Чысты Чацвер – дзень Апошняй Вячэры, на якой Хрыстос устанавіў святую Эўхарыстыю, або тайну Свайго Цела і Крыві пад выглядам хлеба і віна. Вялікі Святар, Ён даў таксама вучням сваім, а праз іх іхнім наступнікам, святарскую моц прыносіць Эўхарыстычную ахвяру, калі загадаў ім рабіць тое самае на ўспамін пра Яго.

Перад вячэраю Хрыстос памыў ногі сваім вучням. Бо Ён прыйшоў, не каб Яму служылі, але каб паслужыць, і даў прыклад тым, што хочуць ісці следам за Ім: "Калі Я, Госпад і Настаўнік, памыў вам ногі, дык і вы павінны абмываць ногі адзін аднаму. Я даў вам прыклад, каб як Я зрабіў вам, рабілі і вы" (Ян. 13.14-15). Сярод вучняў, якім Хрыстос памыў ногі і якія бралі ўдзел у Вячэры, быў таксама Юда.

У літургічных спевах гаворыцца, што ён "маючы яшчэ ў вуснах Нябесны Хлеб, ужо рыхтаваў здраду Збавіцеля". У гэты дзень, у адрозненне ад папярэдніх, служыцца поўная Літургія св. Васіля Вялікага ў спалучэнні з Вячэрняй. Замест Хэрувімскай песні спяваецца "Зрабі мяне сёння, Сыне Божы, удзельнікам Тваёй тайнай вячэры".

 Для нас немагчыма любіць Хрыста ў той ступені, у якой Ён прысутнічае ў Найсвяцейшай Эўхарыстыі. Калі мы знаходзімся перад Ім, прысутным у Найсвяцейшай Эўхарыстыі, мы павінны бачыць Усемагутнага Бога, прысутнага пад заслонай. Ён ёсць Міласэрнасць, Жыццё Вечнае, Адвечны Бог, Збаўца грэшнікаў, Жывая Вада, Агонь Чыстай Любові, Лек ад усіх нашых хвароб, Сукупнасць усіх пачуццяў любові, Надзея ўсіх, Той, Хто здымае цяжар... і Ён варты ўсяго нашага даверу.

Што вы бачыце, калі глядзіце на Святое Прычасце? Вашымі вачыма вы бачыце хлеб, але вашай душой вы павінны бачыць Бога. Вы павінны бачыць Бога ва ўсёй Яго славе і моцы і пакланяцца Яму з усёй сваёй сілай. Задумайцеся аб тым, як вы ставіцеся да нашага Госпада, прысутнага ў Святой Эўхарыстыі. Маліцеся, каб Бог напоўніў ваш розум сапраўдным пазнаннем Яго і запаліў вашае сэрца палаючай любоўю.

Госпадзе, дапамажы мне пазнаць і палюбіць Цябе такім, які Ты ёсць у Найсвяцейшай Эўхарыстыі. Дапамажы мне зразумець дар Тваёй Міласэрнасці, прысутны праз гэты Святы Дар. Дапамажы мне пакланяцца Табе кожны раз, калі знаходжуся перад Тваёй прысутнасцю ў гэтым Таінстве. Ісусе, давяраю Табе.

 Вялікая Пятніца мае характар, адменны ад усіх іншых дзён. Царква быццам стаіць у маўчанні і са страхам глядзіць, як Бог памірае за людзей. Літургіі – нават Літургіі раней асвячаных Дароў – няма, бо ў гэты дзень Хрыстос прыносіцца не пад выглядам хлеба і віна, але ва ўласнай асобе. Дзень пачынаецца службаю "Пакутаў Госпада Бога і Збаўцы Нашага Ісуса Хрыста" або Ютранню з 12 евангельскімі чытаннямі пра пакуты і смерць Хрыста. Чытанні чаргуюцца з асобымі антыфанамі і іншымі спевамі, у якіх перагукваюцца пачуцці ўсхвалення Госпада, пакланення, жалю і жаху перад учынкам богазабойцаў.

Такім чынам Царква крок за крокам перажывае разам з Хрыстом апошнія гадзіны Ягонага жыцця на зямлі: Апошнюю Вячэру, малітву ў Гетсыманскім садзе, арышт, допыт на двары першасвятара, суд Пілата, крыжовую дарогу, укрыжаванне на Галгоце, смерць і пахаванне. Аднак смерць Хрыста не была паразаю. У час, калі, здавалася, усё было страчаным і на свеце запанавала непраглядная цемра, Ён здзейсніў вялікую перамогу над смерцю і дараваў вечнае жыццё роду людскому. Пра гэта гаворыцца ў трапары дня: "Ты выкупіў нас ад праклёну законнага Тваёй пачэснай крывёю: прыбіты да Крыжа і прабіты кап'ём, Ты, Чалавекалюбча, дараваў людзям несмяротнасць. Збавіцелю наш, слава Табе!"

Кананічныя гадзіны ў гэты дзень называюцца вялікімі або "царскімі". На іх чытаюць урыўкі са Старога і Новага Запаветаў. Адмысловыя "месіянскія" псалмы згадваюць пра Месію, "Памазанніка Божага", – іншасказальна (Пс 68, 69), дзе Ён стоены за вобразам Давіда, або літаральна, як напрыклад у Псалме 2, дзе гаворыцца пра годнасць Месіі. У Псалме 21 з вялікай дакладнасцю даецца апісанне Ягоных цярпенняў.

Вячэрня ў Вялікую Пятніцу заканчваецца "вынасам плашчаніцы", або абрадам пахавання Хрыста.

3.04.2026 = ВЯЛіКАЯ ПЯТНіЦА = Дзень Посту - Дзень малітвы і ахвяраванняў Pro Terra Sancta (для хрысціянаў у Святой Зямлі).

Малітва да ўкрыжаванага Хрыста
(Францішак Скарына)

Збавіцелю наш, Госпадзе Ісусе Хрысьце,
бачу Цябе павешаным на крыжы
дзеля Тваёй вялікай любові да роду людзкога.
Галаву маеш нахіленую, хочучы пачуць малітвы ўсіх нас;
сэрца маеш адкрытае, хочучы даць усім ласку Тваю;
рукі маеш расьцягнутыя, хочучы ўсіх нас да сябе прыгарнуць;
ногі маеш прыбітыя цьвікамі, хочучы быць заўсёды з грэшнікамі.

Малю Цябе сёньня: дзеля Твае горкае сьмерці і пачэснага Крыжа пачуй малітвы мае, пашлі мне ласку Тваю, прыгарні мяне да сябе, і будзь са мною ў час сьмерці маёй. Амін.

3.04.2026 = ВЯЛіКАЯ ПЯТНіЦА = Дзень Посту - Дзень малітвы і ахвяраванняў Pro Terra Sancta (для хрысціянаў у Святой Зямлі).

Унутранае ўмярцвенне

Адзін з найвялікшых дароў, якія мы можам прынесці нашаму Госпаду, — гэта наша свавольства. Мы часта хочам таго, чаго жадаем, і менавіта тады, калі нам гэтага хочацца. Наша воля можа стаць упартай і зацятай, і яна можа лёгка запанаваць над усёй нашай істотай.

Як вынік нашай грэшнай схільнасці да свавольства, рэччу, якая вельмі радуе нашага Госпада і прыносіць багацце ласкі ў нашае жыццё, з’яўляецца ўнутраная паслухмянасць таму, чаго мы не хочам рабіць. Гэтая ўнутраная паслухмянасць, нават у дробязях, умярцвяе нашу волю, каб мы сталі вольнымі для больш поўнага падпарадкавання слаўнай Божай Волі.

Чаго вы жадаеце з усёй страсцю? Больш канкрэтна: за што вы зацята трымаецеся ўласнай воляй? Ёсць шмат рэчаў, якіх мы жадаем, ад якіх можна было б лёгка адмовіцца як ад ахвяры для Бога. Рэч не ў тым, што тое, чаго мы жадаем, з’яўляецца ліхім; хутчэй, менавіта адмаўленне ад нашых унутраных жаданняў і прыхільнасцяў змяняе нас і робіць больш адкрытымі да ўсяго таго, што Бог жадае нам дараваць.

Госпадзе, дапамажы мне зрабіць маім адзіным жаданнем дасканалую паслухмянасць Табе ва ўсім. Дай мне трымацца Тваёй Волі ў маім жыцці як у вялікіх, так і ў малых справах. Няхай у гэтым падпарадкаванні маёй волі я знайду тую вялікую радасць, якая паходзіць з сэрца, цалкам адданага і паслухмянага Табе.

Ісусе, давяраю Табе.

🎙 Сябры, запрашаем да праслухоўвання новага выпуску праграмы „Хрысціянства і беларуская літаратура“!

Аўтар перадачы, айцец Андрэй Крот, працягвае тонка і прафесійна даследаваць рэлігійныя матывы ў творчасці вядомага пісьменніка Міхася Лынькова. 🖋

У 29-й частцы мы паглыбляемся ў семантыку Імя Божага на старонках літаратурных твораў. Разам з аўтарам мы разбяром, як звыклыя ў побыце прымаўкі кшталту „крый Божа“, „дай Божа“ або „Бог не пакрыўдзіў“ ператвараюцца ў вуснах герояў у шчырую малітву, іранічнае апраўданне ці нават схаваны праклён.

Гэта сапраўднае даследаванне, якое дапамагае па-новаму са здзіўленнем зірнуць на айчынную класіку.

✨ А напрыканцы эфіру вас чакаюць шчырыя і цёплыя віншаванні з надыходзячым святам Уваскрасення Хрыстовага! 🕊

#ВатыканскаеРадыё #VaticanNews #БеларускаяРэдакцыяVaticanNews #БеларускаяРэдакцыяВатыканскагаРадыё #Евангелле #духоўнасць #разважанні #КаталіцкіКасцёл #МіхасьЛынькоў #літаратура #вера

+ Хрыстос уваскрос + Χριστὸς ἀνέστη + Al Masih Qam + Уваскрослы Хрыстос прыносіць свету мір. Песні пасхальнай радасці гучаць і ў Святой Зямлі, у тым ліку з вуснаў арабскіх хрысціян.

 Субота – апошні дзень тыдня, у які Бог спачыў пасля шасці дзён тварэння. У гэты дзень Госпад Ісус Хрыстос спачыў у нетрах зямлі пасля таго, як скончыў сваёй смерцю на крыжы справу адкуплення і збаўлення роду людскога, як гаворыцца ў адной вершапесні: "Майсей даў нам таемна вобраз гэтага дня, калі сказаў: I блаславіў Бог дзень сёмы. Гэта ёсць блаславёная субота, дзень адпачынку, у які адзінародны Сын Божы спачыў пасля ўсіх працаў сваіх. Памёршы згодна са збавенным провідам, Ён захаваў суботу ў целе сваім. Калі Ён вярнуўся да свайго першага стану, Ён даў нам жыццё вечнае, як адзіны добры і Чалавекалюбец".

Ютрань Вялікай Суботы пачынаецца "надмагільным плачам", строфы якога чаргуюцца з вершамі 118 псалму. Адразу пасля плачу тон мяняецца і спяваюцца ўваскросныя песні з нядзельнай Ютрані: "Хор анёлаў здзівіўся, убачыўшы сярод мёртвых Цябе, Збавіцелю, які знішчыў сілу смерці, Адама ўзняў з сабою і ад пекла вызваліў нас". Канон ютрані мае тэмаю зыход Хрыста ў падзем'е і перамогу над смерцю.

Вячэрня Вялікай Суботы разам з Літургіяй св. Васіля Вялікага – гэта чаканне Ўваскрасення. Таму яна пачынаецца ўваскроснымі нядзельнымі песнямі 1 тону: "Вячэрнія нашы малітвы прымі, святы Госпадзе, і дай нам адпушчэнне грахоў, бо Ты Адзіны, які даў свету ўваскрасенне". У чытаннях са Старога Запавету даюцца прыклады Божага збаўлення (пераход гэбрэяў праз Чырвонае Мора, кніга прарока Ёны, уваскрасенне памерлых прарокамі Іллёй і Елісеем, збаўленне ў Вавілоне трох юнакоў, укінутых у распаленую печ і інш.). На Літургіі замест "Святы Божа…", спяваецца "Усе вы, што ў Хрыста ахрысціліся, у Хрыста апрануліся", на ўспамін аб тым, што ў ранейшыя часы на гэтым месцы адбываўся хрост катэхумэнаў, г. зн. тых, што жадалі прыняць веру Хрыстовую і былі да гэтага належна прыгатаваныя.

У чытанні з ліста да Рымлянаў гаворыцца аб значэнні хросту: "Мы пахавалі сябе з Хрыстом хрышчэннем у смерць, каб нам увайсці ў новае жыццё – як Хрыстос уваскрос з мёртвых дзякуючы славе Айца". (Рым 6.4) Евангелле паводле Мацвея (28:1-20) гаворыць пра жанчынаў-міраносіцаў ля Хрыстовай магілы, і пра тое, як уваскрослы Хрыстос з'явіўся апосталам у Галілеі. Замест Хэрувімскай песні на Літургіі спяваецца гімн з Літургіі св. Якуба: "Хай маўчыць усё стварэнне, хай стаіць у страху і хваляванні, і хай нішто зямное не кранае яго, бо вось Уладар уладароў і Госпад тых, што пануюць, прыходзіць, каб прынесці ў ахвяру сябе і даць сябе на спажытак верным…"

ГРЭКА-КАТАЛІЦКАЯ ПАРАФІЯ МАЦІ БОЖАЕ ФАЦІМСКАЙ, ГАРОДНЯ
вул. Гараднічанская 32а
РАСКЛАД НАБАЖЭНСТВАЎ НА
СВЕТЛЫ ТЫДЗЕНЬ

6-12 красавіка

6 красавіка, Светлы Панядзелак
18.00 – Літургія св. Яна Залатавуснага

7 красавіка, Светлы Аўторак
18.00 – Літургія св. Яна Залатавуснага

9 красавіка, Светлы Чацьвер
18.00 – Літургія св. Яна Залатавуснага

10 красавіка, Светлая Пятніца
18.00 – Літургія св. Яна Залатавуснага

12 красавіка, НЯДЗЕЛЯ ТАМАША
10.00 – Літургія св. Яна Залатавуснага
- Ружанец

 "Калі Хрыстос не ўваскрос, то марная вера вашая, і вы ўсё яшчэ ў вашых грахах". (1 Кар. 15:17)

Словы св. Паўла паказваюць, якое вялікае значэнне мае для нас Уваскрасенне Хрыста. Яно – аснова нашай веры і хрысціянскай надзеі, зарука нашага збаўлення і ўваскрасення з мёртвых. Хрыстос сваёй крыжовай смерцю выкупіў нас з няволі граху. Устаўшы з мёртвых, Ён узняў з сабою людскую прыроду, з'яднаную з Боскаю ў Ягонай асобе. Такім чынам, смерць была пераможаная назаўсёды. Для выкупленых яна ўжо не канец, пасля якога няма нічога, але пачатак новага, вечнага жыцця, авеянага Ласкаю. Уваскрасенне – гэта абнаўленне ўсяго свету, новы акт тварэння.

Свята Ўваскрасення Хрыстовага – Вялікдзень – найвялікшае свята ў царкоўным календары. Яно поўнае светлай радасці з прычыны перамогі Жыцця над смерцю. Радасны і ўрачысты настрой узмацняецца прывітальным воклічам "Хрыстос Уваскрос!" і адказам на яго "Сапраўды ўваскрос!", што паўтараецца шматкротна на ўсіх богаслужэннях і сярод вернікаў. У святочных спевах Хрыстос прадстаўлены як вялікі Правадыр, які вывеў нас з няволі граху і ўзвёў" ад смерці да жыцця, і ад зямлі да неба", як некалі Майсей вывеў выбраны народ з егіпецкай няволі. Таму, падобна да старазапаветнай падзеі, Вялікдзень называецца "Пасхай", часта з дадаткам "новая", або "Гасподняя".

Увесь велікодны тыдзень лічыцца адным святочным днём. У гэты тыдзень няма посту, нават у сераду і пятніцу, і вернікі спажываюць стравы, якія былі асвячоныя ў царкве ў сам дзень Вялікадня. Пасвяцце Вялікадня трывае сорак дзён аж да свята Ўзнясення.

🌿 У нядзелю, 5 красавіка 2026 году, у вялікае і сьветлае сьвята Вялікадня — Уваскрасеньня Госпада нашага Ісуса Хрыста, запрашаем на сьвяточны «Малітоўны перапынак».

Сёньня мы слухаем велічны пралог з Евангельля паводле Яна (Ян 1:1-17) — пра Спрадвечнае Слова, якое сталася целам, і пра сьвятло, якое цемра не змагла перамагчы.

Уваскрасеньне Хрыстова адкрывае нам шлях да вечнасьці і напаўняе сьвет незгасальнай надзеяй.

Асаблівай часткай гэтага выпуску стане музычная малітва — песьня «Прагну неба» (на словы сьвятой Тэрэзы ад Дзіцятка Ісуса), якая дапаможа нам сэрцам адчуць радасьць сустрэчы з Уваскрослым Госпадам.

Дзень, які належыць Госпаду. Радаснага Вялікадня!

https://www.carkva.be/podcast/episode-2026-14