Book_tips

🍃🌺🍃

#گرداوری_تلخیص_و_برداشت_من_از_کتاب_این_ماه

بزرگ علوی داستان های کوتاه متعددی نوشته است اما شهرت خود را مدیون رمان چشمهایش درسال ۱۳۳۱است.این رمان به رابطه عاشقانه ای می پردازد که به مرور گسترش می یابد ومسایل سیاسی یک دوره را در بر می گیرد.شخصیتهای اصلی رمان،استاد ماکان(نقاش مبارز)وفرنگیس (زن مرفه زیباوعاشق پیشه وجسور)،صورت تکامل یافته شخصیت هایی هستند که در داستان های قبلی هم بنوعی بوده اند.چشم هایش از لحاظ ساختمان داستانی شباهت بسیار باداستان های نامه ها دارد.راوی جستجوگر ناظم مدرسه نقاشی است که برای نوشتن شرح زندگی مبارزات استاد ماکان ،درصددکشف رازهای زندگی او بر می آید.اما نخست باید راز چشمهای آخرین تابلوی استاد ،یعنی تابلوی "چشمهایش"رادریابد،زیراباکشف مطلبی که چشم هایش بیان می کند می توان به یک نکته اساسی که درزندگی استاد پنهان است و برای معاصرین دانستن آن ضروری وسودمند است پی برد.مرد جستجو گر می خواهد از طریق چشم ها ،با روحیه فرنگیس آشنا شود و درپی آن به معنای زن پی برد؛به جستجوبرای یافتن صاحب چشم ها می پردازد و به مرور شخصیت اورا شکل می دهد .نویسنده در ابتدای داستان پرسشهای متعددی پیش روی خواننده می نهد و با ایجاد شک وتردید او را به خواندن ادامه داستان ترغیب می کند .

در فصل نخست با شخصیت ماکان آشنا می شویم .او رو شنفکری است تحصیلکرده اروپا وبی علاقه به قیود و آداب ورسوم دست وپاگیر جامعه که به مبارزه با دیکتاتوری رضاشاه برخاسته است.درفصل دوم ناظم با فرنگیس که درسالروز مرگ استاد به دیدن موزه آمده است روبرو میشود .توصیف حالات روحی ناظم و نقشه های ذهنی او برای حرف کشیدن اززن،مهارت علوی را دربازنمایی درون آدمهای داستانش نشان می دهد.اگرفصل اول را یاد آوری ناظم ازشخصیت واعمال استاد می سازد.فصل دوم باتوصیف جاندار حالات روحی ناظم و فرنگیس وگفتگوهای این دوبه حرکت در می آیدو رمان را به پیش می برد .درپایان گفتگوقرار می شود که ناظم تابلو را به خانه فرنگیس ببرد.

ازین ببعد نقش ناظم پایان می یابد گرچه ازورای ماجرای عاشقانه گوشه هایی از مبارزه روشنفکران ایرانی روشن می شود اما بنوعی مطالعه روانشناسانه درباره عشقی است که برگستره زندگی اجتماعی تصویر می شود .
روایت داستان به صیغه اول شخص مفرد به نویسنده این امکان را می دهد که ضمن دیدن زندگی از دیدگاه فرنگیس،جستجوی خود در روحیه اورا عمق بخشد.
فرنگیس همچنان که وقایع را بترتیب وقوع روایت می کند ،درباره گذشته به داوری می پردازد واحساسات ونظریات خود را درباره حوادث شرح می دهد.اما در این رمان برخلاف رمان های اجتماعی اولیه نظریات قهرمان داستان شامل پندهای اخلاقی نیست ،بلکه عاملی برای گسترش رئالیسم رمان وبیان خصوصیتهای روحی قهرمان ونمودن نحوه تلقی او از زندگی از راه در آمیختن خاطرات و آرزوهاست.

وقتی استاد ماکان دستگیر میشود ،فرنگیس برای نجات او حاضر به ازدواج با دشمن او میشه سرهنگ ارام.خودرا به زندان زندگی او میندازه تا استاد را از مرگ برهاند.استاد به کلات تبعید میشه و فرنگیس به اروپا میره وزندگی پر عیشی رو آغاز میکنه.تا اینکه سالها بعد درمجله ای ضمن آگاهی از مرگ استاد باتصویر آخرین تابلوی او "چشمهایش "روبرو میشه.این تابلو اورابا چشمهای هرزه نشان میده.افسرده وعصبانی به ایران میاد وتمام درد واندوه او اینست که استاد به فداکاری او پی نبرده و اورا چنین تصویر کرده است.

چشمهایش نشانگر تکوین هنر علوی ومانند بوف کور جزءنخستین رمانهای واقعی ایران است.این رمان با ساختمان سنجیده وشخصیتهای که حرف ها واعمالشان مبتنی برخاستگاه و سمت گیری روحی اجتماعیشان است.جای مشخصی در ادبیات پیشرو ایران دارد.با این همه "چشمهایش "نشان دهنده عدم گسترش رمان نوین فارسی از لحاظ اجتماعی و تعدد شخصیتهاست وگسترش ماجراها.در این رمان مردم فقط در تابلوهای ماکان دیده می شوندوواقعیت ازدیدگاه روشنفکرانی بیان میشود که به حضورمردم درصفوف نهضت باور ندارند .هرچندگرایش درونی علوی درطراحی شخصیتهایی با این روحیات موثربوده،امااین هم واقعیتی است که عمده این مبارزان دوره رضاشاه همین گروه تشکیل میدادند.

#چشمهایش_بزرگ_علوی
#یار_بوک_تیپس
@book_tips🐞

3.38K viewsAzar, 11:33