آیندۀ رهبری شیعه
از مهدی خلجی
@dolatedin

دردسرهای یک فتوای شیعی!

الازهر اخیرا با چالش هایی حول موضوع ضرورت شهادت در طلاق مواجه شده است.
داستان زمانی آغاز شد که سیسی در یک همایش از تاثیرات منفی شرعی دانسته شدن #طلاق_شفوی سخن گفت و با لحنی نیشدار از احمد #الطیب که در جمع حاضر بود خواست تا #الازهر در مقابل این نوع طلاق موضع بگیرد. درخواستی که با پاسخ منفی هیئت #کبار_علماء الازهر مواجه شد و جدال سنگین رسانه ای میان جریان مذهبی و طرفداران سیسی را به دنبال داشت (http://ara.tv/44sxc).
بعد از این هجمه ها بود که الطیب در یک برنامه تلویزیونی از تلاش خود برای اقناع هیئت کبار به رجوع از #فتوا ی جواز طلاق بدون شهادت پرده برداشت. تلاشی که با گردآوری آرائی خارج از مصادر فقهی مذاهب اربعه همراه بوده ولی به علت مخالفت چنین فتوایی با اجماع فقهای اهل سنت بی نتیجه ماند (https://goo.gl/rahlWD).
لازم به توضیح است که شرطیت شهادت بر طلاق جزو اختلافات دیرین فقه عامه و فقه امامیه است. درواقع مهمترین مستند این شرط عمل امیرالمومنین ع است و از میان فقهای عامه جز 3 نفر از فقهای تابعین بدان فتوا نداده اند و جمهور فقهای اهل سنت با آن مخالفت کرده اند. به این ترتیب طبیعی است تسلیم شدن در برابر این فتوای امامیه برای الازهر گران تمام شود.
پ.ن: برای بحثی تفصیلی در مورد نظر اهل سنت به اشتراط شهادت در طلاق بنگرید به: سیدسابق، فقه السنة، دارالکتاب العربی، ج2، ص257
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

#حلقات_تحفیظ قرآن یکی از مهمترین بسترهای جریان‌سازی مذهبی در درون #عربستان بوده اند و می توان اهمیت آن را از این جهت با هیئات عزاداری در ایران شیعی یا مجالس ذکر در جوامع صوفی مقایسه کرد. این حلقه‌ها از معدود بهانه‌هایی است که به واسطۀ آن بتوان دور از چشم نهادهای رسمی، گروه های جوانان را تحت تاثیر قرار داد. با تمام رقابت‌های موجود در این امر، جریان #سروری همیشه پیروز میدان تسلط بر این حلقه ها بوده است. تسلطی که هرچند به اندازۀ تسلط گروه های تندروی سلفیۀ محتسبه یا سلفیۀ جهادی خطرناک نیست اما همیشه زمینۀ کافی برای تندرو شدن داشته است. این موضوعی است که در چند هفتۀ اخیر با انتشار گزارش هایی از بهره برداری #داعش از این حلقه‌ها برای جذب نیرو، دوباره داغ شده(https://goo.gl/m2Hpww) و موجب کشمکش گروه های اجتماعی لیبرال و مذهبی گشته است (https://goo.gl/QcYT06).
اکنون باید دید فضای منفی ایجاد شده علیه این حلقه‌ها منجر به تصمیم دولت #سعودی برای نظارت بیشتر یا محدودسازی آن خواهد شد یا خیر.
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

حساب پلاس کانال دولت دین راه اندازی شد. جهت دسترسی به لینک زیر مراجعه کنید:
https://plus.google.com/collection/Ueg9PE

#بانکداری_اسلامی
سرنوشت شورای فقهی #بانک مرکزی #ایران در نقطه ای حساس قرار گرفته است. این شورا که با به قدرت رسیدن دولت احمدی نژاد به عنوان شورایی مشورتی پا به عرصۀ وجود گذاشت پس از ده سال با تاکید رهبری در طرح بانکداری بدون #ربا به جایگاه «یکی از ارکان بانک مرکزی» و «نظارت و اظهارنظر» ارتقا یافت (goo.gl/3pHc02). جایگاهی که با مقاومت بانک مرکزی در مقابل دخالت این نهاد شرعی و راه های فرار پیشبینی شده در لایحۀ بانک مرکزی (goo.gl/RP1hkz) عملا بی اثر شده بود. اکنون با وجود استمرار مخالفت بانک مرکزی، با اعمال نظر #مجلس، به لازم الاجرا بودن مصوبات این شورا تصریح شده است (goo.gl/WWtjJD). بدین ترتیب باید منتظر آثار این تحولات در سیاستهای مناقشه برانگیز بانک مرکزی در مورد انتشار اوراق بهادار و مکانیسم تعیین سود و مواردی از این دست باشیم.
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

روزنامه ای الجزائری از فشار دولت #سعودی بر ربیع #مدخلی برای عدم دخالت در نزاع لیبی خبر داد. مدخلی که زعیم جریان #سیاست_پرهیز سلفیۀ #جامیه است اخیرا در نامه ای با حمله به گروه های اخوانی درگیر با نیروهای خلیفه #حفتر در لیبی از سلفیان خواست در مقابل #اخوان بایستند (goo.gl/mX7aTV) . در پی این فتوا و تحرکات نظامی سلفیان، دولت #الجزایر که تلاش در آرام سازی بحران های محیطی خود دارد، از دربار سعودی خواسته است برای ساکت کردن مدخلی مداخله کند (goo.gl/GZpehO).
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

تغییرات مخاطبان یوتیوبی مهمترین مبلغان مذهبی عرب در یک سال اخیر
goo.gl/cq9v5O
@dolatedin

«کی زمان خلع عمامۀ فقها از قدرت می رسد؟»
گزاره ای آشنا که این بار از مصر می شنوید.
کتابی جدید از رباب کمال
http://yon.ir/65ynK
@DOLATEDIN

تلاش مجدد شیعیان #مصر برای تأسیس سازمانی اجتماعی برای خود همچنان با مقاومت بلوک های قدرت در مصر مواجه است./ ژنرال شکری جندی عضو کمیسیون دینی مجلس نمایندگان: مصر دولتی سنی است و جایی برای #شیعه در آن وجود ندارد.
https://goo.gl/T4c2Ox
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

گفتگوهایی انتقادی در حسن و قبح #فقه_مقارن و ضرورت تدریس و توسعۀ آن. اسراف و ترویج باطل، ابزار مبارزه با وهابیت، یا زمینه ساز تقریب؟
goo.gl/Wdv5x3
goo.gl/eOkfhO
goo.gl/ZSr2ka
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

تحصن #ائمه_جمعه و طلاب خراسان جنوبی در اعتراض به سخنان استاندار تقریبا بی نتیجه پایان یافت.
goo.gl/Fonu65
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

«کاک حسن امینی» از چهره های دینی برجسته اهل سنت در #کردستان توسط #دادگاه_ویژه روحانیت احضار شد. گفته می شود علت احضار، انتقادات تند وی نسبت به #مراجع شیعه به سبب مخالفت با اعطای قدرت سیاسی بیشتر به اهل سنت بوده است.
https://goo.gl/3dVT2G
در کنار این، انتشار تصاویری از حضور اهل سنت ایران در میان شبه نظامیان وابسته به القاعدۀ #هیئة_تحریر الشام نیز بر علائم حدت نزاع طائفی در کشور افزوده است.
______________
@dolatedin
(https://telegram.me/dolatedin/104) :معرفی کانال

«الصوفية الوظيفية .. الفكرة والأدوار»
آخرین براورد تحرکات سیاسی جریان صوفیه در جهان عرب از منظر مرکزی با گرایشات سلفی
https://goo.gl/oyURU0
______________
@dolatedin

منع #برقع و #محاسن بلند ، این بار در سینکیانگ #چین:
https://goo.gl/SxX17o
______________
@dolatedin

در واکنش به انتقادات اخیر #آیت‌الله جوادی آملی از نظام #بانکی و ربوی دانستن آن، مرتضی عزتی، رئیس انجمن اقتصاد اسلامی و اقتصاددان مدافع دولت، ورود #مراجع به مباحث تخصصی اقتصاد را اشتباه دانست.
______________
@dolatedin

پاسخ #احمدی‌نژاد به خبرنگاری که در نشست خبری از دیدگاه وی نسبت به گفتۀ فرهاد جعفری پرسید. جعفری، نویسندۀ کافه پیانو، در مصاحبه ای دلیل دفاع خود از احمدی نژاد را قیام او علیه اولیگارشی #روحانیت عنوان کرده بود:
«یعنی واقعا فکر می کنید ثروت کشور دست روحانیت است؟! خوب بعضی آقایان وضعشان خوب شده ولی اکثرا مثل من و شما هستند»
https://goo.gl/2N2T1A
______________
@dolatedin

«جنگ نیابتی پارلمان مصر برای فتح الازهر »

اینکه چطور جریان قدرتمندی از نمایندگان مصری اراده می کنند بر خلاف قانون اساسی، استقلال #الازهر در تعیین شیخ خود را از آن سلب کنند، به مردی باز می گردد که پشت سر این تحرک متهورانه ایستاده است.
سیسی -همانطور که به زبان آورد- واقعا از دست احمد #الطیب خسته شده است! شیخی که از کشتارهای #رابعه تبری جست، مقابل فشار سیسی برای منع #طلاق_شفوی ایستاد، و نپذیرفت قریب صد استاد الازهری با تمایلات اخوانی را از الازهر اخراج کند (goo.gl/4vb6AV).
اتاق فکر سیسی برای یکسره کردن داستان دو پروژه طراحی کرده است. پروژۀ اول طرح تعدیل قانون الازهر است که دو روز پیش تسلیم ریاست مجلس شد و بناست تعیین شیخ الازهر را از اختیار هیئت #کبار_العلما خارج نماید؛ امری که اگر واقع شود به معنای رسیدن الطیب به آخر خط خواهد بود. رسانه های هواخواه سیسی از طیب خواسته اند پیش از آنکه مجبور شود خود تن به استعفا دهد (goo.gl/Su2NI7).
شیوخ ازهری هنوز درگیر دفاع در مقابل این حملات بودند که انتحاری های داعش با انفجار خود در دو کنیسه، روبان پروژۀ دوم سیسی را قیچی کردند. سه ماه وضعیت فوق العاده‌ای که پس از انفجارها اعلام شد فرصتیست برای نهادی دست ساختۀ سیسی، یعنی #المجلس_الاعلی_لمکافحة_الارهاب، تا با عبور از محدودیت های قانون اساسی اصلاحات مد نظر خود را بر الازهر و سایر سازمانهای مذهبی در مصر تحمیل کند.
حال باید دید همزمانی که محمد بن سلمان در عربستان در حال زورآزمایی با دین‌سالاران سعودی است، سیسی خواهد توانست در تسلط بر نهاد مذهب از رقبای سعودی خود پیشی گیرد یا نه؟
______________
@dolatedin

نشست بررسی روابط دولت آل سعود و سازمان وهابیت در عربستان با عنوان «عربستان سعودی؛ عربستان وهابی؛ سرنوشت یک هم‌پیمانی» با مشارکت مجمع تقریب مذاهب در قم بر گزار شد.

در این نشست تخصصی که با حضور کارشناسان حوزه #عربستان و #وهابیت برگزار شد حجت‌الاسلام دکتر مسجدجامعی سفیر اسبق ایران در مغرب، دکتر ساداتی‌نژاد رئیس مرکز اسلام و روابط بین‌الملل وزارت خارجه، دکتر هادی معصومی زارع کارشناس خاورمیانه، آقای حمید عظیمی مدیر میز خلیج فارس اندیشکده مرصاد و آقای علی مراد کارشناس مسائل عربستان از روزنامۀ الاخبار لبنان به طرح مسائل و مطالب پیرامون موضوع پرداختند.

سیر تاریخی روابط خاندان حاکم و وهابیت، تاثیر پروژه‌های منطقه‌ای عربستان بر این روابط، تاثیر چشم‌انداز 2030 برآینده روابط آل سعود و وهابیت، تاثیر به قدرت رسیدن ترامپ بر روابط این دو و آینده‌پژوهی روابط محورهایی بود که در این نشست مورد بحث قرار گرفت.

در ابتدا آقای علی مراد که از طریق ویدئو کنفرانس در نشست شرکت داشت با بیان اینکه عربستان جدیدی در راه است به مقاله ای از پل برمر حاکم امریکایی سابق عراق اشاره کرد که در آن جوهر برنامه‌های بن سلمان را نه اقتصادی که در راستای ایجاد جامعه ای باز دانسته بود. وی این رویکرد جدید را ناشی از فشار امریکا دانست و به عنوان شاهدی بر این مطلب به یکی از اسناد منتشر شده در ویکیلیکس استناد نمود.

مسجدجامعی سخنران بعدی نشست بود که به تفکیک سیاست خارجی عربستان در قبال داخل، جهان اسلام و جهان غیراسلامی پرداخت. او در حوزۀ داخلی وهابیت را عامل انسجام و ملت سازی دانست و بر این اساس کارکرد آن را بیش از یک دین صرف دانست. بر این اساس وی وهابیت را تنها بستر برای تغییر در جامعۀ سعودی دانست که مورد احترام غالب جامعه قرار داد و حتی نوگرایان نیز ادبیات خود را در چارچوب وهابیت بیان می کنند. وی در بخشی دیگر از سخنانش تغییرات قابل رویت در عربستان را نه تحمیلی از جانب قدرت حاکم، که ناشی از تغییرات طبیعی جامعۀ عربستان دانست.

در بخش سوم برنامه دکتر ساداتی‌نژاد عمدتا در موضوع برنامه های دولت سعودی برای توسعه وهابیت در حوزۀ بین الملل به ایراد سخن پرداخت. وی با ذکر مصادیقی از سرمایه‌گذاری‌های عربستان در این زمینه حجم این سرمایه‌گذاری‌ها را قریب به هفت میلیارد دلار در سال عنوان کرد.

در ادامه دکتر معصومی سخنران دیگر این نشست با اشاره به بخش‌هایی بلندپروازانه از سند چشم‌انداز عربستان از اینکه متن این سند در داخل کشور بسیار کم مورد توجه قرار گرفته است ابراز تاسف کرد و افزود، لازمه فهم برنامه های دولت جدید سعودی توجه بیشتر به منابعی از این دست است. وی در ادامه شش استراتژی دولت سعودی برای مقابله با مخالفت علمای وهابی را تبیین نموده و سپس محتمل ترین سناریو را تضعیف نهاد مذهب رسمی در داخل عربستان و همزمان رشد موج جهادگرایی دانست.

حمید عظیمی سخنران آخر این برنامه بود که با بیان تجربیات گذشته تعاملات دولت و علمای سعودی، وجود تنازع قدرت میان این دو مجموعه را امری مسبوق به سابقه خواند که البته در دور جدید مولفه های دیگری به آن اضافه شده است. عظیمی نتیجۀ دور جدید منازعات این دو را متوقف بر روشن شدن محصول سرمایه‌گذاری های هر یک از این جناح ها در خارج از عربستان، خصوصا در یمن و سوریه، دانست. دبیر علمی این نشست با اشاره به اینکه هرسه چهره پرقدرت عربستان در سالهای اخیر، یعنی عبدالله، نایف و سلمان دارای شخصیتی نزدیک به جریان وهابیت بوده اند اما هریک به نحوی رهبران دینی را ناامید کرده اند، شرایط روانی جریان مذهبی را در وضعی حاد دانست. وی با اشاره به شواهدی که در مورد تعاملات میان بن سلمان و امارات وجود دارد عربستان را در مسیر اماراتیزه شدن خواند.
https://goo.gl/QwrqUL
______________
@dolatedin

مقالۀ یکی از شیوخ مهم و آینده‌دار اخوانی، وصفی عاشور، در باب برنامه‌های سیسی برای تضعیف #الازهر
https://goo.gl/06kTCY
______________
@dolatedin

حمله فعالان فضای مجازی در #عربستان به #سلیمان_أباالخیل ، عضو هیئت #کبار_علماء و رئیس مهمترین دانشگاه دینی سعودی (#جامعة_الامام).
گفته می شود وی به تعدادی از نزدیکان خود بدون صلاحیت‌های قانونی، مدرک تحصیلی و جایگاه شغلی اعطا کرده است. (goo.gl/JEjVXd)
نظر به اینکه أباالخیل جزو علمای مقرب حاکمیت است هم جریان لیبرال و هم جریان منتقد مذهبی در تخریب وی به این بهانه هم‌داستان شده اند.
________________
@dolatedin