@dusharge
"دوشرگه" تلگرامدا:
بو تلگرام صحیفهسینده اوخوجولاریملا اسکی و یئنی یازی و یادداشلاریمی پایلاشماق قرارینا گلدیم. اومید ائدیرم یارارلی اولسون. https://telegram.me/dusharge
سایغی ایله- همت شهبازی
"دوشرگه" تلگرامدا:
بو تلگرام صحیفهسینده اوخوجولاریملا اسکی و یئنی یازی و یادداشلاریمی پایلاشماق قرارینا گلدیم. اومید ائدیرم یارارلی اولسون. https://telegram.me/dusharge
سایغی ایله- همت شهبازی
Telegram
@dusharge || همت شهبازی
@dusharge
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اشتراکگذاری مطالب کانال به شرط ارائه لینک آن مجاز است.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اشتراکگذاری مطالب کانال به شرط ارائه لینک آن مجاز است.
@dusharge
سؤز، کیتاب، ساواش
همت شهبازی
سؤز، اینسانین هر زامان کانتئکستینده آیاق اوستده دوران بیر گئرچکلیکدیر. اینجیل"ین "هر شئیدن اؤنجه سؤز وار ایدی و سؤز تانری ایدی» آیهسیندن توتموش ایندییه قدر. سؤزو یاشادان اینسانین هر زامان اطرافی ساواشلارلا کئچیبدیر. بونا گؤره اینسانلار، حتتا ائزرا پاوند کیمی فاشیزمی دستکلهین و ساواش طرفداری اولان بیر سؤز صاحبینین ده سؤزونو اوخوماقدان چکینمهییبدیر. یازیلان سؤز و متن اؤز سلقهسینه اویغون اوخوجوسونو، داها دوغروسو اومبئرتو ائکو دئمیشکن اؤزونون «اؤرنک اوخوجوسونو» یارادیر. پروفسیونال متنین پروفسیونال اوخوجوسو، متنه ایلنجه کیمی باخانلارین دا اؤز اؤرنک متنلری وار اوخوماغا. بو باخیمدان مارکسیستی باخیشی قیراغا قویساق کیتاب اؤزو ده بیر محصولدور.
ساواش اؤزو بیر توپلومسال (اجتماعی) فئنومئن اولاراق سؤزون، کیتابین مؤضوع مسئلهسینه چئوریلهرک حتتا چوخلاری ساواش ادبیاتی دا یاراتمیشدیلار ائرنئست هئمینگوئیین «سیلاحلارلا ویداع»دان توتموش کیتابا مینیاتوریک یؤن وئرن اورهان پاموکا قدر. دئمهییم اودور کی، ساواشین ایچینده ساواشین بوتون هر یؤنلو (یاخشی-پیس) یادداشلارینی منیمسهییب کیتابلاردا یاشادانلار اورهییمیز ایستهدییی قدر اولوبدور.
سؤزون یاخوددا کیتابین زاوالا اوغراماسینین تصووورو چتیندیر. بو، هر زامان بئله اولوبدور. چاپ تئخنولوژیسی گلدیکده، کئچمیشین الیازمالار صنعتی آرخا پلانا کئچدی. آنجاق سؤز اؤلمهدی. چونکو یئنی دیرچهلن تئکنیکا الیازمانی ایستهدییی واریانتدا گؤز اؤنونه گتیردی. کیتاب آرخایینلیغا چیخدی. زامان گلیشدیکده کیتاب داها دا دینج و آرخایین دوروم یاشاییر. بو گون سؤز، کیتاب اینسان اوچون آغیر یوک ساییلمیر. سؤز سنین یادداشینی سیخیشدیردیغی زاماندا کیچیک بیر تئکنیکی یادداشدان یاردیم آلیرسان. بیر کیتابی اؤزونله گزدیرمهیه چتینلیک چکدیین یئرده مینلرله کیتابی بیر اوووجوندا گزدیره بیلیرسن. کیتاب بو دورومو یاشادیقدا آرخاییندیر.
بعضیلری او جملهدن ائدموند هوسئرل، یونان دوشونجهسینه سؤیکهنهرک سؤزون، ایفاده قابیلیتینی قابارتمیشلار. او سؤزون، دیلین دوغرو سوییهسینی ایفادهده گؤرور. ایفاده، دانیشیق (هر کیمسه طرفیندن) بیر نؤع ایچ دونیا ایله دانیشماقدیر. ایچ دونیادا هر بیر سؤزون اؤز سسی وار. بونا لئوی استراوس کیمی متفکرلر فاجیعهوی جهت وئریر. او، «یازی»نی بونا گؤره پیسلهییر و ایکینجی درجهده اؤنم وئریر کی، اینسانلار «یازی» واسیطهسییله اوز-اوزه دایاناراق دیالوقا کئچه بیلمیر. بو دا اینسانا ضید اولایلارا او جملهدن ساواشا گتیریب چیخاریر.
ژاک دئریدا ایسه، هوسئرل"ین بو دوشونجهسینین علیهینه اولاراق بو دوشونجهدیر کی، «یازی» و «دیلین یازارلیغی» حرفلر گؤستریجیلری کیمی اؤزونو گؤستریر. حرفلر اوخوجو ایله ایلگی قوراراق اونون یازارینین فاشیست، اوپتیمیست، نیهیلیست، ساواشچی، دیندار و بیر سؤزله نهیه قوللوق ائتدیینی اونودور. اوخوجو، یازارین هانسی نیتده اولدوغونو سئزمیر. او، آنلامی: متنده، یازیدا، سؤزده تاپیر. «یازی» بیر گؤستریجیدیر. اونو قاوراماق اولور. حتتا یازار اؤزو ده، اؤز متنینی اوخویاندا بیر باشقا اوخوجودور. اؤز یازیسینی بیر باشقاسی کیمی قاوراییر.
یازی ایلک دفعه باکیدا چیخان کیتابچی درگیسینین 7 .جی ساییندا چاپ اولموشدو
@dusharge
سؤز، کیتاب، ساواش
همت شهبازی
سؤز، اینسانین هر زامان کانتئکستینده آیاق اوستده دوران بیر گئرچکلیکدیر. اینجیل"ین "هر شئیدن اؤنجه سؤز وار ایدی و سؤز تانری ایدی» آیهسیندن توتموش ایندییه قدر. سؤزو یاشادان اینسانین هر زامان اطرافی ساواشلارلا کئچیبدیر. بونا گؤره اینسانلار، حتتا ائزرا پاوند کیمی فاشیزمی دستکلهین و ساواش طرفداری اولان بیر سؤز صاحبینین ده سؤزونو اوخوماقدان چکینمهییبدیر. یازیلان سؤز و متن اؤز سلقهسینه اویغون اوخوجوسونو، داها دوغروسو اومبئرتو ائکو دئمیشکن اؤزونون «اؤرنک اوخوجوسونو» یارادیر. پروفسیونال متنین پروفسیونال اوخوجوسو، متنه ایلنجه کیمی باخانلارین دا اؤز اؤرنک متنلری وار اوخوماغا. بو باخیمدان مارکسیستی باخیشی قیراغا قویساق کیتاب اؤزو ده بیر محصولدور.
ساواش اؤزو بیر توپلومسال (اجتماعی) فئنومئن اولاراق سؤزون، کیتابین مؤضوع مسئلهسینه چئوریلهرک حتتا چوخلاری ساواش ادبیاتی دا یاراتمیشدیلار ائرنئست هئمینگوئیین «سیلاحلارلا ویداع»دان توتموش کیتابا مینیاتوریک یؤن وئرن اورهان پاموکا قدر. دئمهییم اودور کی، ساواشین ایچینده ساواشین بوتون هر یؤنلو (یاخشی-پیس) یادداشلارینی منیمسهییب کیتابلاردا یاشادانلار اورهییمیز ایستهدییی قدر اولوبدور.
سؤزون یاخوددا کیتابین زاوالا اوغراماسینین تصووورو چتیندیر. بو، هر زامان بئله اولوبدور. چاپ تئخنولوژیسی گلدیکده، کئچمیشین الیازمالار صنعتی آرخا پلانا کئچدی. آنجاق سؤز اؤلمهدی. چونکو یئنی دیرچهلن تئکنیکا الیازمانی ایستهدییی واریانتدا گؤز اؤنونه گتیردی. کیتاب آرخایینلیغا چیخدی. زامان گلیشدیکده کیتاب داها دا دینج و آرخایین دوروم یاشاییر. بو گون سؤز، کیتاب اینسان اوچون آغیر یوک ساییلمیر. سؤز سنین یادداشینی سیخیشدیردیغی زاماندا کیچیک بیر تئکنیکی یادداشدان یاردیم آلیرسان. بیر کیتابی اؤزونله گزدیرمهیه چتینلیک چکدیین یئرده مینلرله کیتابی بیر اوووجوندا گزدیره بیلیرسن. کیتاب بو دورومو یاشادیقدا آرخاییندیر.
بعضیلری او جملهدن ائدموند هوسئرل، یونان دوشونجهسینه سؤیکهنهرک سؤزون، ایفاده قابیلیتینی قابارتمیشلار. او سؤزون، دیلین دوغرو سوییهسینی ایفادهده گؤرور. ایفاده، دانیشیق (هر کیمسه طرفیندن) بیر نؤع ایچ دونیا ایله دانیشماقدیر. ایچ دونیادا هر بیر سؤزون اؤز سسی وار. بونا لئوی استراوس کیمی متفکرلر فاجیعهوی جهت وئریر. او، «یازی»نی بونا گؤره پیسلهییر و ایکینجی درجهده اؤنم وئریر کی، اینسانلار «یازی» واسیطهسییله اوز-اوزه دایاناراق دیالوقا کئچه بیلمیر. بو دا اینسانا ضید اولایلارا او جملهدن ساواشا گتیریب چیخاریر.
ژاک دئریدا ایسه، هوسئرل"ین بو دوشونجهسینین علیهینه اولاراق بو دوشونجهدیر کی، «یازی» و «دیلین یازارلیغی» حرفلر گؤستریجیلری کیمی اؤزونو گؤستریر. حرفلر اوخوجو ایله ایلگی قوراراق اونون یازارینین فاشیست، اوپتیمیست، نیهیلیست، ساواشچی، دیندار و بیر سؤزله نهیه قوللوق ائتدیینی اونودور. اوخوجو، یازارین هانسی نیتده اولدوغونو سئزمیر. او، آنلامی: متنده، یازیدا، سؤزده تاپیر. «یازی» بیر گؤستریجیدیر. اونو قاوراماق اولور. حتتا یازار اؤزو ده، اؤز متنینی اوخویاندا بیر باشقا اوخوجودور. اؤز یازیسینی بیر باشقاسی کیمی قاوراییر.
یازی ایلک دفعه باکیدا چیخان کیتابچی درگیسینین 7 .جی ساییندا چاپ اولموشدو
@dusharge
@dusharge
تویوغلار (tuyuğlar) کیتابی همت شهبازینین آراشدیرماسی ایله یاییملاندی
Hümmət Şəhbazinin araşdırması ilə qazi bürhanəddin əhmədin "tuyuglar"i çap oldu.
تویوغلار (قاضی برهانالدین احمد)،
همت شهبازی،
بوتا یاییمائوی- 1395
بوتا یاییمائوی طرفیندن قاضی برهانالدین احمدین «تویوغلار»ی (tuyuğlar) همت شهبازینین آراشدیرماسی ایله چاپ اولدو.
بو کیتاب، 65 صحیفهلیک اؤنسؤزله مختلیف قایناقلارا او جوملهدن مختلیف الیازمالارا اساسلاناراق بیر تدقیقی اثر کیمی ایشیق اوزه گؤردو. اثرده ۸٫جی هیجری یوزایللیینده یاشاییب-یاراتمیش آذربایجانین حکمدار شاعیری قاضی برهانالدین احمدین یاشاییشی، آذربایجانین اسکی شعر قالیبلریندن اولان «تویوغ« قالیبینین کئچمیشی و نئجهلییی آچیقلانمیشدیر.
اثری احتیوا ائدن قونولار بونلاردیر:
قاضی برهانالدینین یاشامی- قاضی برهانالدینین اثرلری- تویوغ نهدیر؟- قاضی برهانالدین تویوغلارینین اؤزللیکلری - قاضیبرهانالدینین ادبی دیلیمیزده رولو- قایناقلار- تویوغلار (متن).
کیتابین ساتیش یئرلری:
تبریز - اختر نشریاتی
اورمو- بوتا یاییمائوی
@dusharge
تویوغلار (tuyuğlar) کیتابی همت شهبازینین آراشدیرماسی ایله یاییملاندی
Hümmət Şəhbazinin araşdırması ilə qazi bürhanəddin əhmədin "tuyuglar"i çap oldu.
تویوغلار (قاضی برهانالدین احمد)،
همت شهبازی،
بوتا یاییمائوی- 1395
بوتا یاییمائوی طرفیندن قاضی برهانالدین احمدین «تویوغلار»ی (tuyuğlar) همت شهبازینین آراشدیرماسی ایله چاپ اولدو.
بو کیتاب، 65 صحیفهلیک اؤنسؤزله مختلیف قایناقلارا او جوملهدن مختلیف الیازمالارا اساسلاناراق بیر تدقیقی اثر کیمی ایشیق اوزه گؤردو. اثرده ۸٫جی هیجری یوزایللیینده یاشاییب-یاراتمیش آذربایجانین حکمدار شاعیری قاضی برهانالدین احمدین یاشاییشی، آذربایجانین اسکی شعر قالیبلریندن اولان «تویوغ« قالیبینین کئچمیشی و نئجهلییی آچیقلانمیشدیر.
اثری احتیوا ائدن قونولار بونلاردیر:
قاضی برهانالدینین یاشامی- قاضی برهانالدینین اثرلری- تویوغ نهدیر؟- قاضی برهانالدین تویوغلارینین اؤزللیکلری - قاضیبرهانالدینین ادبی دیلیمیزده رولو- قایناقلار- تویوغلار (متن).
کیتابین ساتیش یئرلری:
تبریز - اختر نشریاتی
اورمو- بوتا یاییمائوی
@dusharge
modern sheir dusharge.pdf
4.4 MB
@dusharge
مدرن شعریمیز حاقدا
حاضیرلایان: همت شهبازی
جیلدین اوز قابیغی: rene maqrit
ائلئکترون نشری: http://dusharge.blogfa.com - 1394
@dusharge
مدرن شعریمیز حاقدا
حاضیرلایان: همت شهبازی
جیلدین اوز قابیغی: rene maqrit
ائلئکترون نشری: http://dusharge.blogfa.com - 1394
@dusharge
modrn sheir.jpg
35.4 KB
@dusharge
مدرن شعریمیز حاقدا
حاضیرلایان: همت شهبازی
جیلدین اوز قابیغی: rene maqrit
ائلئکترون نشری: http://dusharge.blogfa.com - 1394
@dusharge
مدرن شعریمیز حاقدا
حاضیرلایان: همت شهبازی
جیلدین اوز قابیغی: rene maqrit
ائلئکترون نشری: http://dusharge.blogfa.com - 1394
@dusharge
@dusharge
مدرن شعریمیز حاقدا
(ناصر مرقاتی، ناصر منظوری، هادی قاراچای، ارسطو مجرد و همت شهبازی)
حاضیرلایان: همت شهبازی
جیلدین اوز قابیغی: rene maqrit
ائلئکترون نشری: http://dusharge.blogfa.com - 1394
ائلئکترون نشر اوچون اؤنسؤز
1386.دا دوشرگه وئبلاغیندا گئدن بو دارتیشمالار آذربایجانین مدرن شعرینین بیر سیرا سورونلارینی اوزه چیخاردی. دارتیشمالار اوریژیناللیغی قورونسون دئیه عینی ایله یازیلار بورادا گئدیر. یالنیز بونو قئید ائدیرم کی بعضن صحیفه دوزنی شرایطی ایله اویغون اولاراق و داها دوغروسو بیر کیتاب بیچیمی آلماسینی نظره آلاراق تئخنیکی ایشلر اوزرینده ایشلهنیلمیشدیر. یازی قایدالاری ایندیلیکده فرقلی بیچیمده اولماسینا باخمایاراق هر بیر کیمسهنین اؤز یازی و املاسی دا قورونوب ساخلانیلدی.
طبیعی کی بو یازیلار بلکه ایندی هر بیر یازارلار طرفیندن یازیلسایدی باشقا جورا اولا بیلردی. ان آزیندان من اؤز یازیمدا دَییشیکلیک وئرمک ایستردیم. آنجاق دارتیشمانین اؤنمی و دئمک اولار کی ایلک دفعهلییی باخیمیندان بیر سندلی یازی کیمی اولدوغونو دوشونهرک منجه عینی ایله گلمهسی داها مقصدیؤنلو اولاردی. بونا گؤره ده ائله یازیلاری عینی ایله بورادا گتیردیک. تنقید تاریخینده اؤنملی اولدوغونو دوشونهرک، یازیلارین تاریخ، ساعات و پوست نؤمرهسینی ده قورویوب ساخلایاراق هر بیر یازینین اوستونده بونو قئید ائتمیشیک.
دوشرگه وئبلاغی- همت شهبازی
dusharge.blogfa.com
@dusharge
مدرن شعریمیز حاقدا
(ناصر مرقاتی، ناصر منظوری، هادی قاراچای، ارسطو مجرد و همت شهبازی)
حاضیرلایان: همت شهبازی
جیلدین اوز قابیغی: rene maqrit
ائلئکترون نشری: http://dusharge.blogfa.com - 1394
ائلئکترون نشر اوچون اؤنسؤز
1386.دا دوشرگه وئبلاغیندا گئدن بو دارتیشمالار آذربایجانین مدرن شعرینین بیر سیرا سورونلارینی اوزه چیخاردی. دارتیشمالار اوریژیناللیغی قورونسون دئیه عینی ایله یازیلار بورادا گئدیر. یالنیز بونو قئید ائدیرم کی بعضن صحیفه دوزنی شرایطی ایله اویغون اولاراق و داها دوغروسو بیر کیتاب بیچیمی آلماسینی نظره آلاراق تئخنیکی ایشلر اوزرینده ایشلهنیلمیشدیر. یازی قایدالاری ایندیلیکده فرقلی بیچیمده اولماسینا باخمایاراق هر بیر کیمسهنین اؤز یازی و املاسی دا قورونوب ساخلانیلدی.
طبیعی کی بو یازیلار بلکه ایندی هر بیر یازارلار طرفیندن یازیلسایدی باشقا جورا اولا بیلردی. ان آزیندان من اؤز یازیمدا دَییشیکلیک وئرمک ایستردیم. آنجاق دارتیشمانین اؤنمی و دئمک اولار کی ایلک دفعهلییی باخیمیندان بیر سندلی یازی کیمی اولدوغونو دوشونهرک منجه عینی ایله گلمهسی داها مقصدیؤنلو اولاردی. بونا گؤره ده ائله یازیلاری عینی ایله بورادا گتیردیک. تنقید تاریخینده اؤنملی اولدوغونو دوشونهرک، یازیلارین تاریخ، ساعات و پوست نؤمرهسینی ده قورویوب ساخلایاراق هر بیر یازینین اوستونده بونو قئید ائتمیشیک.
دوشرگه وئبلاغی- همت شهبازی
dusharge.blogfa.com
@dusharge
@dusharge
باندوروم (بندي روم / بند-ي رومي)
Bandurum (bəndi rum)
یازان: همت شهبازی
باندوروم (بندي روم) Bandurum (bəndi rum) (بند-ي رومي): باغ، و بند، هر بير يونگول اشيانين اطرافينا باغلانان «باغ». (عئيني آداملارين بئلينه باغلانان قاييش کيمي). ائله بونا گؤره، بوگون ده موغاندا «باندوروملو» کلمهسي، «باغلي»، «دستهلي» معناسيندا ايشلهنير. ميثال اوچون «بانک»لاردا پولو دستهلهييب هر بير دستهنين اوْرتاسيندا باغلانان «کاغيذ بندینه» «باندوروم» و يا «باندوروملو» و يا «بندي روملو» پول دئييلير.
بئله گومان ائديليرکي بو کلمه آذربايجان زرگرليينده ايشلهنیرميش و بو سؤزون [ایندی ده ائله] موغاندا ايشلنمهسيندن بئله احتيمال وئريليرکي «قارا باغ»دان کؤچوب بو بؤلگهيه (موغانا) گلنلر و يا خود قديم قاراباغ ماحالينا «يايلاق- قيشلاق» ائدن موغان شاهسونلري واسيطهسيیله گليب چيخميشدير. آذربايجانين قاراباغ ماحاليندا قيزيلين اوْلماسي بو ظنّي داها دا گوجلنديرير. و ايندي ده ائله موغانين «اونگوت üngüt» ماحاليندا «قاراباغ» کؤچريلريندن اوْلان بعضي طايفالار اوْ جوملهدن «شاهعليبيگلي طايفاسي»[نین عاباساللی تیرهسی] ياشاماقدادير. (بو طايفا و اوْنلارين اصيل يوردلاري اوْلان قاراباغ حاقدا معلومات وئرن ذووقلو عميماوْغلو «علي شهبازي»نين دئديکلري و بو طايفا حاقدا چکديیي «شجرهنامه»دن استفاده ائتميشم) آمما «باندوروم» و يا خود «بنديرومي bәndi-rumi سؤزو قديم آذربايجان زرگرليينده بير نؤوع بَزک و ياخود دئکوْراتيو Dekorativ ناخيشلار ايميش. بو سؤز بير نؤوع صنعتکارليقدا ايشلهمهيي ده معلومدور. بو سؤزون گويا ائله بو معنادا آيريجا سؤزلريله ده علاقهدار اوْلماسي مومکوندور. مثلن «بندهم Bәndәm= باغ» «حالقاHalqa » کلمهلري کي بونلارين بوتؤولوکده بير عومومي و کوللي مفهوم داشيماسي واردير کي اوْ دا «قيفيللاماق» مفهومودور. و «باندوروم» دا ائله اينديکي موغان ماحالينين ديلينده همن معنادا يعني «باغلاماق، قيفيللاماق و دويونلهمک» معناسيندا ايشلهنير. بو مفهوملارين اَن چوْخ ايشلهنهني «باغ و دويون» سؤزلريدير. و بعضن «قيفيلگاه» سؤزونون (چوْخ آز) ايشلنمهسي ده گؤرونور.
خاطیرلاتمالییام بو اصطلاحی، هیجری 13.جو یوزایللیکده یاشامیش آذربایجان شاعیری ابوالقاسم نباتینین بیر قصیدهسینده ده ایشلنمهسینی گؤرموشم؛ و ائله بو شعردن ده اونون بوروق-بوروق بیر باغ اولماسی آنلامی اوزه چیخیر:
بندرومی یئرینه پیچوخم زولف کیمی
دؤرد طرف یاغی یاتاغی، شب یلدا، یلدا
@dusharge
باندوروم (بندي روم / بند-ي رومي)
Bandurum (bəndi rum)
یازان: همت شهبازی
باندوروم (بندي روم) Bandurum (bəndi rum) (بند-ي رومي): باغ، و بند، هر بير يونگول اشيانين اطرافينا باغلانان «باغ». (عئيني آداملارين بئلينه باغلانان قاييش کيمي). ائله بونا گؤره، بوگون ده موغاندا «باندوروملو» کلمهسي، «باغلي»، «دستهلي» معناسيندا ايشلهنير. ميثال اوچون «بانک»لاردا پولو دستهلهييب هر بير دستهنين اوْرتاسيندا باغلانان «کاغيذ بندینه» «باندوروم» و يا «باندوروملو» و يا «بندي روملو» پول دئييلير.
بئله گومان ائديليرکي بو کلمه آذربايجان زرگرليينده ايشلهنیرميش و بو سؤزون [ایندی ده ائله] موغاندا ايشلنمهسيندن بئله احتيمال وئريليرکي «قارا باغ»دان کؤچوب بو بؤلگهيه (موغانا) گلنلر و يا خود قديم قاراباغ ماحالينا «يايلاق- قيشلاق» ائدن موغان شاهسونلري واسيطهسيیله گليب چيخميشدير. آذربايجانين قاراباغ ماحاليندا قيزيلين اوْلماسي بو ظنّي داها دا گوجلنديرير. و ايندي ده ائله موغانين «اونگوت üngüt» ماحاليندا «قاراباغ» کؤچريلريندن اوْلان بعضي طايفالار اوْ جوملهدن «شاهعليبيگلي طايفاسي»[نین عاباساللی تیرهسی] ياشاماقدادير. (بو طايفا و اوْنلارين اصيل يوردلاري اوْلان قاراباغ حاقدا معلومات وئرن ذووقلو عميماوْغلو «علي شهبازي»نين دئديکلري و بو طايفا حاقدا چکديیي «شجرهنامه»دن استفاده ائتميشم) آمما «باندوروم» و يا خود «بنديرومي bәndi-rumi سؤزو قديم آذربايجان زرگرليينده بير نؤوع بَزک و ياخود دئکوْراتيو Dekorativ ناخيشلار ايميش. بو سؤز بير نؤوع صنعتکارليقدا ايشلهمهيي ده معلومدور. بو سؤزون گويا ائله بو معنادا آيريجا سؤزلريله ده علاقهدار اوْلماسي مومکوندور. مثلن «بندهم Bәndәm= باغ» «حالقاHalqa » کلمهلري کي بونلارين بوتؤولوکده بير عومومي و کوللي مفهوم داشيماسي واردير کي اوْ دا «قيفيللاماق» مفهومودور. و «باندوروم» دا ائله اينديکي موغان ماحالينين ديلينده همن معنادا يعني «باغلاماق، قيفيللاماق و دويونلهمک» معناسيندا ايشلهنير. بو مفهوملارين اَن چوْخ ايشلهنهني «باغ و دويون» سؤزلريدير. و بعضن «قيفيلگاه» سؤزونون (چوْخ آز) ايشلنمهسي ده گؤرونور.
خاطیرلاتمالییام بو اصطلاحی، هیجری 13.جو یوزایللیکده یاشامیش آذربایجان شاعیری ابوالقاسم نباتینین بیر قصیدهسینده ده ایشلنمهسینی گؤرموشم؛ و ائله بو شعردن ده اونون بوروق-بوروق بیر باغ اولماسی آنلامی اوزه چیخیر:
بندرومی یئرینه پیچوخم زولف کیمی
دؤرد طرف یاغی یاتاغی، شب یلدا، یلدا
@dusharge
@dusharge
گفتگو با : چنگیز آیتماتوف
" ضرورت تحول "
گفتگو از : حوا سئتئنای ایلهان
ترجمه : همت شهبازی
- در ترکیه به عنوان مشهورترین نویسنده آسیای میانه هم در زمان شوروی و هم بعد از فروپاشی آن بوده اید علت این موضوع را در چه می دانید؟
این نشان می دهد که من در دو زمان مزبور قابلیت ارتباط با انسان ها را داشته ام. چنانچه تنها به بیان مسائل و فشارهای دوره شوروی سابق می پرداختم آثارم تا این اندازه در بین خوانندگان شما طرفدار نداشت. از اینکه موضوعات رمان هایم با تمامی انسان ها پیوند برقرار کرده خیلی خوشحالم.
-در آثارتان تخیلات اسطوره ای جایگاه ویژه ای دارد علت آن چیست؟
اسطوره یک عنصر مهم برای ادبیات است. بسیاری از نویسندگان، اسطوره را اتفاقات گذشته می دانند. اما دیدگاه من نسبت به آن متفاوت است. من کلیت تاریخ را درنظر می گیرم؛ و اسطوره را درمعنای میراث بجای مانده از پیشینیان به حساب می آورم؛ و این میراث را همراه با تحلیل مسائل و مشکلات موجود بیان می کنم. برای اینکه ارزیابی جداگانه تاریخ اشتباه بوده و باید در ارزیابی ها تمامیت آن را درنظر گرفت. برای " چنگیزخان " داستان اسطوره ای « قهر ابر » از 13 قرن پیش به یادگار مانده بود. من با امروزی کردن این داستان اسطوره ای توانستم آن را برای انسان های معاصر معنادار کنم.
- شما به عنوان یک نویسنده دو زمانه [ قبل و بعد از فروپاشی شوروی] ، به تغییر و تحول و نیز به تفکر جهانی خود اشاره کردید آیا در رمان های اخیرتان به این اندیشه هایتان جامه عمل پوشانده اید؟
انسان ها در دنیای خیال مجبورند که تغییر و تحولی را سپری کنند. من اگر منطقه مربوط به قرقزستان و مسائل و موضوعات مربوط به زندگی انسان های آنجا را در آثارم منعکس می کنم این خیلی خوب است. زمان به پیش می تازد و دنیا تغییر می کند، با این همه همراه با این تغییر و تحول نویسنده نیز مجبور است که چیزی را تکرار نکند. نویسنده ، همراه با درک این تحول باید خود را با واقعیت های آن سازگار کند. آخرین رمانم با عنوان « نشان کاساندرا » تفاوت عمده ای با آثار دیگرم دارد.
-قاره ای یا جهانی بودن مفاهیمی هستند که ریشه در غرب دارند در حالی که شما از نویسندگان بزرگ دنیای شرق هستید اگر به بیان اندیشه های جهانی بپردازید در آن صورت شرق را فراموش خواهید کرد؟
درواقع باید جهانی بودن را با « بومی » و « قاره ای» بودن متمایز کرد. « جهانی بودن » و « بومی بودن » به خوبی به تکمیل مفاهیم یکدیگر یاری می رسانند. یک نویسنده هر زمان که بخواهد می تواند هر دو مفهوم را در دنیای درونی خود جای دهد. من در اندیشه بکارگیری هر دو اینها به طور همزمان هستم و به نوشتن و انعکاس دنیای شرق نیز ادامه خواهم داد.
-ارتباط شخصیت های آخرین رمان تان با یکدیگر خیلی کم است. آیا در این اثر، به عدم رابطه بین انسان ها در دنیای ارتباطات معتقد هستید و آیا در رمان تان به موضوع رسانه ها و ارتباطات پرداخته می شود؟
من گمان نمی کنم که در معرض چنین انتقاد بزرگی قرار گیرم. به طور خیلی ساده در اندیشه پرداختن به طرز حیات و انعکاس عناصر حاکم در زندگی مان هستم.
-به طور کلی به جای پرداختن به موضوعاتی از قبیل « خشونت » ، « مسائل جنسی » ، « حرص و طمع » بیشتر به مسائل و مشکلات اجتمای می پردازید آیا به ضرورت تعهد اجتماعی یک رمان نویس اعتقاد دارید؟
ج: شهروندان تمامی کشورهای جهان ، در قبال سرزمین شان تعهد اجتماعی دارند من هم به عنوان یک نویسنده دین و تعهد اجتماعی خود را از این طریق محقق می کنم.
@dusharge
گفتگو با : چنگیز آیتماتوف
" ضرورت تحول "
گفتگو از : حوا سئتئنای ایلهان
ترجمه : همت شهبازی
- در ترکیه به عنوان مشهورترین نویسنده آسیای میانه هم در زمان شوروی و هم بعد از فروپاشی آن بوده اید علت این موضوع را در چه می دانید؟
این نشان می دهد که من در دو زمان مزبور قابلیت ارتباط با انسان ها را داشته ام. چنانچه تنها به بیان مسائل و فشارهای دوره شوروی سابق می پرداختم آثارم تا این اندازه در بین خوانندگان شما طرفدار نداشت. از اینکه موضوعات رمان هایم با تمامی انسان ها پیوند برقرار کرده خیلی خوشحالم.
-در آثارتان تخیلات اسطوره ای جایگاه ویژه ای دارد علت آن چیست؟
اسطوره یک عنصر مهم برای ادبیات است. بسیاری از نویسندگان، اسطوره را اتفاقات گذشته می دانند. اما دیدگاه من نسبت به آن متفاوت است. من کلیت تاریخ را درنظر می گیرم؛ و اسطوره را درمعنای میراث بجای مانده از پیشینیان به حساب می آورم؛ و این میراث را همراه با تحلیل مسائل و مشکلات موجود بیان می کنم. برای اینکه ارزیابی جداگانه تاریخ اشتباه بوده و باید در ارزیابی ها تمامیت آن را درنظر گرفت. برای " چنگیزخان " داستان اسطوره ای « قهر ابر » از 13 قرن پیش به یادگار مانده بود. من با امروزی کردن این داستان اسطوره ای توانستم آن را برای انسان های معاصر معنادار کنم.
- شما به عنوان یک نویسنده دو زمانه [ قبل و بعد از فروپاشی شوروی] ، به تغییر و تحول و نیز به تفکر جهانی خود اشاره کردید آیا در رمان های اخیرتان به این اندیشه هایتان جامه عمل پوشانده اید؟
انسان ها در دنیای خیال مجبورند که تغییر و تحولی را سپری کنند. من اگر منطقه مربوط به قرقزستان و مسائل و موضوعات مربوط به زندگی انسان های آنجا را در آثارم منعکس می کنم این خیلی خوب است. زمان به پیش می تازد و دنیا تغییر می کند، با این همه همراه با این تغییر و تحول نویسنده نیز مجبور است که چیزی را تکرار نکند. نویسنده ، همراه با درک این تحول باید خود را با واقعیت های آن سازگار کند. آخرین رمانم با عنوان « نشان کاساندرا » تفاوت عمده ای با آثار دیگرم دارد.
-قاره ای یا جهانی بودن مفاهیمی هستند که ریشه در غرب دارند در حالی که شما از نویسندگان بزرگ دنیای شرق هستید اگر به بیان اندیشه های جهانی بپردازید در آن صورت شرق را فراموش خواهید کرد؟
درواقع باید جهانی بودن را با « بومی » و « قاره ای» بودن متمایز کرد. « جهانی بودن » و « بومی بودن » به خوبی به تکمیل مفاهیم یکدیگر یاری می رسانند. یک نویسنده هر زمان که بخواهد می تواند هر دو مفهوم را در دنیای درونی خود جای دهد. من در اندیشه بکارگیری هر دو اینها به طور همزمان هستم و به نوشتن و انعکاس دنیای شرق نیز ادامه خواهم داد.
-ارتباط شخصیت های آخرین رمان تان با یکدیگر خیلی کم است. آیا در این اثر، به عدم رابطه بین انسان ها در دنیای ارتباطات معتقد هستید و آیا در رمان تان به موضوع رسانه ها و ارتباطات پرداخته می شود؟
من گمان نمی کنم که در معرض چنین انتقاد بزرگی قرار گیرم. به طور خیلی ساده در اندیشه پرداختن به طرز حیات و انعکاس عناصر حاکم در زندگی مان هستم.
-به طور کلی به جای پرداختن به موضوعاتی از قبیل « خشونت » ، « مسائل جنسی » ، « حرص و طمع » بیشتر به مسائل و مشکلات اجتمای می پردازید آیا به ضرورت تعهد اجتماعی یک رمان نویس اعتقاد دارید؟
ج: شهروندان تمامی کشورهای جهان ، در قبال سرزمین شان تعهد اجتماعی دارند من هم به عنوان یک نویسنده دین و تعهد اجتماعی خود را از این طریق محقق می کنم.
@dusharge