احسان‌نامه

➖ از جملۀ رفتگانِ این راهِ دراز: گزارش ایبنا از درگذشتگان اهل قلم در سال ۱۳۹۵
ibna.ir/fa/doc/report/246143

1.76K views14:47

🔹از سردیِ دی فسرده یاد آر
احسان رضایی
@ehsanname
«سربازهایی که در خواب مادران برگشتند». این را یکی از روزنامه‌ها در چهلمین روز حادثه سقوط اتوبوس سربازان وظیفه در نیریز تیتر زده بود. عکسی گذاشته بود از چند زن سیاهپوش که رویشان به جوانی بود با سر و دست شکسته و یکی دوتایشان هم چشمها و صورتهایشان در حال باریدن بود. کنار عکس هم این تیتر را زده بودند: سربازهایی که در خواب مادرهایشان برگشتند. جمله‌ای که خودش یک روایت کامل است. یک داستان مینیمال، یا آن‌طور که بعضی‌ها می‌گویند داستانک. یک داستان زیادی غمگین. آن عکس و تیتر، حالا که دارم به یادداشت آخر سال فکر می‌کنم مدام توی سرم می‌آیند و می‌گویند بگو که آنها جوان افتادند. سال ۹۵ سال نفس‌گیری بود، سال عجیب و غریبی بود، سالی که تا لحظه آخر دست از شگفت‌زده کردن ما برنداشت. سالی که توی آرامترین لحظاتش، برج پلاسکو می‌ریخت پایین و آیت‌الله هاشمی در کمتر از یک ساعت درمی‌گذشت، اما در سختترین دقایقش هم درست مثل فینال کشتی المپیک ریو و حسن یزدانی، با آن‌همه امتیاز عقب‌افتاده باز هم می‌توانستیم برنده بیرون بیاییم. حالا دیگر هر استاد داستان‌نویسی برای آموزش «تعلیق» توی کلاسهایش کلی مثال و نمونه دم دستی سراغ دارد از حوادث همین یک سال. سالی که حالا و از روی پله آخر که برمی‌گردیم و نگاهش می‌کنیم، بیشتر شبیه یک فیلم سینمایی هالیوودی است تا سریال‌های وطنی خودمان. من اگر کارگردان این فیلم باشم، حتما نقش اولش را به سربازها می‌دهم و حوادث را از دریچه چشم آنها تعریف می‌کنم. سربازهایی که توی دره افتادند، در همه لحظات سخت نظم را برقرار کردند، جلوی جمعیتی را که می‌خواستند بروند سمت پلاسکو گرفتند، ماشین‌ها را از توی بهمن نجات دادند، انتخابات آمریکا را دنبال کردند، به خواب مادرهایشان رفتند، ... و عکسهایشان در حال ادای احترام به مردگان این سال، مثل یک موتیف، مدام تکرار شد. سربازهایی که جوان بودند و لابد عاشق. یک چیزی مثل فیلم «اشک سرما» و عشق معصومانه‌ای که از دل حوادث عجیب و غریب فیلم جوانه زد. داستان آن فیلم یادتان هست؟ یکی بود، یکی نبود. روناک، دخترک چوپانی بود مرتبط با گروهکهایی که منطقه را مین‌گذاری می‌کردند برای کشتن امثال کاوه و کاوه، سربازی بود متخصص خنثی کردن مین. فرمانده کاوه همان اول کار به او گفته بود که نباید با مردم معمولی ارتباط داشته باشد، گفته بود که احتمالا گروهک‌ها خودشان را شکل مردم عادی درآورده‌اند، گفته بود که مواظب خودش باشد، که ... به قول بیهقی اما «قضا در کمین بود، کار خویش می‌کرد». کاوه مدام روناک و گوسفندهایش را می‌دید و طبیعتا «هرچه دیده بیند، دل کند یاد». روناک البته هنوز بر سر خصومت بود، اما وقتی که نسخه کوچک سال ۹۵ اجرا شد و هردویشان توی برف و کولاک گیر ‌کردند، وقتی هر دو به یک غار پناه بردند، وقتی کاوه لباس گرم‌های خودش را به روناک داد، وقتی بدون پوشش حسابی زد به دل برف برای هیزم، وقتی روناک نگرانش شد، وقتی پای آتش با هم حرف زدند، ... کار دل از دست شد. کاوه و روناک هر دو در مقرهای خودشان محاکمه و مجازات می‌شوند. چیزی شیرین‌تر از این هست؟ روز بعد، عید است. روناک را مجبور می‌کنند سر راه کاوه مین بکارد. روناک مین را می‌کارد اما با بستن باریکه‌هایی از پارچه سرخ که کاوه را متوجه کند. خبر ندارند گروه دیگری هم مین کاشته‌اند. کاوه به بهانه عید لباس نو پوشیده. روناک هم کمی آن طرفتر از منطقه مین‌کاری، با لباس نو منتظر است. کاوه نشانه‌های عشق را می‌فهمد اما روی باقی مین‌ها می‌رود. روناک هم به هوای او. نزدیک هم می‌افتند. دستشان به هم نمی‌رسد. از اول هم قرار نبوده جز در خواب‌های مادرانشان به هم برسند. این، خیلی عید است.
@ehsanname
📌یادداشت پایانیِ سال در شماره ۵۹۵ هفته‌نامه «همشهری جوان»

2.73K viewsedited 17:29