CuongDC 📸

TRÌNH ĐỘ GIÁO VIÊN

Hôm qua ngồi viết vui về chuyện Hán Việt của các địa danh, tôi lại nhớ một chuyện cũ.

Ngày xưa, từng có một thầy giáo dạy tôi phán rất hăng rằng thành phố San Francisco được gọi là Cựu Kim Sơn, nên chữ “San” trong đó chính là “Sơn”, rồi từ đó diễn giải lan man về chữ “Cựu”, chữ “Kim” và chữ “Francisco”.

Thực ra không phải vậy. San Francisco vốn là Thánh Phanxicô — “San” là “Saint”, nghĩa là thánh. Còn cái tên Cựu Kim Sơn là cách người Hoa gọi San Francisco vì gắn với làn sóng người đổ tới đó đào vàng từ thế kỷ 19.

Ông thầy ấy rất hoạt ngôn, nói chuyện lôi cuốn nên học sinh thích. Chỉ có điều, lớn lên rồi mới nhận ra kiến thức xã hội của ông lỗ hổng còn nhiều hơn lỗ đạn trong phim hành động Mỹ, nhưng lại thích bay bổng, thích “pháo”, nên nhiều khi đang nói hay thành nói bừa.

Hồi đi học, tôi gặp nhiều giáo viên rất giỏi, nhưng cũng gặp không ít người đỡ không nổi. Có người vào lớp nói chuyện vui vẻ, tạo không khí thoải mái, học sinh rất khoái. Nhưng cũng từ chỗ vui miệng ấy mà thành ra táo tợn, chuyện trên trời dưới biển gì cũng nói, sướng mồm quá rồi biến thành tào lao.

Tôi còn nhớ một ông thầy dạy môn kỹ thuật — thứ môn hồi đó học gần như cho có — đã hùng hồn kể rằng:

“Người Việt mình thông minh lắm. Hồi xưa Việt Nam Cộng hòa chấm thi trắc nghiệm bằng máy của Mỹ. Tụi Mỹ ngu lắm, học sinh mình chỉ cần tô hết cả 4 đáp án A, B, C, D là được điểm tối đa.”

Về nhà, tôi hỏi ba tôi. Ông từng thuộc nhóm vận hành hệ thống ở Bộ Tổng tham mưu và đã trực tiếp làm việc với loại máy chấm thi ấy. Ba tôi nói ngay:

“Làm gì có chuyện ngu vậy. Tô bút chì mà chọn từ hai đáp án trở lên là bị tính sai câu đó.”

Ngẫm lại, câu chuyện “người Việt ta thông minh” kia không chỉ sai thông tin, mà còn cổ súy cho một kiểu khôn lỏi rất độc hại. Nó không dạy học sinh cách học cho đúng, mà gieo vào đầu chúng ý nghĩ rằng lách luật là thông minh. Nghe thì khoái tai, nhưng hại đủ đường. Lỡ có đứa tin thật, làm theo thật, thì chỉ có tổ trác rồi mang tiếng.

Bởi vậy mới thấy, trình độ giáo viên quan trọng lắm. Kể cả dạy môn phụ, tưởng như vô thưởng vô phạt, cũng vẫn phải có một cái nền đủ vững, một cái tầm đủ chắc. Vì giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn truyền luôn cho học sinh thói quen tư duy, cách phân biệt đúng sai, và cả thái độ đối với sự thật.

Về sau mới càng thấy rõ: những giáo viên kiểu nói văng mạng, nói gì cũng chắc như đinh đóng cột, thường rất dễ làm học sinh thích thú lúc đầu. Nhưng nếu không có nền tảng, không có chừng mực, thì thứ đọng lại trong đầu học sinh nhiều khi không phải tri thức, mà chỉ là một mớ tào lao được bọc trong sự tự tin.

-NGO MINH TRI

❤4👍2

612 views12:16