"هەموومان، شتانێکی زۆر زۆر لە نیعمەتمان هەیە، کە بەهۆی بوونیانەوە نازانین هەمانە، هەرکات بوونیان نەما هەست بە بوونیان ئەکەین."

زۆر کەس لە ناو زۆنگاوی پەیوەندییەکی ناشەرعیدا دەمێننەوە، تەنها لەبەر ئەوەی دەڵێن: "من سێ ساڵە لەم پەیوەندییەدام، حەیفە ئێستا وازی لێبێنم." ئەمە لە ئابووریدا پێی دەوترێت تەڵەی تێچووی نوقمبوو. تۆ ناتوانیت زیانەکانی ڕابردووت قەرەبوو بکەیتەوە بە درێژەدان بە هەمان زیان لە داهاتوودا. ئەگەر سێ ساڵ لە تەمەنت لە ڕێگایەکی هەڵەدا دۆڕاندووە، هیچ ژیرییەک لەوەدا نییە کە سێ ساڵی تریشی پێوە بسووتێنیت. بڕینی خێرا، هێشتنەوەی ئەو بەشە کەمەیە لە تەمەن کە هێشتا لە دەستتدا ماوە.

"لە عەجائیبی حاڵی دونیا ئەوەیە، ئەو کەسە قەدری شتێک ئەزانێت کە نییەتی، وە ئەوەی هەیەتی قەدری نازانێت، وەک بڵێی نەبوونی(فیزیکی) بووەتە هۆی بوونی(مەعنەوی) بۆ کەسانێک، وەبوونی بووەتە هۆی نەبوونی بۆ کەسانێک."

ئەم ڕستەیە لە زێڕ بەهادارترە. ئەگەر تەنها یەک ڕستەت لەم کەناڵە وەرگرتبێت، با ئەمە بێت.
تاکە چارەسەری گرفتە دەروونییەکان، ئەمەیە: نە بێکار بە، نە تەنها!

زۆرێک لەو کێشانەی کە پێیان دەڵێین "گرفتە دەروونییەکان" خەمۆکی، دڵەڕاوکێ، بێهیوایی، بێتاقەتی، بێزاری لە ژیان ڕەگیان لە دوو شتدایە: بێکاری و تەنیایی.

مرۆڤ بۆ کار دروست کراوە، بۆ جوڵە، بۆ بەرهەمهێنان.. کاتێک تۆ بێکار و بە تەنها دەبیت، مێشکت دەست دەکات بە کارکردن لە دژی خۆت. بیرکردنەوەی زیادە، گومان، ترس، خەم... هەموویان لە بێکارییەوە دێن.

بۆیە کارێک بدۆزەرەوە تەنانەت ئەگەر بچووکیش بێت. خوێندن، کار، وەرزش، یان هونەرێک... بە تەنها و بێکار مەبە.
(مێشکی بێکار، بیرکردنەوەی ژەهراوی)ـە
"Idle Mind, Toxic Thoughts"

دوو شت هەن لە ژیاندا:

١-ئەوەی حەزت لێیە بیکەیت.
۲-ئەوەی پێویستە بیکەیت.

تۆ دووەمیان هەڵبژێرە، پێشم مەڵێ بۆ، تەنها بیکە و دوای 6 مانگ یەک دەبینینەوە، وە سیقەم پێ بکە من شتێک لە %101 دڵنیا نەبم لێی پێت ناڵێم.

"بەرهەمداریت دەگاتە بەرزترین ئاست، کاتێک ئەتوانی بەتەنها دابنیشی دوور لە سۆشیاڵ میدیا و شاشە و چات و TV و موبایل، خەریکی کارەکەت بیت

کاتێک بڕیار ئەدەیت قبوڵی(مَلل) بێزاری هەوڵدان بکەیت، کە خولەکەکانی سەرەتای کارەکەت هیچ چێژبەخش نییە و ئەتەوێت بەهەر بیانوویەک بێت لێی ڕابکەیت بەرەو سکرۆڵینگ

جا لەو ساتە کە خۆت دەگریت وبەردەوام ئەبیت لە دۆخی بەرهەمداری بێ ئەوەی پەرت بیت و واز بێنیت، ئا لەو ساتەدا تۆ لە زۆرینەی خەڵکی جیادەبیتەوە و ئومێدی نەجیب بوون و هەڵکەوتەیی هەیە بۆت."

"بەرهەمداریت لە ژیاندا مەبەستەوە بە(جەوی خۆشەوە)، تۆ جەوت خۆش ئەبێت دوای ئەوەی ئەرکەکانت جێ بەجێ دەکەیت، نەک بەمەرجی دابنێیت ئەبێ جەوت خۆش بێت تا ئەرکەکانت بکەیت

گەر تۆ تەنها ئەو کاتانە بەرهەمداری بکەیت کە جەوت خۆشە حەفتەی سێ ڕۆژ بەرهەمت نابێت، جەویشت نەبێ خۆت ناچار بکە کە هەر ئەبێ بیکەیت و ژیانت مەبەستەوە بە میزاجەوە

تۆ کە کردت، جەوت خۆش ئەبێت، بەمەرجی دامەنێ پێش کردنی ئەرکەکەت وابیت."

پەروەردگارم، ڕەحمەتت!
ئەگەر بە نەفسی خۆمم بسپێریت، دەمسپێریت بە لاوازێکی خیانەتکار!

چۆن ببمە بەندەیەکی پاڵفتەی پەروەردگار؟

خوا ـ سبحانە وتعالی ـ دەربارەی پێغەمبەران ـ علیهم السلام ـ دەفەرمووێت:
(إِنَّآ أَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ)
یانی: بەڕاستی ئێمە بە پاڵفتەکەرێک پاڵفتەمان کردن

پەروەردگارا ئەو پاڵفتەکەرە چی بوو؟
( ذِكْرَى ٱلدَّارِ)
بەردەوام یادی قیامەتیان بوو!


کەوابوو: ئەساسی سەڵاحی قەلب و عەمەل، ویستی قیامەت و زۆر یادکردنی مردن و ڕۆژانی دوای مردنە. ئەساسی فەسادی قەلب و عەمەلیش، زۆر یادکردنی ئەم ماڵە کاتییە تیاچووەیە!

لێک تێگەیشتن زۆر خۆشە، زۆر!
ئەو ئینسانەش کە لێت تێدەگات، زۆر خۆشەویستە!
ئەسڵەن تایبەتمەندییەکی بێست فرێندەکەت ئەوەیە کە بەس تەماشات بکات، لێت حاڵی دەبێت.

دۆستایەتی ئەو کەسەش ناکرێت کە حاڵی نابێت، ئەسڵەن تۆ گاڵتە دەکەیت ئەو جددی وەریدەگرێت، مەدحی دەکەیت وادەزانێت زەممە، دەبێت بە حیساب قسەی لەگەڵ بکەیت، قەید و قیود دانێیت، و جەبر و تەقسیم بکەیت.

ڕەحمەتی خواش لە شافیعی کە دەیفەرموو:
ئەو برادەرەی پێویستی بە شەرح و تەوزیح هەیە، خێری تێدا نییە!

ئەمە مانای فەرمایشتەکەیەتی

"لە ماڵەوە جیلە بچووکەکە دائیم بە جیلە گەورەکە ئەڵێن: ئەوە بۆ 20 عەرزەتان لە شەستی سەرەوە بەهەرزان نەکڕی ئێستا عەرزەی سەروو 80 دەفتەر ئەکات.!!

منیش ئەڵێم:ئاخر ئێستا دوای 50 ساڵ زانراوە کە ئەگەر زوو عەرزەکەت بکڕیایە موهیم بوو بەڵام کاتێ لەو زەمەنە ئەژیایت کەس هەستی بەو فرسەتە نەئەکرد.

جا هەروەک چۆن باوباپیرانمان دەورەدرابوون بەفرسەت بەڵام لەبەر ئەوەی لەناویدا ئەژیان هەستیان پێ نەئەکرد، ئێمەش ئێستا ئاوا دەورەدراوین بەفرسەت بەڵام هەستی پێ ناکەین چونکە لەناوی ئەژین، نەوەکانمان 30_40 ساڵی تر ئەیکەن بە گلەیی لێمان.

بەڵام عەبقەری ئەوەیە فرسەتەکان ئەبینێت تەنانەت کاتێک لەزەمەنی خۆشیدایە. دائیم 50 ساڵێک عەقڵی لە پێش جیلەکەی خۆیەتی، جا تۆ وشەی فرسەت تەنها بە پارە تێ مەگە، فرسەتی گەورەتر هەن."

"سەرکەوتن و هەڵکەوتەیی لە بوارێک و کارێک؛ بریتیە=لە سەبڕێکی درێژمەودا لەسەری."

هەرگیز بیرت لەوە نەکردۆتەوە ئەو کەسەی لە پێناویدا دەناڵێنیت و چاوەڕوانی تێگەیشتنی لێ دەکەیت، لەوانەیە ئەویش بە هەمان شێوە چاوەڕوانی تێگەیشتنی لە تۆ بێت. کاتێک ئەم وەهمە لادەبەیت و بە ڕاستەقینەیی بەرامبەر یەکتر دەست بە قسەکردن دەکەن، ئەوە پەیوەندییەکە نەک تەنها چاک دەبێتەوە، بەڵکو دەبێتە سەرچاوەی ئارامی و بەرەکەت بۆ هەردووکتان، و ئەو خۆشەویستییە دەگەڕێتەوە کە ڕەنگە ماوەیەک لەبەر بێدەنگی ون بووبێت.

ئینسان کاتێک غەڵەت دەکات، دوو حاڵەتی هەیە:

١-لەخۆی توڕەیە کەهەڵەی کردووە.
٢-لەبەرامبەر و خەڵکی توڕەیە.

ئەو کەسەی لەخۆی توڕەیە هەڵەکەی چاک دەکاتەوە و دەبێتە کەسێکی باشتر و بەرزتر، بەڵام ئەوەی لەبەرامبەر تورەیە هەرگیز پێ ناگات، چونکە هەڵەی خۆی نابینێت و تەرکیزی لەدەرەوەیە.

سەرکەوتنی دونیا و قیامەتت دەوێ؟
ئەوپەڕی دیسپلینت فێربکەم؟
جوانترین پلانی ستراتیژی؟

فەرموو:

"هیچ وشەیەک ناڵێم، هیچ کردەوەیەک ناکەم هەتا وەڵامێکی بۆ لای پەروەردگار بۆ ئامادە نەکەم!"

الإمامُ تَقيُّ الدِّينِ ابنُ دَقيقِ العِيدِ

تۆ کۆمەڵێک بڕیاری، هیچی تر. بڕیاری ئەمڕۆت، بڕیاری دوێنێت، بڕیاری ساڵانی پێشووت، ئەگەر لە ژیانی خۆت ڕازی نیت، بڕیارەکانت بگۆڕە. کەس بەرپرسیار نییە لە بڕیارەکانت جگە لە خۆت. ئەم ڕاستییە ئازادت دەکات ئەگەر قبووڵی بکەیت، و زیندانیشت دەکات ئەگەر نکۆڵی لێ بکەیت!