CuongDC 📸

Forwarded from L O A N T.I N : chúa tể những đường link

NẺO VỀ CỦA THẦY

Sáng dậy sớm, tin đầu tiên tôi đọc là Thầy Thích Nhất Hạnh đã viên tịch đêm qua, đúng vào thời khắc chuyển giao của ngày.

Thầy đã sống một cuộc đời thật đáng sống, bởi thầy tỉnh thức trong từng phút giây. Di sản của thầy để lại cho tha nhân sẽ còn được truyền tụng mãi, vì những giá trị tư tưởng tuyệt đẹp hướng tới con người và giúp con người thoát khỏi bể khổ: đấy là chánh niệm, tỉnh thức và lòng đại bi.

Trong rất nhiều những cuốn sách, những tư tưởng của thầy mà tôi đọc, tôi nghe, tôi xem; cuốn sách để lại cho tôi sự tỉnh thức lớn nhất, là "Nẻo về của Ý".

Thầy viết xong cuốn này vào ngày 11/5/1966, tức gần 6 thập niên trước, khi nước Việt vẫn còn đang trong cuộc chiến điêu tàn. Và bản thân thầy cũng phải sống lưu vong ở nước ngoài. Nhưng cả cuốn sách không có lấy một chữ oán hận, chỉ có sự thức tỉnh, nguồn tuệ giác thâm sâu, tình thương vô điều kiện và tấm lòng đại bi hướng tới tha nhân.

Trong lời tựa nhân cuốn sách này tái bản sau 40 năm, Thầy nói rằng thầy viết cuốn sách này như một người leo núi mà không có cảm tưởng mình đang leo núi. Đến đỉnh núi nhìn xuống mới biết mình leo tới đỉnh. Và khi xuống núi cũng vậy. Thầy nói ngòi bút của thầy rong chơi chốn núi đồi, không có chút dụng công nào cả.

Và khi đọc cuốn sách đẹp như áng thơ trác tuyệt soi chiếu tận tâm hồn người, tôi cũng thấy được tinh thần "rong chơi núi đồi" của thầy. Nhưng đằng sau sự rong chơi của sự không dụng công đó là cả một sự dụng công trong từng câu chữ. Hay nói như thầy, "không phải thật sự là một cấu trúc nhưng cũng là một thứ cấu trúc". Khi thầy đã luyện tâm mình để trở thành một vị pháp sư của tâm hồn người rồi, sự dụng công hay cấu trúc đã biến mất trên trang sách, chỉ còn để lại cho chúng ta, tùy tâm thức của mình mà tỉnh thức được đến đâu.

Trích đoạn tuyệt đẹp và thức tỉnh dưới đây, với tôi, có lẽ là tư tưởng, là triết lý đẹp nhất mà thầy Thích Nhất Hạnh để lại cho chúng ta.

*

"Tại sao chúng ta ưa những cuộn mây trắng nõn và những tấm thảm tuyết trinh tuyền? Tại vì cái khuynh hướng của bản chất sinh lý và tâm lý của ta nó thế. Ta ưa những gì tinh sạch, đẹp đẽ và an lành. Tinh sạch, đẹp đẽ và an lành theo nhận định và lập trường của cơ thể ta, tâm lý ta, chứ không hẳn là tinh sạch, đẹp đẽ và an lành như những tính cách khách quan của thực tại. Ưa một tờ giấy trắng, ưa một dòng nước trong, ưa một nét nhạc mềm hay ưa một thiếu nữ xinh đẹp thì cũng vậy, không có khác nhau gì hết trên căn bản của tâm lý con người. Nguyên Hưng chẳng thường nghe người ta đem tuyết đem trăng đem hoa để tả người con gái đẹp hay sao. Nhất là khi người con gái đó có vẻ hiền thục thì người ta lại ví đó là Tiên, là Phật, bởi vì Tiên Phật vừa đẹp lại vừa hiền. Và bên dưới những cái thiên hạ cho là đẹp là sạch là lành thì người ta còn tham lam đặt thêm nền tảng của sự thường còn. Đó là do nhu yếu của con người mà ra cả. Con người ưa cái gì thanh sạch, đẹp đẽ, hiền lành và ưa những cái ấy thuộc về mình, đồng nhất với mình và thường còn với mình. Thế rồi phía bên kia, còn gì? Phía bên kia còn sự trái ngược với trong sạch tức là ô uế, sự trái ngược với sự đẹp đẽ tức là xấu xí, sự trái ngược với sự hiền lành tức là độc ác và sự trái ngược với sự thường còn tức là sự tiêu diệt, tức là vô thể.

Và do đó có một sự vật lộn để tìm sang bên này, xua đuổi bên kia. Cho đến nỗi mà trong kinh Phật có khi người ta phải dùng bốn đức Thường, Lạc, Ngã, Tịnh (Hữu thể, An lạc, Tự do, Thơm sạch) để miêu tả Niết Bàn rồi sau đó thêm rằng phải hiểu những chữ đó theo nghĩa nhất nguyên siêu tuyệt của nó mà đừng hiểu theo nghĩa tương đối trong thế giới hiện tượng. Điều đó chứng minh rằng con người chúng ta đã bị ám ảnh quá nhiều bởi ý tưởng về hạnh phúc ước lệ bên kia.

Đột nhiên kinh Bát Nhã tới giáng những đòn sống chết trên nhận thức đó. Quan Tự Tại Bồ Tát sau khi nhìn thấu suốt thế giới hiện tượng mỉm cười tuyên bố: “Tất cả đều là giả lập (không) hết. Sắc, thọ, tưởng, hành, thức, nhãn, nhỉ, tỷ, thiệt, thân, ý, sắc, thanh, hương, vị xúc… đều là giả lập”.

769 views06:16