THẾ TẤN THỐI LƯỠNG NAN CỦA QUỐC GIA TẦM TRUNG

Thật ra, đây chính là thế lưỡng nan của các quốc gia tầm trung trong thế trận địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là với một siêu cường như Mỹ.

🔻

1. Việt Nam không hề “quá nhỏ bé” — nhưng ở vị trí rất nhạy cảm
• Việt Nam không phải nước yếu kém về kinh tế:
• Xuất siêu sang Mỹ > 100 tỷ USD/năm
• Là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Mỹ
• Là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn, dệt may, giày dép, điện tử tiêu dùng
• Nhưng Việt Nam vẫn bị xếp là nước đang phát triển, với năng lực đàm phán thương mại chưa tương xứng tiềm lực kinh tế, đồng thời:
• Không thuộc nhóm G20
• Không có sức ép quân sự hay tài chính mạnh như Trung Quốc hay EU

→ Vì vậy, Mỹ dễ gây sức ép hơn, đặc biệt trong bối cảnh họ đang siết tất cả các đối tác có thặng dư thương mại cao.

🔻

2. Logic tâm lý đàm phán: “Càng nhượng bộ, càng bị lấn sâu”
• Đây là điểm rất thực tế trong chính trị quốc tế. Khi Việt Nam:
• Đồng ý mở Starlink
• Cấp phép dự án Trump golf
• Đề nghị đưa thuế về 0%

→ Tưởng như đó là “bước tiến lớn” trong thiện chí, nhưng trong mắt một chính quyền như Trump – đó là dấu hiệu Việt Nam “dễ uốn”, chưa tới giới hạn”.
• Khi Mỹ nói “0% thuế là chưa đủ”, họ đang chuyển trọng tâm sang các vấn đề khó hơn nhiều:
• Rào cản phi thuế quan
• Truy xuất nguồn gốc (liên quan hàng Trung Quốc đội lốt)
• Định giá tiền tệ
• Thậm chí là một số ưu đãi nội địa mà Việt Nam áp dụng cho doanh nghiệp trong nước

→ Đây là cách Mỹ tạo ra vòng xoáy áp lực: cứ khi Việt Nam nhượng bộ, Mỹ lại nâng trần yêu cầu.

🔻

3. Vậy Việt Nam nên làm gì?
• Không nên dừng đối thoại – vì đối thoại chính là cách trì hoãn leo thang
• Nhưng cần xác định ranh giới chiến lược:
• Không đánh đổi chủ quyền kinh tế
• Không từ bỏ nguyên tắc chính sách công chỉ để đổi lấy “cứu trợ thương mại”
• Không tham gia chuỗi “né thuế” của Trung Quốc – dù ngắn hạn có lợi
• Đồng thời, nên:
• Đa dạng hóa thị trường (Ấn Độ, Trung Đông, châu Phi…)
• Tăng năng lực nội tại: sản phẩm có thương hiệu, hàm lượng công nghệ cao
• Đàm phán theo nhóm: kết hợp với ASEAN hoặc CPTPP để đàm phán “có thế lực hơn”

🔻

Mỹ không “bắt nạt” vì Việt Nam nhỏ – mà vì họ nghĩ Việt Nam chưa đủ sức phản kháng.
Cách duy nhất để thoát khỏi thế bị động không phải là nhượng bộ thêm — mà là trở thành một đối tác không thể thay thế, có giới hạn rõ ràng, và biết từ chối khi cần thiết.

Anh chồng đi làm về mệt quá không ăn cơm, chị vợ quắc mất hỏi:
- Hôm nay ăn với con nào mà về nhà không ăn?

Rút kinh nghiệm, hôm sau anh chồng về nhà liền ngồi vào mâm cơm ngay ngẫn. Chị vợ lại quắc mất:
- Thế hôm nay con đó nó không cho ăn à?

Một hôm anh chồng về nhà dính một sợi tóc trên áo. Chị vợ nối đóa:
- Đi với con nào còn cả tóc đây này!

Hôm khác, anh chồng về nhà xui rủi thế nào dính sợi tóc màu vàng. Chị vợ lại lên cơn:
- Trời ơi. Hôm nay đi với gái Tây luôn hả?

Hôm ấy, anh chồng rất cần trọng phủi sạch quần áo trước khi về nhà. Chị vợ săm soi một hồi không thấy sợi tóc nào, bèn lẩm bẩm:
- Chà. Hôm nay đi với ni cô cơ đấy!

🇺🇸🇨🇳
TRUMP ĐÒI ÁP THÊM THUẾ 50% BỔ SUNG, TẬP TUNG CON BÀI ĐẤT HIẾM

Trung Quốc vừa áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số nguyên tố đất hiếm, gây ra mối đe dọa lớn đối với chuỗi cung ứng công nghệ và quốc phòng của Hoa Kỳ.

Cụ thể, các nguyên tố bị kiểm soát bao gồm dysprosium, terbium, samarium, gadolinium, lutetium, scandium và yttrium – đây là những kim loại thiết yếu cho sản xuất nam châm hiệu suất cao dùng trong hệ thống dẫn đường tên lửa, xe điện, tuabin gió và nhiều thiết bị điện tử hiện đại.

Một số điểm chính:
• Biện pháp có hiệu lực ngay lập tức, yêu cầu các doanh nghiệp Trung Quốc phải được nhà nước phê duyệt trước khi xuất khẩu các nguyên tố này.
• Trung Quốc hiện chiếm khoảng 90% sản lượng đất hiếm toàn cầu, do đó quyết định này được xem là một đòn bẩy chiến lược trong cuộc đối đầu thương mại với Hoa Kỳ.
• Động thái này là phản ứng trước việc Mỹ tăng thuế đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc, đồng thời là một phần trong chiến lược đối phó thương mại dưới thời Tổng thống Trump.
• Ngành công nghệ cao và quốc phòng Mỹ bị ảnh hưởng trực tiếp, do phụ thuộc lớn vào nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc.

Hiện nay, Mỹ và các đồng minh đang đẩy mạnh kế hoạch đa dạng hóa nguồn cung, đầu tư vào khai thác và chế biến đất hiếm trong nước, đồng thời hợp tác với các nước như Úc, Canada và Việt Nam – những quốc gia có tiềm năng về tài nguyên này.

🔻

1. Mỹ và chấm dứt quy chế tối huệ quốc với Trung Quốc?

Việc Mỹ nâng thuế lên đến 60% và có thể tới 104% (kết hợp nhiều loại thuế) là một dấu hiệu trên thực tế đã rút lại đối xử tối huệ quốc. Trong khi WTO vẫn tồn tại về hình thức, Mỹ đang hành động như thể họ ở ngoài cuộc chơi toàn cầu hóa. Điều này gợi nhớ đến thời kỳ tái lập chủ nghĩa trọng thương.

🔻

2. Trung Quốc phản ứng ra sao?

Dù có đội “lái quốc gia” như 2015, nhưng lần này tình hình khó khăn hơn nhiều:
• TTCK là kênh huy động vốn chính, nên nếu sụp thì không chỉ là tài sản bốc hơi, mà là “máy thở” của hàng loạt doanh nghiệp bị cắt.
• Tài khóa trung ương căng, địa phương không còn phát hành trái phiếu, các công cụ cứu trợ kinh tế không dễ bung như trước.

🔻

3. “Trung Quốc mạnh hơn 2018” – Đúng và Sai

Đúng ở chỗ:
• Chuỗi cung ứng đã đa dạng hơn, không hoàn toàn lệ thuộc Mỹ.
• Quan hệ Nga – Iran – châu Phi – Trung Á – ASEAN phát triển mạnh.
• Tự lực một phần công nghệ, ít nhất là ở cấp độ sản phẩm tiêu dùng.

Nhưng sai/lệch ở chỗ:
• AI, bán dẫn, y dược, hàng không vẫn còn kẹt ở phần lõi công nghệ, chưa “tự chủ” đúng nghĩa.
• EV là ngôi sao, nhưng nợ nần khủng khiếp và bị Mỹ, EU bắt đầu đánh thuế.
• Dòng tiền tắc từ doanh nghiệp – địa phương – hộ gia đình, không có hiệu ứng lan tỏa kinh tế.

🔻

4. Giảm phát + dư cung + FDI rút + cầu nội địa yếu

Đây là bộ tứ sát thủ mà Trung Quốc chưa từng đối mặt cùng lúc như vậy. Bóng ma Nhật Bản thập niên 1990 đang lởn vởn.

🔻

5. Tổn thất GDP nếu chiến tranh thương mại toàn diện bùng nổ

Ước tính:
• Mỹ mất 7%
• Trung Quốc mất 20%
• Toàn cầu mất 10%

Dù Mỹ đau, nhưng Trung Quốc chịu đau nặng hơn, nhất là khi Mỹ vẫn là nước phát hành đồng tiền dự trữ toàn cầu.

🔻

6. “Cuộc chiến không của lý trí” – chính xác

Đây là cuộc chiến về ý chí, thể chế và sức bền hệ thống. Mỹ có thể dùng lý do an ninh quốc gia để hợp pháp hóa bất cứ hành động nào. Trung Quốc cũng không thể lùi nữa nếu muốn giữ thể diện và kiểm soát trong nước.

🔻

Mốc 2027 – liệu có đến sớm?

Nếu chuỗi leo thang này tiếp tục, thì kịch bản xung đột cứng (kinh tế, công nghệ, thậm chí là quân sự cục bộ) hoàn toàn có thể xảy ra trước 2027, không loại trừ khả năng Đài Loan trở thành điểm nóng.

🇺🇸
Peter Navarro là một nhân vật quan trọng trong chính quyền Donald Trump, nổi bật với vai trò kiến trúc sư trưởng của chính sách thương mại cứng rắn với Trung Quốc.

Thời gian: Trong suốt nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump (2017–2021).

Vị trí: Là cố vấn trực tiếp cho Tổng thống, đặc trách các vấn đề về chuỗi cung ứng, sản xuất nội địa, thương mại song phương, đặc biệt là quan hệ với Trung Quốc.

🔻

1. Chết Bởi Trung Quốc – Lời tiên tri thành hiện thực?

Peter Navarro khi viết cuốn này năm 2011 đúng là như… “kẻ hét vào sa mạc”. Lúc đó:
• Trung Quốc đang được xem như công xưởng thế giới, còn Mỹ thì vẫn tin vào “toàn cầu hóa sẽ làm Trung Quốc tự do hơn”.
• Các cáo buộc về trợ cấp, thao túng tiền tệ, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xem là phóng đại.

Nhưng rồi đến 2018–2020, khi Trump đưa Navarro vào Nhà Trắng, cuốn sách như được “triệu hồi” trở thành kim chỉ nam cho chính sách đối đầu toàn diện với Trung Quốc.

🔻

2. Navarro – Người phát ngôn không che đậy cho chiến lược “bóp nghẹt” Trung Quốc

Navarro là trường phái “diều hâu nguyên bản”:
• Không tin vào win-win với Trung Quốc.
• Xem Trung Quốc là mối đe dọa mang tính hệ thống chứ không chỉ là một đối thủ cạnh tranh kinh tế.
• Ủng hộ các biện pháp mạnh tay và kéo dài, kể cả chịu thiệt ngắn hạn.

Và điều đó khiến những nước “ở giữa” như Việt Nam chịu liên lụy, bởi vì:
• Mỹ không chỉ quan tâm đến thuế quan, mà còn chuyển lửa sang hàng rào phi thuế (rules of origin, tiêu chuẩn kỹ thuật).
• Những quốc gia có dòng đầu tư từ Trung Quốc hoặc chuỗi cung ứng dính dáng TQ sẽ bị đặt vào tầm ngắm.

Câu nói của Navarro về VN “giảm thuế xuống 0% vẫn chưa đủ” là hồi chuông cảnh báo.

🔻

3. Việt Nam – đi giữa hai làn đạn

Việt Nam hiện nằm ở thế vừa có cơ hội – vừa cực kỳ mong manh:
• Cơ hội: Là điểm đến hấp dẫn cho các chuỗi cung ứng rời Trung Quốc.
• Nguy cơ: Làm không khéo thì thành nơi chuyển đổi nhãn mác – đội lốt – “transshipment hub”, bị Mỹ cảnh báo hoặc trừng phạt.

Lãnh đạo Việt Nam rõ ràng không thể chỉ nghe theo “bên nào mạnh hơn”, mà cần một chiến lược cực kỳ tinh vi để:
• Vừa duy trì quan hệ thương mại với Mỹ,
• Vừa không bị Trung Quốc nghi ngờ “đu dây quá đà”,
• Đồng thời xây dựng năng lực nội tại thực sự để giảm phụ thuộc.

🔻

4. “Mỹ không ăn bo bo được đâu” –

Mỹ là nền kinh tế tiêu dùng, dân Mỹ không dễ chịu khổ. Nhưng Mỹ có thể chuyển gánh nặng qua quốc tế, điều mà Trung Quốc khó làm hơn:
• Trung Quốc dựa vào xuất khẩu và đầu tư công, mà cả hai thứ này đều đang tắc.
• Mỹ in tiền được – gom tài nguyên được – thao túng toàn cầu tốt hơn.

Nên nếu là cuộc chiến dai dẳng, Trung Quốc khó chịu đòn hơn, dù dân TQ có thể “chịu khổ giỏi hơn”.

🔻

5. Đây là thời khắc của chiến lược

“Không phải lúc này thì lúc nào”.
Việt Nam cần:
• Tận dụng thời khắc dịch chuyển toàn cầu để nâng cấp chuỗi giá trị,
• Tăng năng lực nội luật, quản trị hải quan, minh bạch xuất xứ để tránh bị đánh hội đồng.
• Và quan trọng hơn hết là: bình tĩnh trong cơn bão, không bị kéo sang một bên để rồi mất thế trung lập chiến lược.

Lau sàn khi bị bão thuế đối ứng Trump càn quét

📌 Mỹ muốn sản xuất xe tăng, không phải áo phông

🏷️ #Trump #ThuếQuan #DệtMay

⭐ Background
Ngày 25/5/2025, cựu Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Mỹ nên tập trung vào sản xuất các sản phẩm công nghệ cao và thiết bị quân sự, thay vì các mặt hàng tiêu dùng như quần áo và giày dép. Ông khẳng định Mỹ không nhất thiết phải duy trì ngành dệt may nội địa.

✅ Key Points
👉 Trump đồng tình với Bộ trưởng Tài chính rằng “Mỹ không cần ngành dệt may bùng nổ” – nên để các quốc gia khác sản xuất áo quần, giày dép.
👉 Chính sách thuế quan tập trung hỗ trợ sản xuất trong nước các ngành công nghệ cao như chip, AI, xe tăng, tàu chiến.
👉 Ông đề xuất:
  • Thuế 50% với hàng nhập khẩu từ EU
  • Thuế 25% với iPhone sản xuất ở nước ngoài
  • Tuy nhiên, thuế EU được tạm hoãn đến ngày 9/7 để đàm phán.
👉 Hiệp hội Dệt may Mỹ cảnh báo giá tiêu dùng sẽ tăng, đặc biệt ảnh hưởng tầng lớp thu nhập thấp.
👉 Tại Việt Nam, các cổ phiếu dệt may như TCM, MSH, GIL, STK… đồng loạt tăng kịch trần trong phiên 26/5, do kỳ vọng Mỹ sẽ tiếp tục nhập khẩu hàng may mặc từ châu Á.

❓ Why it matters
Phát biểu của ông Trump phản ánh định hướng rõ ràng trong chính sách công nghiệp – bỏ qua các ngành thâm dụng lao động để tập trung vào công nghệ và quốc phòng. Điều này gián tiếp có lợi cho các nước xuất khẩu dệt may, trong đó có Việt Nam.

✅ Source
Reuters – 25/5/2025
VnExpress – 26/5/2025
Zing News – 26/5/2025

⸻
🌐 book.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

☕️ #CafeBiz| 'Địa đạo' thu 20 tỷ đồng trong một ngày, kỷ lục chưa từng có
.
⚡instant view⚡
.
C A F E ☕️ B I Z

2 anh Thạc Chuyên và Thái Hoà…

‼️

Về vụ vận động viên marathon tử vong

Tại Giải chạy VnExpress Marathon Huế diễn ra ngày 6.4, có 4 vận động viên ngã quỵ, trong đó có nữ vận động viên tử vong do vỡ mạch máu não.

Đã có nhiều trường hợp vận động viên tử vong ở các giải chạy bộ, chạy địa hình, nhưng thường chỉ đồn đại, không có thông tin chính thức từ ban tổ chức.

Về trường hợp nữ vận động viên tử vong tại giải chạy VnExpress Marathon Huế, Ban tổ chức giải đã có thông báo.

Đối với các giải chạy bộ, khi có trường hợp tử vong, không nên giấu mà thông tin rõ ràng, có phân tích của giới chuyên môn, chuyên gia y tế.

Thông tin công khai là điều cần thiết, có lợi cho những người tham gia, để hạn chế các trường hợp bị tử vong do chạy bộ ở các giải marathon, trail được tổ chức thường xuyên ở các địa phương khắp cả nước.

Tổ chức các giải marathon là tốt, nâng cao tinh thần yêu thích thể thao trong cộng đồng, đồng thời kích cầu du lịch ở các địa phương. Tham gia các giải thể thao cũng rất tốt, để rèn luyện sức khỏe, có lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, chơi thể thao phải an toàn, chạy bộ để khỏe, để đẩy lùi bệnh tật, không phải để chấn thương, gãy chân hay thậm chí là "chạy để chết".

Cho nên, khi có trường hợp vận động viên tử vong, ban tổ chức cần đưa thông tin cảnh báo, hướng dẫn, để người tham gia các giải chạy bộ được biết, phòng tránh các nguy cơ chấn thương, đột quỵ dẫn đến tử vong.

Một "ca" bị nhập viện hay tử vong trên đường chạy sẽ có nguyên nhân, do tiền sử bệnh tim mạch, do đua tốc độ, do không luyện tập đủ tích lũy, do đêm trước đó uống rượu bia, thức đêm hoặc nhiều nguyên nhân khác.

Khi các thông tin được công khai (có thể giấu tên), với phân tích của chuyên gia y tế, chuyên gia chạy bộ, sẽ là những bài học bổ ích cho vận động viên tham gia các giải chạy bộ phong trào.

Đừng vì sợ ảnh hưởng đến thương hiệu của đơn vị tổ chức các giải marathon mà giấu thông tin, cứ công khai, minh bạch, để nâng cao chất lượng và sự an toàn của các giải chạy bộ.

Chơi thể thao thông minh, đạt hiệu quả và vui tươi mới là mục đích.

-LE THANH PHONG

Vào sáng ngày 6/4/2025, tại thành phố Huế, đã diễn ra giải chạy VnExpress Marathon với sự tham gia của gần 12.000 vận động viên. Trong quá trình tham gia, bà N.T.P., 53 tuổi, trú tại huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, đã đột ngột ngã quỵ và được đưa vào Bệnh viện Trung ương Huế cấp cứu trong tình trạng ngưng tuần hoàn hô hấp. Mặc dù được các bác sĩ nỗ lực cứu chữa, bà P. không qua khỏi và đã tử vong vào khuya cùng ngày. Nguyên nhân được xác định là do vỡ phình mạch máu não.

Ngoài trường hợp của bà P., Bệnh viện Trung ương Huế còn tiếp nhận ba vận động viên khác gặp vấn đề sức khỏe khi tham gia giải chạy. Hai người đã xuất viện, trong khi một trường hợp vẫn đang được theo dõi.

💰 #cafeF| Chứng khoán châu Á xanh mướt, Nikkei tăng 6,4%, Hang Seng tăng hơn 2% sau cú sập mạnh đầu tuần
.
⚡instant view⚡
.
C A F E F 💰

7O QUỐC GIA ĐANG CHỜ XẾP LỊCH

1. Nhật Bản được “xếp ghế đầu bàn” trong bàn cờ thương mại Trump:
• Được Mỹ sắp xếp lịch đàm phán đầu tiên, với danh sách nhân sự cụ thể từ cả hai phía, thể hiện mức độ nghiêm túc và “có chủ đích” trong ngoại giao kinh tế.
• Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và đại diện thương mại Jamieson Greer là hai người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, xác nhận rõ ràng trên mạng xã hội X (Twitter).
• Thông điệp từ ông Bessent:
“Thực hiện tầm nhìn của Tổng thống Trump về một Kỷ nguyên vàng mới của thương mại toàn cầu với Nhật.”

🔻

2. Hiệu ứng thị trường ngay lập tức – Nikkei bật tăng hơn 6%:
• Phản ứng lạc quan vì Nhật có cửa thoát thuế sớm, ít nhất là có kênh đối thoại rõ ràng.
• Các nhà đầu tư kỳ vọng sẽ có nhượng bộ – hoặc thỏa thuận song phương riêng – giống như kiểu “thưởng cho nước biết điều”.

🔻

3. Việt Nam – vẫn chưa thấy động tĩnh về đoàn đàm phán:
• Không nằm trong nhóm ưu tiên, dù chịu mức thuế cao nhất 46%.
• Không có thông tin về lịch, nhân sự hay đối thoại song phương.
• Điều này khiến VN-Index bị bán tháo mạnh – trong khi thị trường khu vực (Nhật, Hàn) đang hồi phục.

🔻

4. Lý do Nhật được ưu tiên:
• Nhật là một trong những quốc gia nắm giữ nhiều trái phiếu chính phủ Mỹ nhất – một “con tin tài chính” lớn khiến Mỹ khó gây gổ đến cùng.
• Là đồng minh chiến lược về cả quân sự và công nghệ, nên cần được “giữ quan hệ hòa bình”, nhất là trong bối cảnh Mỹ đang đối đầu Trung Quốc.

🔻

“Chúng ta cứ yên tâm… Đợi đến lượt mình thì giá cổ phiếu sẽ lên lại. Có khoảng 70 đoàn đàm phán đang chờ xếp lịch.”
— Một nhà đầu tư trên X.

phản ứng từ các nhân vật và tổ chức quan trọng:
🔻
Elon Musk:
• Phản đối thuế quan: Elon Musk, CEO của Tesla và SpaceX, đã công khai chỉ trích các mức thuế mới. Ông chia sẻ một video của nhà kinh tế Milton Friedman để nhấn mạnh tầm quan trọng của thương mại tự do và phản đối chính sách bảo hộ. Musk cũng kêu gọi thiết lập một khu vực thương mại tự do giữa Mỹ và châu Âu, nhằm loại bỏ hoàn toàn các mức thuế.
• Chỉ trích cố vấn thương mại Peter Navarro: Musk đã công khai chỉ trích Peter Navarro, cố vấn thương mại chính của Trump, đặt câu hỏi về trình độ và quan điểm kinh tế của ông này. Navarro đã phản bác lại, cho rằng Musk đang bảo vệ lợi ích kinh doanh cá nhân.
🔻
Đảng Cộng hòa:
• Chia rẽ nội bộ: Trong nội bộ Đảng Cộng hòa, có sự chia rẽ về chính sách thuế quan của Trump. Một số thành viên lo ngại về tác động tiêu cực đến nền kinh tế và thị trường chứng khoán. Ví dụ, Thượng nghị sĩ Ted Cruz cảnh báo rằng nếu các mức thuế dẫn đến suy thoái kinh tế, đảng có thể đối mặt với thất bại lớn trong các cuộc bầu cử giữa kỳ.
• Sự ủng hộ từ lãnh đạo đảng: Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo Đảng Cộng hòa vẫn công khai ủng hộ chính sách của Trump, cho rằng cần thiết để đạt được các thỏa thuận thương mại công bằng hơn.

🔻

Chính sách thuế đối ứng của Tổng thống Trump đã gây ra nhiều tranh cãi và phản ứng trái chiều, không chỉ từ các doanh nhân như Elon Musk mà còn từ chính nội bộ Đảng Cộng hòa. Điều này phản ánh sự phức tạp và nhạy cảm của vấn đề thương mại quốc tế đối với kinh tế và chính trị Mỹ.

Tôi rất may mắn khi có thể tránh được cuộc khủng hoảng tài chính và không phải chịu bất kỳ tổn thất nào. Có hai lý do cho điều này:

Đầu tiên, tôi luôn chú ý đến việc bồi dưỡng thế giới quan, nhân sinh quan và giá trị quan, luôn chú ý đến tin tức trong nước và quốc tế, nắm bắt tình hình thế giới và động thái trong nước theo thời gian thực, phân tích cẩn thận các tỷ lệ rủi ro-lợi nhuận khác nhau của vòng tròn tiền tệ, nghiên cứu các chỉ số khác nhau và không ngừng học các khóa học quản lý tài chính bậc thầy khác nhau, cộng với nhiều năm kinh nghiệm đầu tư tích lũy và phán đoán bình tĩnh. Thỉnh thoảng, tôi sẽ xem lại các sách giáo khoa đại học về kinh tế và tài chính để nâng cao khả năng quản lý rủi ro trên thị trường vốn.

Thứ hai, tôi không có tiền.

Midu mãi sáng suốt

Ngày 8 tháng 4, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Singapore - ông Lawrence Wong – đã có bài phát biểu tại Nghị viện nước này về các mức thuế của Hoa Kỳ và tác động của chúng.
Nội dung phát biểu thể hiện quan điểm của Singapore, không nhất thiết trùng hợp với góc nhìn các nước khác, nhưng là tiếng nói đáng tham khảo của giới tinh hoa kỹ trị Quốc đảo Sư Tử về một trật tự thế giới mới đang hình thành.
Bài đáng đọc dù hơi dài.
-------------------------------
Thưa Ngài Chủ tịch,
Chúng ta đã biết từ lâu rằng thế giới đang trong giai đoạn biến động. Những dấu mốc quen thuộc đang dần phai nhạt. Nhưng hình dáng của một hệ thống toàn cầu mới vẫn chưa định hình rõ ràng.
Vì vậy, chúng ta đang ở trong một giai đoạn chuyển giao – đầy bất định, không ổn định và ngày càng trở nên bất an.
Thông báo gần đây về các mức thuế “Ngày Giải phóng” của Hoa Kỳ đã khẳng định thực tế khắc nghiệt này: kỷ nguyên của toàn cầu hóa dựa trên luật lệ và thương mại tự do đã kết thúc.
Đây là một bước ngoặt sâu sắc. Chúng ta đang bước vào một giai đoạn mới trong các vấn đề toàn cầu – một giai đoạn mang tính tùy tiện hơn, bảo hộ hơn và nguy hiểm hơn.
Trong gần 80 năm kể từ khi Thế chiến thứ hai kết thúc, Hoa Kỳ đã là chỗ dựa cho các nền kinh tế thị trường tự do trên thế giới. Nước này đã thúc đẩy thương mại tự do và thị trường mở, đồng thời dẫn dắt các nỗ lực xây dựng một hệ thống thương mại đa phương.
Hệ thống WTO đã mở ra hàng thập kỷ tăng trưởng và ổn định toàn cầu. Nó cho phép thương mại phát triển mạnh mẽ và đưa hàng triệu người thoát khỏi đói nghèo. Điều này mang lại lợi ích cho thế giới – và góp phần vào sức mạnh kinh tế của chính nước Mỹ.
Và xét một cách khách quan, Mỹ vẫn duy trì được vị thế kinh tế vượt trội chưa từng có. Thực tế, Mỹ đã phục hồi nhanh hơn các nền kinh tế tiên tiến khác sau đại dịch Covid; nước này đã vượt xa tất cả các đối thủ lớn trong thế giới công nghiệp phát triển.
Nhưng không phải tất cả người Mỹ đều cảm nhận được điều này về nền kinh tế của họ. Có những thị trấn bị bỏ hoang ở khu vực từng là vành đai công nghiệp phồn thịnh của Mỹ. Có những công nhân mất việc làm, thu nhập đình trệ. Họ tin rằng nền kinh tế Mỹ về cơ bản đã suy yếu.
Sự bất mãn đã bắt đầu lộ rõ từ những năm 1990, khi những người biểu tình làm gián đoạn cuộc họp của WTO tại Seattle.
Nỗi thất vọng càng sâu sắc hơn sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, và gần đây hơn, sau đại dịch Covid.
Nói rõ hơn: hệ thống kinh tế toàn cầu đang cần được cải cách.
Singapore và nhiều quốc gia khác đã kêu gọi thay đổi.
Chúng tôi cũng đã hợp tác với các quốc gia và đối tác có cùng chí hướng tại WTO để cải cách các quy trình của tổ chức này.
Một mối quan ngại lớn ở Mỹ là Trung Quốc – cảm giác rằng Mỹ đã nhượng bộ quá nhiều khi cho phép Trung Quốc gia nhập WTO; và rằng Trung Quốc cạnh tranh không công bằng, chẳng hạn như trợ cấp mạnh tay cho các công ty của mình, dựng lên các rào cản phi thuế quan, và hạn chế tiếp cận thị trường đối với các công ty Mỹ.
Những mối quan ngại này cần được giải quyết trong khuôn khổ của WTO.
Cụ thể, các thỏa thuận thương mại và nhượng bộ được thực hiện trong quá khứ khi Trung Quốc chỉ chiếm 5% nền kinh tế thế giới cần được cập nhật khi hiện nay Trung Quốc chiếm tới 15% GDP toàn cầu.
Và nếu có bất đồng, chúng nên được giải quyết thông qua hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO, vốn đang bị tê liệt và cần khẩn cấp được khôi phục cũng như cải cách.
Nhưng những gì Mỹ đang làm hiện nay không phải là cải cách. Đó là việc từ chối chính hệ thống mà họ đã tạo ra.
Mỹ đã áp dụng mức thuế chung 10% đối với hàng nhập khẩu từ hầu hết các quốc gia. Trên hết, họ còn áp thêm mức thuế cao hơn – lên tới 50% – đối với một số quốc gia, đặc biệt là những nước có thặng dư thương mại với Mỹ.
Theo chính quyền Mỹ, các mức thuế rộng khắp này là cần thiết để sửa chữa mất cân bằng thương mại của nước này. Nhưng việc có thâm hụt thương mại không phải là điều gì sai trái về bản chất. Nó chỉ đơn giản có nghĩa là người tiêu dùng Mỹ đang mua nhiều hàng hóa từ thế giới hơn là thế giới mua từ Mỹ.

Hơn nữa, Mỹ chỉ tập trung nhắm vào thương mại hàng hóa. Điều đó chỉ cho thấy một phần của bức tranh toàn cảnh. Thực tế, Mỹ có thặng dư với nhiều đối tác thương mại trong lĩnh vực dịch vụ – xuất khẩu dịch vụ phần mềm, giáo dục, giải trí, tài chính và kinh doanh. Nhưng sự thật này đã hoàn toàn bị bỏ qua.
Trong trường hợp của Singapore, chúng tôi có hiệp định thương mại tự do (FTA) với Mỹ. Chúng tôi áp mức thuế 0% đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ, và thực tế chúng tôi có thâm hụt thương mại với Mỹ – nghĩa là chúng tôi mua nhiều từ họ hơn họ mua từ chúng tôi.
Nếu các mức thuế này thực sự mang tính tương hỗ, và nếu chúng chỉ nhằm vào những quốc gia có thặng dư thương mại, thì mức thuế áp lên Singapore đáng ra phải là 0%.
Nhưng chúng tôi vẫn phải chịu mức thuế 10%. Chúng tôi rất thất vọng với động thái của Mỹ, đặc biệt khi xét đến mối quan hệ hữu nghị sâu sắc và lâu dài giữa hai nước. Đây không phải là cách hành xử với một người bạn.
Châu Á đang phải gánh chịu phần lớn tác động từ việc Mỹ tăng thuế.
Trong khu vực, Trung Quốc là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất – phải đối mặt với mức thuế 34% trong đợt này. Và đây là mức thuế bổ sung trên mức tăng 20% đã áp dụng trong hai tháng qua, cùng với 20% từ thời chính quyền Trump đầu tiên. Tính tổng cộng, mức thuế trung bình của Mỹ áp lên sản phẩm Trung Quốc giờ đây vượt quá 60%.
Tại Đông Nam Á, các mức thuế dao động từ 10% đến 49%.
Những biện pháp này sẽ đẩy nhanh quá trình phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu.
Thay vì vận hành dựa trên hiệu quả kinh tế, dòng vốn và thương mại sẽ ngày càng bị chuyển hướng dựa trên sự liên kết chính trị và các cân nhắc chiến lược.
Một số thành viên đã hỏi về tác động của các mức thuế này lên các ngành cụ thể tại Singapore. Chúng tôi đang đánh giá tình hình một cách cẩn thận. Nhưng mối lo ngại lớn hơn của chúng tôi không phải là tác động trực tiếp mà các doanh nghiệp này phải đối mặt. Đó là những hệ quả rộng lớn hơn đối với hệ thống thương mại toàn cầu và nền kinh tế thế giới.
Vì vậy, hãy để tôi giải thích rõ hơn.
Thứ nhất, các mức thuế “tương hỗ” là một sự phủ nhận cơ bản đối với các quy tắc của WTO.
Một trong những nền tảng của hệ thống thương mại đa phương WTO là nguyên tắc Tối huệ quốc (MFN). Tối huệ quốc nghe có vẻ như là trao đặc quyền đặc biệt, nhưng thực tế lại ngược lại: nó có nghĩa là mọi thành viên phải đối xử bình đẳng với tất cả các thành viên khác. Nói cách khác, nếu một quốc gia áp dụng các điều khoản ưu đãi hơn hoặc thêm các hạn chế với một đối tác thương mại, thì quốc gia đó cũng phải áp dụng tương tự với tất cả các thành viên khác của WTO.
Có một số ngoại lệ và điều khoản miễn trừ đối với quy tắc MFN, chẳng hạn để cho phép các hiệp định thương mại tự do. Nhưng MFN từ lâu đã là nền tảng của hệ thống thương mại đa phương. Nó đảm bảo một sân chơi công bằng, ngăn chặn sự phân biệt đối xử, và cho phép các quốc gia – dù lớn hay nhỏ – cạnh tranh công bằng trên thị trường toàn cầu. Điều này đã giúp tự do hóa thương mại giữa hơn một trăm thành viên WTO, mỗi quốc gia với những mối quan tâm kinh tế, chính trị và xã hội khác nhau.
Chính sách thuế quan mới của Mỹ là một sự từ bỏ hoàn toàn nguyên tắc MFN. Nó mở ra cánh cửa cho các mối quan hệ thương mại chọn lọc theo từng quốc gia, dựa trên sở thích đơn phương.
Nếu các quốc gia khác cũng áp dụng cách tiếp cận tương tự như Mỹ, hệ thống thương mại dựa trên quy tắc sẽ sụp đổ. Điều này sẽ gây ra rắc rối cho tất cả các quốc gia. Nhưng các quốc gia nhỏ như Singapore sẽ phải đối mặt với áp lực lớn hơn. Bởi lẽ các quốc gia nhỏ có rất ít quyền thương lượng trong các cuộc đàm phán song phương trực tiếp. Do đó, các cường quốc lớn sẽ áp đặt các điều khoản, và chúng tôi có nguy cơ bị gạt ra bên lề và bị bỏ rơi.
Thứ hai, khả năng xảy ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu toàn diện đang ngày càng tăng.
Singapore đã quyết định không áp đặt thuế trả đũa. Việc làm như vậy chỉ khiến chi phí cho người dân Singapore tăng lên. Nhưng các quốc gia khác có thể không cùng quan điểm và có những nhận thức hay cách nhìn khác biệt.
Trung Quốc đã áp thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ.

Những khu vực khác, như Liên minh châu Âu, đang cân nhắc các bước đi tiếp theo của mình.
Một số người cho rằng các mức thuế mới này là một chiến thuật đàm phán – một công cụ của Mỹ để ép buộc nhượng bộ trong các lĩnh vực khác. Đây là điều Tổng thống Richard Nixon đã làm vào năm 1971 – ông áp mức phụ phí 10% lên hàng nhập khẩu để gây áp lực buộc Đức và Nhật Bản phá giá tiền tệ của họ, và khi họ làm vậy, các mức thuế được dỡ bỏ.
Thật vậy, hiện tại có một khoảng thời gian ngắn để các quốc gia đàm phán và xin được giảm nhẹ từ Mỹ trước khi các mức thuế cao hơn có hiệu lực, và có thể một số mức thuế sẽ được giảm xuống.
Nhưng chúng ta phải thực tế. Một khi các rào cản thương mại được dựng lên, chúng thường tồn tại lâu dài. Việc gỡ bỏ chúng khó khăn hơn nhiều, ngay cả khi lý do ban đầu không còn áp dụng nữa.
Dù một số thỏa thuận tạm thời có thể được giải quyết, sự bất định do một động thái mạnh tay như vậy tạo ra sẽ làm giảm niềm tin và tăng trưởng toàn cầu. Việc khôi phục trạng thái trước đây sẽ rất khó khăn.
Đặc biệt, mức thuế chung 10% dường như không nằm trong diện thương lượng. Đây có vẻ là mức thuế tối thiểu cố định, bất kể cán cân thương mại của một quốc gia hay các thỏa thuận thương mại hiện có.
Hơn nữa, còn có những yếu tố khác có thể duy trì đà tăng thuế.
Cụ thể, nhiều quốc gia châu Âu đang muốn bảo vệ các ngành công nghiệp quan trọng của mình như xe điện, công nghệ xanh và chất bán dẫn khỏi sự cạnh tranh từ Trung Quốc. Họ không muốn trở thành bãi chứa hàng xuất khẩu từ Trung Quốc hay các nước khác.
Ngoài ra, ở các nước phương Tây, ngày càng có xu hướng tăng cường năng lực sản xuất trong nước và giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các ngành chiến lược.
Vì vậy, đợt tăng thuế này của Mỹ có thể chỉ là khởi đầu cho nhiều đợt tăng nữa trên toàn cầu. Và chúng ta đã từng chứng kiến điều này xảy ra trước đây.
Mỹ đã ban hành các đợt tăng thuế lớn qua Đạo luật Smoot-Hawley vào năm 1930.
Nhiều quốc gia phản đối, và một số đã trả đũa bằng các hạn chế và thuế quan thương mại của riêng họ.
Điều này đã làm sâu sắc và kéo dài cuộc Đại Suy thoái.
Xét một số khía cạnh, rủi ro ngày nay có thể còn lớn hơn.
Các mức thuế mới của Mỹ, nếu được thực thi đầy đủ, sẽ cao hơn so với thời Smoot-Hawley.
Thương mại hiện nay chiếm một phần lớn hơn nhiều trong nền kinh tế Mỹ và toàn cầu so với thập niên 1930.
Chuỗi cung ứng cũng liên kết sâu sắc hơn so với thời điểm đó.
Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với dòng chảy thương mại sẽ gây ra những tác động lan tỏa rộng lớn hơn trên thế giới.
Điều này dẫn tôi đến điểm thứ ba, đó là tác động lên nền kinh tế toàn cầu. Niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng đã bị ảnh hưởng bởi các mức thuế này. Thương mại và đầu tư quốc tế sẽ chịu thiệt hại. Các cơ quan kinh tế của chúng tôi đã liên hệ với một số doanh nghiệp đa quốc gia và công ty địa phương sau thông báo về thuế quan. Ngay cả những doanh nghiệp không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thuế cũng lo ngại về nhu cầu suy yếu từ khách hàng của họ. Một số đã tạm hoãn các dự án mới trong khi đánh giá toàn bộ tác động của các mức thuế.
Đây là phản ứng từ các công ty tại đây. Nhưng tôi chắc chắn rằng những cuộc thảo luận tương tự cũng đang diễn ra trong các phòng họp trên khắp thế giới.
Trong những ngày gần đây, chúng ta đã chứng kiến phản ứng tiêu cực mạnh mẽ trên các thị trường chứng khoán toàn cầu. Còn quá sớm để nói liệu tất cả những điều này có lan sang nền kinh tế thực hay không.
Nhưng rõ ràng rủi ro tiêu cực đang gia tăng.
Điều đáng lo ngại không chỉ là bản thân các mức thuế – vốn đã gây thiệt hại – mà còn là việc làn sóng bảo hộ mới này mang tính bất định và không ổn định. Bảo hộ đã tệ - bảo hộ không ổn định còn tệ hơn.
Các doanh nghiệp không biết phải mong đợi điều gì. Nhiều doanh nghiệp đang kìm lại, lo sợ rằng những thay đổi trong quy tắc sẽ khiến họ rơi vào tình trạng tài sản bị kẹt.
Và tất cả những điều này tạo ra một môi trường đầy bất ổn sâu sắc – một môi trường có thể đẩy cả kinh tế Mỹ và toàn cầu vào suy thoái.
Hậu quả không chỉ dừng lại ở kinh tế.

Ngày càng có nhiều quốc gia quay lưng với hợp tác đôi bên cùng có lợi và hội nhập sâu hơn.
Thay vào đó, chúng ta thấy tư duy “tôi trước tiên”, thắng-thua ngày càng gia tăng – nơi mỗi quốc gia chỉ lo cho chính mình. Một số thậm chí sẵn sàng sử dụng các biện pháp hung hăng hoặc cưỡng chế để đạt được điều họ muốn, bất chấp thiệt hại cho người khác.
Trong khi đó, các thể chế toàn cầu đang suy yếu, và các chuẩn mực hợp tác lâu đời đang sụp đổ.
Một mối quan ngại lớn là mối quan hệ Mỹ-Trung. Mỹ xem Trung Quốc là đối thủ chiến lược và mối đe dọa, cần phải xử lý ngay bây giờ khi Mỹ vẫn còn lợi thế. Trung Quốc tuyên bố họ sẵn sàng cho một cuộc chiến thuế quan, chiến tranh thương mại, hoặc bất kỳ loại chiến tranh nào khác. Mỹ hiện đã đe dọa áp thêm 50% thuế lên Trung Quốc, và Trung Quốc nói sẽ chiến đấu đến cùng. Các kênh đối thoại – vốn có thể đóng vai trò như rào chắn để quản lý mối quan hệ – đang ngày càng ít đi. Vì vậy, nếu tranh chấp leo thang và làm mất ổn định quan hệ Mỹ-Trung, hậu quả đối với thế giới sẽ là thảm họa.
Chúng ta phải chuẩn bị tinh thần. Trật tự dựa trên quy tắc và dễ dự đoán mà chúng ta từng biết đang dần tan biến. Kỷ nguyên mới sẽ biến động hơn, với những cú sốc thường xuyên và khó lường hơn. Chúng ta phải sẵn sàng đứng vững và bảo vệ lợi ích của mình, bất kể những cơn gió bên ngoài có thể thổi mạnh đến đâu.
Tất cả điều này có ý nghĩa gì đối với Singapore?
Trong ngắn hạn, chúng ta dự kiến tăng trưởng toàn cầu sẽ suy yếu, điều đó có nghĩa là nhu cầu bên ngoài đối với hàng hóa và dịch vụ của chúng ta sẽ giảm.
Các lĩnh vực hướng ngoại của nền kinh tế chúng ta sẽ chịu tác động lớn nhất. Chúng bao gồm sản xuất, đặc biệt là các phân khúc như điện tử và chất bán dẫn; khoa học y sinh, vốn có mức độ tiếp xúc xuất khẩu cao hơn với Mỹ. Thương mại bán buôn và vận tải cũng sẽ bị ảnh hưởng. Sự bất ổn toàn cầu và tâm lý suy giảm cũng sẽ tác động đến một số ngành dịch vụ, bao gồm tài chính và bảo hiểm.
Singapore có thể hoặc không rơi vào suy thoái trong năm nay. Nhưng tôi không nghi ngờ rằng tăng trưởng của chúng ta sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Chúng ta ban đầu dự báo tăng trưởng GDP từ 1 đến 3% cho năm 2025. Bộ Công Thương (MTI) đang đánh giá lại dự báo tăng trưởng và có khả năng sẽ điều chỉnh giảm.
Tăng trưởng chậm lại sẽ đồng nghĩa với ít cơ hội việc làm hơn và mức tăng lương nhỏ hơn cho người lao động. Và nếu nhiều công ty gặp khó khăn hoặc chuyển hoạt động trở lại Mỹ, sẽ có thêm nhiều trường hợp sa thải và mất việc làm.
Hiện tại, các biện pháp được công bố trong Ngân sách năm nay sẽ hỗ trợ giảm bớt căng thẳng ngắn hạn.
Chúng ta có một gói biện pháp toàn diện cho các hộ gia đình và cá nhân.
Họ sẽ nhận được phiếu mua hàng CDC, phiếu SG60 và giảm giá U-Save để giúp trang trải chi phí sinh hoạt. Ngoài ra còn có các biện pháp nhắm đến các nhóm dễ bị tổn thương hơn như tăng cường hỗ trợ ComCare.
Chúng ta cũng đang hỗ trợ người lao động thông qua đầu tư vào SkillsFuture. Những người bị mất việc ngoài ý muốn sẽ nhận được sự giúp đỡ để đứng dậy trở lại thông qua chương trình Hỗ trợ Người Tìm việc SkillsFuture, bắt đầu từ cuối tháng này.
Chúng ta cũng đã triển khai các biện pháp trong Ngân sách để hỗ trợ doanh nghiệp – có các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn thông qua giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, cũng như các chương trình để nâng cao năng suất, khả năng cạnh tranh và chuyển hướng sang các thị trường mới. Các cơ quan kinh tế của chúng ta cũng đang làm việc với các công ty bị ảnh hưởng bởi thuế quan để hiểu rõ hơn phản ứng của họ, đồng thời xem xét cách hỗ trợ và giải quyết các vấn đề cụ thể mà họ đối mặt.
Dẫu vậy, tình hình đang biến động và có thể thay đổi nhanh chóng.
Do đó, chúng ta sẽ thành lập một Lực lượng Đặc nhiệm do Phó Thủ tướng Gan Kim Yong đứng đầu để giúp doanh nghiệp và người lao động đối phó với những bất định trước mắt, tăng cường khả năng phục hồi và thích nghi tốt hơn với môi trường kinh tế mới.
Ngoài các cơ quan kinh tế, lực lượng đặc nhiệm sẽ bao gồm Liên đoàn Doanh nghiệp Singapore, Liên đoàn Nhà tuyển dụng Quốc gia Singapore và NTUC.

Chúng ta sẽ tiếp tục theo dõi sát sao các diễn biến. Chính phủ sẵn sàng làm nhiều hơn nếu cần thiết và khi cần thiết. Chúng ta có nguồn lực để làm điều đó nhờ vào kỷ luật tài chính và sự thận trọng mà chúng ta đã duy trì qua nhiều thập kỷ.
Trong môi trường mới này, Singapore phải tăng gấp đôi nỗ lực để vẫn là một nút giao quan trọng trong dòng chảy toàn cầu và một trung tâm kinh doanh đáng tin cậy.
Chúng ta sẽ củng cố mối liên kết chặt chẽ hơn với các đối tác cùng chí hướng, những người chia sẻ cam kết của chúng ta đối với thương mại tự do và cởi mở.
Mỹ có thể đã quyết định chuyển sang bảo hộ. Nhưng phần còn lại của thế giới không nhất thiết phải đi theo con đường đó. Chúng ta sẽ tìm kiếm các đối tác khác để cùng hợp tác và vượt qua điều này – để đảm bảo khả năng phục hồi và duy trì các phần quan trọng của hệ thống đa phương, đồng thời đặt nền móng cho một hệ thống toàn cầu mới, khác biệt, có thể đạt được trong tương lai.
Và đó là lý do tôi đã nỗ lực gặp gỡ và thăm các đồng nghiệp ở các quốc gia khác. Hôm qua, tôi đã trao đổi với Thủ tướng Anh Keir Starmer và có thêm vài cuộc trò chuyện khác được sắp xếp trong vài tuần tới. Tất cả họ đều mong muốn hợp tác nhiều hơn với Singapore, mở rộng hợp tác kinh tế, bao gồm cả trong các lĩnh vực mới như kinh tế số và kinh tế xanh.
Đặc biệt, chúng ta sẽ tăng cường hợp tác và hội nhập trong ASEAN.
Thứ Sáu tuần trước, tôi đã nói chuyện với Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim. Malaysia cũng là Chủ tịch ASEAN năm nay. Chúng tôi đồng ý đẩy nhanh nỗ lực hội nhập của ASEAN để làm cho khu vực của chúng ta hấp dẫn và cạnh tranh hơn.
Một cuộc họp đặc biệt của các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN sẽ được tổ chức vào cuối tuần này. Họ sẽ thảo luận thêm về cách ASEAN có thể hợp tác để tăng cường thương mại nội khối ASEAN và gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về cam kết của ASEAN đối với hội nhập kinh tế khu vực.
Với tư cách là một khối, ASEAN cũng sẽ tiếp tục củng cố mối liên kết với các đối tác cùng chí hướng trong các lĩnh vực có lợi ích chung.
Thưa Ngài Chủ tịch, chúng ta đang bước vào một thế giới đã thay đổi. Cách duy nhất để Singapore vượt qua cơn bão đang tụ lại là đoàn kết – tập hợp nguồn lực, khả năng phục hồi và quyết tâm của chúng ta.
Chính phủ sẽ làm mọi điều có thể để dẫn dắt Singapore vượt qua những con sóng dữ, và đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
Chúng ta sẽ giữ nền kinh tế cởi mở, xã hội gắn kết và các thể chế vững mạnh.
Chúng ta sẽ tạo ra những giá trị mới cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Chúng ta sẽ hành động mạnh mẽ và quyết đoán khi cần thiết, để đảm bảo Singapore tiếp tục thành công.
Trên hết, chúng ta sẽ đặt lợi ích của Singapore và người dân Singapore làm trung tâm trong mọi việc chúng ta làm.
Con đường phía trước sẽ khó khăn hơn. Những nguy cơ là có thật. Nhưng quyết tâm của chúng ta cũng vậy. Theo nhiều cách, chúng ta đang ở vị thế tốt hơn so với sáu mươi năm trước khi giành độc lập.
Chúng ta đã xây dựng được nguồn dự trữ sâu rộng như một tấm đệm chiến lược.
Chúng ta đã tạo nên một sự gắn kết mạnh mẽ, dựa trên tinh thần đoàn kết và niềm tin lẫn nhau.
Và trên hết, chúng ta có sự sáng tạo và trí thông minh, sự kiên cường và dũng khí – một tinh thần không bao giờ bỏ cuộc đã giúp chúng ta vượt qua mọi khủng hoảng, và sẽ đưa chúng ta vượt qua những thử thách sắp tới.
Vì vậy, thưa Ngài Chủ tịch, tôi xin nói với Nghị viện và đồng bào Singapore – đừng sợ hãi. Giờ đây, hơn bao giờ hết, chúng ta sẽ kiên định và đoàn kết. Chấm đỏ nhỏ bé của chúng ta sẽ tiếp tục tỏa sáng. Trong một thế giới u tối và bất ổn, Singapore sẽ giữ vững vị thế như một ngọn hải đăng của sự ổn định, mục tiêu và hy vọng.
Xin cảm ơn Ngài.

✅ Những điểm “ĐÚNG” – có cơ sở thực tế và lập luận mạnh
Toàn cầu hóa theo luật lệ đang thoái trào:
✔️ Hoàn toàn đúng. Sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ, các rào cản thương mại, và chiến tranh thuế quan (Mỹ - Trung, Mỹ - EU, v.v.) cho thấy trật tự thương mại tự do đang bị xói mòn.

Vai trò lịch sử của Mỹ trong việc thúc đẩy thương mại tự do:
✔️ Chính xác. Từ sau WWII, Mỹ là trung tâm dẫn dắt hệ thống Bretton Woods, WTO, IMF… Từ chối vai trò này là một bước ngoặt lớn.

Thất vọng của người Mỹ “bị bỏ lại phía sau”:
✔️ Đây là thực tế xã hội Mỹ. Trump 2016 và hiện tượng populism không thể hiểu nếu bỏ qua điều này.

Nguyên tắc MFN và WTO đang bị thách thức:
✔️ Chính xác về mặt luật pháp quốc tế. Mỹ áp thuế “tùy từng nước” là vi phạm rõ nguyên tắc MFN (Most Favoured Nation).

Tác động tiêu cực của chủ nghĩa bảo hộ lên các nước nhỏ:
✔️ Singapore là ví dụ điển hình – nước nhỏ, mở, phụ thuộc vào thương mại toàn cầu. Nếu WTO bị “phá vỡ”, nước nhỏ bị bỏ rơi đầu tiên.

❓ Những điểm có thể còn tranh cãi – “CHƯA HẲN ĐÚNG” tuyệt đối

“Mỹ chỉ làm điều này vì lý do nội bộ”:
⛔️ Đây là cách nhìn từ bên ngoài. Với Mỹ, các mức thuế cũng là công cụ chính sách đối ngoại, bảo vệ chuỗi cung ứng chiến lược (AI, chip, năng lượng xanh…). Không chỉ là “chiều lòng cử tri”.

“Trung Quốc đang bị đối xử không công bằng”:
⚠️ Phức tạp hơn. Mỹ và nhiều nước cáo buộc Trung Quốc vi phạm nguyên tắc thị trường (trợ cấp, cưỡng ép chuyển giao công nghệ, hàng rào phi thuế quan…). Có thật là “không công bằng” hay là cạnh tranh giữa hai mô hình?

“Thuế mới sẽ đẩy thế giới vào suy thoái”:
⛔️ Cần thêm thời gian để đánh giá. Đây là cảnh báo hợp lý nhưng chưa thể khẳng định chắc chắn. Trong ngắn hạn, có thể gây gián đoạn, nhưng các nước có thể điều chỉnh chuỗi cung ứng.

“Singapore sẽ bị ảnh hưởng nặng”:
⚠️ Đúng nhưng Singapore cũng rất linh hoạt. Đây là quốc gia có nền kinh tế cực kỳ thích nghi, chuyển đổi nhanh. Mức độ “nặng” còn phụ thuộc vào phản ứng chính sách.