احسان‌نامه

📸 وضعیت بدِ تکیه میرفندرسکی در تخت فولاد اصفهان. سنگ قبر جلویی که نوشته‌هایش سخت خوانده می‌شود، مزار صمصام‌السلطنه، از سران ایل بختیاری و نخست‌وزیر مشروطه است – عکس از خانم الهام عدیمی @ehsanname

⬆️⬆️⬆️ بازتاب
@ehsanname
دانسته انتقاد کنیم!

تصور کنید که مثلا بنده بروم در راهروهای مخازن نگهداری اورانیوم یا راهروهای نگهداری گونه ای ویژه از موشک دور برد، و به سبب نوع نگاهم و نوع دانسته ها و آموزه هایم، از نصب چراغ روشنایی یا رنگ دیوار یا جنس کفپوش انتقاد کنم! آن وقت، آن متخصصی که چند دهه بر روی جنس کفپوش، رنگ دیوار یا چراغ روشنایی در چنین راهروهایی تحصیل کرده، آموخته، خوانده، شنیده و زندگی وار، با آن راهروها معاشرت داشته، درباره بنده که بر منبر رفته ام، چه فکر می کند!؟ اصلا نمی داند که پاسخ بدهد یا نه! چه رسد به گفتگو!!!
این وضعیت اما متاسفانه در مواجه با فرهنگ و هنر - که منظور، ریزشاخه های زیر مجموعه فرهنگ و هنر است - چنین نیست!
پایمان را می گذاریم در محفل یا محلی، و تنها به پشتوانه اطلاعاتی که از شاخه یا ریزشاخه ای دیگر در حوزه فرهنگ و هنر داریم، زبان به انتقاد باز می کنیم؛ آرمانگرایانه! فارغ از دانسته ای، پیشینه ای، معاشرتی!
سخن مطول شد و ببخشید!
چند روز پیش، نقدی در "احسان نامه" - که صفحه ای خواندنی و دوست داشتنی است - خواندم پیرامون شرایط نامناسب تکیه بختیاری ها در تخت فولاد اصفهان. از نوع برخورد، دلگیر شدم. چرا که بیش از شانزده سال است که با گورستان های ایران و به ویژه با گورستان تخت فولاد در معاشرتم. می دانم که شرایط موجود در تخت فولاد، شرایط مطلوب نیست؛ اما خوب می دانم که دست کم، شرایط به نسبت همین یکی دو سال پیش بهتر است. حتا شرایط تخت فولاد به نسبت بسیاری از گورستان های ارجمند ایران (همچون آن دردانه های تاریخ معاصر ایران یعنی دولاب، ابن بابویه، امامزاده عبدالله و باغ طوطی) بسیار بهتر و به جرات بگویم که عالی است.
منتقد کجا بود در همین یکی دو سال پیش، که به سبب بی لیاقتی و عدم دغدغه، سنگ آرامگاه های تاریخی را به بهانه کهنه بودن!!! تخریب کردند و جای آن را با همین سنگ سیاه های سی.ان.سی شده ساختند! و مواردی از این دست، که بسیار است.
وقتی منتقد از شرایط بد سخن می گوید، باید شرایط پیشینش را هم دیده باشد و بداند.
بنده یک روز پیشتر از پست صفحه احسان نامه، آرامگاه مذکور را دیده ام. چرا نوشته اید بد!؟ اگر کسی نداند که دست کم در همین چند ماه اخیر، چه اقدامات و عملیات های مناسب و مساعدی در تخت فولاد صورت گرفته، چه فکر می کند!؟
مقداری فضولات پرنده بر روی آرامگاه بود، که به سبب چوبی است که بالای اتاق واقع شده. بله! باید ترتیبی داد تا پرنده و حیوانات شهرزی نتوانند در چنین مکان هایی وارد شوند.
آنچه هم بر در و دیوار نگارش کرده اند (در و دیواری که به تازگی مرمت و نقاشی شده)، کار ملت همیشه در صحنه است! از اتفاق، بخش قابل توجه اش، نشانه گذاری و یادگارنویسی خود بختیاری هاست! بنده دست کم دو بار با عزیزان بختیاری بر سر این دیوارنویسی کارم به جدال رسیده؛ که این کار را - به واقع و قلبا - درست می دانستند و حرفشان این بود که اینجا مال ماست!
بنده رفیق و عزیز بختیاری و نیز رفیق و عزیز در اقوام ایران کم ندارم، و خوب می دانم که این گروه از افرادی که دیوارنویسی - یا به زعم خود نشانه گذاری! می کنند - اقلیت هستند اما کارشان دیده می شود.
در پایان عرض می کنم که اساسا انتقاد، یک راه ها و یک رسم هایی دارد. امیدوارم که آگاهانه و به دور از آرمانگرایی و دانسته انقاد کنیم.
ارادتمند و کوچک اهالی فرهنگ و هنر
مهدی تمیزی
نوروز ۱۳۹۶

2.54K views13:28