🖌مقاله‌،ویدیو آموزشی

✅تاريخچه کلمات
وقت آن رسيده که در برابر مصيبت زبان شناختي اي که در کمين ماست، مبارزه کنيم و اجازه ندهيم دنيا به دو نيم تقسيم شود. نيمه متشکل از افرادي با ذخيره غني از کلمات در برابر نيمه افرادي با ذخيره اندک از آنها.
کلمات و شکل غريب آنها حافظه ما را تشکيل مي دهند. دوست دارم با کمال ميل آنها را به دايره هايي دوست داشتني تشبيه کنم که همچون خاطره هايي از عبور قرن ها بر چوب تنه درختان جاخوش مي کنند؛ يا چينه هاي گچي در امتداد صخره ها که براي راهنوردان، يادآور تک تک موج ها، توفان ها و به گِل نشستن هايند.
املاي کلمات، رد پاي فسيل شده گذشته ماست که بي وجود آن، درک معناي زمان حال و تصور آسوده خاطر آينده ممکن نيست. يک نقطه، يک حرف ناخوانا که نوشته مي شود، هوس هاي يک کاتب بي هدف يا يک اهل پرطمطراق فرهنگستان نيست، بلکه نتيجه قرن ها و قرن ها تحول است. حرف ناخوانايي که در املاي کلمه اي نوشته مي شود و به نظر مي آيد، آن را به نحو غريبي طولاني تر کرده، براي آزردن دانش آموزان در آن کلمه جاي نگرفته، بلکه نشانه هويت پوشيده آن کلمه است که از سرچشمه آن و گاه از زباني ديگر به عاريت گرفته شده است. سواي از اينکه دانش آموزان هنگامي که آموزگار، تاريخچه تحول آوايي يک کلمه را پاي تخته توضيح مي دهد تا راز املاي عصباني کننده آن را آشکار کند، لذت مي برند. اين تمرين، آنان را به تاريخچه اي وصل مي کند که بدون وجود آن، آنها همچنان احساس شناوربودن و با خودکشيدن دسته اي از نشانه ها را دارند بي آنکه بتوانند بر آنها استيلا داشته باشند.
*کلاسيسيسم و قاعده کلمه هايي که آنها را بر زبان مي آوريم و جمله هايي که آنها را پشت سر هم رديف مي کنيم، گواهان هستي شناسي ما هستند. به محض آنکه زير پايمان سفت مي شود، در زبان جا خوش مي کنيم و در ميان گفتمان، نوعي جاي گرم و نرم مي يابيم. اين جاافتادن که آموزگار، آن را به تک تک اذهانِ در حال آموزشي که به او سپرده شده اند،

بدهکار است، همان جايگاه کلماتي است که به دانش آموز، امکان گريز از احتمال را مي دهد و وجود او را از تقدير و تصادف بيرون نگه مي دارد. بسياري از دانش آموزان دبيرستاني به من مي گويند

نمي دانند از کجا آمده اند و به کجا مي روند. همين طور هر يک از حروفي که يک کلمه را تشکيل مي دهند، مي توانند به فهرست خاطره اي تبديل شوند که بايد به خاطر سپرده شوند، اساس موجودي که اگر از معنا خالي شود، به طرز خطرناکي شکننده مي شود.

زبان فرانسه، زباني دشوار است. زباني است که مدت هاي مديدي مرا عذاب مي داد و گمان مي کنم نوشتار آن امروز برايم به اندازه شرکت در يک مبارزه، ارزشمند است. وانگهي من همواره قدرت يک اثر ادبي را با معيار مبارزه اي متعهدانه ميان نويسنده و زبان مي سنجم. هربار که خود را در برابر دانش آموزان مي بينم، به آنان مي گويم زيبايي زبان ما ارتباط خاص آن با تلاش، مکتب کلاسيک و قاعده و قانون است. از سوي ديگر، ما در دنياي بازتوليد نخبگان زندگي مي کنيم. سياست هاي عوام فريبانه، اين را خوب مي دانند. و همين هنجار کلاسيک آغشته به خاطره کلمه هاست که دوست دارم همچنان به دانش آموزان عرضه شود.

فراموش کردن کلمه ها، معنا و ريشه آنها همانند نوشيدن زهر دهشتبار فراموشي است. فراموشي تاريخچه کلمه ها که املا به روشني از آن پرده برمي دارد، به انصراف از بخشي از خويشتن ما بازمي گردد. دنيا از جهات بسيار با خطر دوقطبي شدن روبروست: از يک سو، افراد ثروتمند در زمينه کلمات که با زبان هاي لاتين يا يوناني آشنا شده و املاي درستي دارند. از سوي ديگر، افراد فقير در زمينه کلمات که در ميان نشانه ها شناورند، قضاوت تحقيرکننده کساني را متحمل مي شوند که به جاي آنان سخن مي گويند و فکر مي کنند. موضوع در اينجا مصيبت اقتصادي نيست، بلکه مصيبت زبان شناختي است. با اينهمه فکر مي کنم در مدارس دولتي، همه دانش آموزان مي توانند در زمينه کلمات نيز غني شوند، البته به شرطي که مسئولان آموزش اراده کنند خوبي ها را بدون آنکه از ريخت بيندازند، به آنان عرضه کنند.
منبع: لوموند 19 فوريه 2016، Cécile Ladjali
سسيل لاجلي نويسنده و دبير ادبيات در دبيرستان و نيز مدرس دانشگاه سوربن نوول است. آخرين رمان او با نام "بيسواد"، داستان شخصيتي را به تصوير مي کشد که زندگي روزمره اش به دليل بيسوادي، تحت تاثير شديد قرار مي گيرد.

سسيل لاجلي برگردان سعيده بوغيري
@eduarticle

80 views04:00