شاعر کوزه‌ها
احسان رضایی
@ehsanname
اسمش عمر بود، پسر ابراهیم. هیچ‌گاه ازدواج نکرد و فرزندی نداشت. لقبش غیاث‌الدین و نصیرالدین بود و در اکثر منابع باقیمانده از عصر خودش با عناوینی مثل «خواجه امام» یا «حجت الحق» از او یاد شده.
مردی عجیب بود. گفته‌اند قدی بلند و سری بزرگ داشت. کم‌حرف بود و سرگرم شدن به رموز اعداد و ستارگان را به مصاحبت مردمان ترجیح می‌داد. چنان حافظه‌ای داشت که کتابی مفصل را در اصفهان خواند و در نیشابور تمامش را از حفظ نوشت. بیشتر عمرش را در نیشابور، در محله شادیاخ، یعنی همین‌جا که مدفون است گذراند.
در تمام علوم روزگارش یعنی در الهیات، فلسفه، کلام، ریاضیات، فیزیک، نجوم، پزشکی و موسیقی سرآمد بود. مورد احترام علما و شاهان بود. در یاد دادن خست داشت. هیچ کتابی ننوشت و ۱۳ رساله‌ای که از او مانده، همگی یادداشت‌های پراکنده‌اش هستند. در یکی از این یادداشت‌ها، روشی برای حل معادله درجه‌سه به دست داده که ویل دورانت می‌گوید شاهکار ریاضی بشر در قرون وسطی است. وقتی هم که تقویم رسمی کشور را اصلاح کرد، تقویمی از خود به یادگار گذاشت که دقیق‌ترین کار بشر در گاه‌شماری است. (تقویم میلادی، معروف به تقویم گریگوری باید هر ۳۳۲۰ سال به اندازه یک روز اصلاح شود؛ اما تقویم خیامی هر ۸۸۵۷۴ سال نیاز به یک روز تصحیح دارد.)
نابودی تدریجی دنیا عذابش می‌داد و هرچند می‌دانست زیبایی زندگی در همین نابودی است، همواره به فکر چاره‌ای برای گریز از جادوی زمان بود. این کار را رباعی‌هایش برایش کرد؛ همان چهار مصراعی‍هایی که هیچ وقت خودش در زندگی جدی‌شان نگرفت.

بخشی از اینفوگرافی زندگی و زمانه خیام، از «همشهری جوان» شماره ۱۶۴

🔟 ده نکته‌ای که [احتمالا] درباره خیام نمی‌دانستید - نوشته احسان رضایی و صدای محی‌الدین تقی‌پور، از برنامه «کتاب‌باز» شبکه نسیم @ehsanname

🎼 پنج رباعی از خیام با صدای حسین سرشار، از سمفونی خیام اثر شاهین فرهت تالار رودکی ۱۳٥٥ @ehsanname

تصویر آرامگاه خیام، قبل از بنای فعلی که در ۱۳۳۸ ساخته شد - به نقل از سالنامه «چمن» ۱۳۱۳ @ehsanname

📸 نمایی از مراحل ساخت آرامگاه امروزی خیام - عکس از محسن رزاز زاده - طراحی این بنا کار هوشنگ سیحون است و در شهریور ۱۳۴۱ کار ساخت به پایان رسید @ehsanname

گاردین - ظاهرا «راز داوینچی» دیگر نمی‌فروشد. اینجا یک موسسه خیریه در وِلز، از مردم خواسته برای کمک، به جای این کتاب صفحات قدیمیِ گرامافون بیاورند @ehsanname

بوستان سعدی، کتابت در مکه، سال 957
@jafarian1964

📸 کریستینا لمب، خبرنگار انگلیسی و ویراستار کتاب خاطرات ملاله یوسف‌زی در تهران. ملاله بخاطر درس دادن به دختران، در اکتبر۲۰۱۲ توسط طالبان ترور شد ولی زنده ماند - عکس از اینستاگرام نشر ثالث @ehsanname

🗳 داستان ما و انتخابات
@ehsanname
امکان رأیی که امروز به صندوق می‌ریزیم، به همین سادگی هم به دست نیامده. در بعضی از ادوار تاریخی، کشورمان دارای مجالس و مجامعی برای تعیین شاه یا مشورت دادن به او بوده، مثلا در زمان اشکانیان مجلس «مِهستان» را داشتیم، اما انتخابات و مراجعه به رأی و نظر عموم مردم برای اداره کشور، حاصل به ثمر رسیدن انقلاب مشروطه در سال ۱۲۸۵ است. اما حتی اولین دوره مجلس شورای ملی هم انتخابات عمومی نداشت و طبقات و مشاغل مختلف، خودشان با توافق نمایندگانی را به مجلس فرستادند. مجلسی که با حمله قزاق‌ها ناتمام ماند. اولین انتخابات سراسری، برای مجلس دوم و در تابستان ۱۲۸۸ برگزار شد. بنابراین در ۲۴ دوره مجلس شورای ملی تا پیش از انقلاب، ۲۳ دوره انتخابات داشتیم. از بهمن ۱۳۲۸، انتخابات مجلس سنا هم که شامل دو گروه سناتور انتخابی و انتصابی بود اضافه شد و ۷ انتخابات سنا داشتیم. با اینکه در قانون اساسی مشروطه، نوع دیگری از انتخابات تعریف نشده بود، اما دو همه‌پرسی یا رفراندوم هم در زمان پهلوی داشتیم: در مرداد ۱۳۳۲ مصدق، برای ابقا یا انحلال مجلسِ هفدهم رفراندوم برگزار کرد و در بهمن ۱۳۴۱ برای اصلاحات مورد نظر شاه موسوم به «انقلاب سفید» رفراندوم شد. این، اولین انتخاباتی بود که در آن زنان هم حق رای داشتند. در مجموع ۳۲ انتخابات تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی انجام شد. بعد از انقلاب موارد مراجعه به رای عمومی بیشتر شد و علاوه بر قوه مققنه، قوه مجریه هم به رای مستقیم مردمی واگذار شد. یک تغییر قانونی هم در این دوره برای شرط سنی رای‌دهندگان ایجاد شد که اول به ۱۵ سال رسید و دوباره در سال ۱۳۸۵ از ۱۵ به ۱۸ سال تغییر یافت. اولین انتخابات جمهوری اسلامی در فروردین ۱۳۵۸ و برای تعیین نظام سیاسی انجام شد و بعد از آن برای تعیین نمایندگانی برای تدوین قانون اساسی جدید، رئیس‌جمهور، نمایندگان مجلس و اعضای مجلس خبرگان رهبری انتخابات برگزار شد. از اسفند ۱۳۷۷ هم انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا اضافه شد. تا امروز، ۳۴ انتخابات بعد از پیروزی انقلاب اسلامی داشتیم: ۱ همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی، ۱ خبرگان بررسی قانون اساسی، ۲ رفراندوم تایید قانون اساسی و تغییراتش، ۱۱ دوره ریاست‌جمهوری، ۱۰ دوره مجلس شورای اسلامی، ۵ دوره مجلس خبرگان رهبری و ۴ دوره شوراهای شهر و روستا. در میان این انتخابات‌ها، ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ با شرکت ۳۹میلیون و ۳۷۱هزار نفر، بیشترین تعداد آراء را داشته. امروز دوازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری و پنجمین انتخابات شوراهای اسلامی است تا شمار انتخابات‌های برگزارشده در این کشور به عدد ۶۸ برسد. حاصلِ بیشتر از یک قرن تلاش ایرانیان برای تعیین سرنوشت خودشان.

🗳 پشت و روی تعرفه رأی انتخابات مجلس دوم شورای ملی در سال ۱۲۸۸ شمسی (۱۳۲۷ قمری) @ehsanname

🗳 حضور استاد هوشنگ ابتهاج #سایه در انتخابات
@ehsanname
از اینستاگرام خانم یلدا ابتهاج

⭕️استاد ملکیان در صف رای گیری جهت شرکت در انتخابات
@mostafamalekian

@ دكتر پوران شريعت رضوي (همسر دكتر علي شريعتي)، صبح امروز رأي خود را در تهران به صندوق انداخت...

🗳 حضور #احمدرضا_احمدی برای شرکت در انتخابات
@ehsanname
از صفحه اینستاگرام آقای شاعر

🗳 حضور استاد محمدرضا حکیمی در انتخابات
@ehsanname
از صفحه اینستاگرام "استاد حکیمی"

🗳 حضور استاد محمدعلی موحد در انتخابات
@ehsanname
از کانال محمدتاجیک/خبرنگار

🗳 تصویر دیگری از شرکت استاد هوشنگ ابتهاج #سایه در انتخابات، در شهر بن آلمان
@ehsanname
عکس از حسام جان‌نثار - یورونیوز

🎼 «رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند» غزل مولانا با صدای محمدرضا شجریان از آلبوم «رندان مست» @ehsanname

🎼 «رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند» غزل مولانا با صدای شهرام ناظری از آلبوم «مستی سلامت می‌کنند» @ehsanname

🎼 «رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند» غزل مولانا با صدای حسام‌الدین سراج از آلبوم «بوی بهشت» @ehsanname

🎼 «رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند» غزل مولانا با صدای بیژن کامکار از آلبوم «مستان سلامت می‌کنند» @ehsanname