@dusharge

2.فارسجا قایناقلار:

-آذربایجان در سیر تاریخ ایران، رحیم رئیس‌نیا، انتشارات نیا، چاپ دوم، ‌تبریز 1370
-آغاز فرقه حروفیه، هلموت ریتر، انتشارات مولی تهران بی‌تا
-اخبار سلاجقه روم (با متن کامل مختصر سلجوقنامه ابن بی‌بی)، به اهتمام دکتر محمدجواد مشکور، انتشارات کتابفروشی تهران، ‌چاپ اول، تبریز 1350
ـ ادبيات باستان آذربايجان ، م.كريمي، انتشارات ايشيق 1358
-بزم و رزم، عزیز بن اردشیر استرآبادی، به‌ کوشش محمد فؤاد کؤپریلی‌زاده، استانبول اوقاف مطبعه‌سی 1928
-جامع الالحان، عبدالقادر غیبی‌الحافظ‌المراغی، به اهتمام تقی بینش، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تهران 1366
-دایره‌المعارف‌بزرگ‌اسلامی، جلد 12، ماده برهان‌الدین احمد، نوشته رحیم رئیس‌نیا، تهران 1383
-دیوان لغات‌الترک، محمود کاشغری، ترجمه و تنظیم محمد دبیرسیاقی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران 1375
-راحه‌الصدور و آیه‌السرور، محمدبن علی راوندی، به تصحیح محمد اقبال، تهران اساطیر 1385
- سیر رباعی در شعر فارسی، دکتر سیروس شمیسا، چاپ دوم انتشارات فروس، 1374
-سیری در تاریخ زبان و لهجه‌های ترکی، جواد هیئت، نشر پیکان 1380
-سنگلاخ، میرزا مهدیخان استرآبادی، ویراستار: روشن خیاوی، نشر مرکز 1374
-علامه محمد فضولی، رند دلسوخته: همت شهبازی، روزنامه «مهد آزادی»، شماره‌های 531، 533 و 539، دوره چهارم، سال چهل و پنجم، آبان 1373
- کتاب دیاربکریه، به تصحیح و اهتمام: نجاتی لوغال/ فاروق سومر، با مقدمه و حواشی فاروق سومر، چاپخانه انجمن تاریخ ترک، 2ج، آنقره 1964
-کوراوغلو در افسانه و تاریخ، رحیم رئیس‌نیا، انتشارات نیما، چاپ دوم تبریز 1368
-مجالس‌النفائس، امیرنظام‌الدین علیشیر نوایی، تصحیح علی ‌اصغر حکمت، 1323
- محاکمه‌اللغتین،‌ امیرنظام‌الدین علیشیر نوایی، ترجمه تورخان گنجه‌ای، چاپخانه فردوسی، طهران 1327
-مقایسه عروض فارسی و آذربایجانی، صمد رحمانی، انتشارات شایسته، تبریز 1379
-نگاهی تازه به عروض در اشعار ترکی، روزبه صمدی(نیراوغلو)، انتشارات پارلاق یازی،‌1391
-وزن شعر فارسی،‌ دکتر پرویز ناتل خانلری،‌ تهران، بنیاد فرهنگ ایران 1345

3.تورکجه‌ (لاتین و کیریل الیفباسیندا) قایناقلار:

-Bala, M. (1952): “Kadı Bürhaneddin” maddesi, İslâm Ansiklopedisi, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi, Cüz. 55: 46-48.
- Dəmirçizadə , Ə. Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi, bakı, azərnəşr
-ERGIN, Muharrem ,Kadı Burhaneddin Divanı, İstanbul, 1980.
- ERGIN, Muharrem, kadı burhaneddin divanı üzerinde bir gramer denemesi, türk dili ve edebiyatı dergisi, sayı 3, 1951
-Esterabadi, (1990) Bezm ü Rezm (Eğlence ve SavaĢ), Çev. Mürsel Öztürk, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
- Hazar, Mehmet, (2011) Kadı Burhaneddin Divanı’nda Geçen Tarihî Azerbaycan Türkçesine Ait Döy- ‘Dayan-’ Fiili Üzerine türk dil kurumu ve cumhuriyet üniversitesi, sivas: 13-15 kasım,
-kərimli, T. Həmidov, İ. (2005) Azərbaycan klassik ədəbiyatından seçmələr,üç cilddə, bakı, şərq-qərb.
-Kocatürk , vasfi mahir, (1970) türk edebiyat tarihi, edebiyat yayınevi, Ankara.
-Köprülüzade, M.fuat, (1934) türk dili ve edebiyatı hakkında araştırmalar, kanaat kitabevi, istanbul.
- M.arif və M.ibrahimov, Azərbaycan ədəbiyyat tarixi, bakı 1960
-Meraği , abdulkadir, (2007) abdulkadir meraği ve camiul-elhani, ubeydulla sezikli, (doktora tezi), marmara üniversitesi, istanbul.
-Nevayi , ali-şir,(1993) Mizanul-evzan, hazırlayan kemal eraslan, türk dil kurumu yayınları: 568
-Özmenli, Mehmet,( 2013) Esterabadide burhaneddin , Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/5, p. 615-630, ANKARA-TURKEY
-Səfərli, əlyar, “qazi burhanəddin divanı”, bakı, azərnəşr 1988 (kiril əlifbasında)
-Səfərli, əlyar, “qazi burhanəddin divanı”, bakı, öndər nəşriyatı 2005 (latin əlifbasında)
-Sürmeli, Şahin. ( 2005) Kadı Burhaneddin Divanı: Anlam Çerçevesi, Gaziantep Ünv. Sos. Bil. Ens. (BasılmamıĢ Yüksek Lisans Tezi) Gaziantep.
-Şami, nizaməddin, (1992.) Zəfər-namə. Bakı: Elm,
-Yücel, Yaşar, (1970) Kadı Burhaneddin Ahmed Ve Devleti, AÜDTCF Yayınları, Ankara.
-Zachariadou, Elizabeth A., Trabzon ve Türkler (1352-1402), Çev. Murat KeçiĢ, OTAM, Sayı: 22, Ankara,2007, s. 221-241,

https://telegram.me/dusharge

@dusharge
#همت_شهبازی
دینله‌یه‌جه‌یینیز شعرلریم 1374.جو ایلین مهر آییندا تبریز برون‌مرزی رادیوسونون "ادبی گؤروش" باشلیقلی وئرلیشینده سئوگیلی دوستوم #ابوالفضل_علایی‌نین سسی ایله او زامان پخش اولونوبدور. کیفیتجه چوخ دا یاخشی ضبط اولونمایان بو سس لئنتی منیم اوچون نوستالژیک بیر حیس یارادیر. سس او زامانین رادیو ضبطی (ماقنافونو) ایله کاسئته یازیلمیش. سئوگیلی آپاریجی دوستوم بو سس یازیسیندا منیم 3 شعریمی اوخوموشدور. او اوزاق زامانلاری بیر داها جانلاندیران بو سسی دینله‌یه بیلرسینیز.

https://telegram.me/dusharge

@dusharge

دوشرگه وئبلاغی‌نین یازیلاری سیلیندیکده واختییلا اؤزونون اجازه‌سی ایله اورادا یوکله‌نن هادی قاراچایین ایکی شعر کیتابی‌نین دا فایلی یوخا چیخدی. بو کیتابلاری بعضی دوستلار آرادیقدا تاپا بیلمیرلر. بونا گؤره بو ایکی کیتابین فایل‌لارینی بورادا پایلاشیرام.
همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge
👇👇👇👇👇👇

@dusharge
هادی قاراچای. بئچه‌لر بانلایاندا کیتابی PDF

@dusharge
هادی قاراچای. باداملیقلار کیتابی PDF

@dusharge

علت ناشناخته ماندن جمال ثریا در ایران


مجموعه‌ی شعر «من بوی دارچین می‌دهم» شامل شعرهای جمال ثریا به تازگی با ترجمه‌ی همت شهبازی منتشر شده است. مترجم این کتاب از شعر این شاعر ترک و ویژگی‌های آن می‌گوید.

شهبازی در گفت‌وگو با خبرنگار ادبیات و نشر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، عنوان کرد: متأسفانه جمال ثریا آن‌طور که در دنیا شناخته شده، در ایران معرفی نشده است. پیش از این شعرهایی از او در چند روزنامه و مجله ترجمه و منتشر شده، رسول یونان هم در مجموعه‌ی شعرهایی که از ادبیات جهان گردآوری کرده، شعرهایی از او آورده، اما این مجموعه اولین کتابی است که به صورت مستقل از شعرهای جمال ثریا در ایران منتشر می‌شود.

او افزود: از سال 1950 به این‌سو نهضتی در ادبیات ترکیه شکل گرفت که طی آن ترک‌ها شروع به ترجمه‌ی آثار خود به زبان‌های اروپایی کردند. با همین جریان بود که شعرهای جمال ثریا هم در اروپا شناخته شد، اما جریان شعری‌ای که جمال به آن متعلق است، ویژگی‌هایی داشته که مانع ترجمه‌ی این آثار در ایران شده است.

شهبازی همچنین اظهار کرد: شعر نو ترکیه از زمانی که از شعر دیوانی یا کلاسیک بریده، چند مرحله را از سر گذرانده است. اولین گرایش‌ها علیه شعر کلاسیک، با نام شاعرانی چون احمد هاشم و ناظم حکمت گره خورد که عمده‌ی تلاش‌شان این بود که خود را از قید و بند ادبیات دیوانی رها کنند. مخاطب هم به آن‌ها روی خوش نشان داد. در شاعران این جریان، کارهای فرمی ناظم حکمت بی‌نظیر است. پس از احمد هاشم و ناظم حکمت هم جریان شعری «غریب» شکل گرفت که به جریان اول شعر نو ترکیه مشهور شد. عمده‌ی تلاش این جریان، توجه به زبان محاوره‌یی بود.

او اضافه کرد: از سال 1958 به این‌سو، جریانی علیه شعر «غریب» ظهور کرد که به آن جریان نسل دوم شعر نو ترکیه می‌گویند. این جریان با اولین مجموعه‌ی شعر جمال ثریا به نام «اووئرجینکا» شکل گرفت. جمال ثریا در سلسله مقالات مختصر و مفیدش هم به بیان تصور خود از شعر پرداخت. این جریان پشتوانه‌ی تئوریک قوی‌ای داشت؛ بنابراین شاعران این جریان هم در شعر و هم در تئوری‌های شعری قدرتمند بودند. شعار اصلی آن‌ها، توجه ویژه به فرم شعری بود. آن‌ها حرکت‌شان را با مفهوم شعر برای شعر شروع کردند. به نظر آن‌ها شعر واسطه‌ای برای شرح رویدادها نیست و باید با دیگر ژانرهای ادبی متفاوت باشد.

شهبازی در ادامه عنوان کرد: مضامین اصلی شعرهای جریان نسل دوم شعر نو ترکیه، بیگانگی و تنهایی انسان، ناملایمات معیشتی، درون‌گرایی، شک‌گرایی، دوری از بیان زیبایی‌های طبیعت و دوری از مضامین فولکلور بوده است. عامل اصلی پرهیز این شاعران از مضامین فولکلور، مقاله‌ی «فولکلور علیه فولکلور» نوشته‌ی جمال ثریا بود. او در این مقاله می‌گفت، پرداختن به مضامین فولکلور باعث سادگی زبان شعر می‌شود که با شکوهِ شعر در تضاد است.

او سیس اظهار کرد: بزرگ‌ترین خدمت این جریان شعری، تربیت مخاطب باسواد یا مخاطب جنتلمن بود. شاعران این جریان برای اولین‌بار با سرلوحه قرار دادن مباحث بینامتنی توانستند بر توانایی‌های روایی شعر بیفزایند. این امر باعث شد مخاطب مجبور شود برای فهم شعر سواد خود را بالا ببرد. به همین دلیل امروز کتاب‌های ادبی در ترکیه با تیراژ بالا و چاپ‌های پی در پی منتشر می‌شوند.

شهبازی همچنین توضیح داد: مجموعه‌ای که شعرهای «من بوی دارچین می‌دهم» را از آن انتخاب و ترجمه کرده‌ام، از سال 1995 تا امروز به چاپ چهل‌وهفتم رسیده است. من این کتاب را از نسخه‌ی سال 2009 که چاپ سی‌وهفتم بود، ترجمه کرده‌ام. شمارگان هیچ‌کدام از چاپ‌های متعدد این کتاب‌ هم از 40 هزار نسخه کم‌تر نبوده است. این امر نشان می‌دهد که این شاعران توانسته‌اند مخاطب را جذب کنند و مخاطب باسواد تربیت کنند. البته این تیراژها فقط مخصوص به کار افراد مشهور نیست؛ شمارگان آثار شاعران و نویسندگان تازه‌کار هم حدودا بالای 10 هزار نسخه است.

او در ادامه گفت: از جریان نسل دوم شعر نو هم جریان دیگری مجزا شد که به آن جریان شعر اجتماعی یا جامعه‌گرا می‌گویند. به این دلیل به این شاعران، جامعه‌گرا می‌گویند که گرایش‌شان به سوسیالیسم یا رئالیسم سوسیالیستی است.

شهبازی افزود: بعد از مرگ جمال ثریا مجموعه‌ی آثارش به نام «سخنان عاشقانه» منتشر شد. کتاب «من بوی دارچین می‌دهم» شامل شعرهایی است که من از این مجموعه انتخاب و ترجمه کرده‌ام. البته من تنها شعرهایی را انتخاب کرده‌ام که پیش از مرگ جمال ثریا و زیر نظر خودش چاپ شده بودند.

@dusharge

او در ادامه تشریح کرد: ویژگی شعرهای جمال ثریا، ادبیت بخشیدن به مفاهیم و حرکات اروتیک بوده است. ویژگی‌هایی نیز هستند که هم در شعرهای جمال ثریا و هم در شعرهای شاعران نسل دوم شعر نو ترکیه دیده می‌شوند: آن‌ها شعر آهنگین را نمی‌پسندیدند و می‌گفتند شعر باید سرشار از موسیقی و تصویرگرایی باشد. به جای پرداختن به زبان محاوره‌یی به ساختار زبانی توجه داشتند و ساختار جمله را به هم می‌زدند. در آثارشان رگه‌های بینامتنی و گرایش به داداییسم و سوررئالیسم دیده می‌شود. شعر این شاعران، درون‌گراست و در آن ضمیر ناخودآگاه اهمیت زیادی دارد. شاعران نسل دوم شعر نو ترکیه، به فرم آزادی عمل می‌دادند، بین واژگان ارتباط معناشناختی برقرار می‌کردند، سرچشمه‌ی شعر را احساس می‌دانستند و معتقد بودند که راه برای تأویل شعر باز است و شعر را به عنوان اثری باز تعریف می‌کردند.

«من بوی دارچین می‌دهم» با 126 صفحه، شمارگان 1000 نسخه و قیمت 4700 تومان از سوی نشر امرود منتشر شده است.

ایسنا: چهارشنبه / ۸ خرداد ۱۳۹۲
http://www.isna.ir/news/92030804966/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86‌

@dusharge

همت شهبازی

می گویند تاریخ تاریخ 3500 ساله است. یعنی آنچه برای محققان موجودیت آن مسلم شده و اولین نقطه شروع تاریخ ثبت شده کمتر از 3500 سال نیست. اما عملا انسان خاکی از این همه زندگی در تاریخ فقط 250 سال را در صلح و آرامش زیسته است. یعنی آدمی 3250 سال را در جنگ و خونریزی بسر برده است. آیا این افتخار نصیب موجودات دیگر هم شده است!!!!!!

https://telegram.me/dusharge

@dusharge
قیرمیزی عاغیل
شیخ شهاب‌الدین سهروردی
حاضیرلایان: همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge
👇👇👇

@dusharge
قیرمیزی عاغیل
شیخ شهاب‌الدین سهروردی
حاضیرلایان: همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge

@dusharge
زردوشت بئله دئدی
فرئدریک نیچه
حاضیرلایان همت شهبازی

بو متن ف. نيچه‌نين " زردوشت بئله دئدي " اثري‌نین يالنيز بيرينجي بؤلمه سيدير.
https://telegram.me/dusharge
👇👇👇👇

@dusharge
زردوشت بئله دئدی
فرئدریک نیچه
حاضیرلایان همت شهبازی.

بو متن ف. نيچه‌نين " زردوشت بئله دئدي " اثري‌نین يالنيز بيرينجي بؤلمه سيدير.
https://telegram.me/dusharge

@dusharge
دده‌قورقود داستانلاری
فاروق سومر
کؤچورن: همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge
👇👇👇👇

دده‌قورقود داستانلاری
فاروق سومر
کؤچورن: همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge

@dusharge

پرسه‌های اشتیاق
(مقالاتی در ادبیات کلاسیک و معاصر آذربایجان)
نوشته : همت شهبازی

مقالاتی که در این مجموعه گرد آمده حاصل سال هاي دور و نزدیک فعالیت ادبی نگارنده است. بعضی از این مقاله هاي از جمله "محمد فضولی،رند دلسوخته" و "روایت تراژیک سیاحتنامه ي ابراهیم بیک" در دوران دانشجویی به عنوان کنفرانس ارائه شد که بعدها از روي یادداشت هاي موجود جمع آوري و در نشریات دهه 70 به چاپ رسید. مقالات حاضر هر کدام یادآور خاطراتی از دوران زندگی ادبی من می باشد. بدیهی است دور ریختن آنها به بهانه ي ضعف –که برخی از آنها داراي این خصیصه اند و براي برخی از آنها هنوز هم به دیده احترام می نگرم- دور از انصاف است. از طرفی با وصف هزینه هنگفت و بازار ملالت آور کتاب، میزان میل به کاغذي و کتاب کردن آنها را نیز در من کاهش داد. از اینرو بهترین تصمیم در این برهه، انتشار یکجاي آنها به صورت نشر الکترونیک است تا شاید براي برخی از علاقمندان مفید فایده باشد. مقالات جز تغییر در اندك جاهایی، صورت اولیه ي خود را حفظ کرده است. البته این مقالات شامل همه مقالات بنده نیست. بعضی از آنها در نشریات قدیم چاپ شده اند که نیاز به تایپ داشتند که به محض آماده شدن آنها را نیز بصورت مجزا انتشار خواهم داد.


همت شهبازي
فروردین 1394
👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegram.me/dusharge

@dusharge
پرسه‌های اشتیاق
(مقالاتی در ادبیات کلاسیک و معاصر آذربایجان)
نوشته : همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge

@dusharge
پرسه‌های اشتیاق
(مقالاتی در ادبیات کلاسیک و معاصر آذربایجان)

نوشته: همت شهبازی
https://telegram.me/dusharge

@dusharge

هم‌رأی‌لیک [ dayanişma]

یازان : ایتالو کالوینو
تورکجه‌یه چئویرن : علی فرهاد تامور


اونلاری ایزلَمه‌یه قویولدوم.
گئجه، یییه‌سیز کوچه‌ده، بیر دوکانین کیرکیره‌سینه بیر شئی ائتمه‌سینه چالیشیردیلار.
آغیر بیر کیرکیره ایدی، دَمیر بیر چوبوغو قالدیراج (تالوئر، اهرم ) کیمی ایشله‌ییب قالدیرماغا چالیشیردیلار آمما کیرکیره قیمیلدامیردی.
اؤزوم اؤزومله‌، آوارا آوارا گزیشمکده‌یدیم. یاردیم ائتمک اوچون من ده دَمیر چوبوغا یاپیشدیم. منه ده یئر آچدیلار.
عینی آندا چکمیردیک چوبوغو، «هایدی ایندی، هامیمیز بیرلیکده» دئدیم. ساغیمداکی دیرسه‌یی ایله دورتوکله‌دی منی، «سوس، دَلی اولموسان، بیزی ائشیتمک‌لرینی ایسته‌ییرسن؟»
باشیمی یانلیش‌لیقلا اولدو دئیه آشاغی سالدیم.
اوزون مدت اوغراشدیق، قان تر ایچینده قالدیق، آمما سونوندا کیرکیره‌نی بیر آلتدان کئچه‌ بیله‌جه‌یی مقداردا قالدیردیق. موتلو موتلو بیربیریمیزه باخدیق. سونرا ایچه‌ری گیردیک. توتماق اوچون منه بیر چووال وئردیلر. باشقالاری آینویون لارینی (melzemelerini ، وسایل) گتیریب ایچینه یوکله‌مه‌یه باشلادیلار.
«او اییلنمیش پولیس‌لر گلمز آللاه قویسا»، دئییردیلر.
«دغرودور» دئدیم، «هامیسی اییلنمیش اونلارین»، «سوس، آیاق سس‌لری گلیر» دئییردیلر بیر نئچه دقیقه بیر. قورخوب قولاق آسدیم، «یوخ» دئدیم، «اونلار دئییل».
«همیشه هئچ گؤزلَمه‌دیین بیر آندا گلیرلر» دئدی بیریسی.
باشیمی آشاغی ساللادیم. «هامیسینی گبَرتمه‌لی» دئیه جاواب وئردیم.
سونرا، چیخیب کونجه قدَر گئتدیم، بیریسی‌نین گلیب گلمه‌دیینه باخماغیمی ایسته‌دیلر. گئتدیم.
دیشاردا کونجده دووارین کناریندان قاپی آرالارینا گیزلَنه گیزلنه منه دوغرو گلیردیلر.
اونلارا قاتیلدیم.
دوکانلارین اوراسیندان سس‌لر گلیر دئدی یانیمدا کی.
اوزانیب باخدیم.
«باشینی چَک، آخماغین بیری» دئدی، «بیزی گؤروب یئنه قاچاجاقلار».
«باخیردیم» دئدیم، تئز دووارین دیبینه چؤمبَلدیم.
«اطراف‌لارینی چئوره‌له‌یه بیلسک قاچا بیلمزلر» دئدی بیر باشقاسی، «سایلاری چوخ دئییل».
نفس‌لریمیزی توتدوق، آیاق اوجلاریمیزا باساباسا، یئیین یئیین (hizli hizli ) ایره‌لیله‌دیک؛ تئز تئز پارلایان گؤزلرله بیربیریمیزه باخیردیق.
«آرتیق قاچا بیلمزلر» دئدیم.
«سوندا ایسه اوستونده یاخالایاجاییق اونلاری» دئدی بیری.
«سوندا !» دئدیم.
«آللاهین بلاسی دَلَه دوز بیج‌لر» ( pic kurulari ) دئدی او بیریسی، «هله ائتدیک‌لرینه باخ!»
«دله دوز بیج‌لر » دئیه تکرارلادیم حیرصلی حیرصلی.
منی، آزاجیق او طرفه، دوروما (وضعیت) باخماغا گؤندردیلر. دوکانا گئری دؤندوم.
«بیزی یاخالایا بیلمییه‌جک‌لر» دئدی بیری، چووالی چیینینه آتارکن.
«چوبوق»، دئدی بیر باشقاسی. «آرخا طرفدن چیخایین. بورونلاری‌نین دیبیندن سوزولوب گئده‌ریک».
هامیمیز ظفرله گولومسه‌دیک.
«ائششکدن دوشموشه دؤنه‌جک‌لر» دئدیم. دوکانین آرخا طرفینه سوزولدوک.
«یئنه آتلاتدیق آخماقلاری» دئدیلر. او سیرادا بیریسی «دور، کیمدی اوردا؟» دئیه سسلندی، ایشیقلار یاندی.
بیر شئیین آرخاسیندا چؤکوب گیزلندیک ، آغ آپباق آغارمیشدیق، بیربیریمیزین اللرینی توتوردوق. باشقالاری گلدیلر، آمما بیزی گؤرمه‌دیلر، گئری دؤندولر. بیز ده فیرلاندیق، دَلی کیمی قاچماغا باشلادیق. «باجاردیق» دئیه باغیردیق. بیر ایکی دفه بودره دیم و گئری‌یه دؤندوم. اؤزومو باشقالاری‌نین دالیسینجا قووالایانلارین آراسیندا گؤردوم.
«هایدی» دئدی سسله‌نن‌لر، «یئتیشیریک».
دار کوچه‌لرده هامیمیز بیرلیکده آرخالارینجا قاچدیق. سن سورادان گئت، اؤن‌لرینی کَس» دئیه سسلندیک بیربیریمیزه؛ آرا ساکیتله‌شیردی، بیز ده «هایدی غئیرت ائله قاچا بیلمییه‌جکلر» دئیه باغیریشیردیق.
بیر نفرینه یئتیشمه‌یی باجاردیم. «آفرین، قاچماغی باجاردین» دئیه سسلندی منه. «گَل، بورادان ایزیمیزی ایتیره‌جه‌یییک» اونونلا بیرلیکده گئتدیم. بیر مدت سونرا اؤزومو، داریسقال بیر کوچه‌ده یالنیز گؤردوم. بیریسی کونجدن گلدی، «گَل، بورادان » دئیه سسلندی. «اونلاری گؤردوم، چوخ اوزاقلاشا بیلمزلر» من ده اونون آردیندان گئتدیم.
سونرا، قان تر ایچینده دوردوم. کیمسه قالمامیشدی، باغیریش دا گلمیردی. اللریمی جئبیمه قویدوم، اؤز اؤزومه، آوارا آوارا گزیشمه‌یه باشلادیم.

تورکجه‌دن چئویرن : همت شهبازی

https://telegram.me/dusharge

@dusharge

14 مرداد سالروز صدور فرمان مشروطیت یادآور پایمردی مردان بزرگی چون ستارخان و باقرخان است. این پایمرد‌ی‌ها زبانزد شده و بر سر زبان‌ها افتاد. داستان ستارخان نمونه ای از این داستان‌هاست که "آشیق حسین جوان" آن را بازگو کرده و توسط پاشا افندیف مورد تحلیل قرار گرفته است:


داستان ستارخان | پاشا افندیف | ترجمه: همت شهبازی


حوادث داستان ستارخان بعد از سال 1905 میلادی که نخستین انقلاب روسها اتفاق می افتد، جنبش ها و حرکت های آزادی خواهانه مردم آذربایجان و ایران را دربرمی گیرد. بعد از نخستین انقلاب روسها در 1905 م در شرق و در آسیای مرکزی جنبش های انقلابی وسیع تر شد. در آذربایجان، انقلابی که به فرماندهی ستارخان به وقوع پیوست، در شرق به عنوان نیرومندترین جنبش های مردمی به حساب می آمد.
این نهضت از طرف شرق و پیشروان انقلاب روسیه جلب توجه شد. و.ای. لنین درباره آن مقالات گوناگونی نوشت و ستارخان را به عنوان «بوکاچو»ی آذربایجان معرفی کرده درباره ستارخان و فداییان دیگر، روایات ترانه ها و خاطرات فراوانی زبانزد مردم شد که همه اینها در سنگر انقلاب خوانده شده است. در این ترانه ها قهرمانان و مبارزان توصیف و تمجید و دشمنان انقلاب ، شاه ایران و آبادی او مورد تمسخر و تنفر واقع می شوند.
تبریز ده وار انقلاب
ممد علی، دینمه گئت یات
گئت اؤزونه کؤمک تاپ
آل کؤمک انگلیسدن (1)
مردم در ترانه های خود بیشتر از همه ستارخان فرمانده انقلاب را ترنم می کردند. آوازه شجاعت، جوانمردی، مبارزات و تنفر او نسبت به دشمنان و عشق و علاقه وافر به سرزمینش را در نغمه هایی که از زبان خودش مترنم می شد می توان مشاهده کرد.
فرجام نهضت ، فداکاری انقلابیون، مبارزات بی امان قشون شاه و خلاصه هیچ چیز کوچکی از چشم مردم گریز نداشت. مردم درباره هر نبرد و پیروزی با ترانه هایشان پاسخ می دادند. در این مورد ترانه «زنده باد ستارخان » جالب توجه است.
پریشانی و اضطراب ، رنجها و دشواری ها، مبارزات و شکایات انقلابیون به طریق نغمه ها وترانه های کلاسیک و بر اساس عادات و رسوم آنها به طرز متقاعد کننده ای افاده می شوند. به نغمه ای که از زبان خود ستارخان مترنم شده است توجه کنید.
اوتورموشدوم خیاباندا
گولله باشیما یاغاندا...
دوشمن لری من قوواندا
آی آتاجان ، یارالاندیم!
آی باجی جان یارالاندیم!
اوتورموشدوم داملار اوسته
گولله گلیر دسته دسته
اؤلدولدولر میللت اوستونده
آی آتاجان ، یارالاندیم!
آی باجی جان یارالاندیم!
با توجه به نغمه ها و ترانه ها و روایات و احوالاتی که درباره نهضت ستارخان گفته شده است، در زمان های متاخر سبب ایجاد و آفرینش داستانی بر اساس همان عوامل مذکور شد. آفریننده‌ی این داستان «آشیق حسین جوان» است. بخشی از داستان او، در ابتدا با امضای «فرمان» چاپ شده بود.

بقیه را از پی.دی.اف بخوانید.....

منبع: نشریه نوید آذربایجان. 1 مرداد 1381 . شماره 238
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegram.me/dusharge

@dusharge
داستان ستارخان
پاشا افندیف
ترجمه همت شهبازی

منبع: نشریه نوید آذربایجان. 1 مرداد 1381 . شماره 238

https://telegram.me/dusharge

@dusharge
[سحر خانیمین] "یاشیل ماهنی" اثری‌نین توپلومسال لیریکاسی

یازان: همت شهبازی
چئویرن: افشین شهبازی

اسکی شعرده، لیریک شعر، سئوگیسل و صوفیستی آنلامدا گلیشمیشدیر. بو آنلامدا، ایچسل(درونی) صمیمیت، توپلومسال آجی-آغریلاری اؤزونده گیزلی ساخلامیشدیر. اسکی شعر لیریکاسیندا، شاعیر بوتونلوکله اؤزونو تسلیم ائده‌رک، اومید و اومیدسیزلیینی باشقاسی‌نین دوشونجه و دویغوسوندا آختاریر. داها دوغروسو اسکی لیریکانین قبول ائتدییی بیرجه قانونو واردیر: «من یاخشی دویغولاریمدا یاشاماق ایسته‌ییرم». بونا گؤره، سیدعمادالدین نسیمی کیمی اؤز لیریکاسینی انسان سئوگیسینه حصر ائدن شاعیرلرین سایی چوخ آزدیر. آنجاق، سحرین «یاشیل ماهنی» اثرینده، بیز لیریک شعرین باشقا جهتی ایله تانیش اولوروق. بو دا توپلومسال لیریکادیر. بو اثرده او، بو گونگو اینسانین سجییه‌سینی(سرشت و طبیعت)، توپلومدا هئچ بیر ائتکی بوراخمایان اسکی اینسانین دوشونجه و سجییه‌سینه زورلا باغلاماق {جالاشدیرماق} اولمادیغینا اینانیر. زامان و مکان تجروبه‌لری دورغون دئییل. ترسینه هر زامان دَ‌ییشیکلیک‌لری منیمسه‌یه‌رک حرکت ائدیر. توپلومسال دوروم(موقعیت) و آنلاییشلار(مفاهیم)، صنعتکاری صنعت یارادیجیلیغی‌نین درینلیینه دالماغا یؤنَلدیر.
بو اثرده، بیز سحرین «ماویلر»ده اولدوغو اودلو دوشونجه‌‌نین یوموشالماسینی و توپلومسال موتیو‌لری(بن‌مایه) منیمسه‌ین لیریکا‌نین شاهیدی اولوروق. بو دوغرودان دا چوخ صمیمیت، آرخایین‌لیق و تسکین‌لیک یارادان بیر لیریکادیر. سحرین «ماویلر»ینده توپلوم و مدنیتین آجیلاری‌نین بیر گوشه‌سینه اشاره ائده‌رک تام توپلومسال بیر مضمونلا راستلاشیریق. بو دا، یاش دا قورونون اودونا یانماق آنلامیندا اولاراق، اوخوجو هیجانینی یالنیز یاشاما نیفرت کیمی اؤزونو گؤستریر. باشقا سؤزله ماویلرده سئویندیریجی دویغوساللیق گؤرمک اولمور، یاشاییشی قارا دومانلار اؤرتور. البتده بو «ماویلر» اوچون ایراد دئییل. آذریایجانین مادی و معنوی دونیاسی «ماویلر»ین توپلومسال رئالیزمینده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. مسئله بوراسیندادیرکی «یاشیل ماهنی»دا «ماویلر»ده اولان توپلومسال عصیان‌جیل‌لیق اودو سؤنموش و یاشامین گؤزل باغلاملاری اؤز گؤرونتوسونو گؤستریر. اؤرنک ‌اوچون، آشاغیداکی‌ شعرده اولان لیریکا، اوخوجو هیجانین یوکسلتمیر؛ ترسینه اوخوجونو، باجاریقلا اؤزونون دویغوسال صمیمیتی ایله یولداش ائله‌ییر:
بیر دویغو تومورجوغو / گولو‌ش دالغالاریندا دولانماقدا
سحر گؤللرینده یووولموش گونش / سئودا ساچماقدا
بیر سئوینج آخماقدادیر / هاوانین ساچلاریندان.
یارپاقلار / پاریل‌ـ پاریل / یاشیل تؤشگولرین سئوداسیندا
دیله سیغماز سؤزلری / الی آچیق یئللر پایلاییر / حیصارسیز هاوالاردا


*قایناق: نقد شعرمعاصر آذربایجان، همت شهبازی، صص ۲۶۶-۲۷۴
یازی ایلک دفعه “آنا وطن” قزئتینده ۱۳۹۴٫جو ایلین آبان آیی ساییندا چاپ اولموشدور.

* آردینی ایشیق سیته‌سینده اوخویون http://ishiq.net/?p=14994&utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook

https://telegram.me/dusharge