«سال سخت وهابیت»

...
با این همه دردسری که سلفیت برای دولت سعودی به بار آورده است‌ می‌ارزید اگر همین سلفیت منجر‌ می‌شد علوش مرد قدرتمند دمشق باشد. همین‌طور اگر حسان عبود حلب را در مشت‌ می‌گرفت یا اگر شاگردان عبدالمجید زنزانی قدرت حفظ صنعا و بازپس گرفتن تعز را داشتند انصاف حکم‌ می‌کرد که بن سلمان تصور کند عمق راهبردی خود را با نزاع با سلفیت به خطر نیاندازد. به هرطریق این اتفاق فعلا نیفتاده و سلفیت نتوانسته است رضایت شریک خود را جلب کند و همین موضوع سبب شده بن سلمان آزمایش‌های اولیه برای دست پا کردن شرکایی جدید را آغاز کند؛ شرکایی از جنس بن زاید و ترکی الدخیل که توانسته اند الگویی از لیبرال الیگارشی را در ابوظبی به راه اندازند و رقیبی برای مدل ترکیه و سعودی شوند. برای نظری دقیقتر به مسیری که بن سلمان جهت تحقق این نقشۀ جدید طی کرده است ابتدا لازم است به سند «چشم‌انداز 2030» توجه کنیم.
...

https://goo.gl/BPe1iA
________________
@dolatedin

آل شیخ نیز به روش خاص خود وارد منازعۀ سعودی-قطری شدند.
در یک بیانیه که به امضای دویست تن از اعضای خاندان آل شیخ رسیده است ادعای امیر قطر در مورد اینکه از نوادگان محمد بن عبدالوهاب است، کذب خوانده شد.
در میان این دویست نفر امضای سه چهرۀ شاخص بنی عبدالوهاب یعنی، مفتی عربستان، رئیس شورا و وزیر شئون اسلامی قابل توجه است.
https://goo.gl/KLeVOU
________________
@dolatedin

اخوانی‌های افروخته و جهادی‌های ملوس!!

#مغرب در هفته های اخیر با پدیدۀ جالبی مواجه شده است.
در یک سو #الریسونی شیخ اعظم #اخوانی های مغرب عربی شدیدا به سیاست های دولت در فشار به جریان اسلامی تاخته است. در میان لیست مواردی که ریسونی به عنوان مصادیق فشار به جریان های اسلام‌گرا طرح کرده بیش از همه تاکید وی بر ادامه اجرای بی‌ضابطه و تندروانۀ قانون مبارزه با تروریسم است (https://goo.gl/sT1yhC).
جالب خواهد بود بدانیم یکی از سرشناس‌ترین محکومان این قانون محمد #الرفیقی شیخ سابق سلفیان جهادی در مغرب است که امروز نگاه‌های متفاوتی را دنبال می‌کند.
او که اکنون منتقد رویکرد افراطی #سلفیت_جهادی است، در تازه‌ترین اظهارات خود طرح بحث تساوی ارث زن و مرد را در فضای فقهی مطالبه کرده است. اقدامی که با حملات شدید به وی و لغو عضویت او از #رابطة_علماء_المغرب_العربي مواجه شد.
(https://goo.gl/m84UpQ )
________________
@dolatedin

ختنۀ زنان؛ از واجب سلفی تا حرام ازهری

نزاع بر سر حکم شرعی ختنۀ زنان همچنان خبرساز است. درحالی که این مسئله در کشورهای خلیج فارس -یعنی مرکز سلفیت- به استناد حکم حکومتی تقریبا مسکوت شده اما شیوع جدی این سنت در #مصر و کشورهای افریقایی موضوع را همچنان محل اختلاف قرار داده است. در روزهای اخیر #دارالافتا مصر این عمل را حرام اعلام كرد و مبارزۀ با آن را نهی از منکر خواند (https://goo.gl/0ACwDg). این درحالی است که شیوخ #سلفی مصر همچنان بر وجوب یا استحباب این عمل تاکید دارند و به همین جهت مورد انتقاد شدید #الازهر و رسانه‌ها قرار گرفته اند.
ابو اسحاق #الحوینی چهرۀ بارز سلفیت مصر، جزو دسته‌ای از دعات سلفی است که بر واجب دانستن این عمل اصرار دارند (https://goo.gl/W3db9q).
________________
@dolatedin

داستان حمایت #قطر از #قرضاوی و جریان ارتودوکس #اخوانی را کم و بیش می دانیم. امروز العربیه به مناسبت وضعیت جدیدی که میان قطر و دیگر کشورهای خلیج فارس پیش آمده، گوشه‌هایی از پشتیبانی قطر از جریان سلفیزه شدۀ اخوان، یعنی #سروریه، را آشکار می کند. مقاله در ادامه نقبی هم به رقابت این دو گروه بایکدیگر برای نفوذ در ساختار قدرت قطر زده است.
https://goo.gl/zKRAeV
____________
@dolatedin

صدایی نا آشنا از عربستان!

«شیعه و سنی هردو مسلمانند ... شایسته است با هم نجنگند»
چه حسی خواهید داشت اگر این کلمات را از شبکۀ ملی #سعودی و از زبان یک شیخ شهیر و مورد احترام و پرمخاطب #سلفی بشنوید؟! بله! این کلمات را شیخ صالح المغامسی بیان کرده و خود نیز معترف شده که اغلب علما «جسارت» گفتن آن را ندارند؛ جسارت ندارند، نه اینکه معتقد نباشند! توجه کنید که او در این سخنان اباضیه و اسماعیلیه را نیز جزو مسلمانان دانسته و به توحید صفوف میان طوایف اسلامی دعوت کرده است.

اما مغامسی کیست؟ آشکار است او نمی تواند از نوگرایان اخوانی باشد. چراکه به لحاظ سیاسی هیچ رویکرد معارضی نسبت دولتهای عربی نشان نمی دهد. بسیاری از اخوانی ها به او بدبین هستند و «العهد الجدید» نیز زمانی ادعا کرده بود بن سلمان پیشبرد پروژۀ #تجدید_خطاب_دینی را بر عهدۀ او گذاشته است. فتوای وی در حلیت موسیقی همزمان با اوج گرفتن کنسرت‌های #ترفیه، این ظن را در مورد وی تقویت می کند.

سخنان ضدطائفی مغامسی هرچند نباید از طرف روحانیت #شیعه بی پاسخ بماند اما نباید از پیوست های سیاسی این گفتمان جدید در عربستان هم غفلت کرد. ما با موج جدیدی طرف هستیم که مغامسی تنها یک بروز آن است. بروز دیگر آن را این روزها می توانیم در سریال #غرابیب_سود جستجو کنیم. مستندی که داد سلفیان تندرو را در آورده و شبکۀ تولید کنندۀ آن، MBC، را متهم به خدمت به مصالح شیعه به بهانۀ نقد داعش می کنند. این روندی است که موجب شده بخشی از سعودی ها از جریانی با عنوان #لیبرورافضی سخن بگویند که در اتحاد با یکدیگر علیه جامعۀ مذهبی شبه‌جزیره فعالیت می‌کند.

در چنین شرایطی نباید این انگاره را تقویت کرد که شیعه برای آسودگی از تشدد سلفی تن به حمایت از گفتمان تسامح عقیدتی و ولنگاری فرهنگی داده‌اند. باید روشن شود تشیع ایرانی حامی #تسامح_ایمانی است و نه #تسامح_نفاقی. ما همان‌قدر از تسامح میان اهل قبله و «رحماء بینهم» دفاع می کنیم که از غلظت در برابر کفر و مقابله با هجمۀ فرهنگی و سلطه‌جویی غرب.
https://goo.gl/oWRKDI
____________
@dolatedin

#سیسی فعلا در جنگ پارلمانی خود با #الازهر بازنده شده است. با تلاش های الازهر و به حرکت در آمدن جریان های اجتماعی مدافع آن بخش اعظم نمایندگان حامی تعدیل قانون الازهر پشتیبانی خود را از این طرح برداشته اند و تعداد آنها از 250 نماینده به 80 نماینده کاسته شده است. نمایندۀ مبتکر این طرح، محمد ابو حامد، با اشاره به این موضوع از انصراف موقت خود برای تسلیم طرح یاد شده به پارلمان تا زمان توجیه تعداد بیشتری از نمایندگان خبر داده است.
https://goo.gl/Y3f7yC
____________
@dolatedin

دولت حسن روحانی تلخ‌ترین هفتۀ خود را در تعاملش با نهاد فقاهت #شیعه پشت سر گذاشت. پس از سخنان رئیس جمهور در مورد اخذ مشروعیت حکومت از مردم شخص #آیت_الله #مصباح و جریان منتسب به ایشان سخت به او تاخته اند. حملات این جریان البته خارج از انتظار نبود اما زمانی که دامنۀ منتقدین به آیت الله #مکارم، #شورای_نگهبان و برخی از #ائمه_جمعه تسری یافت هجمه‌ها علیه رئیس دولت رنگ دیگری گرفت. به نظر می رسد بی‌مبالاتی روحانی در ذکر «ولایت» در کنار «حکومت» به عنوان منصبی که مشروعیت خود را از مردم می گیرد منجر شده این سخنان از آستانۀ تحمل جریان محافظه‌کار حوزه نیز عبور کند، هرچند تقریبا تمام منتقدان، اخذ مشروعیت حکومت از مردم را نیز زیر سوال برده‌اند.
حال با توجه به حجم هجمه ها حسن روحانی دست به تعدیل اساسی سخنان پیشین خود زده و از مشروعیت الهی حاکم دفاع جانانه ای کرده است. عبدالله گنجی (مدیر مسئول روزنامۀ جوان) رئوس سخنان جدید روحانی را در جمعی از حوزویان چنین گزارش داده است:
🔹بر اساس اندیشه امیر المومنین (ع) حضور حاضر و وجود ‏ناصر برای حکومت اسلامی ضروری است
🔹 امام خمینی قبل از انقلاب هم ولایت داشت، اما اقامه ‏حکومت با حضور و خواست مردم محقق شد
🔹علیرغم شعارهای مردم برای جمهوری اسلامی، امام بلافاصله بعد از انقلاب جمهوری اسلامی را به ‏رای گذاشت
🔹مجتهد عادلی که اعضای خبرگان منتخب مردم برمی گزینند، ولی منتخب مردم است
🔹#ولی_فقیه برای اقامه حکومت بسط ید می خواهد که منوط به حضور مردم است
🔹ابلاغ ولایت امیرالمومنین (ع) نص الهی و نصب نبوی بود، اما علی (ع) همان هنگام نتوانست ‏حکومت تشکیل دهد.
https://t.me/dr_a_ganji/1844
____________
@dolatedin

«مسجد لیبرال» پدیدۀ این هفتۀ اسلام #اروپا یی بود. مسجدی که با نام «ابن رشد-گوته» در کنار یک کلیسای پروتستان در برلین بنا شده و مقرر است شاهد صفوف مختلط، نمازگزاران بی‌حجاب و امام و خطیب زن باشد! ناگفته نماند که موسس #مسجد نیز خود یک زن بی‌حجاب کردی الاصل است که انگیزه خود از راه اندازی این پروژه را به ظهور رساندن اسلام معتدل خوانده است.
تاسیس این مسجد با واکنش های بسیاری در جهان اسلام مواجه شده و از جمله #دار_الافتاء مصر این حرکت را تعدی صریح به شریعت اسلامی خوانده است.
https://goo.gl/q7ckFn
____________
@dolatedin

نزاع #سعودی قطری هرچند در نقطه شروع سیاسی به نظر می‌رسید، اما به میدان تسویه حساب‌های تند مذهبی هم کشیده شد. جنجالی‌ترین اتفاق، کاریکاتور توهین‌آمیزی بود که چندی پیش در روزنامه الرایه #قطر منتشر شد و علمای وهابی و #سلفی را رهبران به دوزخ معرفی میکرد (https://goo.gl/ScXfnp)، و مقاله دیگری از آن هم داغ‌تر: «#هیئة_کبار المنافقین»! (https://goo.gl/ChGMii)
این پاتکی بود به پشتوانه دینی تحریم ها. #مفتی سعودی گفته بود تحریم‌ها به نفع مردم قطر است! و عده ای از علمای سعودی هم پشت سر او. حتی عریفی محبوبیتش را قربانی کرد: «... در مقابل کسی که بر علیه کشوری که مهبط وحی است مکر میکند، جای بیطرفی نیست...» ساعاتی بعد هشتگ توییتری «#العریفی_معذور» یکی از داغ ترین هشتگ های بحران خلیج بود.
مشت طرف سعودی در این داستان پُرتر بود. بن سلمان آنقدر هم روی محبوبیت منطقه ای کبار العلماء حساب نکرده بود که از یک مقاله و کاریکاتور در الرایه غصه بخورد. حتی این اقدام بهانه ای شد تا شبکه وسیع علما و وعاظ طرفدار سعودی در کشورهای مختلف، نه فقط الرایه بلکه چشم بسته عنوان مجمل «رسانه های قطری» را به خاطر «توهین به مقام علما» سرزنش کنند (https://goo.gl/eQuLtU). حتی «حکماء المسلمین» که همیشه در جبهه مقابل جریان سلفی بود به دفاع از کبار العلماء ایستاد. از آن طرف اما لیست سیاه «تروریسم» عربستان و سه کشور همراه، برگه مهم‌تری بود که احتمالا تا سال‌ها برای طرف مقابل هزینه‌ساز گردد.
در این لیست که حدود دو هفته پیش، و البته پیش از ماجرای کاریکاتور منتشر شده بود، نام تعدادی از علمای طراز اول جریانات اخوانی و شبه اخوانی، همچون #قرضاوی، #وجدی_غنیم، #محیسنی، #صلابی، #العلی و #العجمی خودنمایی میکند. برای اطلاعات تفصیلی در مورد این افراد و دیگر چهره‌های مندرج در لیست تحالف سعودی بنگرید به: https://goo.gl/eVPUFT
____________
@dolatedin

با قدرت گرفتن مودی در #هند انتظار آن می‌رفت که دولت مرکزی وارد چالش با جامعۀ مسلمانان این کشور شود. اعلام جرم علیه #ذاکر_نایک هرچند اولین مورد این چالش‌ها نیست اما یکی از مهمترین موارد خواهد بود. نایک که #داعی مذهبی شناخته شده ای در میان مسلمانان سرتاسر جهان است و میلیون‌ها مسلمان مشتری سخنرانی های تلویزیونی او در شبکه peacetv هستند، اکنون در کشور خود به جرم حمایت از #تروریسم تحت تعقیب است. غیر از شخص او، موسسۀ فرهنگی بزرگ وابسته به وی یعنی IRF نيز به 5 سال تعطیلی محکوم شده است.
نایک چند ماهی هست که به هند بازنگشته و آخرین بار در #عربستان حضور او به ثبت رسیده است و همین موضوع احتمال کشیده شدن ماجرا به حوزۀ دیپلماسی هند و عربستان را تقویت کرده است.
____________
@dolatedin

شرطی‌هایی که دیگر ترسناک نیستند!
کاربران #سعودی شبکه‌های اجتماعی با انتشار فیلمی از یک جشن نامتعارف موزیکال در برابر ساختمان #هیئت_امر_بمعروف این اقدام را ثمرۀ پروژه #ترفیه و نوعی دهن‌کجی به این نهاد مذهبی دانستند.
https://twitter.com/ksa9ksa9/status/879893091905413120
____________
@dolatedin

سایت اندیشکده مرصاد گزارشی راهبردی با عنوان «دول بی‌ملت، ملل بی‌دولت، و آیندۀ نزاع خلیجی» منتشر کرده است. (https://goo.gl/LJTQ21) این گزارش شاید به همان اندازه که سیاسی است، به نقش آفرینی های نهاد دین نیز پرداخته. بخش هایی از آن را در ادامه ملاحظه میکنید. (دریافت فایل: http://mersadcss.com/fa/?media_dl=1116)


در عربستان خبر خاصی نیست! ۲۷ سال است که تقریبا هیچ اتفاق خاصی که واقعا منشا آن را خود سعودی بتوان دانست نیفتاده است! با مرور روزهای حملۀ صدام به کویت و سلسله وقایع بعدی که رابطه میان اسلام‌گرایی و دولت سعودی را در هم شکست به خوبی می توان این واقعیت را نشان داد. برشی از تاریخ که اسلام‌گرایان برای بار نخست نشان دادند چیزی به نام ملت عربستان وجود خارجی ندارد. اگر عبدالعزیز بن سعود وهابیت را عامل ملت‌سازی میان اعراب شبه‌جزیره نمود، فرزندش فیصل ماموریت هویت‌بخشی را به ایدئولوژی اخوان المسلمین محول کرد. شوروی که فروپاشید حکام نجد به تدریج دریافتند که دیگر نیازی به اخوان ندارند، وهابیت هم که از زمان پدرْشاه، این جمع‌بندی در موردش حاصل شده بود. آنها که در این مدت تازه فرصت کرده بودند فرنگستان را خوب بچرخند، دریافتند عربستانی که دوست دارند چیزی متفاوت آمال شیوخ صحوی و اخوانی است. فهد زمانی که این مطلب را فهمید، اندکی دیر شده بود و برج‌ها و جزایر مصنوعی دوبی کلید خورده بودند. به علاوه وهابیت عبدالعزیز و اخوان فیصل طوری در ریاض ریشه ندوانده بود که به این آسانی‌ها شرش کنده شود. عربستان تا همین امروز درگیر نزاعی محتاطانه برای جدا کردن راه خود از این دو و ساختن ملت مطلوب خود است اما گویا به تلۀ جدیدی افتاده است.

تا یک سال پس از برآمدن دولت سلمانی در ۲۰۱۱ اگر کسی در عربستان سخن از خطر نفوذ اماراتی می‌کرد جدی گرفته نمی‌شد. اما وقتی یک روز قبل از اعلام و پیش از همه، المزروعی در توئیترش با اطمینان، محمد بن سلمان را پادشاه آینده سعودی خواند، بسیاری پرسیدند که آیا تصمیمات ریاض در ابوظبی گرفته می‌شود؟! برای سعودی‌هایی که به زعم خودشان عالم سنی روی انگشتشان می‌چرخد این سوال بسیار تحقیر کننده است. خصوصا که به یاد بیاورند تا همین چند وقت پیش این سوال را در مورد نقش دوحه در عربستان داشتند. از دو کشوری صحبت می‌کنیم که جمعیت بومی آنها سرجمع به اندازه یک هفتم «شهر» ریاض هم نیست! دو کشوری که امروز سرنوشت عربستان در بازی میان آن دو تعیین می‌شود.

اما کار عربستان چرا بدین‌جا کشید؟ تقریبا همه چیز به بی‌کفایتی نوادگان سعود برمی‌گردد. بی‌کفایتی‌ای که باعث شده امروز شهروندان سعودی هر دلیلی که برای افتخار به وطن خود دست‌وپا می‌کند بهترش را در اطراف مرزهای آن بیابد. به زبان ساده‌تر اگر تمدن اسلامی می‌خواهید دوحه، اگر توسعه می‌خواهید دوبی و اگر شریعت می‌خواهید رقه، بهتر از هر نقطه‌ای در عربستان است. صدالبته معنای این حرف آن نیست که بدون وجود نقاط مزیت، دولت-ملت‌ها شکل نمی‌گیرند، اما دولت‌های بی‌مزیت با فرایندهای دموکراتیک اجازه می‌دهند مردم راه‌های جدیدی را برای ارتقای کشور خود امتحان کنند و نشورند. دموکراسی چیزی است که دولت سعودی فاقد آن است، کویتی‌ها فرمی مختصر از آن را دارند، اما قطری‌ها و اماراتی‌ها اساسا نیازی به آن ندارند چون مزیت‌های کافی دارند بدون آنکه ملتی داشته باشند که این مزیت‌ها را خرجشان کنند. این هندسۀ جغرافیای سیاسی حاشیۀ خلیج فارس است. دو دولت با ایدئولوژی ملت‌ساز و بدون ملت، و ملتی گسسته با شبه‌دولتی بدون ایدئولوژی که تنها با یک نظم رانتیر زنده است.

با این وضعیت تعجبی ندارد آل نهیان و آل ثانی برای سرزمین حرمین خیالاتی در سر داشته باشند و بخواهند ملت نداشتۀ خود را با دولت نداشتۀ حجازی‌ها تاخت بزنند. در واقع این دو سال‌هاست که شبکۀ گسترده‌ای از نخبگان را برای تصرف سپهر عمومی عربستان بسیج کرده‌اند...
____________
@dolatedin

پدر معنوی صوفیۀ #مصر در مصاحبه‌ای به ریشه‌یابی علت عدم کامیابی #صوفیه در پر کردن خلاء سیاسی ایجاد شده پس از سقوط اخوان المسلمین پرداخت.
علاء #ابوالعزائم با انکار اینکه اختلافات میان ائمۀ طرق علت اصیل ضعف صوفیه در نقش آفرینی سیاسی پس از کودتای 30 ژوئن شده است گفت: «اختلافات به عدم کفایت منابع مالی برای حمایت طرق صوفیه برمی‌گردد. به خلاف گذشته که قانون 1976 را داشتیم که #اوقاف را مکلف به تحویل 10 درصد از درامدهایش به طرق می کرد. یا صندوق احمد البدوی که صددرصد صوفی است درامدهایش را اوقاف بر میدارد.»
ابوالعزائم در ادامه با ذکر مصداقی، به عدم توانایی مالی صوفیه در چهار سال گذشته برای خرید دو ساعت از آنتن شبکه های ماهواره ای اشاره کرد. جالب تر آنکه گفته شده که آنها از برای خروج از این وضعیت دست به دامان نجیب ساویرس شده اند تا 4 ساعت در هفته را به آنها اختصاص دهد اما وی با وجود وعدۀ اولیه به این درخواست ترتیب اثر نداده است.
معنای این استمداد از ساویرس را تنها کسانی که با فعالیت های این میلیاردر #قبطی آشنا باشند می فهمند. باید دید آیا حمایت جانانۀ صوفیه از سیسی بالاخره منجر به جلب حمایت های دولتی به شیوخ طرق خواهد شد یا این گروه مجبور خواهند شد به دنبال حامیانی عجیبتر از ساویرس بروند!
https://goo.gl/3GfA18
____________
@dolatedin

با پدیدار شدن نشانه های پیروزی بر #داعش در #عراق به نظر می رسد اختلافات سابق مالکی و #مرجعیت عراق درحال احیاء است. نوری المالکی اخیرا در مصاحبه‌ای اظهار داشته که «ما پیش از فتوای مرجع سیستانی به تشکیل حشد الشعبی اقدام کردیم.» مطلبی که هادی العامری نیز پیشترها به آن اشاره کرده بود و از همان زمان بحث مصادرۀ حشد در میان افکار عمومی شیعیان مطرح شده شده است.
____________
@dolatedin

طی دو ماه اخیر، #احرار الشام مهم ترین «پوست اندازی سیاسی» را تجربه می کند؛ به طوری که قاطعانه می توان ادعا کرد تطورات سیاسی این دوره احرار الشام آن را در درجه اول به گروهی سیاسی و در درجه بعد به گروهی نظامی تبدیل کرده است!

در این گزارش کوتاه، مهم ترین اقدامات سیاسی یک ماهه اخیر را برمی شماریم. اقداماتی که یک سال قبل، حتی تصور ان هم محال می نمود!

1⃣ ظهور رهبری تشکیلات (علی العمر ابوعمار) در برابر دوربین در حالی که پرچم سوریه معارضه (سه ستاره سرخ) را در کنار پرچم احرار الشام قرار داده بود.

2⃣ احمد محمد النجیب، قاضی القضات محاکم وابسته به احرار الشام، به صورت رسمی اعلام کرد از لیالی قدر، تنها قانون مدون و معیار برای دادگاه ها و محاکم زیر نظر احرار الشام – که بخش اعظم محاکم وابسته به جیش الفتح را در ساختار حکومتی استان ادلب در بر می گرفت - قانون موسوم به «القانون العربی الموحد» خواهد بود.
این قانون در سال 1996 توسط مجلس مشترک وزرای دادگستری اتحادیه عرب به تصویب رسیده و ادعا می کند میان قوانین جزای بین المللی، بحث حقوق بشر و قوانین #شریعت حتی الامکان جمع کرده؛ هرچند اولویت را به شریعت مقدس اسلام داده است.

3⃣ حالا با برافراشتن پرچم های بسیار بزرگ سوریه معارضه (سه ستاره سرخ) بر معابر مرزی، احرار الشام سومین حرکت سمبلیک بزرگ و اثرگذار خود را طی یک ماه اخیر نشان داد.

گفتنی است هر سه حرکت – بلا استثناء – با مخالفت شدید طیف های غالب و برجسته #سلفی_جهادی و گروه های تروریستی وابسته به القاعده و هیئت تحریر الشام مواجه شده است!
به عنوان نمونه «طارق عبد الحلیم» #مفتی سرشناس جریان غالب سلفی جهادی با سرزنش شدید مشایخ احرار الشام و نام بردن از چهره هایی مانند هاروش، #طرطوسی، نجیب، دغیم و... هشدار داد این افراد به علت وابستگی به ترکیه و نفوذ عمق سکولاریسم در اندیشه آنان، دیگر مصداق #علماء نیستند و «جایی بین (وسط) اسلام و کفر قرار دارند!»
ابو محمد #المقدسی در موضعی رادیکال تر، اعتقاد ، تجویز و تنفیذ به این قانون را مصداق «کفر صریح» دانست و در مورد احرار الشام – بدون نام بردن از فرد یا تشکیلات – گفت: «این افراد نه دغدغه توحید دارند نه دغدغه شریعت! این قانون (قانون عربی موحد) را برای کنار زدن شریعت متعالی اسلام به اجرا می گذارند و تنها دغدغه و هدفشان، جلب رضایت کشور پشتیبان (ترکیه) و نظام بین الملل است.»

از داخل #سوریه نیز سعید القحطانی، تندروترین مفتی سابق احرار الشام – که به «موتور #تکفیر » در این تشکیلات معروف بود – و سال گذشته در جریان انشعابات، از احرار الشام جدا و به هیئت تحریر الشام پیوست؛ رسما پیام تسلیت برای اهالی شام فرستاد! او در این پیام خودش نوشت: «به اهالی شام بابت وفات و مرگ یک جنبش که زمانی جهادی بود تسلیت می گوییم. زمانی جنبش حرکة احرار الشام الإسلامیة، منشأ امید و پناه مظلومین و مستضعفین مسلمان بود؛ اما رهبری جدید با استحاله تشکیلات و حالا با پرچم کفر و قانون مخالف شریعت، عملا آخرین میخ ها را بر تابوت تشکیلات اسلامی زدند و از امروز با یک تشکیلات منافق اسلام نما اما در واقع پنتاگونی مواجه هستیم!» او البته بعد در توئیتی ادعا کرد منظور وی از منافق و خروج از اسلام، اصل تشکیلات و رهبران آن بوده و سربازان و بدنه آن را شرعا نمی توان تکفیر، بلکه باید «ارشاد» کرد!

علیرغم تمام این حملات و تخریب ها، احرار الشام در مدار «پوست اندازی» با سرعت قابل توجهی پیش می رود.
منبع: @ME_Magnifier
____________
@dolatedin

آیا فتوا در سرزمین "میلیون مفتی" متولی واحد خواهد یافت؟

ماجرای منصب فتوا در #الجزائر به پیچیدگی مصر نیست. #بوتفلیقه هرچند چون سیسی باید نگران نفوذ اسلامگرایان در نهادهای رسمی دینی باشد اما اقلا پدیده غیرقابل کنترلی چون الازهر در مقابل خود ندارد. برهمین اساس اختلافات در این مورد فعلا در لایۀ درون حزبی و میان دو چهره منتسب به حزب حاکم یعنی بوعبدالله غلام‌الله رئیس المجلس الاسلامی الاعلى و محمد عیسی وزیر #اوقاف ظاهر شده است (https://goo.gl/pj84LD). محمد عیسی که یکی دو سالی است سخت به دنبال ایجاد منصب «#مفتی جمهوری» است هفته پیش اعلام کرد تا پایان سال مجمع فقه اسلامی را به عنوان مرجع رسمی #فتوا در الجزائر تاسیس خواهد کرد. عیسی هرچند وفاداری خود را به حزب حاکم و سرسختی‌اش را در برابر #اسلام‌گرایان ثابت کرده است اما عملکرد پرحاشیه او در تعامل با شیوخ پرطرفدار #سنتی همچون آیت عجلت (https://goo.gl/Tgwpks) و علی عیة (https://goo.gl/TkN3Sn) ریسک سپردن این پروژه دشوار را به او بالابرده است. خاصه اینکه مدیریت ضعیف این پروسه ظرفیت آن را دارد که مانند آنچه در ماجرای دعوت شیخ حسون به الجزائر رخ داد (https://goo.gl/9w5W3V)، جریان سنتی و اسلامگرا را در مقابل دولت متحد نماید. از طرف دیگر احتمال قدرت گرفتن آجل اسلامگرایان درون ساختار دولت و به خصوص وزارت اوقاف، بوتفلیقه را نسبت به دادن زمام افتا به این وزارت بی‌رغبت می کند. رئیس جمهور الجزائر طبیعتا ترجیح خواهد داد برای بحران‌های احتمالی پیش رو قدرت مجلس اسلامی اعلای منتسب به خود را در مقابل مجلس علمی وابسته به اوقاف حفظ کند.
______________
@dolatedin

شيخ ابو یقظان المصری در نوار صوتی افشا شده ای پرده از عمق اختلافات #احرار الشام و #النصره برداشته است. شرعی بخش نظامی هیئت تحریر الشام (النصره سابق) در این فایل فتوا به قتل نیروهای احرار الشام حتی در صورت همراهی با غیر نظامیان را می‌دهد. وی در این جلسه با بیان اینکه احرار الشام به دو قسمت تقسیم شده، گروهی از اعضای آن را وابستگان مستقیم به ترکیه و دول خارجی و گروه دیگر را عبید قطر و سازمان ملل می داند.
لازم به ذکر است اين دو گروه اصلی مسلط بر استان ادلب #سوريه در چند روز اخیر درگیری گسترده‌ای با یکدیگر داشته اند که به عقب نشینی گروه احرار از تعدادی از مناطق مهم از جمله گذرگاه مرزی با ترکیه منتهی شده است.
https://twitter.com/GIIMedia/status/888581011902255104/video/1
______________
@dolatedin

«ورود مرجعیت شیعی به داستانی مصری-مصری»

نامه آیت الله #مکارم به شیخ احمد #الطیب (https://goo.gl/RAS7KT) سومین موردی است که این مرجع بزرگ #شیعه در آن شخص ریاست #الازهر را مورد خطاب قرار می‌دهد. البته به نظر می رسد برخی پیچیدگی‌ها و همچنین هجم واکنش‌ها به فقرۀ اخیر اهمیت ویژه‌ای بدان داده است. در این زمینه نکاتی چند قابل طرح است:

1- تفاوت اصلی این سه رویداد مهم #دیپلماسی_مذهبی میان #قم و قاهره در سلبی‌تر شدن مواضع در رویداد اخیر است. در نامه اول #آیت‌الله مکارم در کنار استقبال از پیشنهاد طیب برای گفتگو در مورد مسائل اختلافی، گذرا و سربسته بخشی از سخنان طیب را قابل خدشه دانسته بود(goo.gl/36cqr7). نامۀ دوم نیز که در واکنش به برگزاری مسابقۀ علمی برای نقد شیعه در الازهر تحریر شده بود اخطاری بود بسیار نرم تا «الازهر در دام وهابیت سقوط نکند» (goo.gl/G4Xtyv)؛ اخطاری که از طرف طیب بی‌پاسخ ماند. لکن نامه اخیر به کلی با ادبیات انتقادی و از سر «تعجب و تاسف» از سخنان «تحریک‌کننده و تندروانه» شیخ الازهر نگاشته شده است. با توجه به این تغییر ادبیات باید دید آیا شیخ الازهر خود را ملتزم به پاسخ نامه ارسالی خواهد دانست یا خیر.

2- مورد سابق عملا تعارفی میان رجال دو مذهب تلقی شد و چندان مورد توجه رسانه های عربی قرار نگرفت. بعلاوه منجر نشدن پیشنهادات طرفین به اقدامی عملی با گذشت قریب به دو سال، آن نامه‌نگاری رمضانی را به تاریخ پیوند داد. نامۀ دوم نیز از نگاه طرف مقابل چندان مورد اهتمام قرار نگرفت. اما در مورد اخیر رسانه‌های مصری به شکلی وسیع به این رویداد پرداخته و آن را نزاعی آتشین میان الازهر و شیعه خواندند (https://goo.gl/C8bry6). افزون بر این شخص عباس شومان نیز به عنوان نفر دوم الازهر «گستاخی‌کنندگان» به الطیب را به التزام به ادب دعوت نمود(goo.gl/xtAM3t).

3- نامه آیت‌الله مکارم هرچند این تصور را ایجاد کرد که شیخ الازهر در اصل با دغدغه تخطئۀ شیعه به موضوع پرالتهاب #متعه پرداخته اما انگیزۀ طیب را باید در جایی دیگر جست. ظاهر سخنان تلویزیونی شیخ و اشارت‌های مکرر وی به «فتاوای شاذ» و «دعات ماهواره‌ای» نشان از بیان این گفتار در کانتکستی #مصر ی دارد. درواقع آنچه باعث ورود پرحرارت طیب به ماجرای متعه شده است نزدیک شدن بخشی از اهل سنت به یکی از هویتی‌ترین فتاوای شیعه است. امری که سبب شده شیخ شهیرترین موسسه اسلامی حتی به قیمت حمله صریح به دیدگاه شیعه در این مورد، از موضع سنتی اهل سنت دفاع نماید. جالب اینکه اصرار الطیب برای کشیدن خط قرمز حول متعه به حدی بوده که وی حتی به تفکیک روشن آن از زنا نیز رضایت نداده و با «قرین بغاء» دانستن متعه برای مفتیان شاذ خط و نشان کشیده است. این درحالیست که برخی علمای وجیه سنی همچون کبیسی و حاتم العونی به صراحت یکی دانستن زنا و متعه را رد کرده اند.
سوالی که مطرح می شود اینکه مفتیان شاذ مد نظر طیب کیستند؟ حتی میان چهره‌های متهم به تشیع همچون عدنان ابراهیم نیز این تنها «طارق یوسف» است که جرئت داشته است فتوای شیعه را در این مورد تایید کند. با این حساب باید تنها چهرۀ شناخته شده و رده اولی را که می‌تواند #مفتی شاذ مورد نظر الطیب باشد «سعد الدین الهلالی» دانست. وی که زمانی رئیس بخش فقه مقارن دانشگاه الازهر بود لیست بلندبالایی از فتاوای شاذ دارد که سخت دانشگاه متبوعش را برآشفته (goo.gl/N1rQ9g). هلالی که تا همین اواخر به دلیل این دست #فتاوا و همچنین حمایت سرسختانه‌اش از سیسی قهرمان دائمی تلویزیون‌ها و جرائد حکومتی و لیبرال بود تنها پس از ماجرای فتوایش در مورد جواز مشروط ازدواج با دخترِ زوجه بود که با حمله توامان سلفیون، الازهر و رسانه‌های حکومتی مواجه شد. برخی تحلیلگران این چرخش رفتار دولت را به مصالحۀ میان الازهر و سیسی پس از قائلۀ قانون ابوحامد ارتباط می دهند (goo.gl/4NCtKs). داستان هرچه باشد خبر از وجود نزاعی مصری-مصری بر سر تسلط بر مرجعیت دینی می دهد. موضوعی که باعث شده دو هفته پس از هیاهوی ناشی از فتوای جدید هلالی، شیخ الازهر به بهانه متعه چنین به او و اتباعش بتازد.
حال با ورود آیت‌الله مکارم به میانۀ این نزاع قهرا «راسم النفیس» شیعه و #الهلالی سنی هم‌جبهه تلقی خواهند شد. به نظر نمی آید هلالی بدون حمایت دولتی سابق بتواند تهمت هم‌صف شدن با شیعه را نیز به دوش بکشد. با این حساب به نظر می آید شیخ الازهر با موفقیت توانسته مفتی ساختارشکن مورد نظرش را نقره داغ کند. این اولین پیروزی شیخ سیاس الازهر بر رقبایش نیست.

4- نکتۀ آخر اینکه اصرار آیت‌الله العظمی مکارم در نامۀ مزبور بر فتوای اختصاصی خود در محدود ساختن متعه به وضعیت ضرورت، اشاره به چالشی دیگر بر روابط شیعی-سنی دارد. تمرکز ایشان بر تخاطب با الازهر به منظور تنظیم روابط شیعه و سنی امری نیست که تمامیت حوزۀ شیعه را با خود همراه کرده باشد. به واقع مدرسۀ سنتی حوزه به رهبری آیت‌الله العظمی #وحید خراسانی بدگمانی خود را نسبت به تبعات به رسمیت شناختن مرجعیت الازهر و تنازل از مشهورات شیعه مخفی نکرده‌اند. با این وصف توانایی جناح میانه برای ایجاد نقطۀ جمعی جهت اتفاق سه جریان متمایز حوزۀ شیعه در قبال اهل سنت محل تردید جدی است؛ سه جریانی که در شخصیت آیات #تسخیری، مکارم و وحید متمثل است.
______________
@dolatedin

💠نگاهی به گزارش «اسلام رسمی» از مرکز کارنگی💠

👤ناتان براون از محققانی است که مدت مدیدی پیگیر موضوع موسسات رسمی دینی در جهان عرب بوده است و بارها مقالات مفیدی به خصوص در مورد تحولات #الازهر نوشته است.

1⃣در فصل اول این گزارش براون به بررسی نقش روند تاریخی برآمدن دولت های مدرن در مناسبات دولت و سازمان دین پرداخته است. در این خصوص وی به تبیین آثار دورۀ استعمار و سیاستهای کشور استعمارگر در نحوۀ تعامل دولتهای پسااستعماری کشورهایی چون #الجزایر و #مصر و #عراق و #عربستان و #یمن پرداخته است.

2⃣در بخش بعدی اصلیترین حوزه های دخالت نهادهای رسمی دین مرور شده و چهره ای کلی از چالش های این نهادها درون هر یک از این حوزه ها ارائه می شود. اوقاف و خیرات، فتوا، آموزش، اداره مساجد و قوانین شاخص‌ترین حوزه‌هایی است که در این گزارش مورد بررسی قرار گرفته است. رویکردهای متمایز و مشترک دولتهای عربی و همچنین نقش #اسلام_غیررسمی در هر یک از این حوزه ها نقاط مورد توجه این اثر است.

3⃣از نکات جالب گزارش تلاش آن برای مستندسازی دعاوی خود بر اساس مشاهدات میدانی و مصادیق منطقه ای مختلف است. به طور مثال ذیل سرفصل تفکیک «#اسلام_رسمی» از «اسلام رژیم» نویسنده به پیوست گزارش کاملی از تلاشهای پادشاه #مراکش برای تسلط خود بر موسسات دینی و تضعیف بخش های مستقل سنتی آن همچون دانشگاه قرویین با تابلو اصلاحات و نوسازی ارائه داده است. یا در ذیل همین سرفصل آنجا که از ابزارهای نظارتی دولت های عربی برای کنترل جایگاه های دینی محلی سخن به میان می‌آید نویسنده مصادیق جالبی از مشاهدات مستقیم خود در مورد نحوۀ تعامل دولتهای #فلسطین و دولت مصر با امامان مساجد محلی عرضه می نماید. در بخشی از همین سرفصل نگارنده به بررسی دو نمونه از تلاش‌های دول عربی برای گسترش قرائت اسلامی مطلوب خود توسط اسلام رسمی، یعنی «رسالۀ امان» و «اعلامیۀ مراکش» پرداخته و از اثرات این نوع اقدامات در محیط داخلی جهان عرب دفاع نموده است.

4⃣در گزارش یک فصل کامل به بررسی سیر «نزاع بر سر #مرجعیت_دینی در مصر پساکودتا» اختصاص داده شده است. شاید جالبترین نقطه این فصل رقابت الازهر با #وزارت_اوقاف به بهانۀ غائلۀ «خطبه‌های مکتوب» است. غائله ای که مانند بسیاری موارد دیگر با بازی سیاسی شیخ الازهر به نفع وی به پایان رسید. نویسنده این قضیه و موارد دیگری را به عنوان شواهدی بر یک مدعای اساسی ذکر می کند و آن اینکه موسسات دینی رسمی اهداف و تمایلات همسو با دولت اما متمایز از آن دارند. نگارنده نتیجه‌گیری کرده است که: «موسسات اسلام رسمی و سازمانهای اسلامگرا هرچند ممکن است معارض سیاسی یکدیگر باشند، اما به عموما به لحاظ ایدئولوژیک خویشاوند همند.» «تشکیلات دولتی با ایجاد موسسات پرنفوذ و دادن مقادیری آزادی عمل و تخصص‌گرایی به آنها نشان می دهد که پیکره‌ای یکدست نیست.»

5⃣فصل بعدی گزارش تلاش کرده است تصویری از انتخاب سخت دولت‌های عربی میان پذیرش ریسک به رسمیت شناختن استقلال موسسات رسمی یا تن دادن به بی‌اعتباری اجتماعی این موسسات ارائه دهد. موسسات مستقل رسمی به راحتی می توانند تبدیل به مأمنی برای مخالفان اسلامگرا شوند. در کویت وزارت اوقاف به‌طور سنتی رابطه‌ای نزدیک با اخوان المسلمین داشته است. در عربستان بسیاری از چهره‌های دردسرساز درون دانشگاه‌ها و تشکیلات مذهبی رسمی فعالند و از طریق مسئولان وفادار این موسسات تحت نظر قرار می گیرند. میزان نفوذ اسلامگرایان در الازهر مصر به حدی است که تا مدتها پس از کودتا در سطوح مختلف الازهر مواضعی دوگانه در قبال کودتا وجود داشت.
______________
@dolatedin©