Іерусалім: храмы ў пастцы вайны і замерлая рэстаўрацыя

Упершыню ў гісторыі Базіліка Гробу Пана ў Іерусаліме зачынена на такі працяглы тэрмін, што ставіць пад пагрозу правядзенне набажэнстваў Вялікага тыдня ў Святой Зямлі.

Што значыць «ведаць Бога»?

Слова «ведаць»
(па-старажытнаяўрэйску יָדַע [яда‌]) у Святым Пісанні мае два значэнні: веданне тэарэтычнае («ведаць пра нешта») і веданне практычнае («ведаць нешта»). Можна ведаць пра Бога, прачытаўшы ці пачуўшы пра Яго. Але ведаць Бога - гэта тое ж самае, што мець досвед зносін з Ім. Такі досвед не абавязкова прыходзіць, калі яго шукаюць. У Бібліі ёсць прыклады, калі пазнанню Бога спрыялі бедствы, якія ішлі пасля адступніцтва ад Яго. Таксама пазнанню Бога спрыяе спалучэнне ўласных духоўных намаганняў з досведам іншых людзей, г.зн. Царквы. Тым не менш, богапазнанне як такое магчыма толькі праз уласны, асабісты досвед адносін з Богам. Можна сказаць, што ведаць Бога - тое ж, што любіць Яго.

Вялікая Вячэрня ў 5-ю нядзелю Вялікага посту, 22 сакавіка

http://cssr.by/2019-03-04-08-41-21/chasaslou/205-ton-8.html

25 сакавіка - Дабравешчаньне Найсьвяцейшай Багародзіцы.

Сьвята Дабравешчаньня прыгадвае нам таямніцу таго, як Слова Божае ва ўлоньні Дзевы Марыі сталася Целам, таямніцу Ўцелаўленьня Слова Божага, якая зьяўляецца падставаю для называньня Марыі Theotokos – Багародзіца, Маці Божая. Гэтае імя для Яе – крыніца ўсялякіх ласкаў. Таму ж анёл у той дзень прывітаў Яе словамі: «Радуйся, поўная ласкі, Госпад з Табою. Блаславёная Ты між жанчынаў». Стаўшыся маці новага Адама, Марыя тым самым сталася Маці для ўсяго адкупленага роду людзкога. Сваёй згодай («няхай мне станецца паводле Твайго Слова») яна дзейсна ўдзельнічае ў спаўненьні вялікай таямніцы, праз якую будзе збаўлена ўсё чалавецтва. «Шчасьлівай называць мяне будуць усе пакаленьні» – гэта воля з энтузіязмам. Таму сёньня ад імя ўсяго чалавецтва Царква аддае Багародзіцы Дзеве сапраўды выключную хвалу, на якую Яна мае права.

Выявы Дабравешчаньня. прысутнічаюць ужо сярод росьпісаў катакомбаў 2-й пал. II ст. – 1-й пал. III ст., у Равэне (пасьля 400 г.) і ў Рыме, сярод мазаік трыюмфальнай аркі царквы Санта-Марыя Маджорэ (432–440 гг.), якія зроблены пры папу Сіксту III. Тым ня менш можна з вялікай доляй верагоднасьці сьцьвярджаць, што ўстанаўленьне асобнага сьвята Дабравешчаньня адбылося не раней за IV ст.

Дата 25 сакавіка для сьвята Дабравешчаньня была абраная адносна 25 сьнежня. Канчаткова гэтае сьвята ў гэты дзень ўстаноўлена ў 692 годзе. На Захадзе яго ўвёў Папа Леў ІІ (681-683), які быў сіцылійцам грэцкай культуры.

Дабравешчанне Найсвятой Багародзіцы
Лк. 1, 24-38

У сённяшнім Евангеллі арханёл Гаўрыіл адкрывае Марыі, што яна народзіць сына, які будзе валадарыць на троне Давіда.

Як перадгісторыю варта адзначыць, што Бог абяцаў, што трон Давіда будзе стаяць вечна, але здавалася, што яго род быў перарваны ў 587 годзе да н.э. Праз шэсцьсот гадоў Гаўрыіл з’явіўся Марыі, якая была заручаная з чалавекам па імені Язэп з дому Давіда.

Прывітаўшы яе як «поўную ласкі», анёл абвясціў, што яна зачне ў сваім улонні і народзіць сына: «Ён будзе вялікі і назавецца Сынам Усявышняга». І далей — словы, ад якіх у любога юдэя 1 стагоддзя, што слухаў бы гэтую гісторыю, перахапіла б дыханне: «І дасць Яму Госпад Бог трон Давіда, Яго бацькі, і будзе Ён валадарыць над домам Якуба вечна, і Яго Валадарству не будзе канца».

Тое, што здавалася скончаным, на самай справе проста сышло ў глыбіню і цяпер было гатова аб'явіцца ва ўсёй паўнаце. Каралеўская лінія Давіда не была перарваная, і цяпер поўны сэнс Божага абяцання стане адкрытым.

Bishop Robert Barron

Мазаіка з выявай Дабравешчаньня ў базыліцы Санта Марыя Маджорэ ў Рыме (432-440 гг.)

Арханёл Габрыэль быў пасланы з неба абвясьціць Дзеве радасную вестку Ейнага зачацьця. Прыйшоўшы ў Назарэт, ён падумаў у сабе, дзівячыся цуду: «Як гэта здарылася, што Той, каго нябёсы зьмясьціць ня могуць, родзіцца ад Дзевы; Той, хто мае за пасад неба і зямлю за падножак для ног Сваіх, у дзявочым улоньні зьмяшчаецца; Той, на якога шасьцікрылыя сэрафімы і шматвокія хэрувімы зірнуць ня сьмеюць, словам адным ад Дзевы цела прыняць захацеў, Сам будучы Божым Словам? Дык чаго ж я стаю і не кажу Дзеве: Радуйся, Поўная ласкі, Госпад з Табою; радуйся, Чыстая Дзева, Нявеста беззаганная; Радуйся, Маці Жыцьця! Блаславёны плод улоньня Твайго».

(З Вячэрні на сьвята Дабравешчаньня Найсьвяцейшай Багародзіцы).

 26 сакавіка, на наступны дзень пасля Дабравешчання, цэрквы візантыйскай традыцыі ўшаноўваюць важную постаць гэтай падзеі — арханёла Габрыэля

Постаць арханёла Габрыэля — біблейская. Яна прысутнічае ў Старым Запавеце. Як і іншыя анёлы, ён выступае пасрэднікам паміж Богам і Яго выбраннікамі. Ён з’яўляецца на старонках Святога Пісання як перадаўца асабліва важных Божых даручэнняў.

У Новым Запавеце арханёл прыходзіць спачатку да Захарыі, каб прадказаць зачацце св. Яна Хрысціцеля, а затым да Найсвяцейшай Багародзіцы, каб сказаць: «Вось зачнеш ва ўлонні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус» (Лк 1, 31). Таму такі значны акцэнт на Дабравешчанні робяць літургічныя тэксты 26 сакавіка, якое таксама з’яўляецца днём аддання свята. Вячэрня з Літургіяй св. Яна Залатавуснага, якая служыцца напярэдадні, 25 сакавіка, уводзіць вернікаў у гэты дзень і спалучае вершапесні Дабравешчання і арханёла Габрыэля з поснымі.

У іх Габрыэль выступае як «вялікі дух, што Бога бачыць тварам у твар, прамяністы і збавенны, узіраецца на Трохсонечнае Святло і разам з усімі нябеснымі сіламі пяе дзіўную песню хвалы Богу», «поўны святла (...) чыніць волю і выконвае загады Усемагутнага», і яму аднаму «вялікая тайна, анёлам раней няведамая і перад вякамі ўтоеная, была давераная», каб ён, «прыйшоўшы ў Назарэт, абвясціў яе адзінай Чыстай».

Пасланства арханёла Габрыэля адлюстравана і ў іканаграфіі. Яго можна ўбачыць на дыяканскіх дзвярах ці ў кампазіцыі «Дэісіс» іканастаса або на асобных іконах. Часта яго постаць выпраменьвае дынамізм. Адзеннем нагадвае слуг візантыйскага імператара. На галаве відаць стужкі — «слухі» як весткі, якія анёл прымае ад Бога. У руках трымае жазло або люстэрка (зерцала). Падчас Дабравешчання Багародзіцы — галінку з дрэва жыцця ў Эдэме, лілею ў знак чысціні Дзевы Марыі або пальму як сімвал перамогі, якую пачынае гэтая падзея. Таксама арханёла Габрыэля Каталіцкая Царква абвясціла заступнікам тэлекамунікацый, медыя і назвала у яго гонар адзін з трох сервераў Ватыкана.

У падкасце «Біблія за год» а. Майк Шміц правядзе вас праз усю Біблію за 365 відэаэпізодаў. Выкарыстоўваючы план чытання, заснаваны на «Храналогіі Бібліі» (метадзе, распрацаваным навукоўцам-біблеістам Джэфам Кейвінсам), вы не проста прачытаеце Біблію... Вы нарэшце зразумееце, як усе яе часткі злучаюцца разам, каб распавесці дзіўную гісторыю, якая працягваецца ў вашым жыцці і сёння!

Пераклад, адаптацыя і агучка падкаста выкананы католікамі Карагандзінскай дыяцэзіі Рэспублікі Казахстан.

https://www.youtube.com/@bibliyazagod

🎙 У новым выпуску перадачы “Хрысціянства і літаратура” айцец Андрэй Крот працягвае знаёміць слухачоў з хрысціянскімі матывамі ў апавяданнях Міхася Лынькова.

📚 Героі пісьменніка ўжываюць Імя Бога ў сваёй штодзённай мове – у радасці і трывозе, у падзяцы і страху. Гэта і эмацыйны вокліч “Божа мой”, і часам шчырая, а часам жартаўлівая ўдзячнасць – “Дзякуй Богу”, і просьба да Госпада бараніць ад чаго-небудзь небяспечнага – “Крый Божа”.

🎧 Запрашаем да праслухоўвання!

Вялікая Вячэрня з Ліцьцёй на сьвята Уваходу Гасподняга ў Ерусалім

http://cssr.by/2019-03-04-08-41-21/chasaslou/189-vierbnica.html

🇻🇦 28 сакавіка 2026 году Папа Рымскі прыбыў з Апостальскім візітам у Манака. Падчас Імшы, якая адбылася на стадыёне Луі ІІ у Манака, Леў XIV у сваёй гаміліі спаслаўся на евангельскі ўрывак пра жорсткі прысуд членаў Сінэдрыёну, якія вырашылі забіць Ісуса (гл. Ян 11.45-57). Яго асудзілі на сьмерць пасьля таго, як Ён уваскрасіў Лазара – сябра, перад магілай якога Ён плакаў, падзяляючы боль Марты і Марыі.

🔸 Сьмяротны вердыкт быў не выпадковым, а прадуманым рашэньнем, выкліканым страхам і палітычным разьлікам. Замест таго каб прызнаць у Ісусе Месію, першасьвятары і фарысэі ўбачылі ў Ім пагрозу: «прыйдуць рымляне, і зьнішчаць месца нашае». Іх погляд настолькі скажоны, што замест таго, каб вяршыць закон, яны парушаюць яго: вырашаюць забіць нявіннага з-за страху згубіць уладу. Але калі людзі забываюць пра закон «Не забівай», Бог памятае пра Сваё абяцаньне Збаўленьня, – нагадаў Сьвяты Айцец.

🌿 Папа падкрэсьліў, што і сёньня ў сьвеце адбываецца тое ж самае. З аднаго боку – Божае аб’яўленьне, з другога – «схаваныя дзеяньні магутных уладаў, гатовых бязьлітасна забіваць». На іх скрыжаваньні стаіць знак Ісуса – ахвяра жыцьця. Уваскрашэньне Лазара становіцца прадвесьцем таго, што адбудзецца з Хрыстом: Ягоная мука, сьмерць і Ўваскрасеньне. Сын зьдзейсьніць намер Айца сілай Сьвятога Духа: як напачатку часоў Бог стварыў жыцьцё з нічога, так і ў паўнаце часоў Ён адкупляе жыцьцё ў сьмерці, якая імкнецца зьнішчыць стварэньне.

Леў XIV адзначыў, што з гэтага адкупленьня нараджаюцца радасьць веры і сіла сьведчаньня. І сёньня націску зла супрацьстаіць вечная Божая справядлівасьць.

🔸 Нягледзячы на несправядлівасьць і войны, Бог абяцае перамяніць смутак на радасьць і праз ачышчэньне сэрцаў вызваляе людзей ад ідалапаклонства, каб яны жылі як дзеці Божыя, браты і сёстры. Гэты дар асьвятляе нашу сучаснасьць, таму што кровапралітныя войны – гэта вынік ідалапаклонства ўладзе і грошам. Кожнае зламанае жыцьцё – гэта рана на Целе Хрыстовым. «Давайце ня будзем прызвычайвацца да грукату зброі, да праяваў вайны! Мір – гэта ня проста баланс сіл, гэта дзеяньне чыстых сэрцаў, якія бачаць у іншым ня ворага, а брата», – заклікаў Сьвяты Айцец.

Больш гл. тут:
https://www.vaticannews.va/be/papa/news/2026-03/leo-xiv-justice-and-mercy-resist-the-persistence-of-evil0.html

ГРЭКА-КАТАЛІЦКА ПАРАФІЯ МАЦІ БОЖАЕ ФАЦІМСКАЙ
РАСКЛАД НАБАЖЭНСТВАЎ НА
ВЯЛІКІ ТЫДЗЕНЬ
30 сакавіка - 5 красавіка

30 сакавіка, Вялікі Панядзелак
18.00 – Літургія раней асвячаных Дароў

31 сакавіка, Вялікі Аўторак
18.00 – Літургія раней асвячаных Дароў

1 красавіка, Вялікая серада
18.00 – Літургія раней асвячаных Дароў

2 красавіка, Вялікі Чацвер
18.00 – Вячэрня з літургіяй св. Базыля Вялікага

3 красавіка, Вялікая Пятніца
10.00 – Ютрань Дванаццаці Евангелляў мукаў Хрыстовых
18.00 – Вячэрня з вынасам Плашчаніцы

4 красавіка, Вялікая Субота
10.00 – Вячэрня з літургіяй св. Базыля Вялікага
22.00 – Велікодная ютрань і літургія

У нядзелю 5 красавіка
літургіі няма

🌿 У нядзелю, 29 сакавіка 2026 году, у ВЕРБНУЮ НЯДЗЕЛЮ, запрашаем на «Малітоўны перапынак».
Слухаем Божае слова з Евангельля паводле Яна (12:1-18) — пра шчодры дар Марыі ў Бэтаніі, якая рыхтуе Хрыста да пахаваньня, і пра ўрачысты ўваход Госпада ў Ерусалім. Гэтыя падзеі адкрываюць нам шлях да Вялікага тыдня і нагадваюць пра глыбіню Божай любові да кожнага з нас. Дзень, які належыць Госпаду.
🔸 Каментар да Божага слова дае грэка-каталіцкі сьвятар, айцец Ян Майсейчык.
https://www.carkva.be/podcast/episode-2026-13/

🌿 29 сакавіка 2026 году – сьвята Уваходу ў Ерусалім Госпада нашага Ісуса Хрыста

Трапар першы (тон 1). Каб перад мукаю Тваёю ўпэўніць нас у агульным уваскрасеньні Ты, Хрысьце Божа, узьняў з мёртвых Лазара. Дзеля гэтага мы, як некалі дзеці, трымаем знакі перамогі і Табе, Пераможцу сьмерці, радасна ўсклікаем: «Гасанна на вышынях, блаславёны Той, хто прыходзіць у імя Гасподняе!»

Трапар другі (тон 4). Пахаваныя з Табою ў хрышчэньні, мы ўдастоіліся вечнага жыцьця ва ўваскрасеньні Тваім, Хрысьце Божа наш, і таму сёньня прыносім Табе песьню хвалы: «Гасанна на вышынях, блаславёны Той, хто прыходзіць у імя Гасподняе!»

Кандак (тон 6). Хрысьце Божа, што сядзіш на пасадзе ў нябёсах, на зямлі, сеўшы на жарабя, Ты прымаеш хваленьне анёлаў і песьні дзетак, якія ўсклікаюць Табе: «Гасанна на вышынях, блаславёны Той, хто прыходзіць Адама паклікаць!»

Задастойнік. Узьвялічвай, душа мая, Госпада, які ўсеўся на жарабя.
Госпад – Бог і Ён зьявіўся нам. Наладзім сьвята і, поўныя радасьці, з вербнымі галінкамі ў руках, пойдзем узьвялічваць Хрыста ў песьнях, усклікаючы: «Блаславёны Той, хто прыходзіць у імя Гасподняе!»

 Царква святкуе ўваход Хрыста ў Ерусалім.

Хрыстос ведаў, што Яго чакалі наперадзе пакуты і смерць, бо "немагчыма, каб прарок памёр вонках Ерусаліму" (Лк 13:33). Тым не менш, свята мае радасны і ўрачысты характар. Богаслужэбныя тэксты робяць націск на Боства Таго, Хто ўязджае ў Святы Горад. Ён Той, Хто мае за пасад неба, і за падножак зямлю, Сын спрадвечны і Слова Бога Айца. Сёння Ён "панізіўся, сеўшы на бяздумнае асляня". Ён ідзе "на мукі, каб споўніць закон і прароцтвы". У сапраўднасці Ягоны ўваход пераможны: Ён "сеў на асляня, быццам на калясніцу, каб здабыць сабе ўсе народы". Таму дзеткі, якія вітаюць Яго воклічам "Гасанна", прадвяшчаюць радасць Уваскрасення.

Многія з тых, што выйшлі Хрысту насустрач, думалі, што Ён – Месія, "Памазаннік Божы", асабліва таму, што яны чулі, як Ён уваскрасіў Лазара. У тым часе ўвесь гэбрэйскі народ быў ахоплены чаканнем хуткага прыйсця Месіі. Аднак ва ўяўленні большасці Месія быў не столькі рэлігійным, як палітычным правадыром, які меў вызваліць народ ад чужога панавання і адбудаваць каралеўства Давіда.

Сціплы ўезд Хрыста на асляці не сумяшчаўся з гэтым уяўленнем, і таму быў непрыймальным, асабліва для тых, што лічылі сябе за правадыроў народу – святароў, фарысеяў і кніжнікаў. Толькі нявінныя дзеткі адчулі чыстай душою, кім быў Той, што ўваходзіў у Святы Горад, і віталі яго радаснымі воклічамі.

"Прыйдзем сёння і мы, увесь новы Ізраіль, Царква ўсіх народаў, і ўсклікнем разам з прарокам Захарам: Радуйся, дачка Сыёну, абвяшчай на ўвесь свет, дачка Ерусаліма, што вось ідзе да цябе Уладар твой, ласкавы і збавенны, седзячы на асляці, на сыне пад'ярэмнай. Святкуй разам з дзеткамі, трымаючы ў руках галінкі, і ўсклікай: "Гасанна на вышынях, блаславёны Той, Хто прыходзіць, Уладар Ізраільскі!"