con cáo đỏ (red fox) đang tiếp cận và sau đó ăn một cây nấm độc có màu đỏ chấm trắng, rất có thể là nấm Amanita muscaria – một loài nấm nổi tiếng vì vừa có độc tố vừa có tác dụng gây ảo giác.

• Ảnh trên: Cáo đang ngửi hoặc quan sát cây nấm mọc trên gốc cây, phía sau có một con chim (có thể là chim ác là – magpie) cũng đang quan sát.
• Ảnh dưới: Cáo đã cắn cây nấm và bắt đầu ăn nó.

Chi tiết đáng chú ý:
• Nấm Amanita muscaria thường khiến động vật (và cả con người nếu không xử lý đúng cách) bị rối loạn thần kinh, buồn nôn, hoặc có hành vi bất thường.
• Có tài liệu và video cho thấy cáo, hươu, và thậm chí là mèo rừng đôi khi ăn loại nấm này để “phê”, sau đó có những hành vi quay cuồng, lăn lộn như đang cắn thuốc

Lý thuyết Con Ngựa Chết” phản ánh tâm lý sunk cost fallacy (hiệu ứng chi phí chìm) – khi chúng ta tiếp tục đầu tư vào một điều gì đó chỉ vì đã bỏ quá nhiều công sức hoặc tài nguyên vào nó, ngay cả khi rõ ràng là không thể đạt được kết quả mong muốn.

Một số ví dụ thực tế:
1. Doanh nghiệp và công nghệ lỗi thời
• Một công ty tiếp tục đầu tư vào một hệ thống phần mềm cũ kỹ, dù nó đã lỗi thời, thay vì chuyển sang công nghệ mới. Họ có thể biện minh rằng việc đào tạo nhân viên hoặc chuyển đổi sẽ tốn kém, nhưng thực chất, việc duy trì hệ thống lỗi thời còn gây lãng phí nhiều hơn.
2. Chính trị và các dự án kém hiệu quả
• Một dự án cơ sở hạ tầng đã bị đội vốn nhiều lần, tiến độ chậm chạp, nhưng thay vì dừng lại và xem xét phương án khác, chính phủ tiếp tục đổ thêm tiền vào để “không phí công sức trước đó”.
3. Công ty thất bại nhưng vẫn níu kéo
• Một startup đang thua lỗ nhưng ban lãnh đạo vẫn tiếp tục gọi vốn, đổi chiến lược liên tục mà không chịu nhìn nhận sự thật rằng mô hình kinh doanh của họ không khả thi.
4. Các mối quan hệ độc hại
• Một người biết rằng mối quan hệ của mình không thể cứu vãn, nhưng thay vì kết thúc, họ tiếp tục hy vọng, đầu tư thêm tình cảm và cố thay đổi đối phương một cách vô vọng.

Bài học từ “Con Ngựa Chết”:
• Biết khi nào nên từ bỏ quan trọng hơn là cố gắng sửa chữa một thứ đã hỏng.
• Đừng để chi phí đã bỏ ra (sunk cost) khiến bạn mắc kẹt trong quyết định sai lầm.
• Lựa chọn dũng cảm nhất đôi khi không phải là tiếp tục, mà là dừng lại và bắt đầu lại từ đầu.

Tình hình hiện tại:
• Adidas: Khoảng 39% sản phẩm giày dép của Adidas được sản xuất tại Việt Nam.
• Nike: Việt Nam là nguồn cung cấp lớn nhất của Nike, sản xuất khoảng 50% sản phẩm giày dép của hãng.

Tác động tiềm tàng:

1. Tăng chi phí sản xuất và giá bán:
• Thuế suất 46% sẽ làm tăng đáng kể chi phí nhập khẩu sản phẩm từ Việt Nam vào Mỹ.
• Các công ty như Nike và Adidas có thể phải tăng giá bán lẻ để bù đắp chi phí, điều này có thể ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu dùng.

2. Giảm đơn đặt hàng và sản xuất:
• Chi phí tăng có thể dẫn đến việc giảm đơn đặt hàng từ các thương hiệu, ảnh hưởng đến hoạt động của các nhà máy gia công tại Việt Nam.
• Điều này có thể dẫn đến việc giảm giờ làm hoặc sa thải lao động.

3. Tìm kiếm nguồn cung ứng thay thế:
• Các công ty có thể xem xét chuyển dịch sản xuất sang các quốc gia khác không bị áp thuế cao, như Indonesia hoặc Trung Quốc, mặc dù việc này có thể gặp khó khăn do cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng đã được thiết lập tại Việt Nam.

Nỗ lực đàm phán:

Chính phủ Việt Nam đã đề nghị giảm thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Mỹ xuống 0% và yêu cầu trì hoãn 45 ngày đối với mức thuế 46% để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán.

Kết luận:

Nếu không đạt được thỏa thuận giảm thuế, các nhà máy gia công giày dép cho Adidas và Nike tại Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ giảm sản xuất, mất việc làm và suy giảm kinh tế trong ngành công nghiệp giày dép.