Схема аператыўных участкаў па высяленні асаднікаў з заходніх абласцей Беларускай ССР.

Схема была распрацаваная НКВД да першай хвалі дэпартацыі, што адбылася з 9 на 10 лютага 1940 года. На ёй бачна, адкуль і як савецкі картны апарат планаваў сцягваць асаднікаў і леснікоў для далейшай адпраўкі цягнікамі ўглыб СССР.

Галоўнымі кропкамі збору рэпрэсаваных былі чыгуначныя станцыі і тагачасныя абласныя цэнтры: Беласток, Брэст-Літоўскі, Пінск, Баранавічы і Вілейка. Да чыгуначных станцый людзей звозілі падводамі з 37 аператыўных раёнаў. У аперацыі планавалася задзейнічаць больш амаль 3500 вагонаў з шырокай і вузкай каляінай.

Як вынікала са справаздачы тагачаснага кіраўніка БССР Панцеляймона Панамарэнкі Сталіну, у акцыі ўдзельнічала больш за 15000 мясцовых актывістаў. "Насельніцтва сустрэла высяленне з вялікім задавальненнем і аказвала аператыўным групам усялякую дапамогу", - пісаў Панамарэнка і падкрэсліваў, што "за выключэннем асобных выпадкаў, асаднікі не аказвалі супраціву і не здзяйснялі спробаў да ўцёкаў".

У рэпрэсаваных саветы канфіскавалі 8 тыс. коней, 20 тыс кароў і 18 тыс дробнай скаціны, 4,5 тыс буйной сельскагаспадарчай тэхнікі, 8 тысяч падводаў, 20 тыс. жылых і гаспадарчых пабудоў і 103 тыс гектараў зямлі.

У спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў» патрапіў дакументальны фільм рэжысёра Марыі Булавінскай «Лес» аб сталінскіх рэпрэсіях. Рашэнне прыняў суд Цэнтральнага раёна Гомеля 29 студзеня

Стужка, заснаваная на сведчаннях ахвяр сталінскіх рэпрэсій, звестках сведкаў растрэлаў, якія запісаў дысідэнт Яўген Ткач у сваёй кнізе «Через ХХ век, или Отторжение». Выкарыстоўваючы розныя тэхнікі і стылі аповеду — пастановачную частку, анімацыйныя элементы, дакументальную — меркаванні гісторыкаў і ўспаміны беларусаў, што перадаваліся ў сем’ях, ад чалавека — да чалавека, — у карціне разварочваецца трагічная гісторыя беларусаў, праўда аб гвалтоўнай смерці якіх у 1930-я замоўчваецца і да гэтай пары.

Згодна з археалагічнымі раскопкамі 1995 года, у Навабеліцкім лесе пад Гомелем у 1930-я НКВД расстрэльваў савецкіх грамадзянаў. Фільм «Лес» паказвае некалькі рэальных гісторый.

У Беластоку ратуюць пахаванні беларускіх дзеячаў.

«Будзе ганьбай, калі гэтыя могілкі знікнуць».

https://mostmedia.io/2025/02/11/pahavanni-belaruskih-dzejachau-u-belastoku/?utm_source=tg

Из Беларуси — по ссылке.

Гісторыя вашай сям'і - гэта ключ да разумення гісторыі сваёй краіны і саміх сябе.

Заканчваецца рэгістрацыя на БЯСПЛАТНЫ анлайн-курс ад Нацыі Лідэраў "Радавод: аднаўляем гісторыю сваёй сям'і і краіны"!

👉 Чаму гэты курс будзе карысны для вас?

🔅 вы даведаецеся, як аднавіць гісторыю свайго роду і стварыць генеалагічнае дрэва
🔅 зразумееце, як падзеі мінулага паўплывалі на вашу сям'ю і ваша жыццё сёння
🔅 навучыцеся шукаць інфармацыю ў архівах, працаваць з сямейнымі дакументамі і праводзіць інтэрв'ю са сваякамі
🔅 убачыце, як гісторыя вашай сям'і пераплятаецца з гісторыяй Беларусі.

📆 Старт навучання: 17 лютага
🕒 Працягласць: 6 тыдняў

Што вас чакае:
✅ 8 модуляў з відэалекцыямі, практычнымі заданнямі і вэбінарамі.
✅ Падтрымка выкладчыка і куратараў.
✅ Магчымасць стварыць свой радавод кнігу.

📅 Вебінары: кожную пятніцу з 20:00 да 21:00 (па Менску)

📌 Рэгістрацыя адкрыта да 23:59 нядзелі па Менскім часе па спасылцы
Калі ўжо праходзілі нашы курсы — уваходзьце на платформу і выбірайце курс "Радавод"!

Не выпусціце шанец пачаць даследаваць сваю гісторыю ўжо зараз!

❗️УВАГА!!! Медыярэсурсы Нацыі Лідэраў уключаны ў пералік арганізацый, якія маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці

☀️Новае СОНЦА – на канале!

Пачатак 90-х - гэта не толькі пра свабоду, але і пра тое, што звыклы лад жыцця быў больш немагчымы. Беларусы і не думалі сумаваць, а хутка знайшлі новыя магчымасці. Памежны гандль з Польшчай стаў адным з самых прыбытковых заняткаў. Успамінаем, як ладзілі такую кантрабанду, што вазілі ў Польшчу і якія тавары ехалі назад у Беларусь. Цэлая эпоха.

🔗Прагляд, падабайка, комент: https://youtu.be/g6Hdj3eASEc?si=JuQyqnLNsFheXmom

Расейская гісторык Тамара Эйдэльман працягвае свой цыкл па беларускай гісторыі. Гэтым разам яна распавядае пра ўзнікненне і развіццё Вялікага княства Літоўскага.

Уладальнікі старога Мсціслава. Гістарычныя партрэты

Напрыканцы 2024 года выйшла з друку кніга доктара гістарычных навук Андрэя Мяцельскага «Уладальнікі старога Мсціслава. Гістарычныя партрэты». Манаграфія прысвечана ўладальнікам аднаго з найпрыгажэйшых гарадоў Беларусі. Расказваецца, хто і калі ў Сярэднявеччы валодаў Мсціславам, паказваецца іх уклад і ў развіццё горада, і ў агульнадзяржаўныя справы.

Асобныя главы прысвечаны князям Мсціслаўскім, што жылі ў Вялікім Княстве Літоўскім, а таксама ў Рускім царстве. Кніга, якая выйшла ў выдавецтве «Беларуская навука» (247 старонак), разлічана на ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.

Праект «Кава з гісторыкам» аднаўляе працу

«Кава з гісторыкам» – гэта цыкл нефармальных лекцый з прафесійнымі беларускімі гісторыкамі. У Варшаве сустрэчы за філіжанкай кавы будуць праходзіць у Музеі Вольнай Беларусі (ul. Foksal 11, Warszawa) два разы на месяц па суботах а 13.00.

Першая сустрэча адбудзецца 22 лютага напярэдадні гадавіны ўварвання Расеі ва Украіну. Таму і тэма будзе адпаведнай - «Удзел грамадзян ВКЛ у войнах з Масквой на пачатку 17 стагоддзя». Дацэнт, кандыдат гістарычных навук, сябра Беларускага Інстытуту публічнай гісторыі Віктар Якубаў распавядзе, як вайна з Масковіяй паўплывала на ўзброеныя сілы ВКЛ і Еўропы, разгледзіць, якую ролю жаўнеры ВКЛ адыгралі ў барацьбе за Смаленск і Маскву. Таксама мы даведаемся аб удзеле жыхароў беларускіх, ўкраінскіх і польскіх земляў у стварэнні і вядзенні Дзмітрыяда.

Таксама сустрэчы запланаваныя ў Вільні, Беластоку, Гданьску і Празе.

101 год таму. Хацелась бы штосьці пасвяжэй

Як выглядаў Менск 100 гадоў таму? Дзякуючы штучнаму інтэлекту і моушн-дызайну, аўтар ютуб-каналу Yushkin Яўген Юшкін аднавіў і анімаваў старыя фатаздымкі, каб вярнуць мінулае да жыцця. Праект дэманструе вуліцы, будынкі і атмасферу горада, якога больш не існуе, але які можна ўбачыць зноў. Цалкам відэа глядзіце па спасылцы.

І яшчэ раз пра генеалогію беларусаў. Хто такія беларусы паводле генэтычных дасьледаванняў? Маюць яны балтыйскі субстрат, вугра-фінскі ці наогул яго ня маюць? Ці прыходзілі славяне ў Беларусь або ў Беларусі яны і ўзніклі? Пра гэта і пра іншае размова з этнолагам, дактарантам Карлавага ўнівэрсытэту ў Празе Вадзімам Сідаравым.

Незалежныя даследнікі ў супрацы з Інстытутам беларускае мовы і пры падтрымцы Central Project Management Agency рыхтуюць праект праграмы курсу „Беларусазнаўства“. Вы можаце паўплываць на ягоны змест!

Падчас вывучэння мовы дужа важныя не толькі лексіка і граматыка, але і фонавыя веды пра краіну і народ. На нашу думку, гэты курс актуальны не толькі для тых, хто вывучае беларускую мову як замежную, але і для саміх беларусаў — для ўсведамлення сваёй ідэнтычнасці. 

А як вы ўяўляеце гэты курс? Калі ласка, прайдзіце ананімную апытанку і зрабіце свой унёсак у развіццё праекта. А мы будзем дзяліцца з вамі вынікамі нашай працы!

Мікіта Мелказёраў на канале "Загляне сонца" апублікаваў вельмі складаны выпуск пра Хатынь і міфы прапагандыстаў вакол яе. Чаму менавіта Хатынь стала сімвалам (і прычым тут польская Катынь), ці меў дачыненне да гэтага жаху Сцяпан Бандэра, як расследванне зайшло ў тупік і чаму пра яго мала пісалі ў медыях тых часоў. Сабралі ўсе факты і паслядоўна расказваем вам, як усё было.

Хатынь vs Катынь

Калі ў 1974 годзе прэзідэнт ЗША Рычард Ніксан наведаў Беларусь, яму паказалі манументальны помнік Хатыні. У тагачасных паведамленнях прэсы ў ангельскай або нямецкай транскрыпцыі назва Хатынь змяняецца на Khatyn або нават Katyn. А вось, якую нататку апублікавала газета The New York Times 2 ліпеня 1974 года.

Ніксан бачыць Хатынь, савецкі мемарыял, а не Катынскі лес

Партызанскі мэмарыял часоў Другой сусветнай вайны ў Хатыні, да якога ўчора прывезлі прэзідэнта Ніксана, ня варта блытаць з Катынскім лесам, дзе падчас вайны былі забітыя каля 10 тысяч польскіх афіцэраў.

Мемарыял Хатынь, які знаходзіцца ў 35 мілях на паўночны ўсход ад Менска, у глыбіні партызанскага краю, ушаноўвае 150 беларускіх вяскоўцаў, забітых нямецкімі войскамі ў сакавіку 1943 года.

Паводле савецкіх уладаў, сялян сагналі ў хлеў, які падпалілі. Тых, хто імкнуўся вырвацца, забівалі кулямётным агнём.

Палякі, забітыя ў Катыні, каля чыгункі ў 15 мілях на захад ад Смаленска, былі ўзятыя ў палон Чырвонай Арміяй, калі яна ўвайшла ў Польшчу ў верасні 1939 г. Немцы, якія акупавалі Смаленшчыну падчас Другой сусветнай вайны, паведамілі ў 1943 г., што яны выявілі масавыя магілы з тысячамі целаў і яны сцвярджалі, што расейцы забілі палонных у сакавіку, 1940 года.

На відэа Рычард Ніксан у Хатыні. Архіў AP.