Хто і як даследаваў месцы масавых забойстваў пад Гомлям. Храналогія
1995. У Шчакатоўскім лесе пад Гомлям знойдзеныя парэшткі людзей. Супрацоўнік Гомельскага абласнога музею Эдуард Чартко заявіў, што тут не было масавых расстрэлаў фашыстамі партызан ці мірных грамадзян, «інакш мы б пра гэта ведалі”. Мясцовыя жыхары сцвярджалі, што да вайны па начах чулі гукі стрэлаў з лесу.
На запыт пракуратуры археолагі раскапалі тры магілы. У кожнай з ям знайшлі парэшткі 44-48 чалавек, гільзы і кулі ад рэвальвера «Наган» і пісталета «Кольт». Знаходкі перадалі ў пракуратуру.
Сярод каштоўных знаходак - футляр для расчоскі з надрапаным надпісам. Расшыфроўка надпісу высветліла: ўладальнік быў арыштаваны 19.08.1937 года, знаходзіўся пад следствам да 7.10.1937, а 29.08.1937 абвінавачаны па шэрагу артыкулаў.
Археолаг Аляксандр Штыменка сцвярджаў: “расстрэлы ажыццяўляліся ў сціслыя тэрміны кастрычнік – лістапад 1937 года; усе пахаваныя загінулі гвалтоўнай смерцю ў выніку стрэлу ў патыліцу са стралковай зброі, якая стаяла на ўзбраенні ў СССР”.
2015. На сайце гомельскага Свята-Мікольскага мужчынскага манастыра з'явіўся матэрыял «1 лістапада 1937 года – дзень расстрэлу Гомельскіх праваслаўных святароў, кансэкраваных асоб і свецкіх». Аўтар сцвярджаў, што ў 1937-м НКВД па сфабрыкаванай справе арыштаваў і расстраляў 56 гомельскіх святароў. Месца расстрэлу – Навабеліцкі лес (уключае Шчакатоўскі). Гэта высветлілася ў пачатку 2000-х, калі гомельскае УКДБ дазволіла царкве знаёміцца са справамі рэпрэсаваных.
2021. Генпракуратура пачынае расследаванне крымінальнай справы аб так званым генацыдзе беларускага народу. У Шчакатоўскім лесе новыя раскопкі вядзе 52-гі асобны спецыялізаваны батальён. Вайскоўцы выкрылі больша за 30 масавых пахаванняў. У самым буйным былі парэшткі каля 60 чалавек. Незалежныя археолагі і назіральнікі ў раскопках не ўдзельнічалі.
2022. Сакавік. Нам. пракурора Гомельскага раёну Аляксандр Шынкароў заявіў: «Мы прыйшлі да таго, што з 1941-га па 1943 год тут не толькі расстрэльвалі, але і часова ўтрымлівалі мірных грамадзян. Знайшлі сведкаў, якія, спасылаючыся на апавяданні маці, бабуль, кажуць пра тое, што гэта было пастаяннае месца расстрэлу. Туды людзей зганялі, ператрымлівалі ад 3 да 5 сутак. Там жа расстрэльвалі, там жа закопвалі. Выяўлена і месца бліндажу расстрэльнай каманды».
Чэрвень Парэшткі 489 чалавек перапахавалі недалёка, каля вайскова-гістарычнага комплексу «Партызанская крыніца» на месцы дыслакацыі партызанскага атраду «Бальшавік». На павароце ў лес усталявалі гранітны помнік вагой 60 тон. У цэнтры кампазіцыі – сямʼя з дзіцём як сімвал болю і пакуты мірных жыхароў.
Пазней пракурор вобласці заявіў, што з ямінаў вынялі парэшткі 875 чалавек. У адной магіле знайшлі дзве гільзы, кулю і фрагмент абоймы ад нямецкай вінтоўкі Маўзер, а таксама нямецкія флягу, манеты, фрагменты цюбікаў зубной пасты, запчасткі ад тэхнікі. У другой – гільзы, патроны і абоймы ад нямецкіх Walther MP і савецкіх – ТТ і ППШ. У трэцяй – савецкі рэвальвер. Старэйшы следчы Міхаіл Барынін тлумачыў, што такая зброя была на ўзбраенні ў НКВД, «але калі б у 1937-м годзе хто-небудзь страціў свой рэвальвер, яго прыцягнулі б да адказнасці. Зброя была персанальнай, вёўся строгі ўлік». Ён заявіў, што паводле экспертызы, гільзы належалі сістэме Нагана і былі вырабленыя ў 1932, 1935 і 1939 гадах. «Мы ўпэўненыя, што ўжывалі яго калабарацыяністы. Маглі выкарыстоўваць і фашысцкія акупанты як трафейную зброю, якую не трэба спісваць, што зручна», – пераконваў Барынін. Ён заявіў, што пошукавыя працы ў 90-я выканалі не навуковыя супрацоўнікі, таму яны прапусцілі іншыя месцы раскопак.
Жнівень. Падчас падрыхтоўкі будаўніцтва Усходняга абходу Гомля Упраўлення капітальнага будаўніцтва апублікавала справаздачы аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе. На схеме пазначаныя некалькі мясцінаў няўлічаных масавых пахаванняў. Адно з іх пазначанае 1941 г., а тры – у тым ліку Шчакатоўскі і суседні Батулінскі лес – 1937 годам. Аднак дакументы хутка прыбралі з вольнага доступу.
1995. У Шчакатоўскім лесе пад Гомлям знойдзеныя парэшткі людзей. Супрацоўнік Гомельскага абласнога музею Эдуард Чартко заявіў, што тут не было масавых расстрэлаў фашыстамі партызан ці мірных грамадзян, «інакш мы б пра гэта ведалі”. Мясцовыя жыхары сцвярджалі, што да вайны па начах чулі гукі стрэлаў з лесу.
На запыт пракуратуры археолагі раскапалі тры магілы. У кожнай з ям знайшлі парэшткі 44-48 чалавек, гільзы і кулі ад рэвальвера «Наган» і пісталета «Кольт». Знаходкі перадалі ў пракуратуру.
Сярод каштоўных знаходак - футляр для расчоскі з надрапаным надпісам. Расшыфроўка надпісу высветліла: ўладальнік быў арыштаваны 19.08.1937 года, знаходзіўся пад следствам да 7.10.1937, а 29.08.1937 абвінавачаны па шэрагу артыкулаў.
Археолаг Аляксандр Штыменка сцвярджаў: “расстрэлы ажыццяўляліся ў сціслыя тэрміны кастрычнік – лістапад 1937 года; усе пахаваныя загінулі гвалтоўнай смерцю ў выніку стрэлу ў патыліцу са стралковай зброі, якая стаяла на ўзбраенні ў СССР”.
2015. На сайце гомельскага Свята-Мікольскага мужчынскага манастыра з'явіўся матэрыял «1 лістапада 1937 года – дзень расстрэлу Гомельскіх праваслаўных святароў, кансэкраваных асоб і свецкіх». Аўтар сцвярджаў, што ў 1937-м НКВД па сфабрыкаванай справе арыштаваў і расстраляў 56 гомельскіх святароў. Месца расстрэлу – Навабеліцкі лес (уключае Шчакатоўскі). Гэта высветлілася ў пачатку 2000-х, калі гомельскае УКДБ дазволіла царкве знаёміцца са справамі рэпрэсаваных.
2021. Генпракуратура пачынае расследаванне крымінальнай справы аб так званым генацыдзе беларускага народу. У Шчакатоўскім лесе новыя раскопкі вядзе 52-гі асобны спецыялізаваны батальён. Вайскоўцы выкрылі больша за 30 масавых пахаванняў. У самым буйным былі парэшткі каля 60 чалавек. Незалежныя археолагі і назіральнікі ў раскопках не ўдзельнічалі.
2022. Сакавік. Нам. пракурора Гомельскага раёну Аляксандр Шынкароў заявіў: «Мы прыйшлі да таго, што з 1941-га па 1943 год тут не толькі расстрэльвалі, але і часова ўтрымлівалі мірных грамадзян. Знайшлі сведкаў, якія, спасылаючыся на апавяданні маці, бабуль, кажуць пра тое, што гэта было пастаяннае месца расстрэлу. Туды людзей зганялі, ператрымлівалі ад 3 да 5 сутак. Там жа расстрэльвалі, там жа закопвалі. Выяўлена і месца бліндажу расстрэльнай каманды».
Чэрвень Парэшткі 489 чалавек перапахавалі недалёка, каля вайскова-гістарычнага комплексу «Партызанская крыніца» на месцы дыслакацыі партызанскага атраду «Бальшавік». На павароце ў лес усталявалі гранітны помнік вагой 60 тон. У цэнтры кампазіцыі – сямʼя з дзіцём як сімвал болю і пакуты мірных жыхароў.
Пазней пракурор вобласці заявіў, што з ямінаў вынялі парэшткі 875 чалавек. У адной магіле знайшлі дзве гільзы, кулю і фрагмент абоймы ад нямецкай вінтоўкі Маўзер, а таксама нямецкія флягу, манеты, фрагменты цюбікаў зубной пасты, запчасткі ад тэхнікі. У другой – гільзы, патроны і абоймы ад нямецкіх Walther MP і савецкіх – ТТ і ППШ. У трэцяй – савецкі рэвальвер. Старэйшы следчы Міхаіл Барынін тлумачыў, што такая зброя была на ўзбраенні ў НКВД, «але калі б у 1937-м годзе хто-небудзь страціў свой рэвальвер, яго прыцягнулі б да адказнасці. Зброя была персанальнай, вёўся строгі ўлік». Ён заявіў, што паводле экспертызы, гільзы належалі сістэме Нагана і былі вырабленыя ў 1932, 1935 і 1939 гадах. «Мы ўпэўненыя, што ўжывалі яго калабарацыяністы. Маглі выкарыстоўваць і фашысцкія акупанты як трафейную зброю, якую не трэба спісваць, што зручна», – пераконваў Барынін. Ён заявіў, што пошукавыя працы ў 90-я выканалі не навуковыя супрацоўнікі, таму яны прапусцілі іншыя месцы раскопак.
Жнівень. Падчас падрыхтоўкі будаўніцтва Усходняга абходу Гомля Упраўлення капітальнага будаўніцтва апублікавала справаздачы аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе. На схеме пазначаныя некалькі мясцінаў няўлічаных масавых пахаванняў. Адно з іх пазначанае 1941 г., а тры – у тым ліку Шчакатоўскі і суседні Батулінскі лес – 1937 годам. Аднак дакументы хутка прыбралі з вольнага доступу.
🤬9👍6
Дык хто адмаўляе генацыд беларускага народу?
Пракуратура Гомельскай вобласці прызнала YouTube-канал, на якім размешчаны дакументальны фільм "Лес", «экстрэмісцкім матэрыялам». Паводле яе версіі, стваральнікі фільма «катэгарычна адмаўлялі вынікі расследавання крымінальнай справы аб генацыдзе беларускага народа». Але ці мае яна рацыю?
Варта нагадаць, што пракуратура адыгрывала адну з ключавых роляў у рэпрэсіях супраць мірных савецкіх грамадзян у 1920–1950-я гады. Генеральны пракурор і наркам унутраных спраў з намеснікамі ўваходзілі ў склад Камісіі НКВД і пракурора СССР, так званай «двойкі». Гэты пазасудовы, неправамоцны орган масава зацвярджаў «расстрэльныя спісы», сфабрыкаваныя НКВД. «Двойка» асудзіла на расстрэл дзясяткі тысяч чалавек.
Акрамя таго, пракуроры ўваходзілі ў яшчэ адзін пазасудовы орган - так званыя «тройкі», дзе разам з начальнікамі рэгіянальных аддзяленняў НКВД і сакратарамі мясцовых органаў камуністычнай партыі мелі права асуджаць людзей, у тым ліку на смяротнае пакаранне. Таксама пракуроры ўдзельнічалі ў судах супраць так званых «ворагаў народа».
Пра тое, як працавала пракуратура ў часы Вялікага тэрору, яскрава сведчаць высновы Камісіі ЦК КП(б) Беларусі па прыёме і перадачы спраў Пракуратуры БССР ад 7 сакавіка 1940 года. Сябры камісіі адзначалі, што падчас рэпрэсій пракурорскія работнікі дапускалі сур’ёзныя злоўжыванні і буйныя памылкі пры арыштах, пракурорскім наглядзе і вядзенні следства.
Так, кіраўніцтва пракуратуры давала санкцыі на арышты не толькі паводле прадстаўленых матэрыялаў, але і паводле выпісак з іх, а часам нават па тэлефоне. Апроч таго, арышты санкцыянавалі пракурорскія работнікі, не ўпаўнаважаныя на гэта. За 1937–1938 гады пракуратура БССР санкцыянавала 1518 арыштаў. У гэты ж час НКВД без пракурорскага дазволу арыштаваў некалькі дзясяткаў тысяч чалавек, але пракуратура ніяк не рэагавала на гэтую практыку.
У дакуменце адзначалася, што пракуратура БССР не ажыццяўляла нагляд за следствам па справах аб «контррэвалюцыйных злачынствах», за месцамі зняволення, асабліва за ўнутранымі турмамі, а таксама за выкананнем прысудаў судоў і пазасудовых органаў. За 1937–1938 гады пракуратура ні разу не адмовіла НКВД у санкцыі на арышты. Пры гэтым пракурор БССР Новік забараніў разглядаць скаргі асуджаных на расстрэл.
Ці была дадзена прававая ацэнка антынароднай дзейнасці пракуратуры ў часы камуністычнага тэрору? Не. Можа было пакаянне з боку беларускай пракуратуры за злачынствы папярэднікаў? Таксама не.
Ці можна лічыць рэпрэсіі ў БССР часткай генацыду беларускага народу? Паводле Канвенцыі аб папярэджанні злачынства генацыду і пакаранні за яго і Канвенцыі аб непрымяняльнасці тэрміну даўніны да ваенных злачынстваў і злачынстваў супраць чалавецтва – так. Аднак беларускі рэжым і пракуратура гэта не цікавіць.
У пачатку 1990-х Вярхоўны Савет БССР ухваліў шэраг дакументаў аб парадку рэабілітацыі пацярпелых ад рэпрэсій у 1920–1950-х гадах. Пракуратура мелася адыгрываць важную ролю – правяраць справы рэпрэсаваных і аднаўляць іх правы. Ці дамаглася пракуратура апраўдання ўсіх незаконна рэпрэсаваных? Дакладна не.
Пракуратура разам з КДБ і МУС была абавязаная садзейнічаць сваякам і грамадскім арганізацыям у выяўленні месцаў пахавання расстраляных і памерлых у зняволенні. Як думаеце, колькі месцаў расстрэлаў выявіла пракуратура? Калі не лічыць засакрэчанага і схаванага расследавання па Курапатах – ніводнага.
Хутчэй можна казаць пра тое, што сёння пракуратура, як і КДБ, зацікаўлены ў там, каб схаваць сляды злачынстваў сваіх папярэднікаў. Такім чынам, яны адмаўляюць генацыд беларускага народа, здзейснены камуністычным рэжымам.
Але ці варта здзіўляцца, калі гэтыя структуры і сёння ажыццяўляюць тэрор і генацыд супраць беларускага народу ў тым сэнсе, як яго разумеюць вышэйзгаданыя канвенцыі?
Пракуратура Гомельскай вобласці прызнала YouTube-канал, на якім размешчаны дакументальны фільм "Лес", «экстрэмісцкім матэрыялам». Паводле яе версіі, стваральнікі фільма «катэгарычна адмаўлялі вынікі расследавання крымінальнай справы аб генацыдзе беларускага народа». Але ці мае яна рацыю?
Варта нагадаць, што пракуратура адыгрывала адну з ключавых роляў у рэпрэсіях супраць мірных савецкіх грамадзян у 1920–1950-я гады. Генеральны пракурор і наркам унутраных спраў з намеснікамі ўваходзілі ў склад Камісіі НКВД і пракурора СССР, так званай «двойкі». Гэты пазасудовы, неправамоцны орган масава зацвярджаў «расстрэльныя спісы», сфабрыкаваныя НКВД. «Двойка» асудзіла на расстрэл дзясяткі тысяч чалавек.
Акрамя таго, пракуроры ўваходзілі ў яшчэ адзін пазасудовы орган - так званыя «тройкі», дзе разам з начальнікамі рэгіянальных аддзяленняў НКВД і сакратарамі мясцовых органаў камуністычнай партыі мелі права асуджаць людзей, у тым ліку на смяротнае пакаранне. Таксама пракуроры ўдзельнічалі ў судах супраць так званых «ворагаў народа».
Пра тое, як працавала пракуратура ў часы Вялікага тэрору, яскрава сведчаць высновы Камісіі ЦК КП(б) Беларусі па прыёме і перадачы спраў Пракуратуры БССР ад 7 сакавіка 1940 года. Сябры камісіі адзначалі, што падчас рэпрэсій пракурорскія работнікі дапускалі сур’ёзныя злоўжыванні і буйныя памылкі пры арыштах, пракурорскім наглядзе і вядзенні следства.
Так, кіраўніцтва пракуратуры давала санкцыі на арышты не толькі паводле прадстаўленых матэрыялаў, але і паводле выпісак з іх, а часам нават па тэлефоне. Апроч таго, арышты санкцыянавалі пракурорскія работнікі, не ўпаўнаважаныя на гэта. За 1937–1938 гады пракуратура БССР санкцыянавала 1518 арыштаў. У гэты ж час НКВД без пракурорскага дазволу арыштаваў некалькі дзясяткаў тысяч чалавек, але пракуратура ніяк не рэагавала на гэтую практыку.
У дакуменце адзначалася, што пракуратура БССР не ажыццяўляла нагляд за следствам па справах аб «контррэвалюцыйных злачынствах», за месцамі зняволення, асабліва за ўнутранымі турмамі, а таксама за выкананнем прысудаў судоў і пазасудовых органаў. За 1937–1938 гады пракуратура ні разу не адмовіла НКВД у санкцыі на арышты. Пры гэтым пракурор БССР Новік забараніў разглядаць скаргі асуджаных на расстрэл.
Ці была дадзена прававая ацэнка антынароднай дзейнасці пракуратуры ў часы камуністычнага тэрору? Не. Можа было пакаянне з боку беларускай пракуратуры за злачынствы папярэднікаў? Таксама не.
Ці можна лічыць рэпрэсіі ў БССР часткай генацыду беларускага народу? Паводле Канвенцыі аб папярэджанні злачынства генацыду і пакаранні за яго і Канвенцыі аб непрымяняльнасці тэрміну даўніны да ваенных злачынстваў і злачынстваў супраць чалавецтва – так. Аднак беларускі рэжым і пракуратура гэта не цікавіць.
У пачатку 1990-х Вярхоўны Савет БССР ухваліў шэраг дакументаў аб парадку рэабілітацыі пацярпелых ад рэпрэсій у 1920–1950-х гадах. Пракуратура мелася адыгрываць важную ролю – правяраць справы рэпрэсаваных і аднаўляць іх правы. Ці дамаглася пракуратура апраўдання ўсіх незаконна рэпрэсаваных? Дакладна не.
Пракуратура разам з КДБ і МУС была абавязаная садзейнічаць сваякам і грамадскім арганізацыям у выяўленні месцаў пахавання расстраляных і памерлых у зняволенні. Як думаеце, колькі месцаў расстрэлаў выявіла пракуратура? Калі не лічыць засакрэчанага і схаванага расследавання па Курапатах – ніводнага.
Хутчэй можна казаць пра тое, што сёння пракуратура, як і КДБ, зацікаўлены ў там, каб схаваць сляды злачынстваў сваіх папярэднікаў. Такім чынам, яны адмаўляюць генацыд беларускага народа, здзейснены камуністычным рэжымам.
Але ці варта здзіўляцца, калі гэтыя структуры і сёння ажыццяўляюць тэрор і генацыд супраць беларускага народу ў тым сэнсе, як яго разумеюць вышэйзгаданыя канвенцыі?
🤬16👍8👌3💯1
Forwarded from Спадчына
Здымкі з амерыканскага архіва дазволілі больш канкрэтна лакалізаваць Гаштольдаву гару ў Койданаве і размяшчэнне кальвінскага збору на ім.
Вядома, што камуністы ў 1950-я гады зрылі замчышча, ад яго застаўся невялікі астатак, які ні да чаго не прывязаны і цяжка суаднесці з гістарычнымі здымкамі. У гэтым астатку бачныя мураваныя фундаменты, што дае многім падставы асацыяваць яго з кавалкам «замка», які атачаў збор. «Замак» у двукоссях, бо натуральна ён не быў умацаваннем ад ворагаў, хутчэй гэтыя сцены баранілі кальвіністаў ад мясцовых «талерантных» беларусаў католікаў/праваслаўных.
Але аэрафотаздымак 1940х гадоў, накладзены на сучасныя спадарожнікавыя здымкі дае іншую карціну: усе замкавыя сцены былі цалкам зрытыя да самай пяты пагорка, , сёння па частцы былых умацаванняў праходзіць выпрастаная траса вуліцы, а той астатак, які невядома якім цудам захаваўся, гэта месца, дзе стаяў кальвінскі збор, а бачныя падмуркі, адпаведна, храмавыя, а не замкавыя.
#Дзяржынск #зборы #археалогія #фотапараўнанні
Вядома, што камуністы ў 1950-я гады зрылі замчышча, ад яго застаўся невялікі астатак, які ні да чаго не прывязаны і цяжка суаднесці з гістарычнымі здымкамі. У гэтым астатку бачныя мураваныя фундаменты, што дае многім падставы асацыяваць яго з кавалкам «замка», які атачаў збор. «Замак» у двукоссях, бо натуральна ён не быў умацаваннем ад ворагаў, хутчэй гэтыя сцены баранілі кальвіністаў ад мясцовых «талерантных» беларусаў католікаў/праваслаўных.
Але аэрафотаздымак 1940х гадоў, накладзены на сучасныя спадарожнікавыя здымкі дае іншую карціну: усе замкавыя сцены былі цалкам зрытыя да самай пяты пагорка, , сёння па частцы былых умацаванняў праходзіць выпрастаная траса вуліцы, а той астатак, які невядома якім цудам захаваўся, гэта месца, дзе стаяў кальвінскі збор, а бачныя падмуркі, адпаведна, храмавыя, а не замкавыя.
#Дзяржынск #зборы #археалогія #фотапараўнанні
👍13😢7❤1🔥1
Смерць Янкі Купалы - гэта мноства нестыковак і пытанняў. Мікіта Мелказёраў на канале "Загляне солнца" сабраў усё, што можна было знайсці па гэтай гісторыі, і спрабуе разабрацца, што не так з афіцыйнай версіяй аб самагубстве беларускага песняра. Калі коратка - літаральна ўсё. Калі-небудзь архівы КДБ будуць адчыненыя, і мы даведаемся праўду, а пакуль прапануем паглядзець ролік і выказацца ў каментарах, у якую версію верыце вы.
YouTube
Разбіваем міфы прапаганды пра смерць Янкі Купалы: хто мог заказаць паэта?
☀️Смерць Янкі Купалы – гэта шмат нестыковак і пытанняў. Сабралі ўсё, што можна было сабрць па гэтай гісторыі і разбіраемся, што не так з афіцыйнай версіяй пра самазабойства. Калі коратка, то літаральна ўсё. Калісьці архівы КДБ будуць адкрытыя, і мы дазнаемся…
😢13❤10
Forwarded from Спадчына
Лекцыя краязнаўца Вадзіма Зелянкова «Як пераназывалі мінскія вуліцы: гісторыя, філалогія, логіка»
#Мінск #тапаніміка
https://www.youtube.com/watch?v=kJlM0T0Dek4&list=WL&index=1
#Мінск #тапаніміка
https://www.youtube.com/watch?v=kJlM0T0Dek4&list=WL&index=1
YouTube
Как переименовывали минские улицы: история, филология, логика | Лекция краеведа Вадима Зеленкова
Таймкод:
02:17 – Переименование улиц до 1917 г.
04:19 – Переименования 1919 г.
05:35 – 1922 г. Новые названия улиц.
07:58 – Братский переулок.
11:27 – Ляховка.
12:28 – Партизанская улица.
14:59 – "Красные" улицы.
21:54 – Привыкание к новым названиям.
24:29…
02:17 – Переименование улиц до 1917 г.
04:19 – Переименования 1919 г.
05:35 – 1922 г. Новые названия улиц.
07:58 – Братский переулок.
11:27 – Ляховка.
12:28 – Партизанская улица.
14:59 – "Красные" улицы.
21:54 – Привыкание к новым названиям.
24:29…
👍7
Forwarded from Historyja
Калі дзень жанчын (8 сакавіка) стаў святам у Беларусі?
Яшчэ пасля бальшавіцкага перавароту, феміністка і камуністка Аляксандра Калантай пераканала Леніна, каб Міжнародны (Інтэрнацыянальны) дзень жанчын зрабіць святам. Але як выходны дзень 8 сакавіка стала указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР з 8 траўня 1965 года. Такім чынам, з 1966 года, Савецкі Саюз стаў адной з першых дзяржаў, дзе свята адзначалася на дзяржаўным узроўні і гэты дзень адначасова абвясцілі выхадным. Падобна было ў падкантрольных СССР дзяржавах Камуністычнага (Сацыялістычнага) блоку. У дакуменце паведамлялася:
Свята на дзяржаўным узроўні было пацверджана указам прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у 1998 годзе.
Яшчэ пасля бальшавіцкага перавароту, феміністка і камуністка Аляксандра Калантай пераканала Леніна, каб Міжнародны (Інтэрнацыянальны) дзень жанчын зрабіць святам. Але як выходны дзень 8 сакавіка стала указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР з 8 траўня 1965 года. Такім чынам, з 1966 года, Савецкі Саюз стаў адной з першых дзяржаў, дзе свята адзначалася на дзяржаўным узроўні і гэты дзень адначасова абвясцілі выхадным. Падобна было ў падкантрольных СССР дзяржавах Камуністычнага (Сацыялістычнага) блоку. У дакуменце паведамлялася:
...в ознаменование выдающихся заслуг советских женщин в коммунистическом строительстве, в защите Родины в годы Великой Отечественной войны, их героизма и самоотверженности на фронте и в тылу, а также отмечая большой вклад женщин в укрепление дружбы между народами и борьбу за мир.
Свята на дзяржаўным узроўні было пацверджана указам прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у 1998 годзе.
👍7🍌2
Forwarded from Historyja
9 сакавіка 1918 года выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з'езду прымае Другую Устаўную грамату, якой была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка. Асноўныя законы Беларускай Народнай Рэспублікі пазней павінен быў зацвердзіць Устаноўчы Сойм Беларусі‚ скліканы на асновах агульнага і роўнага выбарчага права.
❤22👍1
Forwarded from Historyja
Кожны раз, калі нехта кажа пра ўспаміны Салжаніцына, згадваецца аповесць "У капцюрох ГПУ" Францішка Аляхновіча, якая з'яўляецца адным з першых у свеце апісаннем савецкіх лагераў.
https://www.youtube.com/watch?v=y2d4A2StDjc
https://www.youtube.com/watch?v=y2d4A2StDjc
YouTube
Раней за Салжаніцына! Беларус першым распавёў пра сталінскія рэпрэсіі | Аляхновіч, У кіпцюрох ГПУ
Прывітанне, гэта Андрэй Хадановіч, і мы з вамі працягваем гаварыць пра беларускую і сусветную літаратуру. Сёння мы пагаворым пра творчасць Францішка Аляхновіча і ягоную дакументальную кнігу «У капцюрох ГПУ».
Мемуарная аповесць «У капцюрох ГПУ» лічыцца адным…
Мемуарная аповесць «У капцюрох ГПУ» лічыцца адным…
❤13🔥4👍1