Беларускі інстытут публічнай гісторыі
1.29K subscribers
1.38K photos
95 videos
2 files
832 links
Download Telegram
Аб умовах утрымання дэпартаваных з Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны асаднікаў і леснікоў сведчаць афіцыйныя дакументы:

ДАКЛАДНАЯ ЗАПІСКА

загадчыка аблздраваддзелам Новасібірскага аблвыканкама старшыні аблвыканкама і начальніку УНКВД Новасібірскай вобласці аб нездавальняючых санітарна-бытавых умовах жыцця польскіх "асаднікаў", якія працуюць у сістэме Томхімлеса
27 сакавіка 1940 г. г. Новасібірск

Томская райдзяржанінінспекцыя паведамляе, што спецперасяленцы (польскія асаднікі) у сістэме Томскага лесхімсаюза пастаўлены ў нездавальняючыя санітарна-бытавыя ўмовы і што існуючае становішча ў месцах рассялення можа стварыць агмені эпідэмічных
захворванняў.

Абследаваннем устаноўлена:

1. Ва ўсіх бараках вялікая цесната, якая перавышае ўсякія дапушчальныя нормы.

2. Баракі не абсталяваны пячнымі прыборамі, а некаторыя баракі (130 участак) зусім не маюць печаў і, акрамя таго, не хапае тапчанаў, зэдлічкаў, сталоў і іншага абсталявання, т. е. баракі не былі падрыхтаваны для прыёму людзей.

3. Некаторыя ўчасткі рассялення не маюць крыніц водазабеспячэння, і людзі звяртаюцца да карыстання снегавой вадой (130-й нав.).

4. З харчаваннем адбываюцца пастаянныя перабоі, а, напрыклад, гародніна леспрадгандаль зусім не закідвае.

Аблздрав даў указанне аб правядзенні неабходных мер, у прыватнасці, аб паляпшэнні справы медыка-санітарнага абслугоўвання гэтых груп, але цалкам відавочна, што шэраг мерапрыемстваў павінна быць праведзена і як мага хутчэй пры ўдзеле абласных арганізацый.

Нам. заг. аблздарам Лапчанка

Аблдзяржсанінспектар па жылкамсанітарыі Шыршоў

ГАНО. Ф. Р-1020. Оп.4а. Д.17. Л.15. Арыгінал. Машынапіс.

СЛУЖБОВАЯ ЗАПІСКА
старшыні Пышкіна-Траецкага райвыканкама ў Новасібірскі аблвыканкам аб гаспадарчым забеспячэнні перасяленцаў-"асаднікаў", расселеных у раёне
3 траўня 1940 г. с. Пышкіна-Траецкае

Пышкіна-Траецкі райвыканкам паведамляе: стан перасяленцаў-асаднікаў у нашым раёне нельга сказаць, што ў вельмі дрэнным стане, але вядома не так і добра, па-першае, далёка ў лесе, ад райцэнтра 200 кіламетраў, увесну і ўлетку туды прабрацца вельмі цяжка, вельмі шмат будзе гнюса.

У частцы забеспячэння, мной да бездаражы для адпраўкі грузу ў гэтыя пасёлкі спецыяльна было выдзелена 50 коней, прадуктамі акрамя мяса забяспечаны.

1/05-40 г. я размаўляў з дырэктарам леспрамгаса, яны зараз накіроўваюць прадукты на лодках, іншым шляхам ніяк нельга.

У частцы кватэр ёсць недахопы, жывуць у бараках, 6/05-40 года будзем ставіць пытанне аб пабудове новага пасёлка.

У частцы мeд. абслугоўвання, мела месца захворванне дызентэрыяй, асабліва дзяцей, але ў нас там арганізаваны медпункт, у ім 10 ложкаў, але усё ж медыцынскае абслугоўванне недастатковае, мы не толькі лекара, а не маем у раёне кваліфікаванага фельчара, са свайго боку прымалі і будзем прымаць усе неабходныя меры, зараз пакуль шчасна.

Старшыня райвыканкама Круглоў

ГАНО. Ф. Р-1020. On.4а. Д.17 Л.18. Арыгінал. Машынапіс.
🤬10😢6🔥1
Схема аператыўных участкаў па высяленні асаднікаў з заходніх абласцей Беларускай ССР.

Схема была распрацаваная НКВД да першай хвалі дэпартацыі, што адбылася з 9 на 10 лютага 1940 года. На ёй бачна, адкуль і як савецкі картны апарат планаваў сцягваць асаднікаў і леснікоў для далейшай адпраўкі цягнікамі ўглыб СССР.

Галоўнымі кропкамі збору рэпрэсаваных былі чыгуначныя станцыі і тагачасныя абласныя цэнтры: Беласток, Брэст-Літоўскі, Пінск, Баранавічы і Вілейка. Да чыгуначных станцый людзей звозілі падводамі з 37 аператыўных раёнаў. У аперацыі планавалася задзейнічаць больш амаль 3500 вагонаў з шырокай і вузкай каляінай.

Як вынікала са справаздачы тагачаснага кіраўніка БССР Панцеляймона Панамарэнкі Сталіну, у акцыі ўдзельнічала больш за 15000 мясцовых актывістаў. "Насельніцтва сустрэла высяленне з вялікім задавальненнем і аказвала аператыўным групам усялякую дапамогу", - пісаў Панамарэнка і падкрэсліваў, што "за выключэннем асобных выпадкаў, асаднікі не аказвалі супраціву і не здзяйснялі спробаў да ўцёкаў".

У рэпрэсаваных саветы канфіскавалі 8 тыс. коней, 20 тыс кароў і 18 тыс дробнай скаціны, 4,5 тыс буйной сельскагаспадарчай тэхнікі, 8 тысяч падводаў, 20 тыс. жылых і гаспадарчых пабудоў і 103 тыс гектараў зямлі.
🤬13😢4😭1
У спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў» патрапіў дакументальны фільм рэжысёра Марыі Булавінскай «Лес» аб сталінскіх рэпрэсіях. Рашэнне прыняў суд Цэнтральнага раёна Гомеля 29 студзеня

Стужка, заснаваная на сведчаннях ахвяр сталінскіх рэпрэсій, звестках сведкаў растрэлаў, якія запісаў дысідэнт Яўген Ткач у сваёй кнізе «Через ХХ век, или Отторжение». Выкарыстоўваючы розныя тэхнікі і стылі аповеду — пастановачную частку, анімацыйныя элементы, дакументальную — меркаванні гісторыкаў і ўспаміны беларусаў, што перадаваліся ў сем’ях, ад чалавека — да чалавека, — у карціне разварочваецца трагічная гісторыя беларусаў, праўда аб гвалтоўнай смерці якіх у 1930-я замоўчваецца і да гэтай пары.

Згодна з археалагічнымі раскопкамі 1995 года, у Навабеліцкім лесе пад Гомелем у 1930-я НКВД расстрэльваў савецкіх грамадзянаў. Фільм «Лес» паказвае некалькі рэальных гісторый.
🤬24😡5👎1🔥1
Forwarded from MOST
У Беластоку ратуюць пахаванні беларускіх дзеячаў.

«Будзе ганьбай, калі гэтыя могілкі знікнуць».

https://mostmedia.io/2025/02/11/pahavanni-belaruskih-dzejachau-u-belastoku/?utm_source=tg

Из Беларуси — по ссылке.
👍149🔥3🙏1
Forwarded from Historyja
14 лютага 1919 года пачалася польска-бальшавіцкая вайна

Гэты канфлікт праходзіў на тэрыторыі нашай краіны і ў ім удзельнічалі таксама беларусы. Акрамя таго менавіта гэтая вайна на міжваенны перыяд падзяліла Беларусь на дзве часткі.
😢14👍3
Forwarded from Historyja
У Беларусі экстрэмісцкімі прызналі кнігі аўтарства Сяргея Навумчыка "Дзевяноста другі" і "Дзевяноста трэці".

Цыкл кніг пра 1990-я складаецца з шасці кніг. Кнігі даступныя ў інтэрнэце.
🔥12🤬9
Гісторыя вашай сям'і - гэта ключ да разумення гісторыі сваёй краіны і саміх сябе.

Заканчваецца рэгістрацыя на БЯСПЛАТНЫ анлайн-курс ад Нацыі Лідэраў "Радавод: аднаўляем гісторыю сваёй сям'і і краіны"!

👉 Чаму гэты курс будзе карысны для вас?

🔅 вы даведаецеся, як аднавіць гісторыю свайго роду і стварыць генеалагічнае дрэва
🔅 зразумееце, як падзеі мінулага паўплывалі на вашу сям'ю і ваша жыццё сёння
🔅 навучыцеся шукаць інфармацыю ў архівах, працаваць з сямейнымі дакументамі і праводзіць інтэрв'ю са сваякамі
🔅 убачыце, як гісторыя вашай сям'і пераплятаецца з гісторыяй Беларусі.

📆 Старт навучання: 17 лютага
🕒 Працягласць: 6 тыдняў

Што вас чакае:
8 модуляў з відэалекцыямі, практычнымі заданнямі і вэбінарамі.
Падтрымка выкладчыка і куратараў.
Магчымасць стварыць свой радавод кнігу.

📅 Вебінары: кожную пятніцу з 20:00 да 21:00 (па Менску)

📌 Рэгістрацыя адкрыта да 23:59 нядзелі па Менскім часе па спасылцы
Калі ўжо праходзілі нашы курсы — уваходзьце на платформу і выбірайце курс "Радавод"!

Не выпусціце шанец пачаць даследаваць сваю гісторыю ўжо зараз!

❗️УВАГА!!! Медыярэсурсы Нацыі Лідэраў уключаны ў пералік арганізацый, якія маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці
13🔥3👍2
Forwarded from жыццё-маліна
☀️Новае СОНЦА – на канале!

Пачатак 90-х - гэта не толькі пра свабоду, але і пра тое, што звыклы лад жыцця быў больш немагчымы. Беларусы і не думалі сумаваць, а хутка знайшлі новыя магчымасці. Памежны гандль з Польшчай стаў адным з самых прыбытковых заняткаў. Успамінаем, як ладзілі такую кантрабанду, што вазілі ў Польшчу і якія тавары ехалі назад у Беларусь. Цэлая эпоха.

🔗Прагляд, падабайка, комент: https://youtu.be/g6Hdj3eASEc?si=JuQyqnLNsFheXmom
👍13🥰3🤔1
Уладальнікі старога Мсціслава. Гістарычныя партрэты

Напрыканцы 2024 года выйшла з друку кніга доктара гістарычных навук Андрэя Мяцельскага «Уладальнікі старога Мсціслава. Гістарычныя партрэты». Манаграфія прысвечана ўладальнікам аднаго з найпрыгажэйшых гарадоў Беларусі. Расказваецца, хто і калі ў Сярэднявеччы валодаў Мсціславам, паказваецца іх уклад і ў развіццё горада, і ў агульнадзяржаўныя справы.

Асобныя главы прысвечаны князям Мсціслаўскім, што жылі ў Вялікім Княстве Літоўскім, а таксама ў Рускім царстве. Кніга, якая выйшла ў выдавецтве «Беларуская навука» (247 старонак), разлічана на ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.
👍8🥰5
Forwarded from YouTube Беларусi
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📹 Рэтра дня

1994 год. Алімпійскія Гульні ў Лілехамеры.

❤️ Адзіныя гульні, на якіх беларусы выступалі пад бел-чырвона-белым сцягам.

🎵 TikTok tribunaby

Падпішыся на канал ТРЭНДЫ: ПАПУЛЯРНЫЯ ВІДЭА БЕЛАРУСІ
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
26👍5
Праект «Кава з гісторыкам» аднаўляе працу

«Кава з гісторыкам» – гэта цыкл нефармальных лекцый з прафесійнымі беларускімі гісторыкамі. У Варшаве сустрэчы за філіжанкай кавы будуць праходзіць у Музеі Вольнай Беларусі (ul. Foksal 11, Warszawa) два разы на месяц па суботах а 13.00.

Першая сустрэча адбудзецца 22 лютага напярэдадні гадавіны ўварвання Расеі ва Украіну. Таму і тэма будзе адпаведнай - «Удзел грамадзян ВКЛ у войнах з Масквой на пачатку 17 стагоддзя». Дацэнт, кандыдат гістарычных навук, сябра Беларускага Інстытуту публічнай гісторыі Віктар Якубаў распавядзе, як вайна з Масковіяй паўплывала на ўзброеныя сілы ВКЛ і Еўропы, разгледзіць, якую ролю жаўнеры ВКЛ адыгралі ў барацьбе за Смаленск і Маскву. Таксама мы даведаемся аб удзеле жыхароў беларускіх, ўкраінскіх і польскіх земляў у стварэнні і вядзенні Дзмітрыяда.

Таксама сустрэчы запланаваныя ў Вільні, Беластоку, Гданьску і Празе.
👍178🔥4
101 год таму. Хацелась бы штосьці пасвяжэй
😁27🔥10💯7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Як выглядаў Менск 100 гадоў таму? Дзякуючы штучнаму інтэлекту і моушн-дызайну, аўтар ютуб-каналу Yushkin Яўген Юшкін аднавіў і анімаваў старыя фатаздымкі, каб вярнуць мінулае да жыцця. Праект дэманструе вуліцы, будынкі і атмасферу горада, якога больш не існуе, але які можна ўбачыць зноў. Цалкам відэа глядзіце па спасылцы.
🔥19👍84