Шаноўныя сябры, усіх з Раством!!!

Што знайшлі немцы ў Катынскім лесе ў 1943 годзе? Навошта масавае забойства было патрэбнае Сталіну? Хто забіваў і што з імі пасля стала? Як Масква замятала сляды і спрабавала перакінуць віну на немцаў? Хто такі хірург Бурдэнка і якая яго роля? Ці паверыў Захад савецкім аргументам? Katyn i Khatyn – да чаго гэтая гульня словаў? Праўда і міфы пра Катынь – на канале "Трызуб і Пагоня" з Кацярынай Ваданосавай.

Беларусы нашчадкі літоўцаў ці русінаў? Ці сапраўды назва "Беларусь" пазбаўляе беларусаў права на спадчыну Вялікага Княства Літоўскага? І што рабіць з літвінізмам? Пра гэта і многае іншае размова з доктарам гістарычных навук, супрацоўнікам Інстытута гісторыі Польскай акадэміі навук Аляксандрам Грушай на канале "Гісторыя на Свабодзе".

Кандыдат у прэзідэнты Сыранкоў прапанаваў аднавіць помнікі Сталіну

Яшчэ ў яго выбарчай праграме ёсць ідэя зрабіць 17 верасня выходным днём.

https://nashaniva.com/359088

Без VPN — па гэтай спасылцы.

Чаму з біяграфіі героя Савецкага Саюза Канстанціна Заслонава знік факт пра бацьку-кулака? Як Заслонаў - ураджэнец Цвярской губерніі - апынуўся ў Воршы і хто насамрэч яго забіў? Пра гэтыя ды іншыя міфы з жыцця легендарнага партызана на канале orshaeu.

Як беларусы, падрыхтаваныя абвэрам, з-за няўдалага дэсантавання сталі партызанамі Арміі Краёвай

Пра гэта Paweł Rokicki піша ў Przegląd Historyczno-Wojskowy. У лістападзе 1944 г. з-за праблем з навігацыяй дэсант групы беларусаў з батальёну «Дальвіц» быў высаджаны не на тэрыторыі сучаснай Беларусі, а на Віленшчыне ля мястэчка Вялікія Салечнікі (цяпер літоўскі райцэнтр Šalčininkai).

З трох дзеяткаў чалавек большая частка была ці схоплена контрразведкай «Смерш», ці ўцякла на радзіму. Кіраўніку групы Міхалу Вітушку ўдалося сабраць толькі некалькіх. Пяцярых беларусаў схапілі партызаны Арміі Краёвай і збіраліся іх расстрялаяць. Аднак перадумалі, спадзеючыся на магчымасць замовіць у немцаў дэсантаванне зброі.

Парадаксальным чынам дэсант, падрыхтаваны абверам, апынуўся ў складзе антынямецкага фармавання: разам яны актыўна змагаліся супраць савецкіх войскаў. Міхал Вітушка загінуў у баі 7 студзеня 1945 года, піша Paweł Rokicki. На фотаздымку – савецкі пашпарт Міхаіла Вітушкі, які ён атрымаў у маі 1940 года.

❗️Наш эксклюзив. Большое интервью с автором книги «Всех поименно назвать»

Книга посвященная коммунистическим репрессиям на Оршанщине вышла в 2021 году, когда ее автор, сам пережив репрессии, выехал за границу. Поэтому не было ни одной презентации этой важной книги.

На днях двухтомная работа вышла в онлайн библиотеке и теперь доступна для скачивания любому желающему. И мы решили провести первую презентацию этой книги в онлайн формате. Предлагаем вашему вниманию большой разговор с Игорем Станкевичем-исследователем сталинских репрессий.

#картыбсср
Праект першага ўзбуйнення БССР, які разглядаўся ў ЦВК СССР у снежні 1923 года. Праект быў узгоднены, але без Веліжскага, Невельскага і Себежскага паветаў Віцебскай губерні і без Рэчыцкага і Гомельскага паветаў Гомельскай губерні (яны былі далучаны да БССР у 1926 годзе). Першае узбуйненне БССР адбылося ў сакавіку 1924 года.
Крыніца: "Президентская библиотека имени Б.Н.Ельцина", дела Секретариата Президиума ЦИК СССР за 1923 г.: материалы Комиссии по изменению границ между РСФСР и БССР.

Тамара Эйдэльман выпусціла першую лекцыю па гісторыі Беларусі. Пачалося з непрыемнага казусу

Расійскі гісторык, вядомая сваімі папулярнымі гістарычнымі лекцыямі на YouTube, выпусціла першае відэа са свайго новага курсу. Амаль адразу давялося выбачацца перад беларускімі гледачамі. Тлумачым, што здарылася і ці глядзець выпуск.

https://nashaniva.com/359223

Без VPN — па гэтай спасылцы.

12/13 студзеня 1948 года ў Менску саветамі быў забіты Саламон Міхоэлс – савецкі акцёр, жыдоўскі і савецкі дзеяч, старшыня "Яўрэйскага антыфашысцкага камітэта".

Пабачыла свет кніга магілёўскага гісторыка Аляксея Бацюкова "Магілёўскае цунамі", аб гэтым аўтар паведаміў на сваёй старонцы ў фэйсбук. Кніга прысвечана самай буйной тэхнагеннай катастрофе на тэрыторыі Беларусі.

Трагедыя адбылася 10 красавіка 1942 года ў Маглёве. Праз абрушэнне дамбы ў горадзе здарыўся патоп на рачулцы Дубравенцы, які ўвайшоў у гісторыю як «Магілёўскае цунамі». Ахвярамі стыхіі сталі ад некалькіх соцень да некалькіх тысяч чалавек, сто пятнаццаць жылых дамоў былі знесены хвалямі вады і разбіты метровымі льдзінамі, яшчэ некалькі дзясяткаў пашкоджаны, а ў шматлікіх іншых — людзі захлыналіся і танулі ў сваіх пакоях, не паспеўшы выкараскацца на вуліцу.

Усяго дваццаць хвілін доўжылася паводка, і гэта былі дваццаць хвілін перадсмяротных крыкаў, жудаснага грукату, стогнаў, енку, плачу…

Новае выданне — гэта спроба абагульніць пад адной вокладкай усё, што вядома пра гэтую катастрофу.

"Я выйшаў на рэалістычны маштаб катастрофы, і мяркую, што ахвярамі трагедыі сталі каля 250 чалавек, знесена альбо моцна пашкоджана было 115 дамо", - адзначыў гісторык.

У кнізе апублікавана 86 фотаздымкаў з калекцыі Алега Давіда Лісоўскага. Самыя каштоўныя з іх – фотаздымкі першых хвілін катастрофы, калі насып чыгуначнага палатна толькі прарвала хваляй вады. Таксама ёсць унікальныя каляровыя кадры Магілёва пасля патопа.

Набыць кнігу можна ў кнігарні "Knihauka" выдавецтва "Янушкевіч". Працуе дастаўка па ўсім свеце.

Прэм’ера стужкі "Адзін з нас" пра Сяргея Ціханоўскага адбылася на YouTube-канале “Настоящее время. Док”.

“Мы ўпэўненыя, што роля Сяргея Ціханоўскага ў абуджэнні грамадскай актыўнасці беларусаў дагэтуль недаацэненая. Менавіта пра гэта мы хацелі паразважаць у сваёй працы і — адпаведна — прапанаваць гэтыя развагі гледачам. Таксама імкнуліся паказаць рашучасць Сяргея, яго цвёрдасць і ўпэўненасць, падаецца, што менавіта гэтых якасцяў нам часам не хапае, — кажуць стваральнікі стужкі. — Нашая работа — гэта і доказ, што людзі за кратамі не забытыя. Што іх ахвярнасць не была дарэмнай. Што мы ўдзячныя ім. Што іх прыклад для нас вельмі важны”.

Разам з тым каманда праекта мае надзею, што “Адзін з нас” дапаможа яшчэ раз звярнуць увагу міжнароднай супольнасці на пытанні беларускіх вязняў.

Польскі калекцыянер знайшоў у Беластоку ўнікальныя абгорткі для цукерак, надрукаваныя ў Гродне больш за сто гадоў таму. Цяпер мужчына марыць пабываць у Гродне і перадаць частку калекцыі ў мясцовы музей.

Еўрапейскі саюз у межах праграмы EU4Belarus – SALT III (Support for Advanced Learning and Training) абвяшчае конкурс грантаў на акадэмічныя даследчыя праекты з удзелам беларускіх даследчы(-ц), аспірант(-ак) і выкладчы(-ц), якія пацярпелі праз сваю актыўную грамадзянскую пазіцыю.

Мэта конкурсу – кансалідацыя і захаванне беларускай акадэмічнай супольнасці, а таксама яго інтэграцыя ў агульную еўрапейскую адукацыйную прастору праз міжнароднае акадэмічнае супрацоўніцтва.

Працягласць даследавання: ад 6 да 18 месяцаў.

Дзеля чаго: Калектыўныя акадэмічныя даследаванні ў розных галінах навуковай дзейнасцi.

Памер гранта: ад 50 000 да 80 000 еўра для гуманітарных і сацыяльных навук і да 121 250 еўра для іншых навуковых сфер.

Хто можа падаць заяўку ад імя даследчай групы.

Заяўнікам можа быць акадэмічная ўстанова, універсітэт і (або) навукова-даследчая арганізацыя, зарэгістраваная ў адной з краін ЕС.

Дэдлайн падачы заявак: 17 сакавіка 2025 года.

Больш падрабязна пра магчымасці і ўмовы па спасылцы: CPVA.LT.

Стары Новы год - як гэты аксюмарон кшталту гарачы лёд з’явіўся ў Беларусі? Ці праўда, што Пётр 1 перанёс нам Новы год? Разбіраюцца нашыя сябры з Воршы.