نداءالحق | Nidāʾ al-Ḥaqq
366 subscribers
210 photos
4 links
" نداءالحق | Nidāʾ al-Ḥaqq "

❈ بررسی تاریخ تمدن و فرهنگ اسلامی

اگر میخواهید به تاریخ اسلام پی ببرید و علم درباب آن کسب کنید حتماً عضو شوید و در این راه استوار به ما کمک کنید
Download Telegram
نداءالحق | Nidāʾ al-Ḥaqq
دانشوری و گرایشات ویژه سلطان محمد فاتح نسبت به امپراتوری و شاهان رومی 🟣 لشکرکشی‌های بعدی محمد علیه برخی از دولت‌هایی بود که از ارسال خراج سالانه به سلطان خودداری می‌کردند، از جمله بوسنی، والاچیا، مستعمرات جنوا در دریای اژه، چند قلمرو باقی‌مانده از امپراتوری…
اقدامات سلطان محمد فاتح برای بازسازی و شکوفایی دوباره قسطنطنیه (اسلامبول عثمانی)

پس از اعلام اینکه «از این پس پایتخت من استانبول است»، محمد فاتح، پس از آنکه به سپاهیانش اجازه داد سه روز شهر را غارت کنند، دستور بازسازی پایتخت جدید خود را صادر کرد. برای آنکه خود را به‌عنوان قیصر جدید و پادشاه که وارث امپراتوری بیزانس است معرفی کند، محمد باید حکومتی ایجاد می‌کرد که ابزار انحصاری اجرای اراده‌ی او باشد. برای اینکه دولت عثمانی به‌عنوان یک قدرت جهانی شناخته شود، پایتخت آن باید نه‌تنها نماد قدرت و شکوه، بلکه نشانه‌ی گشودگی و مدارا نیز می‌بود. از این‌رو، یونانیانی که جمعیتشان در اثر جنگ به‌شدت کاهش یافته بود، دعوت شدند تا به شهر بازگردند و کلیسای ارتدوکس یونان، تحت رهبری پاتریارک خود، اجازه یافت تحت حمایت سلطان به فعالیت و شکوفایی ادامه دهد. سلطان همچنین از پاتریارک ارمنی دعوت کرد تا در پایتخت جدید او ساکن شود. برای جذب رهبران و دانشمندان دینی مسلمان، محمد دستور ساخت مسجد فاتح را که مشرف به تنگه‌ی بسفر بود صادر کرد. تا پایان دوران سلطنت او، ساخت مسجدهای جدید، مدارس دینی (مدرسه‌ها) و بازارها، بخش بزرگی از شکوه و رونق گذشته‌ی استانبول را دوباره احیا کرده بود. با فتح قسطنطنیه، محمد لقب فاتح را به دست آورد. تصرف این شهر، سلطان جوان را به قدرتمندترین و محبوب‌ترین فرمانروای سراسر جهان اسلام تبدیل کرد. او که به توانایی‌های خود اطمینان داشت، نظامی استبدادی برقرار کرد.

📚 | The Ottoman Empire
| Mehrdad Kia
🏛 | Greenwood University Press
📆 | 2021
📖 | Page 41

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
7633👌2🔥1
نخستین خلیفه‌ای که «صلوات بر پیامبر» را روی سکه‌های اسلامی نقش کرد

🟣 در کتیبه آمده است: «مهدی، فرزند فرمانده مؤمنان، دستور داد این مناره در رصافه و این مسجد به دست مُفضّل بن صالح در ماه محرم سال ۱۵۵ هجری ساخته شود.» هنگامی که در سال‌های ۱۶۳/۷۸۰ به اورشلیم (بیت‌المقدس) رفت، دستور بازسازی مسجدالاقصی را صادر کرد و فضای نماز را تقریباً به نصف اندازه امروزی آن تبدیل نمود. همچنین برای نخستین بار دستور داد عبارت احترام‌آمیز اسلامی که مسلمانان معمولاً پس از نام پیامبر می‌آورند، یعنی «صلوات و درود بر او باد»، بر روی سکه‌هایش نقش شود. این نوشته تا سال ۱۸۴/۸۰۰، یعنی دوران خلافت هارون‌الرشید، بر سکه‌ها باقی ماند. اما مهم‌ترین توجه او به مکه و مسجدالحرام بود؛ جایی که در سفرهای حج خود تلاش کرد ساختمان کعبه و مسجدالحرام را توسعه دهد. در سال ۱۶۰/۷۷۷ دستور داد پارچه‌ها و پوشش‌های قدیمی که طی سال‌ها بر روی کعبه انباشته شده بودند، برداشته شوند؛ زیرا بیم آن می‌رفت که سنگینی آن‌ها به بنا آسیب برساند.

📚 | The Abbasid caliphate
| Tayeb El-Hibri
🏛 | Cambridge University Press
📆 | 2021
📖 | Page 70

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
88👍4🔥22👌1
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
نداءالحق | Nidāʾ al-Ḥaqq
Photo
دوران طلایی عباسیان : هارون‌الرشید٬ آورندهٔ شکوه و عظمت به خلافت اسلامی

🟣 دوران حکومت هارون‌الرشید یکی از بهترین دوره‌های فرمانروایی بود؛ دوره‌ای که بیش از هر زمان دیگری سرشار از شکوه، عظمت، بخشندگی و نیکوکاری بود و در آن قلمرو حکومت بیش از پیش گسترش یافت. هارون‌الرشید از بخش بزرگی از جهان آن روزگار مالیات دریافت می‌کرد و هرگز در دربار هیچ خلیفه‌ای به اندازه دربار او، دانشمندان، شاعران، فقیهان، قاریان قرآن، قاضیان، دبیران، هم‌نشینان درباری و ادیبان گرد نیامده بودند. هر یک از آنان از سخاوت و احترام فراوان او برخوردار می‌شد و خلیفه آنان را به بالاترین جایگاه‌ها می‌رساند. خودِ خلیفه نیز شخصیتی برجسته بود؛ شاعری توانا، آگاه به تاریخ، ادبیات و شعر، دارای ذوقی لطیف و قدرت تشخیص بالا، و از سوی نزدیکان و همچنین مردم عادی مورد احترام بود.

📚 | The Abbasid caliphate
| Tayeb El-Hibri
🏛 | Cambridge University Press
📆 | 2021
📖 | Page 76

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
952👍1🔥1👌1
نداءالحق | Nidāʾ al-Ḥaqq
Photo
مأمون عباسی : علاقه‌مند به مسائل فلسفی و تأسیس بیت الحکمة توسط او

🟣 سال‌های حکومت مأمون معمولاً به این دلیل مشهورند که او گرایشی آشکار به مسائل فکری و فلسفی داشت و از الهیات عقل‌گرای معتزله حمایت می‌کرد. برای قرار دادن این گرایش در بستر تاریخی خود، احتمالاً باید ویژگی‌های گسترده‌تر زندگی فکری شخص خلیفه را نیز بررسی کرد. تقریباً بنا بر توافق پژوهشگران معاصر، مأمون را باید مهم‌ترین حامی روشنگری، یادگیری و علم در دوره عباسی دانست. این شهرت تا حد زیادی به تأسیس بیت‌الحکمه (خانه حکمت) در بغداد نسبت داده می‌شود؛ مرکزی برای مطالعه که احتمالاً از کتابخانه باستانی اسکندریه الهام گرفته بود. در آنجا دانشمندانی که به زبان‌های یونانی، سریانی و دیگر زبان‌ها مهارت داشتند، به ترجمه آثار فراوانی پرداختند؛ از جمله آثار ارسطو، اقلیدس (اصول)، بطلمیوس (المجسطی) و همچنین آثار متعدد پزشکی، به‌ویژه نوشته‌های جالینوس. با این حال، میان‌رودان از روزگار باستان نیز سنت گردآوری کتابخانه‌های بزرگ را می‌شناخت.

📚 | The Abbasid caliphate
| Tayeb El-Hibri
🏛 | Cambridge University Press
📆 | 2021
📖 | Page 117

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
41🔥1👌111
عصر طلایی اسلام : طغرل‌بیگ سلجوقی و احیای اقتدار خلافت عباسی

🟣 برخلاف بوییان، سلجوقیان پس از سال ۱۰۵۵ سیاستی را بر پایه دفاع از اسلام سنی و مشروعیت خلافت عباسی بنا کردند. آنان الگوی حکومت غزنویان را پذیرفتند، اما برخلاف غزنویان، تلاش خود را متوجه مبارزه با خلافت فاطمی کردند و کوشیدند سوریه و مصر را فتح کنند. طغرل‌بیگ حتی اعلام کرد قصد دارد برای تصرف مکه و خارج کردن آن از نفوذ فاطمیان به حج برود. روشن است که تبلیغات القادر بالله در ترویج اسلام سنی تأثیر مهمی بر این سیاست داشت. در سال‌های ۱۰۵۱ و ۱۰۵۴ میلادی، طغرل به‌عنوان رهبر برجسته جریان ضداسماعیلی تا آسیای صغیر پیش رفت و نفوذ خود را چنان گسترش داد که امپراتور بیزانس، کنستانتین نهم را وادار کرد مسجدی را که در قسطنطنیه ویران شده بود بازسازی کند و اجازه دهد در آن مسجد، خطبه جمعه به نام خلیفه عباسی خوانده شود، نه به نام خلیفه فاطمی.

📚 | The Abbasid caliphate
| Tayeb El-Hibri
🏛 | Cambridge University Press
📆 | 2021
📖 | Page 202

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
72🔥111
آیا یهودیان در بغداد خلافت عباسی از احترام ویژه ای برخوردار بودند؟

🟣 او (بنیامین تدلایی - جهانگرد یهودی) خلیفه را مردی آرمانی توصیف میکند و می گوید که قدرت خلیفه به اندازه قدرت اگزیلارخ رئیس جامعه یهودیان بابل که به «رأس الجالوت» شناخته میشد است. گفته میشد که این شخص از نسل حضرت داوود (ع) است. بنیامین همچنین می افزاید که خلیفه در تورات آگاهی فراوان داشت و می توانست زبان عبری را بخواند و بنویسد. در بغداد بیش از ۴۰ هزار یهودی زندگی میکنند و از میان آنان افراد دانشمند و ثروتمند بسیاری هستند که مورد احترام خلیفه اند. در این شهر ده مدرسه بزرگ وجود دارد. بنیامین نام استادان این مدارس را ذکر میکند و از دانشمندانی چون دانیال، رئیس حوزه علمی و حزقیای پسر داوود، رئيس جامعه یهودیان نام میبرد. يهودیان او را سرور ما رئيس اسارت رأس الجالوت مینامند. هر پنجشنبه که او برای دیدار خلیفه بزرگ به کاخ می رود سوارانی از مسلمانان و یهودیان او را همراهی میکنند و جارچیان پیشاپیش فریاد میزنند.

📚 | The Abbasid caliphate
| Tayeb El-Hibri
🏛 | Cambridge University Press
📆 | 2021
📖 | Page 263

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
4👍1👌11
نداءالحق | Nidāʾ al-Ḥaqq
اقدامات سلطان محمد فاتح برای بازسازی و شکوفایی دوباره قسطنطنیه (اسلامبول عثمانی) پس از اعلام اینکه «از این پس پایتخت من استانبول است»، محمد فاتح، پس از آنکه به سپاهیانش اجازه داد سه روز شهر را غارت کنند، دستور بازسازی پایتخت جدید خود را صادر کرد. برای آنکه…
سلیمان بن عبدالملک : خلیفه ای که او را «مهدی» و فاتح قسطنطنیه می‌دیدند

🟣 هم‌زمان با نزدیک شدن به صدمین سال هجرت پیامبر به مدینه، مقدمات محاصره و تصرف پایتخت روم از پیش فراهم شده بود. بازتاب اندیشه‌های آخرالزمانی و انتظار فرارسیدن هزاره را می‌توان در فضای فکری حاکم بر شام و نیز در متون بعدی مشاهده کرد؛ متونی که اشعار درباری و مجموعه‌ای از روایات عربی درباره فتح قسطنطنیه و دیگر شهرهای مهم مسیحی، از جمله روم، را حفظ کرده‌اند. بخش زیادی از شعرهای درباری، خلیفه جدید (سلیمان) را با حضرت سلیمان، پیامبرِ پادشاه، مقایسه می‌کرد و از این‌رو نام او را خوش‌یمن می‌دانست. همچنین او را مهدی، یعنی نجات‌دهنده‌ای که پیش از روز قیامت خواهد آمد، معرفی می‌کرد. در این چارچوب، «مهدی» به معنای شخصی بود که خداوند او را هدایت کرده و این واژه در قرآن با جنگی که از سوی خدا مشروعیت یافته است نیز ارتباط دارد. افزون بر این، رستگاری از طریق پیمان الهی و به واسطه او، به‌عنوان نماینده خدا بر روی زمین، تحقق می‌یابد.

📚 | The Umayyad Empire
| Andrew Marsharn
🏛 | Edinburgh University Press
📆 | 2024
📖 | Page 163

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
53👌31
تمدن اسلامی : چگونه فتوحات اسلام را از عربستان به یک تمدن جهانی تبدیل کرد؟

🟣 با وجود آنکه ریشه‌های اسلام در عربستان بود، اسلام کلاسیک در جهانی بسیار گسترده‌تر شکل گرفت. این امر نتیجه فتوحات ناگهانی و غیرمنتظره اعراب مسلمان در شمال آفریقا و بخش بزرگی از جنوب غربی آسیا در سده پس از درگذشت محمد بود. این فتوحات، اعراب مسلمان را با جوامع بزرگ یهودیان، مسیحیان، زرتشتیان و دیگران روبه‌رو کرد. برای مدتی، اعراب خود را از مردم سرزمین‌های فتح‌شده جدا نگه داشتند و جز اطاعت سیاسی و پرداخت مالیات، انتظار دیگری از آنان نداشتند. ساکنان غیرمسلمان «دارالاسلام» که بر اثر فتح تحت حکومت مسلمانان قرار گرفته بودند ذمی نامیده شدند؛ یعنی کسانی که با دولت اسلامی پیمان حمایت داشتند. این پیمان در برابر پذیرش فرمانروایی سیاسی مسلمانان، آزادی انجام عبادت را برای آنان تضمین می‌کرد و در مجموع ذمیان تا حد زیادی به حال خود رها می‌شدند. در واقع، در آغاز، مسلمان شدن غیرعرب‌ها چندان تشویق نمی‌شد.

📚 | The New Cambridge History of Islam (Vol.4)
| Robert Irwin
🏛 | Cambridge University Press
📖 | Page 29

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
2👌11
ارمنستان چگونه از نفوذ امپراتوری بیزانس خارج شد و با امیر معاویه (رض) بیعت کرد؟

🟣 تئوفانس شورش «پاساگناتس» را در سال ۶۵۰–۶۵۱ میلادی چنین توصیف می‌کند: در این سال پاساگناتس، اشراف‌زاده ارمنی، علیه امپراتور شورید و با معاویه پیمان بست و پسر خود را به عنوان گروگان نزد او فرستاد. با شنیدن این خبر، امپراتور تا قیصریه کاپادوکیه پیش رفت و امیدوار بود که ارمنستان را دوباره به دست آورد.» آگاپیوس نیز این رویداد را در سال چهارم خلافت عثمان چنین گزارش می‌کند: «در سال چهارم عثمان، مردم ارمنستان از اطاعت کنستانس، پادشاه رومیان، دست کشیدند و فرمانبردار مسلمانان شدند. فرمانروای آنان یکی از بزرگان روم به نام بسحنانیوس بود. او به معاویه نامه نوشت و پسرش را به عنوان گروگان نزد او فرستاد. هنگامی که خبر شورش ارمنیان به کنستانس رسید، او با سپاه روم به سوی قیصریه کاپادوکیه حرکت کرد تا وارد ارمنستان شود؛ اما پیش از رسیدن، خبر به او رسید و اندوهگین شد. او قصد ورود به ارمنستان را داشت، ولی از تصمیم خود منصرف شد و بازگشت.

📚 | An Armenian Futūh Narrative
| Sergio La Porta and Alison M.Vacca
🏛 | Chicago University Press
📖 | Page 29

Nidāʾ al-Ḥaqq 🍁 | @duxnn
85👌31