🔸تنها اجرای تصنیف «مرغ سحر» تحت نظر خود ملک‌الشعرای بهار، در پاییز ۱۳۰۷ و با آواز جمال صفوی ضبط شد. این تصویر از صفحه همان اجراست @ehsanname

🎬 اجرای «مرغ سحر» در سریال «هزار دستان» توسط مرحوم اسماعیل محمدی که صدای ناصر طهماسب روی آن دوبله شده است @ehsanname

📌ماجرای توقیف «مرغ سحر» بعد از یک ماه
@ehsanname
درباره ممنوعیت تصنیف «مرغ سحر» (که در «هزاردستان» 👆 هم به آن اشاره شده) دکتر هدایت نیّرسینا،در مقاله «خاطراتی از بهار، شاعر غزلسرا و ترانه‌ساز» در فصلنامۀ «ره آورد» شماره ۹ (پاییز و زمستان ۱۳۶۴) صفحات ۹۴ تا ۱۰۳، این‌طور نوشته است: «... برخی اشارات سیاسی و انتقادی که در اشعار بهار دیده و شنیده می‌شد، شهربانی آن زمان را که نظمیه می‌گفتند برانگیخت تا در همگی ترانه‌ها، به‌ویژه اشعار آن سرایندۀ مبارز که در هر مورد به کنایه یا صریح از اوضاع واحوال انتقاد می‌نمود بررسی کند و پخش چنین مطالب را ممنوع سازد.
در آغاز پخش صفحات ترانۀ مرغ سحر [سال ۱۳۰۷] محل ایراد واقع نشد، با آنکه جنبۀ سیاسی و انتقادی آن صریح و روشن است و از قفس و زندان می‌نالد، از نبودن آزادی و مساوات فریاد می‌زند، از آشیان بر باد رفتۀ خود یاد می‌کند و صدا سر می‌دهد که:
ظلم ظالم، جور صیاد، آشیانم داده بر باد
ای خدا، ای فلک، ای طبیعت،
شام تاریک ما را سحر کن.
اما در حدود یک ماه پس از انتشار، پخش این تصنیف را منع کردند و همین منع و توقیف انگیزۀ ایحاد بازار سیاه در مورد این صفحۀ شورانگیر شد و قیمت آن از پانزده ریال به چهل و پنجاه ریال افزایش یافت.»

مدتی بعد از این ماجرا، در سال ۱۳۰۸ هم ملک‌الشعرا به اتهام مخالفت‌های پنهان با رضاشاه، چند ماهی به زندان افتاد و در سال ۱۳۱۲ به اصفهان تبعید شد، تا اینکه سال ۱۳۱۳ با وساطت محمدعلی فروغی و برای شرکت در جشن‌های هزاره فردوسی این تبعید تمام شد.

یک نمونه دیگر از جریان ممیزی در ترانه‌های بهار هم در همان مقاله دکتر نیّرسینا، در مورد تصنیف معروف «ز فروردین» آمده . جالب است که در این خاطره، مامور نظمیه، استاد احمد عبادیان نوازندۀ معروف سه‌تار است: «... موقع غروب آفتاب و آغاز شبی از تابستان؛ آقای یحیی زرپنجه و دیگر نوازندگان، همچنین خوانندۀ تصنیف، جمال صفوی، برای ضبط به‌حد کافی تمرین کرده، مهندسان هم قالب مومی مخصوص ضبط را بر جای خود قرار داده و همگی برای اجرای کار آماده و در انتظارند. جناب ملک‌الشعرا بهار هم در اطاق مخصوص پذیرایی نشسته‌اند که خود نیز اجرای این اثر را ملاحظه نمایند.
آقای عبادی استاد محبوب موسیقی و نوازندۀ یکتای سه‌تار نیز در کنار جناب بهار نشسته‌اند. ایشان نمایندۀ نظمیۀ رضاشاه است و باید ضبط ترانه با اجازه و امضای قبول ایشان انجام پذیرد. این از مقررات شهربانی برای هر شعر و ترانه در همگی شرکت‌ها بود و خود به‌یاد دارم مامورهای مختلفی را که در لباس افسری یا شخصی در وقت اجرای اشعار حضور داشتند و نظرهایی هم می‌دادند. یکی از ایشان شخصی بنام آقای بهنام بود که تاکید می‌کرد که در تصنیف‌ها از سیاست مطلبی یاد نکنیم. در این وقت هم که جناب عبادی باید نظر بدهند، به اقتضای احترام، از جناب ملک اجازۀ شروع ضبط خواسته شد. شاعر محترم هم با درک اوضاع و احوال، به آقای عبادی روی نموده گفتند: حضرات اجازه می‌خواهند. این آقای عزیز با تواضعی مخصوص در برابر یک شخصیت بزرگ فرهنگی اظهار داشت: اجازه می‌خواهم خواهش کنم یکی دو قسمت از جمله‌های این تصنیف را جناب ملک تغییر بدهند. [...] قطعه‌ای که قرار بر تغییر یا تعویض آن بود به‌صورت زیر بود:
بهار آمده با گل سنبل ـ ز بیداد گل نعره زد بلبل
دل بلبل نازک است ای گل ـ دل او را از جفا مشکن
جهان در سر شور و شر دارد ـ دو صد فتنه زیر سر دارد
خوش آن کس کو یاری به بر دارد ـ بتی تازه، با شراب کهن
ایراد در قسمت دوم و تنها به دو جمله اول آن است که خبر از ظهور فتنه و شور و شر و انقلاب می‌دهد و در حکومت رضاشاه جای چنین سخن‌ها نبود و تعبییر خوشی نداشت. آقای ملک هم با روی خوش و ابراز هنری شگفت، بی‌تامل تمام آن عبارت را به صورت زیر تغییر دادند:
بهار از گل سایبان دارد ـ دریغا کز پی خزان دارد
خوش آن کس کو یاری جوان دارد ـ بتی تازه با شراب کهن
سپس تبدیل کلمۀ «دونان» در عبارت زیر مورد خواهش استاد عبادی بود:
اگر جان بردم از غم دونان
ز دست فراق تو جان نبرم
البته در کلمۀ «دونان» هم کنایه‌ای است و این لفظ به‌جای نام شخص یا اشخاصی به‌کار رفته بود. به‌جای این لفظ هم شاعر چیره‌دست، بی‌درنگ کلمۀ «دوران» گذاشتند و غائله پایان یافت.
همان دم موسی ارسطوزاده که جز حالت تسلیم و تمکین و بردباری نداشت، ضبط ترانه را آغاز کرد. استاد عبادی با خرسندی با همان جاذبۀ وقاری که داشت اظهار خوشوقتی و امنتان نمود. آقای ملک هم با آن حالت انعطاف‌پذیری که داشت، از استاد عبادی و حاضران جلسه خداحافظی کرد.»
#برچیده_ها
@ehsanname

سهراب سپهری و امیرحسین آریان‌پور نوه‌های نایب حسین کاشی/به مناسبت سالگرد اعدام نایب حسین کاشی
@mhabook

18 آبان سالگرد اعدام حسین پشت مشهدی، مشهور به نایب حسین کاشی، شرور و راهزن و جنایتکار مشهور ناحیه کاشان و سردسته گروه نایبیان کاشان است. میرزاحسن خان وثوق‌الدوله (برادر احمد قوام السلطنه) نخست وزیر وقت توانست با سیاست و مهارت زیاد نایب حسین و پسرش را به تهران آورده و اعدام کند.

یکی از مهم‌ترین کتاب‌هایی که به شرح جنایت‌ها و خیانت‌های نایب حسین کاشی پرداخته کتاب «تاریخ اجتماعی کاشان» نوشته میرزا حسن نراقی، پدر زنده‌یاد مرحوم دکتر احسان نراقی است.

نایب حسین کاشی هرچند انسان شرور و سنگدلی بود، اما نوه‌های او توانستند نام نیکی از خود به جای بگذارند. سهراب سپهری و مرحوم دکتر امیرحسین آریان‌پور از نوه‌های نایب حسین کاشی بودند.

از بازماندگان نایب حسین کاشی، دکتر امیراشرف آریان‌پور (برادر کوچکتر مرحوم امیرحسن آریان‌پور) موسیقی‌دان مشهور ایرانی است که اکنون در تهران سکونت دارد.
@mhabook

📹 در سالگرد درگذشت محمدعلی جمالزاده، نویسندۀ پیشرو، یک ویدیو کوتاه از او ببینید مربوط به دیدار با فرهاد سپهبدی در ۱۰۲سالگی. جمالزاده سه سال بعد از این ویدیو، در ۱۷ آبان ۱۳۷۶ درگذشت @ehsanname

روایتی کاملتر از شعر اربعین سایه

این روزها انبوهی پیغام به شکلهای گوناگون به دستم می رسد که نشان می دهد دوستانِ سالار شهیدان و دوستدارانِ رادمردی و آزادگی، شعر اربعین سایه را مثل کاغذ زر دست به دست می برند.این یعنی این شعر کوتاه و ناتمام مثل خیلی دیگر از شعرهای سایه به دل مردم نشسته است و زمزمه لحظاتی از زندگی شان شده است...
یک روز سایه به من گفت بندی دیگر بر این شعر افزوده و برایم خواندش. به دلم نشست.به جانم نشست. با یکبار شنیدن به خاطر سپردمش و در لحظه هایی برای خودم زمزمه می کنمش. ولی چرا تنهاخوری کنم و فقط خودم از آن لذت ببرم؟ پس تقدیمش می کنم به همه آنهایی که شعر اربعین سایه لحظاتی از زندگی شان را «ساخته» و رنگین کرده است و... به احترام شاعری که برای لحظه های رنگارنگ زندگی ملت ایران اینهمه زمزمه های فاخر و ماندنی خلق کرده تمام قد می ایستم.

یا حسین بن علی
خون گرمِ تو هنوز
از زمین می‌جوشد
هر کجا باغ گل سرخی هست
آب از این چشمه‌ی خون می‌نوشد
کربلایی‌ست دلم!

سرِ حق بر نیزه ست
خیل آزادگی آواره صحرای ستم
از سیه‌کاری شمران و یزیدان فریاد
یا حسین بن علی
همتت همره حق جویان باد!


#هوشنگ_ابتهاج_سایه

https://t.me/n00re30yah

«شیعیان گشته عیان ماتم سالار شهیدان، همه زن‌های ستم‌دیده همه گریان و پریشان ...» نوحه با صدای جهانبخش کردی‌زاده (بخشو) از آلبوم «اربعین در بوشهر» @ehsanname

سکانس افتتاحیه مستند «اربعین» از ناصر تقوایی، ساخته ۱۳۴۹. بخش اصلی این مستند تحسین‌شده، نوحه‌خوانیِ بخشو در مسجد دهدشتی بوشهر است @ehsanname

نگاه خستهٔ من تا به‌آسمان برسد
کشانده است به‌دنبال خویش باران‌را

🎥 شعرخوانی سروده جدید #حمیدرضا_برقعی، برای اولین بار در #اقیانوس_آرام

#مرکز_اوج_کودک_و_نوجوان
#به_اقیانوس_بپیوند

@oghyanousearam

🔹پیاده‌روی اربعین و یک جای خالی
@ehsanname
✍️احسان رضایی: این روزها اغلب اخبار درباره پیاده‌روی اربعین است. پای پیاده برای زیارت رفتن، در سایر ادیان هم هست. از جمله شهری است در شمال‌غربی اسپانیا به اسم سانتیاگو دِ کامپوستلا که می‌گویند مزار یکی از حواریون مسیح در آنجاست و هر ساله، زائران در جاده‌ای مشخص، پیاده تا این شهر طی طریق می‌کنند. کافی است خودتان عبارت Camino de Santiago را سرچ کنید. آن‌طور که ویکیپدیا آمار می‌دهد، در این پیاده‌روی تا ۲۶۰هزار نفر هم شرکت می‌کنند و برای آن فیلم‌ها و کتابهای زیادی ساخته و نوشته شده که بین پدیدآورندگان این آثار اسامی معروفی مثل لوئیس بونوئل (فیلم «راه شیری» در ۱۹۶۹) یا پائولو کوئیلو (رمان The Pilgrimage در ۱۹۸۷) هم هست. کوئیلو خودش در این پیاده‌روی شرکت کرد و تجربه آن نقطه‌عطف زندگی‌اش شد، مسیرش را از موسیقی به نویسندگی تغییر داد و اولین کتاب را درباره همین سفر نوشت. این کتاب تا به حال شش بار به فارسی ترجمه شده: «زائر کوم‌پوستل» (ترجمه حسین نعیمی، ۷۶) «اعترافات یک سالک» (ترجمه دل‌آرا قهرمان، ۷۹) «خاطرات یک مغ» (ترجمه آرش حجازی، ۷۹) «خاطرات یک جادوگر» (ترجمه بهرام جعفری، ۸۳) «زیارت» (ترجمه سوسن اردکانی، ۸۳) «سفر زیارتی» (ترجمه میترا میرشكار، ۸۴). این کتابها هر کدام هم چند باری تجدید چاپ شده‌اند و نشان از توجه مخاطب کتابخوان ایرانی به این تجارب معنوی می‌دهد. می‌ماند این سوال که چرا نویسندگان ما از تجربۀ پیاده‌روی اربعین، که در مقیاسی بسیار عظیمتر و باشکوه‌تر برگزار می‌شود، برای خلق آثار ادبی استفاده نمی‌کنند؟ تا به حال تلاشهایی برای روایت این اتفاق شده و حتی یک رمان («اربعین طوبی»، نوشته سیدمحسن امامیان) هم داریم که اتفاقاتش در ضمن پیاده‌روی اربعین تعریف می‌شود. اما هنوز تا نقطه مطلوب، راه زیادی در پیش است. زیاد.
📸 yon.ir/Cu12K

سنگ قبرهایی از سده هشتم و نهم هجری قمری در گورستان تاریخی روستای بنادک سادات یزد  (در منطقه میانکوه شیرکوه) به عنوان لاشه سنگ دیوارسازی از بین رفتند.

منبع: کانال توفان یزد
@sarbehavabash

سنگ قبرهایی از سده هشتم و نهم هجری قمری در گورستان تاریخی روستای بنادک سادات یزد  (در منطقه میانکوه شیرکوه) به عنوان لاشه سنگ دیوارسازی از بین رفتند.


@sarbehavabash

به مناسبت سالگرد مرحوم استاد توران میرهادی، مادر ادبیات کودک و نوجوان ایران، زندگینامه وی به صورت اینفوگرافیک تقدیم می گردد. روحش شاد و یادش گرامی باد

@informetrix

@venusinfographics

🔹بازگشایی قدیمی ترین کتابفروشی شیراز در نخستین روز هفته کتاب

این کتابخانه که سال 1326 تاسیس شده بود،پس از درگذشت زین العابدین بلادی گرداننده آن تعطیل شد/ایرنا

asriran.com
@MyAsriran

❌همچنان خطر منابع اینترنتی: کتاب فارسی نهم دبیرستان، شعری را که از مولانا نیست به آثار او اضافه کرد
@ehsanname
این شعر از روی دفتر۵ «مثنوی» گفته شده: مار بد جانی ستاند از سلیم/ یار بد آرد سوی نار مقیم

🎥 یک گفت و گوی فوتبالی با آلبرکامو
ترجمه و زیر نویس: فرهنگستان فوتبال
@farhangestanefootball

📹 ونه‌گات، ادبیات، خوشبختی
@ehsanname
امروز (۱۱ نوامبر) سالگرد تولد کورت ونه‌گات، نویسنده پرطرفدار آمریکایی است. به همین مناسبت، سه ویدیو کوتاه از سخنرانی او با زیرنویس فارسی ببینید. او در این ویدیوها، با همان طنز همیشگی، الگویی برای بررسی داستان‌ها به دست داده و بعد نمودار پیشرفتِ داستان‌های سیندرلا، «هملت» شکسپیر و «مسخ» کافکا را نشان می‌دهد. این سخنرانی‌ها، برگرفته از پایان‌نامه اوست که دانشگاه شیکاگو دو بار آن را رد کرد. متن کامل سخنرانی‌ها را می‌توانید در هر یک از سه ترجمه آخرین کتاب ونه‌گات، «مرد بدون وطن» هم بخوانید. طبیعتا ترجمه استاد علی‌اصغر بهرامی گزینه بهتری است.

🔸سخنرانی اول: الگوهای مشابه داستان‌ها و بررسی مورد خاصِ سیندرلا
https://t.me/aftabnetmagazine/710

🔹سخنرانی دوم (با فاصله سالها از سخنرانی اول): بررسی هملت و مسخ
https://t.me/aftabnetmagazine/716

🔸سخنرانی سوم: ادامه بحث درباره داستان زندگی
https://t.me/aftabnetmagazine/718

@ehsanname

به بهانه 21 آبان سالگرد فوت استاد روح الله خالقی صدای ایشان را در برنامه رادیویی «ساز و سخن» خواهید شنید.
@HistoSound
http://telegram.me/joinchat/BARpMj4peoBiyhacS_YErg

📖 نمایشنامه «خواهش می‌کنم» از نیما یوشیج، که تصور می‌شد در حادثه‌ای سوخته، پیدا شده و به‌زودی توسط انتشارات رشدیه منتشر می‌شود. این ناشر چند داستان تازه‌یاب از نیما هم در دست چاپ دارد @ehsanname

📸 نمایی از تلخی‌های دیشبِ قصر شیرین
@ehsanname
بیهوده مگو که دوش حیران شده‌ای
سرحلقۀ عاشقان دوران شده‌ای
از زلزله و عشق خبر کس ندهد
آن لحظه خبر شوی که ویران شده‌ای
#شفیعی_کدکنی