آثار و اندیشه‌های دکتر جواهرکلام
8.05K subscribers
2.12K photos
6 videos
115 files
33 links
طرح مباحث حقوق مدنی با تاکید بر رویه قضایی
آثار، افکار و اندیشه‌های تازه حقوقی
آرای نو و بدیع قضایی
مباحث روز نظام حقوقی
مروری بر پژوهش‌ها، تالیف‌ها و تصنیف‌های دکتر محمدهادی جواهرکلام

https://t.me/drjavaherkalam
Download Telegram
امکان‌سنجی اعلام بطلان وکالت در طلاق و نقش توافق‌های پیشین در بقا یا سلب حق عزل وکیل
7
امکان‌سنجی اعلام بطلان وکالت در طلاق
و نقش توافق‌های پیشین
در بقا یا سلب حق عزل وکیل


در این پرونده، اختلاف میان زوجین پیرامون اعتبار و قابلیت عزل وکالت اعطایی در طلاق مطرح است. خواهان با این استدلال که وکالت اعطایی مبتنی بر عقد خارج لازم نبوده و صرفاً یک عقد وکالت جایز محسوب است، تقاضای بطلان عقد و ابطال وکالت‌نامه رسمی را مطرح می‌کند.
دادگاه بدوی با تکیه بر جایز بودن عقد وکالت و امکان عزل وکیل در هر زمان و با احراز اینکه هیچ عقد لازم مستقلی که شرط عدم عزل وکیل ضمن آن شده باشد میان طرفین محقق نگردیده و همچنین موضوع وکالت نیز هنوز انجام نشده، دعوا را وارد تشخیص داده و حکم به بطلان وکالت صادر کرده است.
اما دادگاه تجدیدنظر با رویکردی متفاوت، تحلیل خود را بر مبنای اراده مشترک زوجین و توافق واقع‌شده میان آنان استوار می‌سازد. به باور این دادگاه، اعطای وکالت در طلاق، در چارچوب یک توافق لازم با ماهیت صلح و در قبال بذل مهریه صورت گرفته و وکالت‌نامه متعاقب عقد صلح صحیح و لازم تنظیم شده است. بر این اساس، دادگاه تجدیدنظر با تأکید بر لزوم عقد صلح و کسب لزوم وکالت از آن، نتیجه می‌گیرد که تا هنگامی که دلیلی بر فسخ یا بی‌اعتباری عقد لازم (صلح) ارائه نشده، قابلیت عزل وکیل، وجود ندارد. سرانجام نیز با نقض رأی بدوی، دعوای خواهان را غیرموجه تشخیص می‌دهد و حکم به بطلان آن صادر می‌کند.
31👍10👎4
جایگاه کارشناسی در دادرسی مدنی؛
عدم امکان‌ واگذاری تعیین قیمت روز ملک به اجرای احکام دادگستری
11👎1
جایگاه کارشناسی در دادرسی مدنی؛
عدم امکان‌ واگذاری تعیین قیمت روز ملک به اجرای احکام دادگستری


در این پرونده، بنیاد مستضعفان با ادعای مالکیت رسمی بر ملکی که در تصرف شهرداری قرار گرفته، دعوایی را به خواسته مطالبه بهای ملک مطرح کرده است.
دادگاه بدوی با محرز دانستن اصل مالکیت خواهان و تصرف خوانده و اتکای بر نظریه کارشناسی، دعوا را وارد تشخیص می‌دهد و خوانده را به پرداخت قیمت روز ملک در زمان اجرا، محکوم می‌سازد.
با تجدیدنظرخواهی شهرداری از این رای، دادگاه تجدیدنظر ضمن پذیرش اصل حق بنیاد مستضعفان بر دریافت بهای ملک، رأی دادگاه بدوی را از حیث شکلی و ماهوی مورد نقد قرار داده است. به نظر دادگاه تجدیدنظر، هرچند تصرف ملک توسط شهرداری بدون رعایت تشریفات قانونی تملک انجام شده و اصل استحقاق مالک محل تردید نیست، اما دادگاه بدوی با واگذاری تعیین رکن اساسی حکم به مرحله اجرای احکام، از تکلیف قانونی خود در صدور حکم ماهوی عدول کرده است.
این دادگاه با تأکید بر اصل تناظر و جایگاه بنیادین قرار کارشناسی در چنین دعاوی، اجرای صحیح قرار کارشناسی و ابلاغ نظریه آن به طرفین را از قواعد آمره رسیدگی می‌داند که تخطی از آن، مخدوش‌کننده اعتبار رأی است.
به باور این محکمه، اجرای احکام صلاحیت ارزیابی ادله و تعیین بهای مورد حکم را ندارد و تعیین قیمت روز ملک باید در قالب رسیدگی دادگاه و با صدور حکم به مبلغ معین صورت گیرد.
بر این اساس، دادگاه تجدیدنظر رأی صادره از دادگاه بدوی را با وجود عنوان ظاهری آن، فاقد اوصاف حکم به معنای قانونی  تشخیص داده و آن را قرار تلقی نموده و با نقض رأی معترض‌عنه، پرونده را برای ادامه رسیدگی و صدور رأی منطبق با اصول دادرسی و تشریفات قانونی به دادگاه نخستین اعاده کرده است.
👍1312👎5🙏1👌1
نحوه جبران خسارت در دعوای مطالبه غرامات ناشی از مستحق  للغیر بودن مبیع؛
پرداخت قیمت روز ملک در زمان صدور رای و پرداخت قیمت کارشناسی در زمان اجرای حکم
7👍1
نحوه جبران خسارت در دعوای مطالبه غرامات ناشی از مستحق  للغیر بودن مبیع؛
پرداخت قیمت روز ملک در زمان صدور رای و پرداخت قیمت کارشناسی در زمان اجرای حکم


مطابق رویه جاری در دعوای مطالبه غرامات ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیع، دادگاه‌ها حکم به قیمت مال در زمان صدور رای می‌دهند؛ در حالیکه ممکن است بین زمان صدور حکم و اجرای آن مدت‌ها فاصله افتد و ارزش خسارت تعیین شده کاهش یابد. در نتیجه محکوم‌له ناگزیر به طرح دعوای مجدد مطالبه خسارت ناشی از تاخیر تادیه محکوم به به نرخ شاخص بانک مرکزی است. راهی که علاوه بر اینکه خسارت واقعی محکوم به را به جهت انطباق نرخ تورم رسمی و واقعی پوشش نمی دهد، موجب طرح یک دعوای مجدد است.

به منظور جلوگیری از این نتایج نامطلوب، در رای حاضر دادگاه علاوه بر اینکه حکم به پرداخت قیمت کارشناسی مال در زمان صدور رای می‌دهد، حکم به پرداخت قیمت کارشناسی در زمان اجرای رای را نیز صادر می کند تا در صورت تاخیر تادیه، خسارت واقعی محکوم له جبران شود و مانع طرح دعوای مجدد گردد.

*این حکم، جزء آرای برگزیده انتخاب و تحسین شده است*

برای مطالعه بیشتر، ر.ک.:
محمدحسین استا و عباسعلی دارویی، رای برگزیده، دوفصلنامه نقد و تحلیل آرای قضایی، دوره ۴، شماره ۷، ۱۴۰۴.

محمدحسین استا و غلامرضا اسماعیلی، قابلیت اعمال ضابطه قیمت زمان اجرای حکم در شیوه جبران نقدی خسارت، مجله حقوقی دادگستری، دوره ۸۷، شماره ۱۲۴، ۱۴۰۲.
24👍4👎3