احسان‌نامه

🎼 آوای ربنا و مناجات مثنوی افشاری از استاد شجریان
@ehsanname
نماز و روزه‌تان قبول 🙏

130 views15:52

🗓 امروز (۷ خرداد) سروش حبیبی، مترجمِ معروف ۸۵ساله شد. آقای مترجم، که عمرش زیاد باد، بعضی از نویسندگان مثل رومن گاری، ایوان گنچاروف و اریک امانوئل اشمیت را به ما معرفی کرد و از بسیاری از آثار کلاسیک ادبیات، ترجمه‌های دلنشین منتشر ساخت. برای زادروز او بخشی از مصاحبه‌اش با هفته‌نامه «کرگدن» شماره اول (۷ اردیبهشت ۱۳۹۵) را که در آن ماجرای بعضی ترجمه‌هایش را تعریف کرده بخوانید. عکس هم از همان مجله و مصاحبه است:
@ehsanname
📚«بیابان تاتارها» که اولین ترجمه‌ام [در ۱۳۴۹] بود، داستان جالبی دارد. در پاریس بودم. یک روز در اتاقم در هتل کار می‌کردم. خسته شدم و رادیو را روشن کردم. برنامۀ داستان‌خوانی بود و من وسط برنامه دستگاه را روشن کرده بودم. اما قسمتی که خوانده می‌شد به قدری توجهم را به خود جلب کرد که دلم خواست هر طور که شده کتاب را بخرم و بخوانم. اما تلفن زنگ زد و مانع شد که من آخر برنامه را بشنوم.

روز بعد به تکاپو افتادم. اما پیداکردن کتابی که نه اسم آن را بدانی و نه اسم نویسنده‌اش را، کار آسانی نیست. یکی از کتابفروش‌ها که نتوانسته بود اطلاعی را که می‌خواستم به من بدهد کتاب دیگری را به من توصیه کرد و اطمینان داد که حتما از آن خوشم خواهد آمد. این کتاب «خداحافظ گاری کوپر» اثر رومن گاری بود. روز بعد از دوستم که در رادیو کار می‌کرد کمک خواستم. او ساعت پخش برنامه را از من خواست و اسم کتاب و نویسنده‌اش را برایم پیدا کرد. از ترجمۀ این دو کتاب بسیار استقبال شده است.

کتاب «زمین انسان‌ها» هم داستان عجیبی دارد. برای دیدار دوستم زنده‌یاد منوچهر مهندسی به هامبورگ رفته بودم. او آسیستان پروفسور [برتولد] شپولر معروف بود. ترجمه کتاب «شازده کوچولو»ی سنت اگزوپری را به آلمانی به من داد و گفت: «این را بخوان.» گفتم: «من که آلمانی نمی‌دانم.» گفت: «یاد بگیر.» به همین سادگی. یک فرهنگ آلمانی-فرانسه هم به من پیشکش کرد که هنوز آن را دارم و برایم بسیار عزیز است. بعد از آن فورا شروع کردم به یاد گرفتن آلمانی، اصل کتاب را گرفتم و با ترجمه آلمانی آن مقایسه کردم. البته آموختن آلمانی بی معلم کار آسانی نبود. ولی روش آموزش از طریق مقایسه دو متن و البته با کمک گرفتن از وسایل دیگر، به نظر من بهترین راه آموختن زبان است. البته از «شازده کوچولو» بسیار خوشم آمد. و چند کتاب دیگر همین نویسنده را خریدم و خواندم و ترجمۀ «زمین انسان‌ها» نتیجه همین آشنایی با نویسنده‌اش بود.

کتاب‌های «آبلوموف» و «قرن روشنفکری» که شاید به عنوان «قرن روشنایی‌ها» برای آن بهتر باشد، حاصل توصیه دوست بسیار عزیزم، زنده‌یاد دکتر غلامحسین ساعدی بود. خوب یادم هست در دفتر دوست عزیز دیگرم رضا جعفری [پسر عبدالرحیم جعفری، مدیر انتشارات امیرکبیر] بودیم. خدا عمر دراز و تندرستی و توفیق نصیبش کند. ساعدی آمد و دو کتاب به من داد و گفت: «بیا، اینها را بخوان و اگر حوصله کردی ترجمه‌شان کن. رضا هم چاپشان می‌کند.» من ترجمه کردم و رضا هم که با سن کمش در آن زمان مدیر روشن‌بین و خوش‌ذوقی بود (و حالا [در نشر نو] باتجربه‌تر و خوش‌ذوق‌تر از پیش شده است) آنها را چاپ کرد. البته این کتاب‌ها هر دو را بعدها با متن اصلی مقایسه کردم و نتیجۀ این تجدیدنظر بسیار قابل ملاحظه بود.

کتاب «ما مردم.. داستان امریکا» را دوست دیگرم جان مورسر که در امریکا استاد دانشگاه بود و تمایلات مارکسیستی داشت به من توصیه کرد که حتما ترجمه کنم. اما کتاب‌های تالستوی و داستایفسکی و تورگنیف را به میل خودم ترجمه کردم.
bit.ly/2xmNh4q

2.59K views17:18