@dusharge || همت شهبازی

@dusharge

14 مرداد سالروز صدور فرمان مشروطیت یادآور پایمردی مردان بزرگی چون ستارخان و باقرخان است. این پایمرد‌ی‌ها زبانزد شده و بر سر زبان‌ها افتاد. داستان ستارخان نمونه ای از این داستان‌هاست که "آشیق حسین جوان" آن را بازگو کرده و توسط پاشا افندیف مورد تحلیل قرار گرفته است:

داستان ستارخان | پاشا افندیف | ترجمه: همت شهبازی

حوادث داستان ستارخان بعد از سال 1905 میلادی که نخستین انقلاب روسها اتفاق می افتد، جنبش ها و حرکت های آزادی خواهانه مردم آذربایجان و ایران را دربرمی گیرد. بعد از نخستین انقلاب روسها در 1905 م در شرق و در آسیای مرکزی جنبش های انقلابی وسیع تر شد. در آذربایجان، انقلابی که به فرماندهی ستارخان به وقوع پیوست، در شرق به عنوان نیرومندترین جنبش های مردمی به حساب می آمد.
این نهضت از طرف شرق و پیشروان انقلاب روسیه جلب توجه شد. و.ای. لنین درباره آن مقالات گوناگونی نوشت و ستارخان را به عنوان «بوکاچو»ی آذربایجان معرفی کرده درباره ستارخان و فداییان دیگر، روایات ترانه ها و خاطرات فراوانی زبانزد مردم شد که همه اینها در سنگر انقلاب خوانده شده است. در این ترانه ها قهرمانان و مبارزان توصیف و تمجید و دشمنان انقلاب ، شاه ایران و آبادی او مورد تمسخر و تنفر واقع می شوند.
تبریز ده وار انقلاب
ممد علی، دینمه گئت یات
گئت اؤزونه کؤمک تاپ
آل کؤمک انگلیسدن (1)
مردم در ترانه های خود بیشتر از همه ستارخان فرمانده انقلاب را ترنم می کردند. آوازه شجاعت، جوانمردی، مبارزات و تنفر او نسبت به دشمنان و عشق و علاقه وافر به سرزمینش را در نغمه هایی که از زبان خودش مترنم می شد می توان مشاهده کرد.
فرجام نهضت ، فداکاری انقلابیون، مبارزات بی امان قشون شاه و خلاصه هیچ چیز کوچکی از چشم مردم گریز نداشت. مردم درباره هر نبرد و پیروزی با ترانه هایشان پاسخ می دادند. در این مورد ترانه «زنده باد ستارخان » جالب توجه است.
پریشانی و اضطراب ، رنجها و دشواری ها، مبارزات و شکایات انقلابیون به طریق نغمه ها وترانه های کلاسیک و بر اساس عادات و رسوم آنها به طرز متقاعد کننده ای افاده می شوند. به نغمه ای که از زبان خود ستارخان مترنم شده است توجه کنید.
اوتورموشدوم خیاباندا
گولله باشیما یاغاندا...
دوشمن لری من قوواندا
آی آتاجان ، یارالاندیم!
آی باجی جان یارالاندیم!
اوتورموشدوم داملار اوسته
گولله گلیر دسته دسته
اؤلدولدولر میللت اوستونده
آی آتاجان ، یارالاندیم!
آی باجی جان یارالاندیم!
با توجه به نغمه ها و ترانه ها و روایات و احوالاتی که درباره نهضت ستارخان گفته شده است، در زمان های متاخر سبب ایجاد و آفرینش داستانی بر اساس همان عوامل مذکور شد. آفریننده‌ی این داستان «آشیق حسین جوان» است. بخشی از داستان او، در ابتدا با امضای «فرمان» چاپ شده بود.

بقیه را از پی.دی.اف بخوانید.....

منبع: نشریه نوید آذربایجان. 1 مرداد 1381 . شماره 238
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegram.me/dusharge