دولت دین | اندیشکده مرصاد
1.42K subscribers
1.53K photos
262 videos
24 files
1.78K links


خبر و تحلیل از «نهاد دین در جهان اسلام». نهادی که می باید به جایگاه راستین خویش، یعنی رهبری جوامع باز گردد.

هیئت تحریر: میز «نهادها»ی اندیشکده حوزوی مرصاد
https://t.me/mersadcss

ارتباط با مدیر: @dolatdin
Download Telegram
«کاک حسن امینی» از چهره های دینی برجسته اهل سنت در #کردستان توسط #دادگاه_ویژه روحانیت احضار شد. گفته می شود علت احضار، انتقادات تند وی نسبت به #مراجع شیعه به سبب مخالفت با اعطای قدرت سیاسی بیشتر به اهل سنت بوده است.
https://goo.gl/3dVT2G
در کنار این، انتشار تصاویری از حضور اهل سنت ایران در میان شبه نظامیان وابسته به القاعدۀ #هیئة_تحریر الشام نیز بر علائم حدت نزاع طائفی در کشور افزوده است.
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال
«الصوفية الوظيفية .. الفكرة والأدوار»
آخرین براورد تحرکات سیاسی جریان صوفیه در جهان عرب از منظر مرکزی با گرایشات سلفی
https://goo.gl/oyURU0
______________
@dolatedin
در واکنش به انتقادات اخیر #آیت‌الله جوادی آملی از نظام #بانکی و ربوی دانستن آن، مرتضی عزتی، رئیس انجمن اقتصاد اسلامی و اقتصاددان مدافع دولت، ورود #مراجع به مباحث تخصصی اقتصاد را اشتباه دانست.
______________
@dolatedin
پاسخ #احمدی‌نژاد به خبرنگاری که در نشست خبری از دیدگاه وی نسبت به گفتۀ فرهاد جعفری پرسید. جعفری، نویسندۀ کافه پیانو، در مصاحبه ای دلیل دفاع خود از احمدی نژاد را قیام او علیه اولیگارشی #روحانیت عنوان کرده بود:
«یعنی واقعا فکر می کنید ثروت کشور دست روحانیت است؟! خوب بعضی آقایان وضعشان خوب شده ولی اکثرا مثل من و شما هستند»
https://goo.gl/2N2T1A
______________
@dolatedin
«جنگ نیابتی پارلمان مصر برای فتح الازهر »

اینکه چطور جریان قدرتمندی از نمایندگان مصری اراده می کنند بر خلاف قانون اساسی، استقلال #الازهر در تعیین شیخ خود را از آن سلب کنند، به مردی باز می گردد که پشت سر این تحرک متهورانه ایستاده است.
سیسی -همانطور که به زبان آورد- واقعا از دست احمد #الطیب خسته شده است! شیخی که از کشتارهای #رابعه تبری جست، مقابل فشار سیسی برای منع #طلاق_شفوی ایستاد، و نپذیرفت قریب صد استاد الازهری با تمایلات اخوانی را از الازهر اخراج کند (goo.gl/4vb6AV).
اتاق فکر سیسی برای یکسره کردن داستان دو پروژه طراحی کرده است. پروژۀ اول طرح تعدیل قانون الازهر است که دو روز پیش تسلیم ریاست مجلس شد و بناست تعیین شیخ الازهر را از اختیار هیئت #کبار_العلما خارج نماید؛ امری که اگر واقع شود به معنای رسیدن الطیب به آخر خط خواهد بود. رسانه های هواخواه سیسی از طیب خواسته اند پیش از آنکه مجبور شود خود تن به استعفا دهد (goo.gl/Su2NI7).
شیوخ ازهری هنوز درگیر دفاع در مقابل این حملات بودند که انتحاری های داعش با انفجار خود در دو کنیسه، روبان پروژۀ دوم سیسی را قیچی کردند. سه ماه وضعیت فوق العاده‌ای که پس از انفجارها اعلام شد فرصتیست برای نهادی دست ساختۀ سیسی، یعنی #المجلس_الاعلی_لمکافحة_الارهاب، تا با عبور از محدودیت های قانون اساسی اصلاحات مد نظر خود را بر الازهر و سایر سازمانهای مذهبی در مصر تحمیل کند.
حال باید دید همزمانی که محمد بن سلمان در عربستان در حال زورآزمایی با دین‌سالاران سعودی است، سیسی خواهد توانست در تسلط بر نهاد مذهب از رقبای سعودی خود پیشی گیرد یا نه؟
______________
@dolatedin
نشست بررسی روابط دولت آل سعود و سازمان وهابیت در عربستان با عنوان «عربستان سعودی؛ عربستان وهابی؛ سرنوشت یک هم‌پیمانی» با مشارکت مجمع تقریب مذاهب در قم بر گزار شد.

در این نشست تخصصی که با حضور کارشناسان حوزه #عربستان و #وهابیت برگزار شد حجت‌الاسلام دکتر مسجدجامعی سفیر اسبق ایران در مغرب، دکتر ساداتی‌نژاد رئیس مرکز اسلام و روابط بین‌الملل وزارت خارجه، دکتر هادی معصومی زارع کارشناس خاورمیانه، آقای حمید عظیمی مدیر میز خلیج فارس اندیشکده مرصاد و آقای علی مراد کارشناس مسائل عربستان از روزنامۀ الاخبار لبنان به طرح مسائل و مطالب پیرامون موضوع پرداختند.

سیر تاریخی روابط خاندان حاکم و وهابیت، تاثیر پروژه‌های منطقه‌ای عربستان بر این روابط، تاثیر چشم‌انداز 2030 برآینده روابط آل سعود و وهابیت، تاثیر به قدرت رسیدن ترامپ بر روابط این دو و آینده‌پژوهی روابط محورهایی بود که در این نشست مورد بحث قرار گرفت.

در ابتدا آقای علی مراد که از طریق ویدئو کنفرانس در نشست شرکت داشت با بیان اینکه عربستان جدیدی در راه است به مقاله ای از پل برمر حاکم امریکایی سابق عراق اشاره کرد که در آن جوهر برنامه‌های بن سلمان را نه اقتصادی که در راستای ایجاد جامعه ای باز دانسته بود. وی این رویکرد جدید را ناشی از فشار امریکا دانست و به عنوان شاهدی بر این مطلب به یکی از اسناد منتشر شده در ویکیلیکس استناد نمود.

مسجدجامعی سخنران بعدی نشست بود که به تفکیک سیاست خارجی عربستان در قبال داخل، جهان اسلام و جهان غیراسلامی پرداخت. او در حوزۀ داخلی وهابیت را عامل انسجام و ملت سازی دانست و بر این اساس کارکرد آن را بیش از یک دین صرف دانست. بر این اساس وی وهابیت را تنها بستر برای تغییر در جامعۀ سعودی دانست که مورد احترام غالب جامعه قرار داد و حتی نوگرایان نیز ادبیات خود را در چارچوب وهابیت بیان می کنند. وی در بخشی دیگر از سخنانش تغییرات قابل رویت در عربستان را نه تحمیلی از جانب قدرت حاکم، که ناشی از تغییرات طبیعی جامعۀ عربستان دانست.

در بخش سوم برنامه دکتر ساداتی‌نژاد عمدتا در موضوع برنامه های دولت سعودی برای توسعه وهابیت در حوزۀ بین الملل به ایراد سخن پرداخت. وی با ذکر مصادیقی از سرمایه‌گذاری‌های عربستان در این زمینه حجم این سرمایه‌گذاری‌ها را قریب به هفت میلیارد دلار در سال عنوان کرد.

در ادامه دکتر معصومی سخنران دیگر این نشست با اشاره به بخش‌هایی بلندپروازانه از سند چشم‌انداز عربستان از اینکه متن این سند در داخل کشور بسیار کم مورد توجه قرار گرفته است ابراز تاسف کرد و افزود، لازمه فهم برنامه های دولت جدید سعودی توجه بیشتر به منابعی از این دست است. وی در ادامه شش استراتژی دولت سعودی برای مقابله با مخالفت علمای وهابی را تبیین نموده و سپس محتمل ترین سناریو را تضعیف نهاد مذهب رسمی در داخل عربستان و همزمان رشد موج جهادگرایی دانست.

حمید عظیمی سخنران آخر این برنامه بود که با بیان تجربیات گذشته تعاملات دولت و علمای سعودی، وجود تنازع قدرت میان این دو مجموعه را امری مسبوق به سابقه خواند که البته در دور جدید مولفه های دیگری به آن اضافه شده است. عظیمی نتیجۀ دور جدید منازعات این دو را متوقف بر روشن شدن محصول سرمایه‌گذاری های هر یک از این جناح ها در خارج از عربستان، خصوصا در یمن و سوریه، دانست. دبیر علمی این نشست با اشاره به اینکه هرسه چهره پرقدرت عربستان در سالهای اخیر، یعنی عبدالله، نایف و سلمان دارای شخصیتی نزدیک به جریان وهابیت بوده اند اما هریک به نحوی رهبران دینی را ناامید کرده اند، شرایط روانی جریان مذهبی را در وضعی حاد دانست. وی با اشاره به شواهدی که در مورد تعاملات میان بن سلمان و امارات وجود دارد عربستان را در مسیر اماراتیزه شدن خواند.
https://goo.gl/QwrqUL
______________
@dolatedin
حمله فعالان فضای مجازی در #عربستان به #سلیمان_أباالخیل ، عضو هیئت #کبار_علماء و رئیس مهمترین دانشگاه دینی سعودی (#جامعة_الامام).
گفته می شود وی به تعدادی از نزدیکان خود بدون صلاحیت‌های قانونی، مدرک تحصیلی و جایگاه شغلی اعطا کرده است. (goo.gl/JEjVXd)
نظر به اینکه أباالخیل جزو علمای مقرب حاکمیت است هم جریان لیبرال و هم جریان منتقد مذهبی در تخریب وی به این بهانه هم‌داستان شده اند.
________________
@dolatedin
یک #نظرسنجی مختصر اما معنادار.
مخاطبان عمدتا از جریان سلفی سعودی هستند.
________________
@dolatedin
«معانقه‌های هزاره‌ای!»

سال پیش بود که رهبر کاتولیک‌ها و اسقف اعظم ارتودوکس‌ها بعد از هزار سال با یکدیگر ملاقات کردند و از سردی روابطشان کاستند (g oo.gl/tRG4Qh).
اکنون #پاپ فرانسیس در یک حرکت تاریخی دیگر تجربۀ ملاقات شیخ #الازهر و پاپ واتیکان را پس از هزار سال تکرار نمود. ملاقات پاپ و اسقف اعظم هرچند به واسطه‌گری دولت بی طرف کوبا و در هاوانا حاصل شده بود، اما این‌بار پاپ مشتاقانه میهمان قاهره شد تا در «همایش صلح الازهر» شرکت نماید (goo.gl/kO7Ffy).
حضور پاپ در #مصر علاوه بر ملاقات با الازهر محصول دیگری نیز داشت. پاپ در قاهره توانست به تفاهم مهمی نیز با ارتودوکس‌های قبطی برسد. تفاهم از این قرار است که زین پس کلیساهای طرفین، قبطی‌ها و کاتولیک‌هایی را که مذهبشان را به طرف مقابل تبدیل می‌کنند تعمید نخواهند داد (goo.gl/DSeoO4). این حرکت به معنای به رسمیت شناختن «مسیحیت» طرف مقابل خواهد بود.
آیا رهبران اسلامی نیز روزی به تفاهمات روشن برای به رسمیت شناختن مسلمانی طرف‌های دیگر خواهند رسید؟
________________
@dolatedin
گفتگوی اخیر محمد #بن_سلمان با تلویزیون #سعودی را باید بسیار جدی گرفت.
این‌ها دیگر سخنان مفتی سعودی یا سفیر آنها در مصر نیست! شکی هم نداریم که مرد «عملا» شماره یک عربستان، ارتجالی این ادبیات تهاجمی و ایدئولوژیک را انتخاب نکرده است. سوالات از پیش روشن بوده و مشاوران وی او را با عباراتی فکرشده مقابل دوربین روانه کرده‌اند.
تهدید به پیش‌دستی برای کشاندن درگیری به خاک #ایران هرچند می‌تواند رادیکال‌ترین بخش این سخنان تلقی شود اما لزوما مهمترین بخش آن نیست.
مهم‌تر از این رجزخوانی‌ها آنجاییست که او ریشه نزاع با ایران را به یک باور تنازل‌ناپذیر شیعی ارجاع داده است، یعنی باور به «قدوم مهدی» (عج). وی با اشاره به اینکه اندیشه تسلط بر دنیای اسلام توسط گسترش تشیع، امریست که در قانون اساسی و وصیتنامۀ [امام] خمینی بدان تصریح شده، امکان تغییر رویکرد ایران و تفاهم و گفتگو با آن را بعید دانسته است.
مقامات بلندپایۀ سعودی عموما تلاش داشته‌اند با عدم ارتقای سطح نزاع با ایران، به مسائل عقیدتی اساسی، هم مسیر بازگشت را برای خود نبندند و هم اقلیت شیعی داخل عربستان را بر خود نشورانند. با این حال به نظر می‌رسد امیر جوان سعودی با توجه به آزمون‌های موفق اخیرش دربارۀ قاطعیت ایران، روز به روز در تصمیم خود برای توسعۀ نزاع مصمم‌تر می‌شود.
https://goo.gl/2CY5PP
________________
@dolatedin
دولت دین | اندیشکده مرصاد
گفتگوی اخیر محمد #بن_سلمان با تلویزیون #سعودی را باید بسیار جدی گرفت. این‌ها دیگر سخنان مفتی سعودی یا سفیر آنها در مصر نیست! شکی هم نداریم که مرد «عملا» شماره یک عربستان، ارتجالی این ادبیات تهاجمی و ایدئولوژیک را انتخاب نکرده است. سوالات از پیش روشن بوده…
به بهانه سخنان بن سلمان:
از اختلافات جالب سلفی‌ها و نوسلفی‌ها نگاه به مهدویت است.
نوسلفی‌هایی چون رشیدرضا، مودودی و عداب الحمش جزو چهره‌های بارز این طیفند که با نگاهی آمیخته به انکار به قضیه مهدویت پرداخته‌اند.
در مقابل سلفی‌ها غالبا با جدیت از ظهور مهدی آخرالزمان که از فرزندان فاطمه س است دفاع می‌کنند و ردیه‌هایی نیز بر طیف سابق نگاشته‌اند. از باب نمونه می‌توان به نام دو تن از اساتید بارز دانشگاه مدینه یعنی عبدالمحسن العباد و عبدالعلیم البستوی اشاره کرد.
________________
@dolatedin
«سال سخت وهابیت»

...
با این همه دردسری که سلفیت برای دولت سعودی به بار آورده است‌ می‌ارزید اگر همین سلفیت منجر‌ می‌شد علوش مرد قدرتمند دمشق باشد. همین‌طور اگر حسان عبود حلب را در مشت‌ می‌گرفت یا اگر شاگردان عبدالمجید زنزانی قدرت حفظ صنعا و بازپس گرفتن تعز را داشتند انصاف حکم‌ می‌کرد که بن سلمان تصور کند عمق راهبردی خود را با نزاع با سلفیت به خطر نیاندازد. به هرطریق این اتفاق فعلا نیفتاده و سلفیت نتوانسته است رضایت شریک خود را جلب کند و همین موضوع سبب شده بن سلمان آزمایش‌های اولیه برای دست پا کردن شرکایی جدید را آغاز کند؛ شرکایی از جنس بن زاید و ترکی الدخیل که توانسته اند الگویی از لیبرال الیگارشی را در ابوظبی به راه اندازند و رقیبی برای مدل ترکیه و سعودی شوند. برای نظری دقیقتر به مسیری که بن سلمان جهت تحقق این نقشۀ جدید طی کرده است ابتدا لازم است به سند «چشم‌انداز 2030» توجه کنیم.
...

https://goo.gl/BPe1iA
________________
@dolatedin
آل شیخ نیز به روش خاص خود وارد منازعۀ سعودی-قطری شدند.
در یک بیانیه که به امضای دویست تن از اعضای خاندان آل شیخ رسیده است ادعای امیر قطر در مورد اینکه از نوادگان محمد بن عبدالوهاب است، کذب خوانده شد.
در میان این دویست نفر امضای سه چهرۀ شاخص بنی عبدالوهاب یعنی، مفتی عربستان، رئیس شورا و وزیر شئون اسلامی قابل توجه است.
https://goo.gl/KLeVOU
________________
@dolatedin
اخوانی‌های افروخته و جهادی‌های ملوس!!

#مغرب در هفته های اخیر با پدیدۀ جالبی مواجه شده است.
در یک سو #الریسونی شیخ اعظم #اخوانی های مغرب عربی شدیدا به سیاست های دولت در فشار به جریان اسلامی تاخته است. در میان لیست مواردی که ریسونی به عنوان مصادیق فشار به جریان های اسلام‌گرا طرح کرده بیش از همه تاکید وی بر ادامه اجرای بی‌ضابطه و تندروانۀ قانون مبارزه با تروریسم است (https://goo.gl/sT1yhC).
جالب خواهد بود بدانیم یکی از سرشناس‌ترین محکومان این قانون محمد #الرفیقی شیخ سابق سلفیان جهادی در مغرب است که امروز نگاه‌های متفاوتی را دنبال می‌کند.
او که اکنون منتقد رویکرد افراطی #سلفیت_جهادی است، در تازه‌ترین اظهارات خود طرح بحث تساوی ارث زن و مرد را در فضای فقهی مطالبه کرده است. اقدامی که با حملات شدید به وی و لغو عضویت او از #رابطة_علماء_المغرب_العربي مواجه شد.
(https://goo.gl/m84UpQ )
________________
@dolatedin
ختنۀ زنان؛ از واجب سلفی تا حرام ازهری

نزاع بر سر حکم شرعی ختنۀ زنان همچنان خبرساز است. درحالی که این مسئله در کشورهای خلیج فارس -یعنی مرکز سلفیت- به استناد حکم حکومتی تقریبا مسکوت شده اما شیوع جدی این سنت در #مصر و کشورهای افریقایی موضوع را همچنان محل اختلاف قرار داده است. در روزهای اخیر #دارالافتا مصر این عمل را حرام اعلام كرد و مبارزۀ با آن را نهی از منکر خواند (https://goo.gl/0ACwDg). این درحالی است که شیوخ #سلفی مصر همچنان بر وجوب یا استحباب این عمل تاکید دارند و به همین جهت مورد انتقاد شدید #الازهر و رسانه‌ها قرار گرفته اند.
ابو اسحاق #الحوینی چهرۀ بارز سلفیت مصر، جزو دسته‌ای از دعات سلفی است که بر واجب دانستن این عمل اصرار دارند (https://goo.gl/W3db9q).
________________
@dolatedin