ به چاپ رسید و ملویل سپتامبر ۱۸۹۱ درگذشت. در طول این ۴۰ سال، کل فروش این رمان در انگلستان ۵۰۰ نسخه و در آمریکا ۳۲۱۵ نسخه بود و کل درآمد ملویل از این کتاب شد ۱۲۶۰ دلار (یعنی سالی ۳۱.۵ دلار). در چاپهای ۱۸۹۲ و ۱۸۹۸ هم بیوۀ ملویل ۸۱ دلار دیگر دریافت کرد.
البته ملویل در زمان خودش چندان پرفروش نبود، اما «موبی دیک» وضعش از بقیه هم خرابتر بود. برای مقایسه، کتاب اول ملویل، یعنی «تایپه» و داستان زندگی در جزیرۀ آدمخوارها (توسط پرویز داریوش ترجمه شده) در انگلستان ۶۷۲۲ نسخه و در آمریکا ۹۵۹۸ نسخه فروخته بود. (آمارها از اینجا +)
با همۀ این حرفها «موبی دیک» یک نمونه از پایان خوشِ کلاسیک است. اقبال و توجه به این کتاب از دهۀ ۱۹۲۰ شروع شد و حالا هر سال چند ده‌هزار نسخه از آن فروش می‌رود.
@ehsanname
🔻لوگو گوگل برای سالگرد نشر «موبی دیک» در ۲۰۱۲

🌕 هاندکه، میلوشویچ، پینوشه و دیگران
@ehsanname
اعتراض به نوبل گرفتن پیتر هاندکه ادامه دارد و از رئیس‌جمهور آلبانی تا انجمن قلم آمریکا، جایزه دادن به حامی نسل‌کشیِ صربها در جنگ بالکان را تقبیح کرده‌اند و احتمالاً مراسم اهدای جایزه در ماه دسامبر (آذر) هم جنجالی خواهد شد.
خود پیتر هاندکه در تنها گفتگویش در این مورد، گفته دیگر هرگز در مورد سیاست صحبت نخواهد کرد و فقط به سوال‌هایی در مورد رمان‌هایش جواب می‌دهد (مصاحبه با گاردین +). موضع نوبل هم در این مورد، کنار کشیدن خودش بوده. آندرش اولسون، سخنگوی بنیاد نوبل موقع اعلام اسم هاندکه به عنوان برنده گفته بود: «این جایزه‌ای ادبی است، جایزۀ سیاسی نیست.» و اخیراً هم ماتس مالم، ‏دبیر دائمی فرهنگستان سوئد (نهاد تصمیم‌گیر در مورد نوبل ادبی)، در مصاحبه با یک روزنامه‌ سوئدی گفته خط قرمزشان استفاده از ادبیات برای تحریک به جنگ است و «برخی از کسانی که واکنش نشان داده‌اند معتقدند ‏که هاندکه کم‌وبیش تحریک به جنگ کرده. ما نشانه‌ای در تأیید این ادعا نیافته‌ایم.‏» (ترجمۀ این مصاحبه را اینجا + می‌توانید بخوانید.)
@ehsanname
این در حالی است که کمیته نوبل، بارها به دلایل کسانی را از گرفتن این جایزه محروم کرده، معروفترین نمونه‌اش هم بورخس است.
آکادمی نوبل هر ساله اسناد مربوط به ۵۰ سال پیش خودش را آزاد می‌کند. دو سال پیش هم فهرست ۷۰ کاندیدای نوبل ادبی ۱۹۶۷ منتشر شد، که در بین آنها اسم ۳ ایرانی هم بود. (دربارۀ ایرانی‌های آن فهرست، اینجا + را ببینید.)
در سال ۱۹۶۷ میگل آنخل آستوریاسِ گواتمالایی برندۀ نوبل ادبیات شد، درحالی که بین کاندیداها اسامی چهره‌های بسیار معروفتر و معتبرتری، مثل خورخه لوییس بورخس، جی‌آرآر تالکین، گراهام گرین، ساموئل بکت، اوژن یونسکو، آلبرتو موراویا، پابلو نرودا، ازرا پاوند، ژرژ سیمنون و ... هم بود. گزارشی که از مذاکرات فرهنگستان سوئد در آن زمان منتشر شد، معلوم کرد آن سال، بورخس بین اعضای فرهنگستان طرفدار زیادی داشت، اما آندره اوسترلینگ، دبیر فرهنگستان یک‌تنه جلوی این انتخاب ایستاد و گفت سبک بورخس خیلی شخصی و شاعرانه است و رأی به بورخس را وتو کرد. او همین‌طور «ارباب حلقه‌ها» تالکین را بی‌کیفیت می‌دانست و در مورد ساموئل بکت هم می‌گفت بدبینی زیادی دارد که با روح جایزه نوبل همخوانی ندارد. (البته بکت دوسال بعد آرمان‌گرا شده و نوبل ۱۹۶۹ را برد.)
اما این یک جنبۀ ماجراست. خبرنگار آرژانتینی که گزارش این ماجرا را نوشته بود، اضافه کرد که خودش از آرتور لوندکیست، یک عضو دیگر فرهنگستان که متخصص ادبیات آمریکای لاتین بوده شنیده که «آنها» هرگز به بورخس نوبل نمی‌دادند، چون او در سال ۱۹۷۶ به شیلی رفته و از دست دیکتاتور شیلی، آگوستو پینوشه دکترای افتخاری گرفته است. (این نقل قول را اینجا + می‌توانید بخوانید.)
@ehsanname
در واقع نوبل هم از سیاست چندشش می‌شود و هم مسائل سیاسی برایش خیلی مهم است. مثلاً عیبی ندارد که پیتر هاندکه از اسلوبودان میلوشویچ «قصاب بالکان» و عامل نسل‌کشی در سربرنیتسا حمایت کرده و سخنران مرایم تدفینش بوده، اما بورخس چرا از پینوشه دکترا گرفت؟! گیریم که بورخس خودش هم یک عمر با دیکتاتور آرژانتین، خوآن پرون درگیر بوده، این که دلیل نمی‌شود!
بورخس تا زمان مرگش در ۱۹۸۶، هر سال کاندیدای جایزه نوبل ادبیات بود و هرگز این جایزه را نگرفت. خودش در یک مصاحبه در ۱۹۷۹ با این قضیه شوخی کرده بود: «فکر کنم این یکجور سنت اسکاندیناوی است که هر سال من را نامزد کنند و جایزه را به کس دیگری بدهند!»
@ehsanname

📸 #فروغ_فرخزاد و اسماعیل محرابی در تئاتر «شش شخصیت در جستجوی نویسنده» اثر لوئیجی پیراندللو، به کارگردانی پری صابری، دی ۱۳۴۲ (از این کتاب ترجمه‌های مختلفی هست) - از توییتر ع.ایماگر @ehsanname

🔹امیر خادم: دوستی فرمودند که اگر میشه خلاصه داستانهای شاهنامه را هم برای ما بگو. چشم. این خلاصه همه داستانهای شاهنامه است:

۱- آقا نکن این کارو! بیچاره میشیم.
۲- [این کار را می‌کند.]
۳- [بیچاره می‌شوند.]
۴-چنین است رسم سرای سپنج.

twitter.com/readingferdowsi/status/1182080872520003584

ای آنکه در گلوی تو شوق شراب نیست
درد تو آنچنان که نوشتند آب نیست
🔺شعرخوانی #غلامرضا_طریقی در سی و چهارمین دورۀ شب شعر عاشورا شیراز، ۱۸ مهر ۹۸ @ehsanname

📚معروفترین نویسندگانی که نوبل نگرفتند! متنی از احسان رضایی با صدای فاطمه صداقتی، از برنامه تلویزیونی «کاغذ رنگی» ۲۳ بهمن ۹۳ (توضیح: با اهدای نوبل‌های بعد از این تاریخ و با افزایش توجه به زنان نویسنده، تعداد برندگان زن نوبل ادبیات ۱۵ نفر شده) @ehsanname

🔺پوستر تئاتر «معلم من، پای من» پیتر هاندکه با ترجمۀ عباس نعلبندیان و کارگردانی آربی آوانسیان، طراح: ادوارد آرشامیان، ۱۳۵۲ @ehsanname

🔺پوستر تئاتر «یک قطعه برای گفتن» پیتر هاندکه با ترجمۀ عباس نعلبندیان و کارگردانی آربی آوانسیان، طراح: ادوارد آرشامیان، ۱۳۵۲ @ehsanname

🔺گاردین - شورای شهر دوبلین از شهردار این شهر خواست فرآیند پس گرفتن بقایای جسد جیمز جویس را شروع کند. ایرلند در زمان حیات این نویسندۀ ایرلندی معروف با او روابط خصمانه‌ای داشت و مثلاً «اولیس» او را «ضد ایرلندی» دانسته و آن را ممنوع کرده بودند. اما حالا می‌خواهند به نویسندۀ قدرنادیده، ادای احترام کنند. جویس سال ۱۹۴۱ و در ۵۸سالگی در زوریخ سوئیس درگذشت و حالا آرامگاه او در گورستان فلونترن زوریخ (تصویر بالا) مکانی توریستی است. معلوم نیست سوئیسی‌ها با این درخواست موافقت کنند یا نه؟ @ehsanname

🔹آکادمی اسکار، نام انیمیشن «آخرین داستان» به کارگردانی اشکان رهگذر را در فهرست اولیه و ۳۲تایی بخش بهترین انیمیشن اعلام کرد تا با «داستان اسباب‌بازی ۴» و «پرندگان خشمگین۲» رقابت کند. این انیمیشن، برداشتی از داستان ضحاک و کاوه آهنگر در «شاهنامه» است و قبلاً به شکل کتابهای کمیک هم منتشر شده بود. تیزر این انیمیشن را ببینید @ehsanname

🗞 صفحه اول تمام رسانه‌های استرالیایی امروز (دوشنبه ۲۱ اکتبر، ۲۹ مهر) در اعتراض به رفتار دولت با مطبوعات سیاه چاپ شد. به گزارش CNN این اعتراض‌ها برای دفاع از ازادی رسانه، چند ماه بعد از حملۀ پلیس فدرال استرالیا در دفتر کانال تلویزیونی ABC و خانۀ یک خبرنگار اتفاق افتاده. شبکه ABC گزارشی از قتل افغانستانی‌ها توسط توسط سربازان استرالیایی در ۲۰۱۳ پخش کرده و آن خبرنگارها هم گزارشی دربارۀ تلاش دولت استرالیا برای جاسوسی از شهروندانش داشت که باعث دردسر آنها شد @ehsanname

⏺ فروش کتاب دکوری (یعنی فقط جلدِ خالی) هر بسته ۲۳۰هزار تومان (عکس و اطلاعات از اینجا +) حتی آدمهایی که اینها را ‌می‌خرند هم می‌خواهند خودشان را اهل مطالعه نشان بدهند @ehsanname

📸 عکس‌های حسین کیانی از آسیب‌های مجسمۀ خیام در پارک لاله تهران (منبع +). بخشهایی از دست و صورتِ تندیسِ حکیم را شکسته و تخریب کرده‌اند. این تندیسِ معروف از خیام، اثر استاد ابوالحسن صدیقی در ۱۳۵۱ است @ehsanname

📸 رونمایی از ترجمۀ صربی «قصه‌های مجید» با حضور اقای مرادی کرمانی در نمایشگاه کتاب بلگراد (عکس‌ها از علیرضا بهرامی). این مجموعه داستان قبلاً در کشورهای آمریکا، استرالیا، هلند و ترکیه هم ترجمه و منتشر شده بود @ehsanname

📚طرح تابستانه کتاب امسال از ۲۵ تیر تا ۳ مرداد برگزار شد. در این ده روز، با تخفیف‌های طرح، در سرتاسر کشور ۳۸۴هزار و ۱۳۱ جلد کتاب فروش رفت. آمارهایی که خانۀ کتاب به تازگی از در مورد این طرح منتشر کرده، نشان می‌دهد در این مدت فقط دو کتاب «خودت باش دختر» (نوشتۀ ریچل هالیس،ترجمۀ هدیه جامعی) با فروش ۱۸۵۱نسخه و «ملت عشق» (نوشتۀ الیف شافاک، ترجمۀ ارسلان فصیحی) با ۱۱۶۰نسخه، فروش بیشتر از هزار جلد داشته‌اند. موفقترین کتاب تألیفی هم «چشمهایش» (بزرگ علوی) با ۸۶۱نسخه فروش بوده. اما مجموع فروش کتابهای یک نویسنده چطور؟ جدول بالا نشان می‌دهد که در کنار داستان‌نویس‌ها، نویسندگان کتابهای خودیاری (ریچل هالیس، راندا براون، دارن هاردی، برایان تریسی و رولف دوبلی) همچنان فروش بالایی دارند @ehsanname

📺 دورهمیِ برنامه «کتاب‌باز» با موضوع کتاب «سووشون» سیمین دانشور، با حضور خسرو دهقان، احسان رضایی، سروش صحت و شهره لرستانی. امشب (چهارشنبه اول آبان) ساعت۲۰، شبکه نسیم (تکرار ۱ بامداد، ۹ و ۱۵ فردا)
@ketabbaztv
@ehsanname

🔸"من این بخت و این اجازه را یافته بودم که او را «مادر» صدا کنم. عشقی را که به مادربزرگم داشتم دوباره در او پیدا کردم. تا بتوانم این عشقم را به او ثابت کنم دردسر بسیاری کشیدم. ظاهرا ‌آدم چغری بود، حریم داشت، اهل بگو بخند نبود، مراعات و ملاحظه‌اش از یک تربیت اشرافی می‌آمد. اما درونش، باطنش این‌جوری نبود. مثل خود اسم رُزا، که برخی از کتابفروشان ما با بی‌احتیاطی «رضا» صدا می‌زدند، مثل گل سرخ، خودش را پشت تیغ پنهان کرده بود. مثل جوجه‌تیغی. زمانه، زندگیِ سخت، کار بی‌وقفه، مسئولیت‌شناسی و دقت در جزئیات که پروای کارش بود او را این‌ریختی بار آورد. سال‌ها، روزهای دوشنبه مهمان او بودم. از خوراکش می‌چشیدم، می‌چریدم. اما در مهمانی‌ها گاهی سربه‌سرش می‌گذاشتم. معمولِ او آن بود که سر میز، در میانه میز، جای مخصوص خودش را داشت. برای مهمان‌ها خودش غذا می‌کشید. وقتی اولین لقمه را برمی‌داشتم مطابق معمول، مثل همه، لب به تحسین دستپخت او باز می‌کردم. اغلب این شوخی را با او تکرار می‌کردم: گمانم مادر این غذا را از روی کتاب پخته‌ای! در این حال به من چشم‌غرّه می‌رفت؛ گاهی می‌گفت خجالت بکش! ولی همیشه قند در دلش آب می‌شد. می‌دانستم. چون همین اشاره که «از روی کتاب پخته‌ای» خودش به نشان ستایش از کتاب بود – اما بدون در نظر گرفتن خودش. او و کتاب «هنر آشپزی» یکی بودند. خودش کتاب ناطق بود. بعدتر هنر آشپزی شخصیت مستقل پیدا کرد. برای خودش کسی شد. حالا کمی هم به کتابش حسودی‌اش می‌شد هم ازش کیف می‌کرد. غذای من‌درآری به هیچ صورتی تو کتش نمی‌رفت. تربیت سرراست خانوادگی و منش شخصی‌اش او را تابع اصول بار آورده بود. همین تبعیت از قواعد و اصول باعث شده بود کتابش قابل اعتماد باشد. حرف او مصداق این شعر بود:
اگر سفره باشد ز خوردن تهی
از آن بِه که ناخوب‌خوانی نهی
حالا که او در میان ما نیست برای ما روشن است که کتاب او خود اوست."

✍️بخشی از یادداشت استاد قاسم هاشمی‌نژاد، در شماره ۶۲ «همشهری داستان» (دی ۱۳۹۴) درباره خانم رزا منتظمی
@ehsanname
➖فاطمه بحرینی مشهور به رزا منتظمی، مولف کتاب «هنر آشپزی» یکی از پرفروشترین کتابهای فارسی در نیم‌قرن اخیر، ۱ آبان ۱۳۸۸ درگذشت. اولین ویرایش کتاب «هنر آشپزی» سال ۱۳۴۳ منتشر شد و به گفته خانم منتظمی، تا نیمه دهه ۸۰ هر سال ۲۰هزار نسخه از این کتاب چاپ می‌شد. در سال‌های جنگ و دوران کمبود کاغذ و مشکلات چاپ، «هنر آشپزی» با دفترچه بسیج اقتصادی خانوار فروخته می‌شد.
goo.gl/jguS3o

🗓قرار است روز اول آبان به نام ابوالفضل بیهقی، یکی از خداوندگاران نثر فارسی در تقویم رسمی ثبت شود. بخشی از «تاریخ بیهقی»، داستان بر دار کردن حسنک وزیر، را با دو اجرا بشنوید: @ehsanname

🎧 بخشی از داستان بر دار کردن حسنک وزیر، با صدای محمود دولت‌آبادی، از کتاب صوتیِ «وزیری امیر حسنک» @ehsanname