🚘🚖
Thấy nhiều người tâm tư vụ tàu sơn chữ Vinfast, nên mình lặn lội đến tận nơi để xem sao.

Tàu RORO này đúng thật là sơn chữ Vinfast, được Vin thuê để chở xe VF8 xuất đi Mỹ. Lô này chỉ xuất 999 xe, lấy số đẹp cho may mắn. Xe Vinfast VF8 xuất Mỹ có mắt mèo phản quang, và dán các tem hướng dẫn bằng tiếng Anh, xe Việt Nam không có cái này. Anh em nào từng đi xe nhập Mỹ chắc quá quen với mắt mèo và tem trên xe.

Đây cũng là lần đầu tiên một doanh nghiệp Việt Nam xuất xe đi Mỹ, xưa giờ xe Việt Nam chỉ có nhập từ Mỹ chứ chưa xuất đi bao giờ.

⚡instant view⚡
.
GenK

PEPSI ĐANG BÁN RẤT CHẠY TẠI QATAR 2022

MẤT HẾT


*Hà Lan,con bé đó dễ thương.Mắt nó đẹp như mắt biếc. Nội sợ mùa WC này nhiều thằng khổ.”

TÂM THƯ

Nóng cùng World Cup là chương trình bên lề, phát vào lúc 20h00 trên VTV3. Vẫn phát đều đặn hàng ngày. Vào giờ đó, các trận đấu phát trực tiếp trên VTV2 (như Qatar vs Senegal tối nay) hoặc VTV5. VTV3 chỉ trực tiếp các trận muộn 2h sáng.

Các em vẫn lên sóng đều chứ không ai cấm hay giải tán. Nhưng hiện tại tạm không xuất hiện ở chương trình bình luận trước, trong và sau trận.

Mình thì thấy không nhất thiết làm thế. Vẫn có nhiều em am hiểu bóng bánh, vẫn đang kiếm tiền nhờ làm video ngắn về bóng bánh trên tiktok. Chọn những em có am hiểu đóng vai fan cũng không sao. Ai xem bình luận trước, trong, sau trận của VTV sẽ thấy họ chia ra 2 khu vực khá hợp lý. 1 khu dành cho các BLV, HLV (mình ko care khu này) và 1 khu dành cho 1 em MC và 1, 2 fan. Các BLV, HLV chém tào lao xong thì quay cam sang 2, 3 em đó hỏi 1, 2 câu, nói với tư cách fan.

VTV 1, 2 ngày đầu auto chọn 2 em đại diện 2 đội như danh sách links của mình nói cùng BLV, HLV. Vấn đề là nhiều đội lạ quá, cầu thủ lạ quá, các em vẫn ít kiến thức. Thực ra khi đó BLV, HLV cũng chém bừa, trận Qatar vs Ecuador thì biết gì mà chuyên với gia. Các em thì... học thuộc như kiểm tra miệng. Ai không thuộc bài thì vấp vì căng thẳng. Nên mới có vụ Chelsea.

Nhưng ngay hôm sau ekip VTV xoay xở khá tốt, chọn lọc vài em am hiểu thôi. Nhưng dư luận giờ mới chém vấn đề của... hôm trước.

Hồi 2018 các em ban đầu cũng ngơ ngác, nhưng sau lượt đầu tiên, ăn ngủ cả tuần cùng WC, là có am hiểu ngay, Trâm Anh đến ngày cuối chém không thua gì Tạ Biên Cương. Bản thân các HLV nhà mình cũng thế thôi.

Rút kinh nghiệm EURO 2024 mấy trận đầu ca khó thì chọn lọc thôi, tập luyện nhiều hơn (do VTV mua bản quyền muộn quá).

Còn bây giờ, từng bước đưa các em trở lại rồi. Mình chán ngấy nhìn mặt ông Phan Anh Tú lắm rồi.

https://t.me/loantin/2579217

💡
4 kẻ thù của "decision making"

Chip Health và Dan Health là hai anh em ruột, rất giỏi. Bố mẹ hai anh chắc phải rất tự hào. Người anh đang là giáo sư trường kinh doanh Stanford, người em cũng làm việc ở trường Duke, và là cựu sinh viên Harvard. Cả 2 đã cùng nhau viết 1 loạt sách best-seller.

Trong cuốn "Decisive: How to Make Better Choices in Life and Work", hai bác này có nêu ra khái niệm "4 kẻ thù của việc ra quyết định".

Nhìn từ góc độ làm sản phẩm, thì đây cũng là 4 lý do phổ biến khiến đội product, hay founder, hay bất cứ ai khi theo đuổi 1 ý tưởng, cùng thường mắc phải. Và kết quả là đưa ra 1 tính năng sai lầm, không có người dùng.

Kẻ thù 1: Góc nhìn hẹp
Chúng ta thường đánh giá vấn đề lẫn xác định các giải pháp ở góc nhìn rất hẹp, kiểu có/không, đúng/sai...
Khi gặp phải một anh chồng vũ phu, chúng ta thường chỉ đặt câu hỏi kiểu "Tôi có nên bỏ anh ta hay nhẫn nhịn?" thay vì những câu hỏi gợi mở hơn như "Những yếu tố gì đã khiến anh ấy cư xử như vậy" và "Tôi có thể làm gì để cuộc hôn nhân này hạnh phúc hơn".

Kẻ thù 2: Thiên kiến xác nhận (confirmation bias)
Khi tìm kiếm các bằng chứng, dữ liệu, chúng ta có xu hướng chỉ thu thập những thứ nhằm củng cố quan điểm, niềm tin sẵn có, bỏ qua hoặc xem nhẹ những dữ liệu thể hiện sự đối lập với những thứ ta đã tin

Kẻ thù 3: Cảm xúc nhất thời
Khi chúng ta đối mặt với những quyết định khó khăn, cảm xúc của chúng ta biến động. Những lập luận cứ lặp đi lặp lại trong đầu của chúng ta, chúng ta đau đáu về các vấn đề phải đối mặt. Tâm trí của chúng ta thay đổi mỗi ngày.
Nếu các quyết định của chúng ta được trình bày trên 1 trang Excel, chúng sẽ không thay đổi gì hết, vẫn là những lựa chọn đó, ko có thông tin gì mới thêm mới.
Nhưng não bộ chúng ta thì không hoạt động như thế.

Kẻ thù 4: Quá tự tin
Cái này thì không phải nói. Chúng ta luôn đánh giá cao bản thân hơn so với thực tế. Nghiên cứu chỉ ra rằng, những người tự tin nhất, là những người có trình độ dưới mức trung bình.

Vậy nên mình hay nói: "Kẻ thù lớn của 1 sản phẩm tốt, là 1 product manager quá tự tin".

Ảnh minh họa: Duning-Kruger Effect. Hai ông giáo sư tâm lý học này đã có 1 số thí nghiệm và nghiên cứu để minh chứng cho vấn đề số 4. Tổng quan thì chúng ta thường quá tự tin hoặc quá đánh giá thấp bản thân.

https://t.me/loantin/2580027

💡
Học để làm gì? ‘Học’ và ‘Học thức’

Hôm nọ, gặp lại một anh bạn vong niên (từng là giáo sư y khoa ở Melbourne, nay đã nghỉ hưu) anh hân hoan khoe là đang theo học chương trình cử nhân văn học. Tôi rất ngạc nhiên dù không nói ra, nhưng phải một hồi tôi mới nhận ra anh ấy là một kẻ 'học thức' (learned person). Học để hành (học hành) khác với học để thức tỉnh (học thức).

Có khi nào các bạn hỏi 'mình đi học để làm gì?' Chắc chắc có, và tôi cũng không phải là một ngoại lệ. Tôi từng nhiều lần hỏi câu hỏi đó, và nghiệm ra rằng chúng ta đi học vì 2 mục tiêu: vật chất và tinh thần.

Đi học với mục tiêu vật chất có nghĩa là mình học để có kĩ năng, kiến thức, và một cái chứng chỉ để hành nghề, để có thu nhập, để có một cuộc sống cứ tạm cho là ổn định, hay cao hơn là để được gọi là 'thành đạt'. Học vì vật chất cũng là học vì tư lợi, và có thể xem là học vì sinh nhai. Nghe chữ 'sinh nhai' thì có vẻ mỉa mai, nhưng sự thật là như vậy: đa số, nếu không nói tất cả, chúng ta đi học là để kiếm sống. Nói theo tiếng Anh, học vì mục tiêu này là "Education" hay "Training".

Đi học với mục tiêu tinh thần là nhằm làm giàu tâm thức và mưu cầu hạnh phúc, chứ không để làm tiền hay làm giàu. Chữ 'tâm thức' ở đây là đề cập đến tinh thần, tri thức và ý thức. Anh bạn tôi là một người như vậy, anh ấy ghi danh học cử nhân văn học ở tuổi ngoài 70, không phải để kiếm tiền, mà là để mở mang kiến thức, để biết cảm nhận được cái đẹp của văn chương và nghệ thuật. Học vì mục tiêu làm giàu tâm thức cũng chính là làm cho chúng ta sáng suốt hơn, tự do hơn, và lúc nào cũng tự làm mới mình. Nói theo tiếng Anh, học vì mục tiêu tinh thần là "Learning" (do đó mới có mệnh đề "Learned Man").

Người có học thức (learned man) khác với người có học (educated man). Người có học thức có khả năng hoán chuyển thông tin và trải nghiệm thành tri thức, kĩ năng và hành vi. Người có học là người tiếp thu tri thức và kĩ năng qua trường lớp. Học thức là một quá trình suốt đời; học hành là có thời hạn nhứt định. Học thức đặt nặng cái phẩm chất, còn học hành đặt nặng cái lượng.

Có những người học chỉ vì theo truyền thống gia đình hay do ba má ép buộc. Ba má theo đuổi nghề nào thì thường có xu hướng khuyến khích, thậm chí gây áp lực để con theo học ngành đó. Nhưng những người này chỉ học để làm gia đình hài lòng, chứ họ chưa chắc thích ngành nghề họ đang theo học. Thành ra, họ học nhưng không 'tiêu hoá'. Học để nhớ và tốt nghiệp. Học để có kĩ năng và kiến thức, nhưng họ không có đam mê. Nói đúng hơn, họ tập trung vào cái lượng, chứ không quan tâm đến cái phẩm trong sự học.

Người học vì mục tiêu tinh thần quan tâm đến phẩm chất hơn là lượng. Đối với họ, học là 'học thức', tức là họ thuần hoá những kiến thức họ đã tiếp thu được. Nói theo dân gian là họ 'tiêu hoá' những gì họ học được. Kẻ có học thức không học nhiều hay học cao, nhưng họ hấp thu được cái học vào máu, vào tế bào trí não. Anh bạn tôi theo học cử nhân văn học có lẽ là một người như thế: anh ấy học để có học thức.

Học thức có thể ví von như uống rượu vang vậy. Rượu vang có chất lượng cao không hẳn là lâu năm, mà là sự hoà quyện của vị chua, ngọt, đắng, cồn, và trái cây. Loại rượu đó khi uống vào chúng ta ... không cảm được một vị nào cả. Học thức là hấp thu những gì mình đã học mà không cần phải nhớ, hay nói theo Albert Eistein (hay Edouard Herriot?) là "education is what remains after one has forgotten everything he learned in school."

Phân biệt giữa lượng và phẩm trong sự học rất quan trọng. Trong nhiều lớp học tôi giảng ở Việt Nam, một số bạn tâm sự rằng họ học thì thấy hay nhưng chưa biết ứng dụng vào lãnh vực chuyên môn ra sao. Tôi nghĩ các bạn ấy học thì nhiều nhưng chưa 'tiêu hoá'.
.
T H A N H🔗N I E N

☕️
HIGHLANDs

Anh David Thái hiếm khi lộ diện, mà đúng ngày này 6 năm trước note được một số bài học từ anh. Rất basic, nhưng làm được đòi hỏi nội lực mạnh

1. Tại sao anh rất “kín tiếng”: Sự thành công của Công ty chúng tôi dựa vào những cống hiến và nỗ lực của một tập thể. Tôi không muốn làm mờ đi sự đóng góp của một tập thể.

2. Khởi nguồn ý tưởng Highlands Coffee: Người chế biến cà phê ở Việt Nam thường trộn cà phê xẻ và cà phê vối vào nhau không theo một tỷ lệ thích hợp => chất lượng cà phê ko ngon, phương pháp này làm mất đi rất đặc trưng của cà phê

3. Sản phẩm ngon phải từ gốc nguyên liệu: Tôi đã nhiều lần đến tận nông trường, trò chuyện với những nông dân. Nếu chú ý đến khâu trồng cà phê hơn thì sẽ có nhiều loại cà phê tốt hơn.

4. Trực tiếp đi thị trường: Tôi đã nghiên cứu và tìm tới những phương pháp rang xay cà phê mới mang tính đột phá vào thời điểm lúc bấy giờ. Tôi mang đi giao cho các quán cà phê và học hỏi được rất nhiều điều về kd quán cafe.

5. Quan sát sâu, ra nhu cầu: Tôi quan sát thấy ca sáng thường ít khách nhưng ca tối lại rất nhiều. Ca sáng một bàn chỉ một người nhưng buổi tối là một nhóm. Người Việt có thói quen đi cà phê là rủ nhau => không gian tốt là tiết kiệm được diện tích, một nhân viên có thể phục vụ được nhiều khách.

=> Yếu tố 2-3-4-5 khiến a David Thái (năm 2002) có một sản phẩm cafe ngon (tại thời điểm đó), không gian Highland lúc ra mắt thuộc dạng sang chảnh và địa điểm đầu tiên cũng thuộc hàng đắc địa nhất Sài Gòn ở Tòa nhà Metropolitan

6. Xu hướng nhượng quyền: Tôi tin rằng thị trường sẽ tốt hơn cho xu hướng nhượng quyền thương hiệu. Cả hai phía, năng lực của bên được nhượng quyền và mức độ chuyên nghiệp, tính hiệu quả của bên nhượng quyền có thể đảm bảo một hệ thống đem lợi ích lâu dài, bền vững cho cả hai bên.

PS: Sau 6 năm, hôm nay thấy Highlands làm mới logo, thể hiện hướng đi mới. Hướng đi "cộng đồng" là lựa chọn tốt cho một ngành mà cạnh tranh về sản phẩm đang ngày càng trở nên bão hòa và cạnh tranh về không gian đang trở nên ngày càng đắt đỏ... Đặng Lê Nguyên Vũ có thể là vua cafe Việt nhưng vua chuỗi cafe phải là a David Thái. Hat off và chờ thêm những bài học mới từ anh

https://t.me/loantin/2580225

🏹
Nhiều người bảo chung thân thì nó sẽ trả giá nhiều hơn. Nhưng việc chung thân hay tử hình đều không mang ý nghĩa gì với người nhà nạn nhân cả (đọc lại bài "Thánh Giá Rỗng" mình viết hôm trước).

Tử hình có 2 mục đích, một là mang tính trừng phạt răn đe các hành vi tương tự. Hai là ngăn chặn tội ác trong tương lai của chính kẻ thủ ác với nạn nhân khác. Bên cạnh đó, chung thân vẫn có thể quay lại xã hội, không phải chung thân là ở tù mãi. Chung thân mà bệnh tật thì xin về hoặc biến cố lớn xảy ra như thiên tai địch hoạ, thay đổi thể chế, thay đổi luật ... đều có khả năng ra tù.

Còn với Trung Thái, kẻ này vốn không có tình yêu con cái, có thể mắc hội chứng "khiếm khuyết chức năng làm cha" (đọc cuốn "Ma nữ của Laplace" của Keigo). Bản án 8 năm tù là để trừng phạt cho tội lỗi, nhưng không làm thay đổi được con người này.

Dù sao, kết cục này cũng đã phần nào an ủi cho hương hồn cháu bé. Mong kiếp sau cháu sẽ hưởng nhiều niềm vui trong đời.

.
T H A N H🔗N I E N

🇧🇷🇧🇷
Cú volley thành bàn của Richarlison tại World Cup 2022

Ảnh: Via Twitter/mryesx23

🇧🇷🇧🇷
Cú volley thành bàn của Richarlison tại World Cup 2022

Ảnh: Via Twitter/mryesx23

⛴⛴

Sáng nay 25/11, tại Cảng MCP Port - Hải Phòng diễn ra sự kiện đánh dấu bước tiến lịch sử của ngành công nghiệp nặng và chế tạo Việt Nam: 999 sản phẩm xe điện Vinfast VF8 xuất xưởng lên tàu đi Mỹ trước khi năm 2022 kết thúc.
-----

Sau khi Vinfast thành lập 2017 đến nay, ô tô của Phạm Nhật Vượng vẫn luôn gây ra các tranh luận trái chiều. Để biết, hiện trong khu vực Thái Lan đã và vẫn là nước dẫn đầu về sản xuất ô tô, chủ yếu xuất khẩu. Indonesia là thằng cũng đã bắt kịp do nhu cầu nội địa tăng cao. Hai ông này đang tìm cách tạo dựng chỗ đứng trong chuỗi cung ứng toàn cầu với sự hỗ trợ của nhà nước. Nếu so sánh, thì VinFast sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty lâu đời trong khu vực.
--

Trong khi nhu cầu xe điện vẫn còn quá thấp ở hầu hết các nước ĐNA; cơ sở hạ tầng sạc điện vẫn chưa sẵn sàng hoặc còn quá bất tiện so với việc chạy ra đường đổ xăng hoặc…có khi phải xếp hàng chờ cả buổi hoặc cây xăng ghim hàng hổng bán. Thì châu Âu, Mỹ và Trung Quốc đang dần loại bỏ xe động cơ diesel; vài thành phố ở Đức đã ban hành lệnh cấm các loại ô tô xăng để giảm bớt ô nhiễm.
-
'
Theo Forbes, doanh số bán xe điện ở Hoa Kỳ được dự báo đạt 670.000 xe năm 2022, tăng mạnh so với 488.000 chiếc năm 2021, và con số dự kiến còn tiếp tục tăng. Thị trường các nước này đông đúc và cạnh tranh, tham vọng mang thương hiệu ô tô điện Việt ra thế giới đương nhiên là thách thức lớn với ông Vượng.

- Mẫu xe VF8 vừa xuất xưởng phần lớn được thiết kế bởi huyền thoại người Ý Pininfarina; báo chí nước ngoài đánh giá là “gần sang gần bình dân” sẽ có giá khởi điểm 40.700 USD. Tại thị trường trong nước, khách hàng của VinFast mua xe nhưng sẽ thuê bộ pin.

P/s: VF8 thuê pin linh hoạt 900k/tháng trong vòng 500km, đi thêm sẽ tính phụ trội. Còn thuê pin cố định là 2.180.000 đi không giới hạn.

.
⚡instant view⚡
.
V O A - V O I C E of A M E R I C A N

🇸🇦🇸🇦
HLV RENARD LÊN LỚP HỌC TRÒ

Đây là cách các cậu pressing à? Vừa nãy ở giữa sân, Messi xin bóng còn các cậu cứ đứng chờ trước hàng thủ thôi à? Các cậu đến để chụp ảnh với hắn à? Nếu muốn, lấy điện thoại ra mà chụp. Nhưng thay vì chụp ảnh thì hãy chạy ra kèm hắn đi", HLV Herve Renard phát biểu trong phòng thay đồ của Saudi Arabia sau hiệp một, lúc tỷ số là 1-0 cho Argentina.
"Các cậu không cảm thấy chúng ta có thể lội ngược dòng hay sao? Họ chơi chùng xuống rồi. Đây là World Cup đấy. Hết mình đi", nhà cầm quân người Pháp cố gắng khích lệ học trò.
Ông thầy người Pháp tỏ ra rất giận dữ khi cầu thủ Saudi Arabia không cho thấy quyết tâm cần thiết. Họ dường như bị ngợp trước tên tuổi của dàn sao Argentina. Renard liên tục đi lại trong phòng thay đồ, ông hét lớn với các học trò, thị phạm lại từng động tác.

https://t.me/loantin/2581362

👙
Gia Lai

🏆
Nhìn Peter Schmeichel ngồi cạnh Lilian Thuram trên khán đài, xem con trai mình là Marcus Thuram đối đầu với Kasper Schmeichel, con trai Peter, ta mới thấy thời gian tàn nhẫn thật.

Ban tổ chức cũng cố tình sắp xếp cho hai ông đến xem trận đấu này. Đúng với tiêu chí như ngày đầu khai mạc về những sự kế thừa.

Lần cuối họ đối đầu với nhau là vào năm 1998, tức 24 năm trước. 24 năm là cả một khoảng trời, 2 người con, 2 thế hệ.

Và chúng ta cũng nhận ra bản thân mình.

https://t.me/loantin/2582057

HÀ MÃ - BAD BOY QUẸT GÁI 🦛
‌‌‎ ‎
Đến mùa sinh sản các anh hà mã sẽ đi lòng vòng, mon men ra phía sau những cô gái để ngửi phần sau của họ.
Hà mã đực sẽ theo cô nàng suốt ngày để cưa cẩm, thả thính. Nhưng mà cách thả thính của anh không được sạch sẽ cho lắm... 🥲
‏
Hà mã sẽ vừa ẻa vừa đ*i' cùng một lúc và dùng cái đuôi của mình để quẹt 💩kia vô người các cô gái... Anh quẹt trái quẹt phải lung tung, xấu cũng quẹt, đẹp cũng quẹt, quẹt càng nhiều càng tốt để mùi 💩 của anh có khả năng thu hút được nhiều cô nàng hơn.

Việc này thường diễn ra khoảng vài ngày để anh hà mã tương hợp được với một cô. Làm sam sao để biết tương hợp? Cô hà mã khi thấy hứng thú với anh đực thì cô cũng... quẹt 💩, 💦 ngược lại vào người ảnh.
...
🦛 Hà mã là loài trên cạn duy nhất ở Châu Phi... MẦN NHAU DƯỚI NƯỚC. Chúng nó không biết bơi và việc làm dưới nước này khiến cô hà mã cái hay bị khó thở, phải cố ngước cổ lên để lấy không khí 😫

Hai cặp đôi hà mã sẽ quen nhau trong 3 ngày. Tới khi con cái mang thai thì anh đực sẽ... đi quẹt đối tượng khác 😏 Bad boy mà, thính nhiều em, yêu nhiều em.
Hà mã là loài đa thê, nên chúng sẽ cố gắng làm nhiều cô gái có bầu nhất có thể trong mùa sinh sản này.

Còn nuôi hay không thì không biết

https://t.me/loantin/2582141

‼️ Lê Thị Huyền Anh - tức Bà Tưng.

Cô gái này nổi lên khoảng chục năm về trước với 1 điệu nhảy được cho là phản cảm, bị cộng đồng mạng lên án rất mạnh trong suốt 1 thời gian dài.

Nhưng hiện nay, sau khi xem 1 vài video của các idol thế hệ mới thì nhiều người đã quay xe và nghĩ mình ngày xưa đã quá khắt khe với bà Tưng.

Tuy nhiên cũng phải nói là trào lưu nhảy nhót gợi cảm để nổi tiếng hiện nay, 1 phần cũng được nhen nhóm từ những người như Bà Tưng, Phan Hằng,… và thật sự thì đây là 1 cách được nhiều người nhắm đến mong kiếm được sự nổi tiếng nhanh chóng, ít đầu tư nhất. Thật sự giờ lướt 1 ngày phải đến vài nghìn bà Tưng, thậm chí còn có phần táo bạo và nóng bỏng hơn rất nhiều

👙Lê Thị Huyền Anh

📍nhà thờ Chánh Toà Phú Cường

https://passion.cuongdc.co/2015/01/snow-white.html

VŨ TRỤ LỚN CỠ NÀO

CÁC ĐẠI DƯƠNG KẾT NỐI RA SAO?

Thật ra đây không phải bản đồ do cá vẽ (vì cá không biết vẽ). Đây là dự án Bản Đồ Spilhaus được phát triển vào năm 1942 bởi Tiến sĩ Athelstan Spilhaus 🗺

Với trung tâm ở Nam Cực, các đại dương trên thế giới kết hợp với nhau để tạo thành một vùng nước duy nhất, liền kề và không bị cách đoạn. Bản đồ này giúp chúng ta hình dung được rằng các đại dương của Trái Đất được kết nối với nhau nhiều hơn chúng ta nghĩ 🌍

🚣 Dự án này tạo ra một bản đồ quy hoạch khá là tốt cho những ai muốn đi thuyền vòng quanh thế giới, vận chuyển hàng hóa từ cảng này sang cảng khác và để hiểu mối quan hệ khoa học cùng tồn tại giữa các vùng nước khổng lồ này ❤

https://t.me/loantin/2582741

👔
GÓC BÌNH BỒNG BỘT: THÁNH NHÂN VÀ CÁI NHÂN CỦA THÁNH

(Toàn văn tham luận của tôi tại Hội thảo khoa học quốc tế tại Quy Nhơn, Việt Nam, chủ đề Di sản lịch sử văn hóa Việt Nam và cải biên điện ảnh)

Tôi luôn cảm thấy bối rối khi có ai đó hỏi mình: tại sao anh không làm phim về lịch sử?

1 - Bối rối vì nhiều lẽ. Lẽ đầu tiên là… tiền đâu. Phim về lịch sử, đặc biệt là vào thời phong kiến đòi hỏi một ngân sách khổng lồ cho nghiên cứu, trang phục, bối cảnh. Người xưa không lái xe Lead ra trận, không phóng Mercedes đi thương thảo. Họ đi ngựa. Thậm chí có những vị anh hùng cưỡi voi. Nhưng ngựa của Việt Nam thấp và lùn, lại không biết đóng phim. Chĩa máy quay và ánh sáng vào là nó sợ hãi, số cảnh quay được e sẽ ít hơn số lần diễn viên chính phải đi chấn thương chỉnh hình. Mỗi khi nghĩ về đại cảnh, những nhà làm phim đều cảm thấy tim đập chân run, vì một cảnh đại chiến thôi có khi bằng tổng ngân sách của ngành phim Việt Nam trong cả năm.

Thử hình dung về trận đại chiến Bình Lệ Nguyên trong cuộc chiến chống Nguyên Mông lần thứ nhất: đoàn thiết kỵ của Mông Cổ lao vào đoàn tượng binh của nhà Trần. Một con ngựa diễn viên đã khó, tìm đâu ra hàng ngàn con, rồi tìm đâu ra hàng trăm con voi, và phải làm cho chúng ra dáng voi chiến, chứ không phải voi lấy mía của du khách trong Sở Thú! Một bài toán khổng lồ về sản xuất.

Đấy là tôi chỉ mới nghĩ về Bình Lệ Nguyên, chứ chưa dám nghĩ đến trận Bạch Đằng Giang bất tử. Thật thèm thuồng khi nhìn các nước xung quanh tái hiện lại những trận thủy chiến oai hùng trong lịch sử nước họ. Trung Quốc làm cả thế giới sửng sốt khi làm Xích Bích. Thấy Xích Bích của Trung Quốc hoành tráng, Hàn Quốc làm Đại Thủy Chiến (The Admiral: Roaring Currents, nói về cuộc chiến chống xâm lược Nhật Bản). Xem Đại Thủy Chiến, người Hàn Quốc tự hào về tiền nhân, con người nước ngoài thì gật gù khâm phục. Trình độ làm phim của Hàn Quốc đã vượt lên với tốc độ tên lửa. Họ đã giải quyết xong vấn đề “đầu tiên”. Kinh phí làm Đại Thủy Chiến vào khoảng 18,6 triệu USD (tương đương 437 tỷ đồng Việt Nam. Để đối chiếu: bộ phim được xem là có kinh phí lớn nhất trong lịch sử điện ảnh thương mại ngắn ngủi của Việt Nam – phim Em và Trịnh - chỉ chạm mốc 2 triệu USD). Và dù đã trình làng từ năm 2014, đến nay Đại Thủy Chiến vẫn là phim ăn khách nhất qua mọi thời đại của Hàn Quốc (thu về 112 triệu USD toàn cầu). Những bộ phim lịch sử luôn chạm được vào những tầng rất sâu trong vô thức con người.

2 - Lẽ thứ hai là sự nhạy cảm về mặt chính trị. Lịch sử Việt Nam được viết nên bởi máu của tiền nhân. Nói đến Việt Nam, cảm thức đầu tiên bật lên là chiến tranh. Chúng ta đánh ngoại xâm và đánh… lẫn nhau. Những cuộc lật đổ triều đại, những cuộc chiến đấu giữ nước, những cuộc chiến để mở mang bờ cõi là kho tàng vô tận cho phim ảnh nói riêng và nghệ thuật nói chung. Trên thế giới, có lẽ hiếm có quốc gia nào có kinh nghiệm chiến tranh phong phú như Việt Nam. Ta đánh nhau từ khi có khái niệm về đất nước. Vua Hùng đánh tan giậc Ân, An Dương Vương cướp ngôi của Vua Hùng, Triệu Đà cướp ngôi của An Dương Vương rồi ta mất nước về tay nhà Hán, bước vào thời kỳ một ngàn năm bắc thuộc. Lửa chiến tranh đã thiêu đốt đất nước thương đau này trong suốt mấy ngàn năm. Việt Nam có lẽ là quốc gia có kinh nghiệm thực chiến nhất thế giới, ta đã đánh nhau với rất nhiều các quốc gia từ đông sang tây, Đồng Minh và Phát Xít đánh nhau trong chiến tranh thế giới thứ hai, ta lần lượt đánh nhau với… cả hai phe đó. Mảnh đất này có DNA của Trung Quốc, Lào, Thái, Campuchia, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nga, Mỹ, Nhật Bản, Mông Cổ…

Nhưng đây là thời bình, ta ngại khơi dậy những vết thương, từ những vết thương cũ cho tới những vết thương vừa mới liền da. Ta muốn làm bạn với thế giới, ta đánh nhau để giữ hòa bình, giờ hòa bình rồi, ta ngại động chạm Pháp, sợ làm Mỹ buồn, sợ Thái tủi thân, sợ Hàn nghỉ chơi và sợ Trung Quốc giận. Các nhà làm phim nói với nhau rằng để làm phim về lịch sử: cách dễ nhất là làm phim về thời nhà Trần, vì ngày ấy ta không đánh nhau với Trung Quốc mà đánh Mông Cổ, và nhà Tống thời gian đó là đồng minh của nước ta.

https://t.me/loantin/2583060

👙 TẠ NÀY THƠM QUÁ

🌱🌱Cô lại bảo: nhìn cuốn sách này cô ngán lắm rồi giở còn bắt ăn nữa